Inleiding

U bezit nu op uw computer één van de meest krachtige en gebruikersvriendelijke hulpmiddelen om muziek te maken. Dit programma zal zich snel ontwikkelen tot een belangrijk onderdeel van uw inspiratie.

Het programma heeft zijn eigen documentatie. Alle objecten, menu onderdelen en dialogen hebben hun eigen uitleg. Wijst u op met de muispijl op een willekeurig object, dan wordt er een uitleg weergegeven op het hulpvenster. Het document dat u nu aan het lezen bent, beschrijft alles wat niet beschreven wordt in het hulpvenster.
 
Hier vindt u de basis concepten van de muziek theorie, een groep van vragen en antwoorden, een concreet gebruiksvoorbeeld binnen het programma en een aantal thematische hoofdstukken.

Daar bovenop vindt u meer dan 100 interactieve instructies op video, die de basis en de geavanceerde eigenschappen uitleggen. U vindt hen via het "Vensters>Instructievideo's" menu. U kunt ook in de video's zoeken naar een onderwerp door de naam van het onderwerp in te typen. Als u bijvoorbeeld 'notenbalk' zoekt, dan worden de video's getoond die daarover uitleg geven.

Let op: Op dit moment zijn er nog geen Nederlandse instructievideo's. Bij het zoeken moet u de Engelse termen gebruiken.

U wordt uitgenodigd om de video "How to view video tutorials." te bekijken ("Vensters > Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Het document dat u nu leest, beschrijft onderwerpen die niet direct toebehoren aan onderdelen van het programma. U vindt hier de basis concepten van de muziek theorie, een stap voor stap uitgelegd concreet voorbeeld, tips om het programma beter te gebruiken, een groep van veel gestelde vragen (FAQ) en de thematische hoofdstukken.

U wordt uitgenodigd om de video "How to use the integrated help system: help line, search the manual by keywords." te bekijken ("Vensters > Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Tot slot vindt u in Harmony Assistant extra eigenschappen die door MyrScript scripts worden geleverd. Zij worden beschreven in het "Scripts > Over scripts..." menu.

Belangrijk: Aan het einde van dit document staat het Softwarelicentie hoofdstuk. Dit hoofdstuk moet u lezen, voordat u de software gebruikt.



De handleiding werd vertaald door Roeland Bekker, Nederland 2014.

Producten

Hier is een korte beschrijving van al onze muziekgerelateerde producten:

Melody Assistant (shareware - USA $25 / Europa: 20 €)

Melody Assistant helpt u om muziek te schrijven, af te spelen en af te drukken op een onvoorstelbaar eenvoudige wijze. De mogelijkheden zijn echter vele malen groter: een digitale sound database of geluidsbibliotheek is geïntegreerd, waardoor u uw muziek met geluiden van hoge kwaliteit hoorbaar kunt maken. Dit geldt ook als u geen professionele hardware of een extern MIDI toetsenbord heeft.
Met deze technologie kunt u uw eigen geluiden opnemen en hen gebruiken als instrumenten in uw eigen melodieën.
U kunt ook een uitgebreide "Gold" sound database bestellen, die zelfs nog completer is.

Gitaar, Bas en Harmonica spelers zullen eveneens tevreden zijn met Melody Assistant, vooral omdat het mogelijk is om tabulaturen en akkoorddiagrammen automatisch vanuit een melodie te laten berekenen.

Vraag: Wat wordt bedoeld met "shareware"?
U kunt Melody Assistant gratis gebruiken. Als het programma aan uw verwachtingen voldoet, dan kunt u een persoonlijk registratienummer bestellen (voor de Verenigde Staten $25 of 20 Euro als u in Europa woont) en heeft u toegang tot de meest geavanceerde onderdelen van de programmatuur. In deze documentatie worden de onderdelen die alleen voor geregistreerde gebruikers zijn helder aangegeven.


Harmony Assistant (commercieel product - USA $85 / Europa: 70 €)

Harmony Assistant kan worden beschouwd als de Melody's "grote broer". Alle Melody Assistant eigenschappen zijn, natuurlijk, aanwezig. Een flinke uitbreiding aan nieuwe hulpmiddelen wordt daar echter aan toegevoegd:  paginaweergave bewerking, graveurweergave, akkoorddiagram berekening, automatische weergave van harmony begeleidingen of ritme patronen, of gebruikergedefinieerde muziekstijlen, een geïntegreerde scriptingtaal, enzovoorts. Nogmaals, eigenschappen die alleen beschikbaar zijn in Harmony Assistant zullen in deze documentatie helder worden aangegeven.

Vraag: Is Harmony Assistant "shareware"?
Nee. Harmony Assistant is een commercieel product. Het kan worden besteld voor $85 vanuit de USA, of voor 70 Euro als u in Europa woont. Met het downloaden van een probeerversie kunt u de ongelooflijke harmoniërende mogelijkheden van Harmony Assistant testen. Met deze versie heeft u overigens alleen een gereduceerde sound database. U kunt uw documenten ook niet opslaan of afdrukken. U heeft daarentegen wel toegang tot alle eigenschappen van de programmatuur om na te gaan of het aan uw wensen voldoet.

PDFtoMusic (USA $49 / Europa: 40 €) en PDFtoMusic Pro (USA $199/Europa: 199 €)
Downloadt u vaak PDF bestanden van het internet en wilt u hen graag horen?

Wilt u het Sopraan gedeelte van uw koormeester horen dat hij op zijn computer heeft staan?

PDFtoMusic is voor u ontworpen. Open een PDF document en na een aantal seconden kunt met een enkele muisklik de melodie horen spelen. Zelfs de liedteksten zullen worden gezongen! U kunt ze daarna opslaan als bewerkbare bestanden voor Melody/Harmony Assistant, als MIDI bestand of, met PDFtoMusic Pro, als een MusicXML bestand dat geopend kan worden door de meeste andere professionele muzieksoftware.

PDFtoMusic geeft u toegang tot een enorme PDF muziekcollectie die beschikbaar is op het internet.

Let op: PDFtoMusic en PDFtoMusic Pro kunnen alleen PDF bestanden verwerken die door een ander muziekprogramma zijn gemaakt. Zij kunnen, bijvoorbeeld, geen gescande muziekbladen lezen.

OMeR (shareware - USA $25 / Europa: 20 €)

OMeR converteert een afgedrukt muziekstuk naar een muziekbestand dat u kunt beluisteren, bewerken en afdrukken met Melody Assistant of Harmony Assistant.
Als u vaak afgedrukte muziek overtypt in Melody Assistant of Harmony Assistant terwijl u ook een  scanner heeft, dan zal OMeR dit vele malen gemakkelijker voor u maken.
OMeR zal uw scanner aansturen, één of meerdere pagina's inlezen en analyseren, om daarvan vervolgens muziekdocumenten te maken die direct in Melody or Harmony kunnen worden gebruikt.

Virtual Singer (shareware - USA $25 / Europa: 20 €)

Virtual Singer is een Plug-in voor Melody of Harmony. Met Virtual Singer kan uw computer liedteksten zingen in verschillende talen.

GOLD Sound Base -  (CD-ROM: USA $37 / Europa: 30 € , Download: USA $25 / Europa: 20 €)

De Gold Sound Database is een groep van digitale geluiden van een hoge kwaliteit. Zij kan worden gebruikt in de Myriad programmatuur. De Gold Sound Database omvat alle geluiden van de General Midi 2 specificatie, en daarnaast een groot aantal extra geluiden.
De Gold Sound Database verbetert niet alleen de kwaliteit van de melodieën die door de programmatuur worden afgespeeld, maar verbetert ook de export naar WAV, AIFF, Ogg Vorbis of mp3.



Gebruikershandleiding

Het programma wordt nu stap voor stap doorgenomen. U wordt geadviseerd dit hoofdstuk nauwkeurig te volgen en iedere instructie uit te voeren.

A. Opstarten van het programma

Bij het opstarten van het programma zal u gevraagd worden een taal te selecteren. Kies nu "Nederlands".

Met Melody Assistant krijgt u vervolgens een registratieformulier te zien. Hier kunt u bijvoorbeeld één van onze producten te bestellen, of uw registratienummer invoeren (die u gekregen heeft nadat u een licentie heeft gekocht). U kunt echter ook "Doorgaan". Daar kiest u nu voor.

Met Harmony Assistant, in de probeerversie, kiest u eveneens "Doorgaan".

Opmerking: Deze keuzen hoeft u niet te maken met een geregistreerde versie van Melody Assistant, of een complete versie van Harmony Assistant.

U komt nu in het hoofdscherm van het programma.

Bovenaan vindt u het menu dat de belangrijkste groepen toont. Over het scherm verdeeld ziet u verschillende zwevende paletten, die u snel toegang geven tot de meeste van de hulpmiddelen.
U kunt ieder zwevend palet van positie laten veranderen door hem bij de titelbalk aan te klikken en te verslepen.

Opmerking: De positie van de zwevende paletten wordt onthouden als u het programma afsluit. De paletten zullen de keer daarna op de laatst gekozen positie terugkeren.

Klik op het kleine grijze vierkant om het zwevende palet te sluiten. U kunt hem opnieuw oproepen door het palet te kiezen in het "Vensters" menu.

Tip: Command toets + klik op te titel van een palet verandert zijn oriëntatie (verticaal of horizontaal). Het hulpvenster kan van grootte worden veranderd. Hiertoe klikt u op de kleine zwarte rechthoekje rechtsonder het venster om hem vervolgens naar de gewenste grootte te trekken.

U wordt uitgenodigd om de video's "How to setup palettes to avoid overlapping with document windows." en "How to create a user palette." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Tot slot toont het hoofdvenster een voorbeeldmelodie, die automatisch wordt geladen nadat het programma is gestart

Om u met alle hulpmiddelen en opties te helpen, wordt het hulpvenster (een gele rechthoek) constant getoond. Het hulpvenster geeft uitleg over ieder onderdeel waar de muis zich op dat moment bevindt.


Tip: Het hulpvenster geeft de betekenis van alle menutitels en opties. Plaats het daarom op een goede plaats, waardoor u het goed kunt zien - ook als een menu geopend is (bijvoorbeeld onderaan het scherm).

B. Luisteren naar een melodie


Zoek het Afspeel hulpmiddelen zwevende palet:

Opmerking: Omdat de iconen gemakkelijk door u kunnen worden gewijzigd (zie Configuratie>Globale instellingen), kan het zijn dat de afbeeldingen die u hier ziet enigszins afwijken van wat u op uw eigen scherm ziet.

U wordt uitgenodigd om de video "Using another icon set." te bekijken. ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).



Start het afspelen van een melodie door te klikken op:


De voorbeeldmelodie wordt nu gespeeld. U kunt het afspelen stoppen door te klikken op:


Als u de melodie niet stopt, dan zal hij tot en met het einde blijven spelen.
 
Tip: De spatiebalk start en stopt eveneens het afspelen van een melodie.

Een nieuwe melodie aanmaken

Nieuw document

Allereerst moet u het venster met de voorbeeldmelodie sluiten.
Maak een nieuw document met de Archief>Nieuw menu optie.

Selecteer het model "Enkelvoudig (Enkel een balk)" in de lijst.

U gaat nu een bassleutel aan dit model toevoegen. Klik daartoe op "Verander orkest".

Uw nieuwe document is nu gereed met een lege partituur. In "Eenvoudige balken" kiest u nu "Enkelbalk (Bas Sleutel)".

Klik op ">>Voeg toe>>" en daarna op "Ok". De nieuwe balk is nu toegevoegd.

Klik op "Creëer" en een nieuw blanco document wordt aangemaakt. Het wordt getoond als een nieuw venster en is gereed om uw verdere wijzigingen vast te leggen.

U wordt uitgenodigd om de video "How to create a document model (template)." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Tip: Een lang zwevend palet ("Actie hulpmiddelen" palet) bevat de meest gebruikte menu opties.

Een nieuwe melodie aanmaken

Toevoegen van een melodie

U zult nu noten gaan plaatsen op de notenbalk om een melodie te maken.

U wordt uitgenodigd om de video "Score input. Adding notes, rests, staff. Changing key and time signature. Selecting an instrument. Changing tempo. Adding bar line. Automatic beaming setup." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).
 
Hiertoe selecteert u de nootlengten in het Noot hulpmiddelen palet, die u vervolgens plaatst in de bovenste balk (sopraan). Vanzelfsprekend de ene noot na de andere.
Selecteer een achtste noot en plaats deze op de E regel (onderste lijn) op de balk.
 
Tip: Als u moeite heeft met het plaatsen van de noten, dan kunt u de schaalgrootte van het scherm wijzigen. Er zijn verschillende manieren om dit te doen:
  • Selecteer de Vensters>Zoomen menuoptie en selecteer de procentuele schaalfactor, of
  • Klik op het vergrootglas in het Wijzig hulpmiddelen palet en klik vervolgens op de partituur, of
  • Houd de muisknop omlaag wanneer u op het vergrootglas klikt en beweeg de muisaanwijzer naar boven of naar onder.
Als u het vergrootglas hulpmiddel gebruikt, vergeet dan niet om daarna terug te gaan naar de stand waarin u noten kunt toevoegen (klik hiervoor op het icoon met een potlood en een noot).

Plaats nu een volgende E achtste noot precies na de vorige. De twee noten worden nu automatisch verbonden met een waardestreep.

Selecteer nu een kwartnoot in het zwevende palet.
Plaats deze eveneens op de E regel, precies na de eerste twee noten.

U heeft nu een groep van drie noten in de eerste notenbalk: twee achtsten en een kwartnoot op de E regel.


Voeg nu een nieuwe groep van drie noten, identiek aan de eerste groep toe. De maat is nu vol.


In de tweede maat voegt u eerst een E achtste noot toe en vervolgens een G achtste noot (tweede lijn van beneden af).
Nu moet u een tweede gepuncteerde achtste noot toevoegen: kies hiertoe de achtste noot in het zwevende palet en klik vervolgens op de punt in voorteken palet (het palet met het kruis, de mol en het herstellingsteken).

Plaats de gepuncteerde achtste noot in de tweede maat na de eerder geplaatste noten. Doe dit op de Bas C hulplijn (een regel onder de onderste lijn van de notenbalk).

Klik opnieuw op de punt in het zwevende palet om de punt ongedaan te maken. Hiermee gaat u terug naar de puntloze noten.
Ga nu verder naar de volgende noten:
In de tweede maat:

Een Zestiende noot D (tussen de C en E lijnen)
Halve noot E
Derde maat: Achtste noot F (tussen de twee onderste regels van de notenbalk)
Achtste noot F
Gepuncteerde Achtste noot F
Zestiende noot F (Vergeet niet om daarna de punt uit te schakelen)
Achtste noot F
Achtste noot E (onderste lijn)
Achtste noot E
Achtste noot E
Vierde maat: Achtste noot E
Achtste noot D
Achtste noot D
Achtste noot E
Kwartnoot D
Kwartnoot G (tweede regel vanaf onderdaan) De eerste vier maten van de bovenste balk zijn nu compleet
.


Belangrijk:
Als u een fout maakt terwijl u een noot plaatst, dan kunt u het icoon met het blauwe bliksemflits kiezen in het Wijzig hulpmiddelen palet. Klik daarna op de verkeerde noot om hem te verwijderen en plaats vervolgens de gewenste noot (daartoe klikt u op het icoon met het potlood en de noot).
U kunt ook de Wijzig>Ongedaan maken voeg noot toe gebruiken om de laatste actie ongedaan te maken.
Daarnaast kunt u de knop met de lasso gebruiken om vervolgens de gewenste noot te wijzigen. Hiertoe klikt u op de noot, daarna houdt u de muis vast en  verplaatst u de noot door de muis op een andere plaats neer te zetten en de muisknop vervolgens los te laten.

Tip: In de modus voor het inserteren kunt snel veranderen naar de verwijdermodus door het ingedrukt houden van de Command toets (of Ctrl op een pc). U kunt ook de modus kiezen door de Option (of Alt op een pc) ingedrukt te houden.

Speel uw melodie af met  . U zult nu de "Jingle Bells" melodie horen met een piano geluid.
Sla uw document op door Archief>Opslaan te kiezen. Noem het bestand JBell.mus
 
Hint: Sla uw werk vaak op met Archief>Opslaan.
(Waarschuwing: Het opslaan van documenten is niet beschikbaar bij de proefversie van Harmony Assistant.)

Een nieuwe melodie aanmaken

Wijzigen van het notenbalk instrument

U gaat nu een music box geluid toevoegen aan de melodie.

Links van de notenbalk vindt u kleine knoppen met icoontjes die verschillende acties herbergen.



Plaats de muis over iedere knop en lees de uitleg in het hulp venster.
 
 
Hint: Als u deze icoontjes niet kunt zien, dan bent u waarschijnlijk in de pagina modus en zijn deze controle knoppen niet aangezet. Kies nu de rolmodus of activeer de controle knoppen in de paginamodus ("Partituur>Paginamodus instellingen>Toon controle knoppen" menu).


Klik nu op de kleine knop "Bewerkt bijbehorend instrument" met het icoon  .
De Notenbalk instrument wijzigen dialoog opent. Linksboven ziet u het huidige instrument. Hier is dat "Piano". Selecteer deze naam en vervang het met "Music box".

Onderaan de dialoog vindt u twee lijsten om het bijbehorende geluid te selecteren. De linker toont de geluidsset (geluiden worden georganiseerd met een thema). Klik nu op "Chromatische percussie".
In de rechterlijst staan de namen van de geluiden die bij dit thema horen. Selecteer hier "Music Box".

Opmerking: Deze namen volgen de General MIDI standaard.

Om deze geluiden te horen voordat u hen definitief kiest, kunt u eerst nog op de knop "Proberen" klikken - houdt hierbij de muisknop ingedrukt. Door de muis op en neer te bewegen, kunt u het geluid op verschillende hoogten horen.

Hint: vooral veel plezier toegewenst in het bekijken en beluisteren van de lijst. Probeer vooral de verschillende geluiden.
Als u klaar bent, kies dan opnieuw de "Chromatische percussie" - "Music box".

Bevestig uw keuze met het klikken op OK.

Speel uw melodie opnieuw met .

Een nieuwe melodie aanmaken

Wijzigen van de naam en de grootte van een notenbalk

Wijzigen van de naam van een notenbalk

Boven de g-sleutel staat de naam van de notenbalk. Standaard staat dit op "Piano". Wij gaan dit wijzigen in "Main".
Zoek de kleine zwarte driehoek    boven de iconen aan de linkerkant van de notenbalk.
Klik hierop, en het contextuele notenbalk configuratiemenu opent. Met dit menu heeft u toegang tot alle configuratiemogelijkheden van de notenbalk.
 
Opmerking: Sommige van deze acties, zoals het selecteren van een instrument, kunnen sneller worden benaderd door gebruik te maken van de iconen onder de zwarte driehoek.

In het contextuele menu van de notenbalk kiest u voor "Hernoemen..." en typt u de nieuwe naam van de notenbalk: "Main".
Bevestig uw handelingen: de nieuwe naam wordt nu weergegeven boven de g-sleutel.

Wijzigen van de grootte van een notenbalk

Nu gaat u de grootte van het schermgebied wijzigen dat gereserveerd is voor de bovenste notenbalk. Klik op de horizontale rode lijn onder de iconen voor de notenbalk configuratie en trek de muisaanwijzer omlaag.
De ruimte die door de eerste notenbalk bezet wordt, is nu groter geworden. De tweede notenbalk (de bassleutel) is nu omlaag verplaatst. Als u de ruimte groot genoeg vindt, dan laat u de muis los (probeer, echter, om beide notenbalken zichtbaar op het scherm te houden).

Het zal u zijn opgevallen dat de g-sleutel bovenaan is gebleven. Om hem te centreren, trek dan de onderste rode driehoek omlaag. De notenbalk wordt dan opnieuw gepositioneerd in de nieuwe, groter gemaakte ruimte.

Een nieuwe melodie aanmaken

Plaatsen van akkoorden op de tweede notenbalk

Op de bassleutel (tweede) notenbalk gaat u nu een akkoord plaatsen dat uw melodie zal begeleiden.
Om u te helpen met het plaatsen van de noten (als u nog niet erg thuis bent in de muziektheorie) staat hier een lijst met de noten die u zult gaan gebruiken. Hun positie op de notenbalk staat erbij:

            __ hoge G __
               hoge F
            __ E __
               D
            __ C __
               B
______________ A __________________ Bovenste lijn
               G
______________ F  _________________

___________________________________

___________________________________

___________________________________ Onderste lijn

In de eerste maat begint u met het plaatsen van een C majeur akkoord in zijn tweede omkering - dat betekent: G, C en E.

Selecteer een halve noot  en plaats deze op een G in de eerste maat van de bas (zie hierboven om de juiste positie van de G op de notenbalk te vinden).
Plaats nu een C boven deze noot. Om u te helpen zal de muisaanwijzer de noot tonen met een + symbool. Dit geeft aan dat deze noot in dezelfde kolom zal worden geplaatst als de al eerder geplaatste noot.
De C verschijnt nu in dezelfde kolom als de G: deze twee noten zullen nu tegelijkertijd worden afgespeeld. Plaats nu een E (twee lege lijnen boven de bovenste lijn van de notenbalk), eveneens in hetzelfde akkoord. Uw akkoord is nu compleet.



Plaats aan de rechterzijde van dit akkoord hetzelfde akkoord opnieuw, eveneens met halve noten. De  eerste maat is nu compleet:

.

Tip: In plaats van het opnieuw plaatsen van de drie noten, kunt u ook de kopieer/plakken optie gebruiken:
  • Kies de Selecteer (lasso) knop in het zwevende 'Wijzig hulpmiddelen' palet.
  • Klik aan de linkerzijde van het akkoord dat al op de notenbalk staat en houd de muisknop omlaag gedrukt.
  • Trek de muis naar rechts, zodanig dat de selectie het te selecteren akkoord omvat.
  • Laat de muisknop los.
  • Selecteer Wijzig>Kopiëren (Command-C)
  • Klik op de plaats waar u dit akkoord naartoe wilt dupliceren (rechts van het eerste akkoord)
  • Selecteer Wijzig>Plakken (Command-V)

    • Vergeet niet om terug te keren naar de toevoegen modus (knop met als icoon een potlood en een noot).

In de tweede maat plaatst u nu hetzelfde akkoord opnieuw.
 
Tip: Als u de kopiëren en plakken opties heeft gebruikt, dan kunt u dit ook doen door eenvoudig opnieuw op "Plakken" te klikken.

Plaats nu een A mineur akkoord, die uit de halve noten A, C en E bestaat. Doe dit zoals hierboven beschreven.
De tweede maat is compleet.


In de derde maat, plaatst u nu een F majeur akkoord. Deze bestaat uit een A, C (zoals hierboven) en een F.
Plaats nu een C majeur akkoord, identiek aan die al in de eerste maat staan.
De derde maat is nu compleet.



In de vierde en laatste maat plaatst u nu een D mineur akkoord. Deze bestaat uit een A, D en F.
Selecteer nu een kwartnoot  .

Plaats een G akkoord (G-B-D) en een omgekeerd G akkoord (B-D-hoge G)

Als u geen fouten heeft gemaakt, dan ziet u het volgende:



Speel de melodie

Een nieuwe melodie aanmaken

Aanmaken van een nieuw instrument

Nu gaat u een nieuw instrument aanmaken. Het geluid van deze notenbalk wordt daarmee gewijzigd.
Net als bij de vorige notenbalk klikt u nu op het icoon in de linker marge om het bijbehorende instrument te bewerken.

Op dit moment is het gekozen instrument een Bas. Aan de rechterkant daarvan vindt u een neerwaarts gerichte grijze pijl die een menu opent.
De lijst met bestaande instrumenten wordt dan getoond.
Kies nu "Nieuw instrument".
Geef een naam aan uw nieuwe instrument. Noem het "String Ensemble".
In geluidenlijst selecteert u "Ensemble" en "Slow strings"
Bevestig dit venster met OK. U heeft nu een nieuw instrument aangemaakt met een nieuw geluid.

Dit instrument zal gebruikt worden voor de notenbalk voor de bas.

Speel uw melodie af door te klikken op .

Een nieuwe melodie aanmaken

Aanmaken van een gebruikergedefinieerd geluid

U gaat nu een wijziging in de notenbalk aanbrengen om gebruik te kunnen maken van  een geluid dat uzelf heeft opgenomen.
Klik op het "Bewerkt bijbehorend instrument" icoon van de eerste notenbalk  .

Omschakelen naar gebruikersmodus

Nu gaat u een eigen geluid aanmaken voor het instrument.
Om dit te doen, moet u eerst het instrument omschakelen naar de "gebruikersmodus" door het  "Gebruiker-gedefinieerde klank" veld aan te vinken. U vindt dit veld linksboven in het venster. Aanvinken hiervan verandert het venster zodanig, dat het duidelijk is dat u nu werkt met een "Gebruiker" geluid.
In het onderste gedeelte van het venster wordt nu een grafiek getoond. Deze grafiek geeft de digitale data aan waarmee het geluid van de 'Music box' is opgebouwd.

Voorbereiden voor een opname
Gebruik uw systeem controle paneel, om met uw systeem een geluid op te nemen (bijvoorbeeld via een microfoon of een cd). Zodra dit mogelijk is, dan kunt u eerst een opname maken met een ander programma, om er zeker van te zijn dat alles correct werkt.
Als u een  audio cd gebuikt, zoek dan een melodie waarin een noot solo en gedurende langere tijd wordt gespeeld.
Als u een microfoon gebruikt, wees dan gereed om een noot te zingen of te bespelen op een akoestisch instrument.

Opnemen
Klik op het  icoon om toegang te krijgen tot het digitale opname venster.
Rechts vindt u de VU-meter die het u mogelijk maakt het invoerniveau bij te stellen.
Als u klaar bent, dan klikt u op  om de opname te starten (gedurende 5 seconden).
Wanneer dit gereed is, dan klikt u op OK (en stopt u eventueel uw audio cd).
 
Hint: Speel een zuivere noot, een C als dit mogelijk is.
 

Luisteren naar het opgenomen geluid
Na het opnemen keert u terug naar het geluidsdefinitie venster waar u kunt "zien" wat u heeft opgenomen. De rechte horizontale lijnen komen overeen met de momenten waarop niets werd gespeeld.
Om het geluid te horen klikt u op


Als u niet tevreden bent, dan kunt u het geluid opnieuw opnemen.

Het geluid isoleren
U moet nu het geluid isoleren om het gewenste gedeelte van het opgenomen geluid te kunnen bepalen. Hiertoe moet u met de muis klikken en trekken vanaf het begin tot en met het einde van het geluid dat u wilt behouden. Het geselecteerde gebied heeft nu een gekleurde achtergrond.
Tip: Gebruik de schuiver om de Schaal van het weergegeven geluid veranderen.
  Klik op om het geselecteerde gedeelte te beluisteren.
Als u tevreden bent (u moet maar één noot horen, zonder voorafgaande stilte), dan opent u het Actie pop-up menu, en selecteert u 'Crop'.

Plaatsen van de opgenomen noot
Om het instrument dat u net hebt gemaakt af te stemmen met de andere noten in uw melodie, moet u de opgenomen noot bevestigen.
Vul de naam van de aangemaakte noot in op het "Instrument naam" veld.
 
Tip: Als u nu op de "Proberen" knop klikt en de muis ingedrukt houdt, dan moet de noot die u hoort een C zijn.

Bevestigen en luisteren
Bevestig uw veranderingen met OK. U keert nu terug naar uw muziekdocument.
U kunt uw nieuwe gebruikersinstrument horen door de melodie af te spelen met .
  Tips U kunt ook vooraf opgenomen geluiden zoals in WAV, SF2 enzovoorts importeren. Selecteer hiertoe "Importeer geluid" in het pop-up menu "Acties".

SF2 (ook SoundFont genoemd) zijn geluidsbestanden die veel geluidsvoorbeelden hebben die ontworpen zijn voor hardware MIDI synthesizers.
Wanneer u een SF2 bestand opent, dan zal een dialoog u vragen te of u een of meerdere voorbeelden van het gebruikte instrument wilt kiezen.

Meer informatie over het aanmaken en beheren van gebruikergedefinieerde digitale geluiden vindt u in het  Voorgedefinieerde gebruikersinstrumenten hoofdstuk.

Een nieuwe melodie aanmaken

Plaatsen van figuren en teksten

Om opmerkingen of ornamenten op uw partituur te plaatsen, kunt u gebruik maken van gekleurde teksten en figuren die u overal op de notenbalken kunt neerzetten.
Klik op het "Txt" icoon in het zwevende palet om de tekst te kunnen plaatsen.

Klik waar u maar wilt om de tekst neer te zetten. Een venster wordt nu geopend en u kunt de gewenste tekst invoeren. U kunt ook de kleur, lettertype, lettergrootte en de stijl wijzigen.
Voeg bijvoorbeeld "Jingle Bells" aan de melodie toe en kies hiervoor het Times (of Times New Roman) lettertype met een grootte van 32, vet en rood.

Tip: Onder aan het venster staat het "Ab" icoon dat ervoor zorgt dat de tekst over de andere elementen wordt getoond, zonder dat de andere elementen worden gewist.

Bevestig met OK. De tekst verschijnt nu op uw partituur, omgeven door een rechthoek.
U kunt de tekst verplaatsen, van grootte veranderen (door op de hoek rechtsonder klikken en te trekken) of u kunt de tekst opnieuw bewerken (door op de tekst te dubbelklikken).

Het plaatsen van een figuur gaat op ongeveer dezelfde manier. Selecteer "Grafisch" (het icoon met een vierkant, cirkel en een driehoek) en klik waar u maar wilt om uw figuur te plaatsen.
In het venster selecteert u de vorm die u wilt plaatsen met de horizontale schuifbalk (kies bijvoorbeeld een lint). Vervolgens kiest u de kleur (groen) en u bevestigt met OK.
Het gekozen figuur wordt nu in de partituur getoond op de gewenste plaats.

Tip: U kunt ook figuren die in een tekenpakket zijn gemaakt door op "Gebruiker" te klikken. Daarna kiest u de gewenste figuur.

Een nieuwe melodie aanmaken

Plaatsen van commentaar en het afdrukken

Op de eerste pagina van een afgedrukte partituur kunt u commentaar plaatsen. Om het commentaar te bewerken, klikt u op Archief>Commentaar, titel, componist.... Vul de Melodie naam in (Jingle Bells), de Naam van de componist (James Pierpont, 1857) en de Opmerkingen (bijvoorbeeld "Kerstmelodie"). Bevestig de wijzigingen met OK.
 
Tip: Onderaan dit venster vindt u informatie over het bestand. Hierin zit de tijd die u bezig bent geweest met deze melodie. Interessant natuurlijk, maar soms deprimerend!

Selecteer nu Archief>Afdrukken>Partituur.
Een afdrukvoorbeeld wordt nu getoond en u kunt zien hoe de afgedrukte pagina eruit zal komen te zien.
Als u op de "Opties" knop te klikt, dan kunt u kiezen wat u afgedrukt wilt hebben. Vink nu Druk informatie af op de eerste pagina aan en vink de overige opties uit. Tot slot controleert u of onderaan het venster uw twee notenbalken genoemd staan (de hoge en de bas) en dat zij beiden met een kleine printer gemarkeerd zijn.
Klik dan op OK en selecteer uw gebruikelijke printerinstellingen.
Klik nu op "Afdrukken pagina".
Opmerking: Het is mogelijk om één pagina af te drukken met de probeerversie van Harmony Assistant.
Met een ongeregistreerde versie van Melody Assistant kunt u wel afdrukken. Een boodschap zal u eraan herinneren om het programma te kopen voor een bescheiden bedrag.
Uiteraard verdwijnt deze boodschap als uw programma is geregistreerd.

Een nieuwe melodie aanmaken

Wijzigen van de maatbreedten

Om het aantal maten dat tegelijkertijd op het scherm getoond wordt, of dat wordt afgedrukt, kunt u het aantal maatbreedten ofwel in het algemeen ofwel individueel instellen. Als u dit doet, dan liggen de noten dichter bij elkaar, of juist verder uit elkaar.
 
Opmerking: U moet deze eigenschap niet verwarren met het inzoomen (ofwel de inschaling). Het inzoomen zorgt ervoor dat alle symbolen op het scherm hetzij vergroot hetzij verkleind worden weergegeven om de leesbaarheid op het scherm te bevorderen. Het afdrukken wordt niet beïnvloed door de zoominstelling: noten die dicht bij elkaar staan of elkaar lijken te overlappen blijven hun relatieve afstand behouden.


Individuele instelling:
Aan de bovenkant van het hoofdvenster geeft de liniaal (de grijze balk) de maatnummers weer. Als u met de muisaanwijzer op de lijn gaat staan die twee maten scheidt, dan verandert de muisaanwijzer. Met het verplaatsen van deze lijn verandert u de breedte van de individuele maat.

Algemene instelling:
Selecteer meer dan één maat door op de liniaal te klikken en verander nu de breedte van de maten. Deze nieuwe maat wordt ingesteld voor alle geselecteerde maten. 

Tip: Maten worden op het scherm naast elkaar getoond. Hierdoor ontstaat een continu "lint" vanaf de eerste tot en met de laatste maat. Omdat de papierbreedte eindig is, worden de maten in regels onder elkaar afgedrukt. Op het scherm toont een verticale gele lijn waar de notenbalk wordt geknipt en waar een nieuwe regel gedurende het afdrukken zal beginnen.


Aanmaken van een automatische begeleiding

Aan de bovenkant van het documentvenster, tussen de liniaal met de maatnummers en de notenbalken, staan twee gebieden. Zij kunnen gebruikt worden om ritmepatronen en automatische begeleidingen aan te maken. Zij worden het ritmeraster (groen gekleurd) en het begeleidingsraster (grijs gekleurd) genoemd.

U wordt uitgenodigd om de video "Creating automatic accompaniments and rhythms from a melody with Harmony Assistant " te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Opmerking: Deze gebieden worden alleen weergegeven als dit is aangegeven in het Opties menu.

Boven deze twee gebieden staat het akkoordraster. Dit raster toont de akkoorden die berekend zijn voor iedere maat.
Klik boven de eerste maat op de cel van het begeleidingsraster.
Het begeleidingsdefinitievenster wordt nu geopend. Klik op "Nieuw" en geeft deze nieuwe begeleiding een naam (bijvoorbeeld "Bas begeleiding"). Klik nu op de knop "Bewerken".

Nu komt een venster omhoog met tabs voor de verschillende details van de begeleiding.

Open het "Instrument" tab en selecteer het voorgedefinieerde "Bas" instrument.

Opmerking: Klik nu op knop "Bewerken" om een nieuw instrument te definiëren, of om een bestaand instrument te wijzigen. Dit gebeurt net zoals in de "normale" notenbalken.

Open nu de "Noten" tab.
Hier kunt u de sequentie of het akkoordtype definiëren dat gevolgd zal worden door de begeleiding wanneer de melodie afgespeeld wordt.
Selecteer "gebaseerd op model" rechtsboven. Kies nu in de lijst aan de linkerkant het patroon "Blues>Classic>Bass 1". Klik nu op de knop met het "==>" symbool. De bijbehorende noten worden aan het model toegevoegd.
Klik nu "OK" in dit venster en daarna ook in het begeleidingsvenster.
Uw begeleiding is nu aangemaakt.

Opmerking: Begeleidingen worden alleen gespeeld als de knop met het "Activeer begeleidingen" icoon ingedrukt is (in het Afspeelhulpmiddelen zwevende palet).

Het zal u opvallen dat de begeleidingen alleen voorkomen bij de eerste maat van de melodie. Als u de melodie nu afspeelt, dan hoort u de eerste drie bas noten die bij de eerste maat horen.
Nu gaat u de begeleiding uitbreiden naar de vier maten van de melodie.

Tip: In het begeleidingsdefinitievenster (titel Selecteer begeleiding) kunt u onderaan direct de eerste en laatste maat opgeven. De begeleiding zal nu op die maten worden toegepast.

Wijs met de muis de rechterzijde van de "Bas begeleiding" cel aan in het begeleidingenraster (grijs). Trek de rand naar rechts, zodanig dat alle vier de maten van de melodie van een begeleiding hebben. Uw begeleiding is nu compleet.

Speel de melodie af

Instellen van een ritme

Op bijna dezelfde wijze als het aanmaken van een begeleiding gaat u nu een ritme aanmaken en toevoegen.
Klik op de eerste maat van het ritmeraster (het groene gebied). Het definitievenster voor ritmes wordt nu geopend. Klik nu op de knop "Voorinstelling". Kies in de lijst nu "Blues>Classic>blues std1 (1bar)". Bevestig uw keuze nu met "OK".

Het "blues std1 (1bar)" ritme is nu geplaatst in de ritmeraster, zij het alleen voor de eerste maat. Net zoals bij de begeleidingen kunt u dit ritme uitbreiden over de vier maten van uw melodie.

Speel uw melodie af met  : u hoort nu uw ritme in de muziek.
 

Opmerking: Ritmes worden alleen gespeeld als de knop met het "Ritme actief" icoon ingedrukt is (in het zwevende Afspeel hulpmiddelen palet).

Op dit moment heeft u een klein beetje in de vele harmoniserende eigenschappen van Harmony Assistant gekeken. Houd ook rekening met het feit dat er meerdere ritmes en begeleidingen aanwezig kunnen zijn, verspreid over meerdere regels (u kunt meerdere regels van ieder raster aanmaken). Zij kunnen allen tegelijkertijd worden afgespeeld.
Wij adviseren u om de voorbeelden te laden en hen goed te bestuderen.

U wordt uitgenodigd de video "Creating automatic accompaniments and rhythms from a melody with Harmony Assistant" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).


The "Dock"

Overview

The Dock is an alternate way to display the program tools. Unlike the regular palettes, the Dock shows, at any moment, only the tools and options you can actually use.



This ensures a faster and more efficient work, and keeps the score area clear of any other window.
You can switch from "Dock" mode to regular palette by the "Windows > Dock" menu option.

At the bottom of the Dock, an area shows a tooltip about the tool currently pointed by the mouse, or shows the current playback position of the frontmost score

Above this line, some tool strips. If the screen is not large enough to display all the tools, the strip darkens on the edges, indicating that you can click and drag it to show the whole strip content.

On the right edge, two icons appear when the mouse get closer.
The upper icon allows you to set up the Dock appearance
The lower icon allows you to resize it by click and drag. If the Shift key is down, it will change the Dock color saturation level.

"Edit" tool strip (red)

Provides tools for acting on your document content




3 tools for adding an object



Injector tool


    Change the clicked note by "injecting" settings (duration, ornament...)

Eraser tool   


    Delete the clicked objects

Lasso tool   


   Select an object or a group of objects to which actions will be collectively applied

Hammer tool



    To play the clicked note or the selected note group

Magnifier tool


   Increase or decrease the score display scale


"Settings" tool strips (purple/yellow)


To select settings for objects that will be inserted or modified on score.
Content of these strips depends on the selected tool in the Edit tools strip. Hover the mouse pointer over these icons to read their description in the help line.

"General" tool strip (green)

Miscellaneous


Playback


Playback modes


   

Recording


Actions on selection range

  

These mini-tools perform actions to currently selected objects on score, or to the clipboard.
Icons in this section change according to the context (what is selected, what has been copied to the clipboard). Hover the mouse pointer over these icons to read their description in the help line.

Notatie

Inleiding

Dit onderdeel van de handleiding gaat over de grafische weergave van het document.

Allereerst wordt u ingeleid in de basisconcepten van de muziek notatie.

Daarna leert u hoe u een nieuw document kunt maken vanaf een sjabloon.

Er zullen verschillende soorten van notatie en verschillende soorten notenbalken worden behandeld, zoals tabulaturen, meerstemmige notenbalken en de gregoriaanse notatie.

Vervolgens leert u de verschillende muzieksymbolen die aan een notenbalk kunnen worden gekoppeld, zoals overgangen, sleutels en de voortekening...

Een toegewijd hoofdstuk beschrijft de bijzonderheden van tekst-objecten die aan notenbalken gekoppeld zijn: hoe voegt u ze toe en hoe gebruikt u hen.

Tot slot zult u de vrije objecten en de andere hulpmiddelen bestuderen. Zij helpen u om het uiterlijk van uw partituur te verbeteren.

 

Muziektheorie in het kort

Algemene punten
Muziek wordt in dit programma op een klassieke manier geschreven: noten worden op notenbalken geplaatst, en notenbalken worden samengebracht om een partituur te vormen. Dat laatste is de meest gebruikelijke representatie in de wereld van de muziek.
U krijgt nu een overzicht van de basisregels. Als u voldoende met de muziektheorie bekend bent, dan kunt u dit hoofdstuk overslaan.
Opmerking: Uiteraard kan niet de hele muziektheorie hier behandeld worden. Als u hier dieper op wilt ingaan, dan nodigen wij u uit om een daartoe gespecialiseerd boek te gebruiken.
Een muziekstuk wordt geschreven als een partituur (de inhoud van het hoofdvenster waarin uw document staat). Een partituur is onderverdeeld in verschillende notenbalken. Iedere notenbalk geeft weer wat door een enkel instrument zal worden gespeeld.

De notenbalk is opgebouwd uit vijf horizontale lijnen:
_________________
_________________
_________________
_________________
_________________


Op iedere regel kunnen noten worden geplaatst. Een noot definieert het geluid dat op enig moment door het instrument van de regel zal worden gespeeld. Noten kunnen op of tussen de lijnen worden geplaatst.

Een noot definieert drie parameters door zijn vorm en locatie:

- Zijn verticale positie definieert zijn toon. Hoe hoger de noot is geplaatst, hoe hoger de toon zal zijn.

- Zijn horizontale positie bepaalt het moment waarop de toon zal worden gespeeld. De horizontale as bepaalt dus de tijdschaal, die van links naar rechts toeneemt. Als u twee noten op dezelfde kolom plaatst, dan worden zij tegelijkertijd afgespeeld. Dit wordt een akkoord genoemd.

- De vorm van de noot definieert zijn tijdsduur of afspeellengte. De standaard nootlengten zijn vooraf bepaald in de muzieknotatie, waarbij iedere noot twee keer zo lang is als de volgende.

Dus u heeft:
Een hele noot  is gelijk aan twee halve noten: . Iedere halve noot is twee keer zo lang als een kwartnoot . Iedere kwartnoot is twee keer zo lang als een achtste noot: , en ga zo maar door met de zestiende  en tweeëndertigste noten ...

Rusten geven de pauze tussen de noten aan. Net als noten zijn zij georganiseerd in lengten die afnemen met de helft. Rusten worden dus aangeduid met hun lengte, zodat u bijvoorbeeld een halve of een achtste rust zult vinden. Dit geldt voor alle rustlengten.
Notenbalken zijn onderverdeeld in maten, die onderscheiden zijn door de verticale lijnen. Deze lijnen zijn zichtbaar op de notenbalk. De notenbalken worden door de maten gesplitst in regelmatige intervallen.

Tot slot staat helemaal links op de notenbalk een sleutel. Een sleutel geeft verschillende soorten informatie aan:

- Zijn vorm bepaalt waar de noten op de lijnen zullen vallen.
De vioolsleutel of G-sleutel (de bovenste notenbalk) vertelt ons dat de onderste regel met een E correspondeert. De ruimte tussen de twee onderste regels correspondeert met een F en de bovenste lijn (waar de sleutel een bocht maakt) is een G. Deze regels gelden voor alle noten A, B, C, D, E, F, G...
De vioolsleutel is de:


Met een bas- of F-sleutel correspondeert de onderste regel met een lage G. Van onder naar boven corresponderen de lijnen met A, B, C, D, E, F ...
De bassleutel is:



- Aan de rechterkant van de sleutel vindt u twee nummers, zoals een  . Deze geven de maataanduiding aan. Dit is de lengte van iedere maat. 4/4 betekent dat een maat vier tellen heeft en dat de waarde van iedere tel dus een kwartnoot is. De lengte van een maat is dus een hele noot of twee halve noten.
divtemps
- Aan de rechterkant van de sleutel vindt u twee nummers, zoals een  . Deze geven de maataanduiding aan. Dit is de lengte van iedere maat. 4/4 betekent dat een maat vier tellen heeft en dat de waarde van iedere tel dus een kwartnoot is. De lengte van een maat is dus een hele noot of twee halve noten.

Muziektheorie in het kort

Lexicon
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Aanslagsterkte
De aanslagsterkte (of velocity) kan worden gebruikt om een noot of een akkoord luid af te spelen, een crescendo of diminuendo weer te geven, of om een tel (of slag) te benadrukken...
Aanslagsterkten kunnen worden ingesteld bij de ‘Bewerk aanslagsterkten’ knop, links van de notenbalk (zwarte driehoek).
Als de aanslagsterkten voor een heel onderdeel van de muziek worden gebruikt, dan worden zij in de normale muziekvocabulaire meestal aangegeven met ‘dynamiek’.

Accent
In veel geschreven talen worden accenten gebruikt om aan te geven hoe een bepaalde letter moet worden uitgesproken. Ook de muziektaal doet dit: accenten worden gebruikt om de frasering aan te geven.
Bekijk wat u kunt tegenkomen:


Probeer hen eens uit!

Akkoord
Een akkoord is een groep noten, die gelijktijdig wordt afgespeeld.

Een akkoord wordt altijd gerelateerd aan een toonladder en wordt uit minimaal drie noten opgebouwd:  

Met deze drie noten is het mogelijk om een flink aantal verschillende akkoorden op te bouwen.

Voorbeeld: 

Een C majeur akkoord, aangegeven met C, wordt opgebouwd uit:


Een E mineur met een verminderde vijfde (of een vijfde mol), Emb5 wordt opgebouwd uit: Er zijn akkoorden die door meer dan drie noten zijn opgebouwd. De programmatuur kan eveneens akkoorden van vier of vijf noten weergeven en gebruiken. Deze zijn opgebouwd uit de grondtoon, de derde en de vijfde, maar ook uit: Voorbeeld:

Een akkoord van D mineur vijfde mol, zevende majeur en een verminderde negende zal genoteerd worden als Dmb5/7Mb9. Hij is opgebouwd uit:

Tot slot kan ieder akkoord worden omgekeerd. De omkering verandert alleen de volgorde van de noten en nooit de nootwaarden zelf.

Antimetrische figuren
Een antimetrische figuur definieert gefragmenteerde noten. Het wordt weergegeven als twee cijfers de gescheiden zijn door een dubbele punt (:)
Een antimetrische figuur van a:b betekent dat de "a noten gespeeld zullen worden gedurende de tijd die normaal gesproken door de b noten zou worden benut"

Als u bijvoorbeeld een 5:2 antimetrische figuur aanmaakt en u gebruikt daarbij achtsten, dan betekent dit dat 5 noten gespeeld zullen worden gedurende de tijd die twee achtsten normaal zouden duren.

Op een partituur wordt meestal het eerste cijfer getoond om een antimetrische figuur aan te duiden. Dit betekent dat een 5 boven een noot niet automatisch betekent dat dit bijvoorbeeld een 5:1 , een 5:2 (de noten zijn dan twee keer zo lang) of een 5:4 (vier keer zo lang) antimetrische figuur is.
Alleen het het aantal tellen van de maat geeft hiervoor het antwoord!

Appoggiatura
Dit is een kleine noot die voor een andere noot wordt geplaatst. Hij neemt wat tijd af van de noot waaraan hij gekoppeld is.
Als er verschillende appogiaturas aan een noot gekoppeld zijn, dan worden zij korte voorslagen genoemd.

Arpeggio
Noten in een arpeggio akkoord worden niet gelijktijdig gespeeld, maar na elkaar en erg snel.


Bereik
De reeks van noten die een instrument kan spelen, wordt meestal bepaald door de laagste en de hoogste tonen die dit instrument kan weergeven. Dit is het bereik.

Dynamiek
Veel instrumenten kunnen zacht of luid gespeeld worden. Het volume (of geluidsniveau) waarmee onderdelen moeten worden gespeeld, wordt aangegeven met de ‘dynamiek’. Het pianoforte wordt zo genoemd, omdat het volume afhangt van hoe hard er op de toetsen wordt aangeslagen.
Bij synthesizers wordt de individuele dynamiek van een noot aangegeven met de ‘aanslagsterkte’, omdat het volume van de noot afhangt van de snelheid van de hand waarmee hij gespeeld wordt. In deze versie van het programma kan de dynamiek (of aanslagsterkte) van iedere individuele noot worden ingesteld.
Meer informatie hierover vindt u in het hoofdstuk over dynamiek.

Enharmony
In een toonladder worden de noten verdeeld in graden die door intervallen gescheiden zijn. De toonladder van F bijvoorbeeld omvat de noten F, G, A, Bb, C, D, E, F
Een noot kan echter ook een mol or kruis zijn, waardoor twee nootnamen dezelfde toon kunnen aangeven.
Bekijk bijvoorbeeld de toonladder van B. Deze omvat de noten B, C#, D#, E, F#, G# A# B. In dit geval is het passend om de zevende noot A# te noemen, ook al is het dezelfde noot als de vierde noot in de toonladder van F die daar met een Bb wordt aangegeven. Dit wordt enharmony genoemd.

Geluid
Een geluid is de sensatie die voortkomt vanuit een trillend object dat het trommelvlies doet trillen.
Muzikaal geluid kan worden onderscheiden van ruis door exacte en meetbare frequenties. Muzikaal geluid wordt gedefinieerd door:
• De toonhoogte (of frequentie): meer of minder trillingen per tijdseenheid.
• De intensiteit, of sterkte: dit hangt af van de amplitude van de trillingen. Dit is de geluidssterkte of volume van een geluid.
• De toonsoort onderscheidt twee geluiden met dezelfde frequentie en intensiteit. Dit zorgt ervoor dat de C van een piano anders klinkt dan dat van een fluit.

Gruppetto
Dit is een groep van drie of vier kleine noten die voor of achter de hoofdnoot staan. Net als bij de korte voorslagen (appoggiatura) wordt hun lengte bepaald door de noot waaraan zij gekoppeld zijn.

Herstellingsteken
Als het herstellingsteken voor een noot is geplaatst, dan wordt het kruis of de mol die eerder geplaatst is ongedaan gemaakt (of dit nu een voorteken of een toonsoort is).

Kruis (#)
Als het kruis vóór een noot staat, dan wordt de noot met een halve toon verhoogd.

Maat
Maten (soms wordt dit de maatstreep genoemd) verdelen een muziekstuk in gelijke delen. De maat zelf is over het algemeen verdeeld in twee, drie of vier delen, die tellen of slagen worden genoemd.
Niet alle slagen in een maat zijn even belangrijk. Dit hangt af van het accent:
 
Tellen zelf zijn weer verdeeld in verschillende onderdelen. Het eerste deel van een tel is sterk, de rest is zwak.

Om een uitvoerder de maatverdeling aan te geven, worden na de sleutel twee nummers geplaatst.

Het bovenste nummer geeft het aantal tellen of slagen aan van een maat.
Het onderste nummer geeft de lengte van deze tellen aan (in delen van een hele noot).

Zo heeft bijvoorbeeld een 3/4 maat drie tellen met op iedere tel een kwart noot.

Meer informatie hierover vindt u in het maataanduiding hoofdstuk.

Maatstreep
De maatstreep is de verticale lijn die iedere maat scheidt van de volgende.

Mol (b)

Als de mol voor een noot wordt geplaatst, dan wordt de toonhoogte met een halve toon verlaagd.


Noot
Een noot is een symbool dat zowel de tijdsduur als de toonhoogte aangeeft. De vorm van de noot geeft de tijdsduur aan. De positie op de notenbalk geeft de toonhoogte (frequentie) aan. De horizontale locatie geeft aan wanneer de noot gespeeld moet worden.

- Toonhoogte
Er zijn zeven noten, die allen op twee verschillende manieren geschreven kunnen worden.

    C, D, E, F, G, A, B (Engelse notatie)
of
    Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si (Latijnse notatie)

Deze nootreeksen vormen een toonladder van geluiden die oplopen van laag naar hoog. Een octaaf is de afstand tussen twee noten met dezelfde naam in twee opeenvolgende toonreeksen.

De verticale positie van een noot op de notenbalk geeft aan welke graad van de notenbalk - die door het voorteken wordt aangegeven - met de noot correspondeert.

Als de noot vooraf wordt gegaan door het # teken (kruis), dan wordt de noot met een halve toon verhoogd. Dit geldt voor alle noten op dezelfde graad van de notenbalk.
Als de noot vooraf wordt gegaan door het b teken (mol), dan wordt de noot met een halve toon verlaagd. Dit geldt voor alle noten op dezelfde graad van de notenbalk.
Tot slot geldt dat het "herstellingsteken" symbool, dat voor een noot staat, alle voorgaande kruizen of mollen ongedaan maakt.
Opmerking: dezelfde noot kan soms op verschillende wijzen genoteerd worden. Zie hiervoor Enharmony.
- Tijdsduur
De vorm van de noot geeft aan hoelang de noot gespeeld moet worden. In afnemende volgorde:: Deze tijdsduren kunnen worden gecombineerd met de de verbindingsboog optie in het Wijzigen>Acties menu. Door bijvoorbeeld een halve noot met een 8e noot te verbinden, ontstaat een noot met een tijdstuur die gelijk is aan de som van beide individuele lengten.
Gepunteerde noten geven een tijdsduur aan van anderhalf keer de opgeschreven tijdsduur. Zo heeft bijvoorbeeld een gepunteerde kwartnoot dezelfde tijdsduur als een kwartnoot en een 8e noot samen.

Het is ook mogelijk om triolen te gebruiken (hun tijdsduur is gelijk aan 2/3 van die van de opgeschreven noot).

- Notatie:
Noten worden opgeschreven op een notenbalk.
Noten die in dezelfde kolom staan, worden tegelijkertijd gespeeld.
Om noten met een waardestreep te verbinden, moet u hen selecteren met de knop met het lasso icoon om daarna in het "Wijzigen" menu de optie "Opmaak>Waardestreep" te kiezen.
Noten met een waardestreep geven aan de uitvoerder aan dat zij in dezelfde "frase" moeten worden gespeeld. In dit geval vervangt de waardestreep de haken.

Als er verschillende noten met een waardestreep worden verbonden, dan wordt het bepalen van hun individuele lengte wat moeilijker. Zie bijvoorbeeld:


Om de tijdsduur van een van de noten te bepalen, moet u het aantal waardestrepen tellen die met de nootstokken in verbinding staan. Dit geeft de tijdsduur van de individuele noot aan.

Het is ook mogelijk om tekens te plaatsen om aan te geven dat er geen noten worden gespeeld gedurende een zeker tijdsinterval. Dergelijke tekens zijn rusten.

Notenbalk
Een notenbalk wordt weergegeven door vijf horizontale lijnen. Zij staan op gelijke afstand van elkaar. De lijnen zijn van onder naar boven genummerd. Iedere ruimte tussen twee opeenvolgende lijnen correspondeert met een graad van een toonladder.

Met een vioolsleutel (G-sleutel) is de eerste (onderste) lijn een E.
Met een bassleutel (F-sleutel) is de onderste lijn een G.

Links van de notenbalk, naast de sleutel, staan de tijd en de voortekening.

Nuance
Nuances geven de verschillende sterkten weer waarmee een noot gespeeld kan worden.
Als u dynamiek gebruikt, dan kunnen stevig aangeslagen noten onderscheiden worden van licht aangeslagen noten.
De frasering kan worden weergegeven door gebruik te maken van de "Bewerk aanslagsterkten" optie in het configuratiemenu van iedere notenbalk (de zwarte driehoek links van de notenbalk).

Octaaf
Een octaaf is de achtste (toon)trap of graad van een toonladder.
Twee noten die door een (of meerdere) hele octaaf (octaven) gescheiden zijn, hebben dezelfde naam.
De keuze van de octaaf van een akkoord bepaalt de toonhoogte waarmee het akkoord zal worden gespeeld.
In het programma is de vierde het standaard octaaf  (het octaaf waarvan de hoge noten meestal gespeeld worden).
Een hogere waarde zorgt voor nog hogere toonhoogten en een lagere waarde voor lagere toonhoogten.

Omkering
In hun fundamentele toestaand staan de noten van een akkoord in een normale volgorde. Dat wil zeggen dat de grondnoot de onderste noot is, waarna de derde, de vijfde en eventueel de zevende en de negende noten komen.
De omkering van een akkoord wijzigt deze relatieve volgorde, waardoor de onderste noot elke van de aangegeven noten kan zijn.

De eerste omkering verplaatst de grondnoot naar het volgende octaaf. De derde wordt dan de basnoot van het akkoord.

De tweede omkering verplaatst de grondnoot en de derde noot naar het volgende octaaf. De vijfde wordt dan de basnoot van het akkoord.

Hetzelfde principe geldt voor de derde en vierde omkeringen (uiteraard geldt dit alleen als een akkoord vier of vijf noten omvat).

Samen met zijn omkeringen omvat een C7 akkoord:

fundamentele toestand: C E G Bb
1e omkering: E G Bb C
2e omkering: G Bb C E
3e omkering: Bb C E G

Het is ook mogelijk om een verlaagde omkering te maken. Hier worden bijvoorbeeld noten verschoven naar de volgende onderstaande octaaf.

Hier volgt een samenvatting van de relatieve volgorde van de noten conform de omkering van het akkoord.

Nomenclatuur:
F = Fundamenteel (grondnoot), 3 = derde, 5 = vijfde, 7 = zevende,  9 = negende.

                      Octaaf    Octaaf   Octaaf
                        -1         0        +1
                         .         .         .
fundamentele toestand    .         F 3 5 7 9 .
1e omkering              .         . 3 5 7 9 F
2e omkering              .         .   5 7 9 F 3
3e omkering              .         .     7 9 F 3 5
4e omkering              .         .       9 F 3 5 7
1e verlaagde omkering    . 3 5 7 9 F         .
2e verlaagde omkering    .   5 7 9 F 3       .
3e verlaagde omkering    .     7 9 F 3 5     .
4e verlaagde omkering    .       9 F 3 5 7   .
 

Punt
Dit symbool wordt na een noot geplaatst en vergroot de tijdsduur van de noot met de helft van de oorspronkelijke lengte. Bijvoorbeeld een gepunteerde kwartnoot wordt afgespeeld als een kwart plus een achtste noot.
Een punt kan ook na een rust worden geplaatst.

Rust
Rusten zijn symbolen die aangeven dat er op dat moment geen toon of geluid moet worden afgespeeld.
Tip:
In de zwevende paletten worden rusten op dezelfde manier weergegeven als de noten. Dit betekent dat de kortste rust op dezelfde plaats staat als de kortste noot.



Tabulatuur
Tabulatuur is de muzikale notatie die ontworpen is voor gefretteerde instrumenten. De frets worden gebruikt om de snaren in verschillende lengtes op te kunnen delen, waardoor verschillende toonhoogtes kunnen worden verkregen.
In tegenstelling tot een piano kan een gefretteerd instrument dezelfde noot op verschillende posities voortbrengen.
Ervaren uitvoerders kunnen direct hun optimale vingerposities vinden. Anderen worden geassisteerd door tabulaturen. 
Iedere noot in een 'normale' notenbalk kan worden geassocieerd met een noot op de tabulatuur.
Tijdsduur, bogen, frasering... deze moeten nog altijd vanaf een normale notenbalk worden gelezen. De toonhoogte van een noot kan van een tabulatuur worden gelezen. Hierop staan de snaar en de fret weergegeven.
Hier is een voorbeeld voor een gitaar:


De nummers zijn fretposities. 0 betekent een open snaar, 1 betekent de eerste fret, enzovoorts.
De hals van het instrument wordt met zijn zesde snaar (bas) onderaan getoond.

Tabulaturen kunnen ook worden berekend voor verschillende Harmonica's (diatonisch, chromatisch…) voor iedere toonsoort. 

Tessituur
Dit is het bereik van een stem. De tessituur wordt meestal bepaald door:
- de laagste en hoogste noten die een zanger kan zingen
- het aantal octaven.

Tonaliteit
Dit is het stelsel van regels dat de samenstelling van notenbalken bepaalt. In een wat meer beperkende zin wordt de tonaliteit van een stuk aangegeven door de toonsoort waarin het stuk is geschreven.

Toonladder
Een toonladder is een volgorde van noten die in graden zijn verdeeld. Een octaaf kent acht graden.
Deze graden zijn niet gelijkmatig verdeeld: de intervallen tussen de graden bepalen de soort van de toonladder:

Bij een majeure toonladder:
TOON, TOON, HALVE TOON, TOON, TOON, TOON, HALVE TOON

een halve toon is het interval (of afstand) tussen twee opeenvolgende toetsen van een pianotoetsenbord (inclusief de zwarte toetsen), of twee opeenvolgende frets van een gitaarhals.

Een toonladder kan starten vanaf iedere noot (C, D, E...).
De eerste graad, ook tonica genoemd, geeft zijn naam aan de toonladder.

 

Naam
Locatie
T Tonica
2 Tweede 1 toon boven de tonica
3 Majeure derde 2 tonen boven de tonica
4 Vierde
 2 en een halve tonen boven de tonica
5 Vijfde 3 en een halve tonen boven de tonica
6 Zesde
 1 en een halve toon onder het octaaf
7M Majeure zevende
 Een halve toon onder het octaaf
Octaaf 12 halve tonen boven de tonica

Een toonladder van C zal bijvoorbeeld de volgende tonen omvatten:
C, D, E, F, G, A, B

De E majeure toonladder zal de volgende tonen omvatten:
E, F#, G#, A, B, C#, D#

In de intervallen tussen de graden kunnen de volgende worden gevonden:

3m mineure derde        1 en een halve toon boven de tonica
b5 mol vijfde                3 tonen boven de tonica
5+ versterkte vijfde       4 tonen boven de tonica
7 mineure zevende       1 toon onder het octaaf
Opmerking: een toonladder wordt majeur genoemd wanneer de derde graad majeur is. Hij wordt mineur genoemd als de derde graad mineur is

Transponeren
Het transponeren van een muziekstuk betekent dat het wordt gewijzigd van de bestaande naar een andere toonsoort.
Dit wordt gedaan door het toevoegen of juist afhalen van hetzelfde aantal halve tonen van al de noten van het muziekstuk.
 

Triller
Dit is een snelle variatie van de toonhoogte (een trilling).

Triool
Meestal kan de tijdsduur van een noot worden verdeeld in twee gelijke delen: een kwartnoot is bijvoorbeeld opgebouwd uit twee achtste noten. Dit is een tweeledige (binaire) verdeling.

Een triool deelt een noot in drie gelijke delen: een drieledige (ternaire) verdeling.

Drie noten in een triool hebben dezelfde waarde als twee noten buiten het triool. Dit betekent dat drie kwartnoten in een triool hetzelfde zijn als één halve noot.
Feitelijk is een triool eenvoudigweg een 3:2 antimetrische figuur.

Virtuele rust
Deze aanduiding is specifiek voor Harmony en Melody. Hij bestaat niet in de normale muziektheorie.
Een virtuele rust is een rust de gebruikt wordt om een maat op te maken gedurende het bewerken. Hij geeft in feite een incomplete maat aan, waaraan nog steeds noten kunnen worden toegevoegd.
Hij wordt getekend als:


Een virtuele rust geeft grafisch de resterende tijd in een maat aan. Met het menu van de notenbalk kunt u de virtuele rust wijzigen in een echte rust. Hiertoe kiest u de zwarte driehoek links van de notenbalk en kiest u "Vervang virtuele rusten door echte rusten".

  
Tip: virtuele rusten kunnen onzichtbaar worden gemaakt door hiervoor te kiezen in het Configuratie>Globale instellingen menu.

Voorteken
Dit symbool wijzigt de toonhoogte van de noot waaraan hij gekoppeld is. Dit geldt ook voor de volgende noten die in de notenbalk op dezelfde lijn (of ruimte) staan.
Er zijn vijf voortekens:  Als u een voorteken (mol, kruis...) voor een noot ziet staan, dan wordt niet alleen die noot beïnvloed, maar ook alle noten die op dezelfde lijn (of ruimte) daarachter staan.
Meestal worden noten die dezelfde naam hebben, maar die in een andere octaaf staan, eveneens gewijzigd. Deze eigenschap kunt u uitzetten in het menu Configuratie>Globale Instellingen.


Voortekening
Muzikale toonladders worden vaak aangeduid met een voortekening. De verschillende graden van de toonladder zijn vaak een mol of een kruis. Om schrijffouten te voorkomen, worden de mollen en kruizen direct na de sleutel slechts éénmaal opgeschreven.
 

C# majeur of A# mineur

Deze symbolen worden de standaard kruizen of mollen genoemd voor de lijn van de notenbalk waar zij op geplaatst zijn.

Meer informatie vindt u in het Voortekening hoofdstuk.
Als u Harmony Assistant gebruikt, kunt u ook kijken in de Frequently Asked Questions, ofwel de Veelgestelde vragen.


Modellen en sjablonen

(Sjablonen voor een nieuw document)

Inleiding

Als u in het menu "Archief>Nieuw" kiest, dan kunt u uit een lijst van voorgedefinieerde sjablonen het soort muziekdocument kiezen waarmee u wilt gaan werken.
Om u bij het zoeken naar het juiste sjabloon te helpen, is deze lijst gesorteerd aan de hand van een muziekfamilie of een thema.

Achter de naam van een sjabloon kunnen kleine icoontjes worden weergegeven. Hier volgt de betekenis daarvan:

Sjablonen zijn normale Harmony of Melody bestanden (.MUS extensie) die in een speciale map Models zijn opgeslagen.

Aanmaken van gebruikergedefinieerde sjablonen:

Het is makkelijk om gebruikergedefinieerde sjablonen aan te maken voor Harmony of Melody. Deze nieuwe sjablonen zullen getoond worden in de lijst als u "Archief>Nieuw" kiest:


U wordt uitgenodigd om de video "How to create a document model (template). " te bekijken. ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Een aantal tips:

Om het werken met uw sjablonen makkelijker te maken, kunt u de volgende eenvoudige regels gebruiken:

En vergeet niet dat andere gebruikers geïnteresseerd kunnen zijn in uw sjablonen. Vermeld hen op de site http://www.myriad-online.com/bbs of stuur hen in via tunes@myriad-online.com als u hen in toekomstige versies van de programmatuur wilt hebben opgenomen.
Vergeet dan niet om ons te vertellen waar in de sjablonenboom u uw bestanden wilt hebben weergegeven.

Staves Templates

Introduction

Staves templates are offered when applying « Staves > Add staff ».
You can create your own templates for instance to automatically relate a specific instrument to a staff template, define colors, default sizes, etc.
Staves templates you defined are located in the « Staves » subfolder of « Myriad Documents/Settings »

Creating user-defined templates:

File extension for a staff template file is « sta »

To create your own template:

- Start a new document with only one staff

- Apply to this staff all the settings you want to be included in the staff that will be generated from this template
Note: When applying a template, objects and size information are erased

- Define the name to be displayed in the list:
If the document has a title, it's the document title
Else it's the staff title
Otherwise it's the file name

- Select "File > Export > Model (template)" and select the  « Myriad Documents/Settings/Staves » folder

- You can select there in which section the template will be located (or create your own).

- Give your file a name, the file extension must be ".sta"

- Save it.

That's all, you should see the new template in the list, marked by a star, when you select "Staves > Add staff". Otherwise, you might have made a mistake, redo the whole procedure…


Tip: In the software, the Help menu enables to quickly open the "Myriad Documents" folder.

Paginaweergave

Partituur weergave


In Harmony Assistant kunt u kiezen tussen twee weergaven van uw partituur: de paginaweergave en de rolweergave.

In de rolweergave zijn alle notenbalken boven elkaar weergegeven. De individuele maten staan van links naar rechts naast elkaar. De rechterkant van een pagina (waar tijdens het afdrukken naar een nieuwe pagina wordt gegaan) is aangegeven met een verticale gele lijn.
Deze weergave is nog steeds beschikbaar. Hij wordt al vanaf de eerste versie van de programmatuur gebruikt.

In de paginaweergave wordt de partituur getoond op precies dezelfde wijze als waarop hij na het printen op papier eruit zal komen te zien. De partituur wordt vanaf de eerste tot en met de laatste pagina getoond op een virtuele desktop.

U wordt uitgenodigd om de video's "Scroll mode, page mode, display control handles in Harmony Assistant. " en  "Harmony Assistant: Navigate in Page Mode. How to input a score? " te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

U kunt partituren in beide weergaven wijzigen.
Om tussen beide weergaven te schakelen, gebruikt u in het menu "Partituur>Paginaweergave".

De gekozen wijze van weergave wordt opgeslagen in het document zelf. Als u het bestand later opnieuw laadt, dan kunt u werken in de laatst gekozen weergave.
Als u een document laadt vanuit de een sjabloon, dan wordt de paginaweergave als weergave gekozen.
U kunt overigens wel aangeven dat u direct gebruik wilt maken van hetzij de rol- hetzij de paginaweergave wanneer u een nieuw document laadt of creëert. Zie hiervoor de "Configuratie>Globale instellingen" en kies hierbinnen het "Laden" paneel. 

Opmerking: Als u in de paginaweergave werkt, dan wordt het document getoond zoals het zal worden afgedrukt. U kunt dus alleen notenbalken bewerken die gemarkeerd zijn als "afdrukbaar"; de anderen worden niet getoond op de pagina. Als u de grenzen voor het afdrukken van maten heeft opgegeven, dan kunnen alleen de maten die afgedrukt zullen gaan worden in de paginaweergave bewerkt worden.

Paginagrootte


De paginagrootte is standaard ingesteld op de afdrukgrootte (en dus hangt deze af van de gekozen printer). In sommige gevallen kan het handig zijn om met een andere afdrukgrootte te werken.
Dit kan bijvoorbeeld worden gebruikt als u uw partituren op het Web wilt tonen met behulp van de Myriad Music Plug-in.

Als u bijvoorbeeld door koorleden hetzelfde afgedrukte bestand laat gebruiken, dan moet u "vierde maat van de derde pagina" kunnen zeggen. Een ieder moet dan weten over welke maat u het dan had.
Maar als één van de leden de partituur in "landschapsformaat" heeft afgedrukt, dan zal afdrukruimte op zijn printer kleiner zijn dan op de uwe. De instellingen van de pagina's zijn dan niet hetzelfde.

De "Partituur>Paginaweergave instellingen>Papier grootte instellen" menuoptie geeft u de mogelijkheid om een gewenste paginagrootte in te stellen. U bent dan niet afhankelijk van de instellingen van de gebruikte printer (en u kiest nu "Gebruik in plaats daarvan").
Vanaf zal een ieder die uw document afdrukt gebruik maken van de schaalgrootte die ervoor kan zorgen dat de volledige paginaruimte wordt gebruikt ("Pas aan aan het papier wanneer er afgedrukt wordt").
Als het afdrukgebied erg afwijkt van het origineel (bijvoorbeeld als u staand afdrukt in plaats van liggend) dan kunnen er vervormingen ontstaan.
Om deze tegen te gaan kiest u "Verhoudingen vasthouden".

U kunt aangeven op welke wijze de pagina's getoond zullen worden op de virtuele desktop:

• Pagina's kunnen naast elkaar worden getoond, zoals in een boek. Het scherm toont de pagina's dan op de wijze waarop de uitvoerder hen zal lezen wanneer hij deze partituur speelt. ("Combineer pagina's twee bij twee")
• Een ruimte voor het schutblad kan worden aangehouden. De eerste pagina van de partituur wordt dan los getoond. ("Hou de eerste pagina apart")

Scherm DPI


Standaard wordt uitgegaan van een scherm met 72 DPI (dots -of punten- per inch). Dit is gelijk aan 28 dots per centimeter.
In de paginaweergave met een schaalgrootte van 100% moet u uw pagina op ware grootte zien op het scherm. (Houd een echt stuk papier tegen het scherm om hier zeker van te zijn).

Heel vaak heeft een scherm een grootte van meer dan 72 DPI. In dit geval zal het weergegeven papier kleiner zijn dan het echte papier.
U kunt dit bijstellen in de programmatuur. Hiertoe gebruikt u "Partituur>Instellen paginaweergave>Papiergrootte instellen" en vervolgens klikt u p de "Scherminstellingen" knop.
Plaats een meetlat langs uw scherm. Verplaats nu de schuif, en wel zodanig dat de weergegeven afstanden precies conform die op de meetlat zijn.
Vanaf nu zullen de weergegeven pagina's precies als de uitgedraaide pagina's getoond worden.
Deze instelling geldt voor alle documenten.

Controle knoppen

De handgrepen op de pagina kunnen worden aangezet ("Partituur>Instellen paginaweergave>Toon Controle knoppen"). Op de pagina worden dan handgrepen in verschillende kleuren getoond: de hoogte van de notenbalk, de plaats van alle elementen in het gebied van de notenbalk, de maatgrootten, de marges van de maten, de locatie van de kop en voet van de pagina, enzovoorts. Deze handgrepen worden niet afgedrukt.

U kunt op deze handgrepen klikken om hun individuele waarden te wijzigen. Als u een handgreep wijzigt, dan wordt de pagina weergave gelijktijdig berekend en getoond.

Wees niet verbaasd als een notenbalk omhoog schuift als u zijn hoogte verandert: dit hangt samen met de pagina-instellingen die u eerder heeft kunnen instellen.

Snelkoppelingen

Als u in de paginaweergave werkt, dan vindt u linksonder een groep van kleine icoontjes. Deze geven u snel toegang tot de meest gebruikelijke pagina-instellingen. Het paginanummer van de eerste pagina wordt eveneens getoond. Klik op dit nummer om hem te wijzigen. Als u dit doet, verandert ook de pagina waar u op dat moment naar kijkt.

Palet

Een palet dat zich richt op de paginaweergave (zie "Vensters" menu, "Paginaweergave hulpmiddel") toont uw document op een schematische manier. Het weergegeven gebied wordt getoond en u kunt dit heen en weer verschuiven.

Graveurweergave

Afstanden voor symbolen

Harmony Assistant kent twee verschillende instellingen voor het weergeven van de afstanden tussen de noten: de wiskundige weergave en de graveurweergave.
Deze afstandsbepaling is onafhankelijk van de weergave van het document (hetzij rol- of paginaweergave).

In de wiskundige weergave worden noten en rusten gescheiden door een afstand die bepaald wordt door hun tijdsduur. Zo is er bijvoorbeeld een twee keer grotere ruimte nodig voor een halve noot dan voor een kwartnoot.

In de graveurweergave kan de afstand tussen de symbolen vrijelijk worden gewijzigd.
 
 
Wiskundige weergave
Graveurweergave
Engraver mode
Arithmetic mode
Hier wordt bijvoorbeeld een halve noot en een reeks van zestiende noten getoond in de wiskundige weergave. Zoals u kunt zien is er een brede lege ruimte na de halve noot. De zestiende noten zijn flink samengedrukt. Hier is dezelfde maat getoond in de graveurweergave. De weergegeven ruimte is niet afhankelijk van de tijdsduur van de noten. De weergave is niet alleen netter, maar ook beter uitgelijnd.

Welke weergave u ook kiest, noten op hetzelfde moment zullen worden uitgelijnd over de verschillende notenbalken heen.
De schaal van iedere maat wordt berekend aan de hand van de kortste noot die in deze maat wordt weergegeven. Dit geldt dan voor alle gelijke maten in alle notenbalken die weergegeven worden.

Er kan een verschil ontstaan tussen de berekende schaal in de rol- en paginaweergave: in de rolweergave worden alle notenbalken getoond, waardoor alle notenbalken worden meegenomen in de berekening van de schaal van iedere maat. De graveurweergave wordt niet gevolgd door de Gregoriaanse weergave en het drumraster.
In de paginaweergave worden alleen de notenbalken die afgedrukt worden in de berekening meegenomen. Het kan daarom nodig blijken om de paginering bij te stellen in de paginaweergave.

Selecteren van de spatiëring

In het "Partituur" menu kunt u kiezen tussen de wiskundige weergave en de graveurweergave. Hier kunt u ook kiezen voor de instellingen van de beide weergaven.
U kunt de weergavegrootte van de verschillende nootlengten kiezen.
Dit onderdeel beschrijft de relatieve grootte van de weergegeven nootlengten vergeleken met die van andere nootlengten. Het onderdeel geeft ongeveer de afstand in pixels aan tussen de noten. Dit geldt voor een schaal van 100% bij de weergave van het document op het scherm.  

Opmerking: Als de graveurweergave aan staat, wordt een <E> weergegeven in de titelbalk van het document.

 

Instellen van spatiëring van de graveurweergave

U kunt iedere nootgrootte selecteren als een relatieve eenheid:

Als u een noot toevoegt, dan kan het programma de best mogelijke maatgrootte berekenen. De noten kunnen dan goed worden weergegeven. Dit gebeurt automatisch. U kunt overigens de kortst mogelijke en de langst mogelijke maat opgeven.
U kunt ook de maatgrootte voor lege maten opgeven.
Als deze drie waarden gelijk zijn, dan worden alle maten met dezelfde grootte weergegeven.

Links in deze dialoog vindt u een voorgedefinieerde sets van instellingen. Deze staan onder de kop 'Aanpassingen'. U kunt uw eigen aanpassingen hieraan toevoegen.

Laden en aanmaken van documenten

Wanneer u een bestand importeert (MIDI, TAB, KAR, ABC,...), een nieuw document aanmaakt met een sjabloon of een bestand laadt van een oudere versie van deze programmatuur, dan wordt de spatiëring aangepast aan de waarde die u heeft opgegeven in de globale instellingen. U vindt deze aldaar onder het "Laden" paneel.

Positionering

De diverse onderdelen die een notenbalk beschrijven, kunnen in de rolweergave van Harmony Assistant en Melody Assistant, of in de paginaweergave van Harmony Assistant, verplaatst worden.
Het aanklikken en verslepen van de handgrepen verandert de grootte en de posities.

Hieronder staat een voorbeeld van een scherm:

handles


Wijzigen van de maatgrootte

De kleine rode driehoek die omlaag wijst, bovenaan het notenbalk gebied, wijzigt de linker en rechter marge van de maten. Noten, rusten en andere objecten worden tussen deze twee handgrepen weergegeven.

De kleine blauwe driehoek wijzigt de totale maatgrootte.

Als u een wijziging wilt doorvoeren over meerdere maten tegelijkertijd, dan kunt u deze maten selecteren en de wijziging doorvoeren op eender welke maat in de selectie. De wijziging wordt dan doorgevoerd op alle maten die onderdeel zijn van de selectie.

U wordt uitgenodigd om de video "Bar size change. Scale, left margin, right margin." te bekijken. ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).


Wijzigen van de verticale posities

De kleine rode driehoeken, links van de sleutel, wijzigen de positie van de diverse onderdelen binnen het notenbalk gebied: maatnummering, de positie van de onderste lijn, de positie van de liedteksten.

De blauwe driehoek, links van de sleutel, wijzigt de hoogte van de notenbalk.

Een enkele klik past de wijziging toe op een enkele notenbalk en op alles wat daar onderdeel van uitmaakt.
Shift+klik past de wijziging toe op alle notenbalken in de partituur.

In de paginaweergave (alleen bij Harmony Assistant) of in het afdrukvoorbeeld is het ook mogelijk om de posities binnen een enkel systeem van notenbalken te wijzigen.
Als herinnering: een systeem is een groep van notenbalken die gelijktijdig wordt afgespeeld.

Discontinue selectie

De selectie methoden

Eerder zag u al dat het "Wijzig" menu toegepast kon worden op een geselecteerd stuk muziek.

U kunt een selectie maken met het "Selecteren" hulpmiddel in het "Wijzigen hulpmiddelen" palet. De selectie kan continu (op gebiedsniveau) of discontinu (op symboolniveau) zijn.

De continue selectie wordt bepaald door een start- en eindtijd. Alle symbolen die binnen dit gebied vallen, worden bewerkt wanneer u een kopiëren/plakken/wissen/toevoegen handeling uit wilt voeren. Dit geldt voor iedere handeling die gerelateerd is aan het geselecteerde gebied.

Hier is bijvoorbeeld een continue selectie:



De twee eerste akkoorden zijn geselecteerd.

De discontinue selectie maakt het u mogelijk om individuele symbolen te selecteren, zoals twee noten uit vier van een akkoord, alleen de rusten in een maat, enzovoorts.

U wordt uitgenodigd om de video "How to use discontinuous selection" te bekijken. ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).
 
Hier staat bijvoorbeeld een discontinue selectie:


Alleen twee noten van twee akkoorden zijn geselecteerd.

Opmerking: De discontinue selectie is beschikbaar vanaf Melody Assistant 7 en Harmony Assistant 9.


Aanmaken van een discontinue selectie

Om een discontinue selectie aan te kunnen maken, schakelt u over naar de "Selecteer" modus ("Wijzigen hulpmiddelen" palet). U klikt op de symbolen (noten en rusten) terwijl u de Shift-toets ingedrukt houdt. U kunt ook de rechter muisknop gebruiken.
De kleur van het geselecteerde symbool verandert zodra het is geselecteerd. Doe nu hetzelfde met een ander symbool en maak op deze wijze een groep geselecteerde symbolen aan.
Let op dat de kleur van het geselecteerde symbool ingesteld kan worden in de Globale instellingen onder de "Scherm" instellingen.

Ongedaan maken van de selectie van een symbool

Als opnieuw klikt op een geselecteerd symbool terwijl u de Shift-toets ingedrukt houdt, ontdoet u de selectie van dat symbool. Dit geldt ook voor de rechtermuisknop. Om de selectie van alle symbolen ongedaan te maken, klikt u overal op de partituur zonder de Shift-toets ingedrukt te houden.

Selecteren van meerdere symbolen met een enkele klik

Om een groep symbolen te selecteren, kunt u overal klikken terwijl u de Shift-toets ingedrukt houdt. Vervolgens verplaatst u de muis terwijl u de linker muisknop ingedrukt houdt. Op het scherm wordt nu een rechthoek getoond. Alle symbolen binnen deze rechthoek worden nu geselecteerd. Net als bij de individuele selectie maakt deze rechthoek een eventuele selectie van symbolen ongedaan. Dit geldt ook andersom.

Toepassen van bewerkingen

Bewerkingen die op een discontinue selectie zijn dezelfde als die op een normale selectie kunnen worden toegepast.
Bijvoorbeeld:
"Wijzig>Kopiëren" kopieert de geselecteerde symbolen naar het klembord. U kunt hen daarna op een andere plaats plakken. Hiertoe klikt u op de gewenste locatie om de locatie om te plakken aan te geven. Vervolgens gebruikt u "Wijzig>Plakken".
"Wijzig>Wissen" wist de geselecteerde symbolen.
"Wijzig>Opmaak>Algemeen" wijzigt de verschijningsvorm van de geselecteerde symbolen.
"Wijzig>Toonhoogte verandering" wijzigt de toonhoogte van de geselecteerde symbolen.
Als u de stokgrootte van een geselecteerd symbool wijzigt terwijl u de Shift-toets ingedrukt houdt, dan wijzigt u de stokgrootte van alle geselecteerde symbolen tegelijkertijd.
Als u een voorteken verplaatst terwijl u de Shift-toets ingedrukt houdt, dan worden alle geselecteerde voortekens verplaatst.
Enzovoorts...

Verplaatsen van een groep

De discontinue selectie maakt het mogelijk een groep symbolen te verplaatsen.
Als u een willekeurig symbool van een discontinue selectie verplaatst, dan wordt dit eveneens toegepast op alle geselecteerde symbolen.
Deze wijziging kan verticaal zijn: alle toonhoogten worden dan veranderd.
De wijziging kan ook horizontaal zijn: alle noten worden dan verplaatst naar een andere tijdspositie in de partituur. Deze verplaatsing kan binnen dezelfde notenbalk plaatsvinden, maar kan ook een verplaatsing naar een andere notenbalk betreffen.
De noot die u geselecteerd heeft om de hele groep te verplaatsen wordt de "meester noot" genoemd.
Indien de meester noot na verplaatsing met andere noten een akkoord kan vormen, dan verschijnt het "+" symbool. Dit hoeft niet een correct akkoord te zijn.
Daartegenover staat dat de groep geplaatst kan worden op een zodanig geselecteerde positie, dat de bestaande noten verplaatst zullen worden.
In tegenstelling tot het kopiëren/plakken dat de toonhoogten vasthoudt, behoudt het verplaatsen van een groep de grafische weergave van de symbolen op het scherm.
Als u meerdere noten in een normale (continue) selectie heeft, dan kunt u op de symbolen klikken met de Shift-toets ingedrukt. U wijzigt dan de continue selectie in een discontinue. U kunt vervolgens de noten verplaatsen, tussenvoegen of aanbrengen, zoals hiervoor beschreven.

Bijzonderheid aan het plakken

Als er een punt van tussenvoegen aanwezig is en een groep van symbolen naar het klembord is gekopieerd en daarna wordt geplakt, dan wordt de groep ingevoegd op de positie van de muisaanwijzer. Dit is de gebruikelijke werking.
Als er voordat het plakken begint tenminste één symbool is geselecteerd op de discontinue wijze, dan wordt de inhoud van het klembord toegevoegd als één of meerdere akkoorden aan de bestaande symbolen. Dit begint op de tijdspositie van het geselecteerde symbool. In dit geval wordt de oorspronkelijke toonhoogte behouden in plaats van de grafische verschijning.

Speciale aandacht

De discontinue selectie kan ook worden toegepast op bijvoorbeeld gitaar tabulaturen en ritmerasters.

Presentaties

Inleiding

Een presentatie is een wijze van het tonen van hetzelfde document. De presentatie kan worden vastgelegd in het document zelf en het kan met het document worden opgeslagen.
De gebruiker kan snel schakelen tussen de ene presentatie en de andere. Hij kan presentaties toevoegen of verwijderen. Er is geen limiet aan het aantal presentaties dat aan een document kan worden gekoppeld.

Door verschillende presentaties te gebruiken, kan bijvoorbeeld een orkestrale partituur op een eenvoudige wijze worden aangemaakt. De partituur kan een overkoepelende presentatie hebben, waarin alle notenbalken voor alle uitvoerders staan, maar ook een presentatie voor de individuele spelers met ieder hun eigen instrument.
Uiteraard kunnen deze presentaties worden afgedrukt.

Opmerking: Presentaties die aan een document gerelateerd zijn, hebben de paginaweergave nodig: ze zijn daarom alleen beschikbaar in Harmony Assistant.
Als u met Melody Assistant een partituur laadt waarin meerdere presentaties zijn opgeslagen, dan krijgt u alleen de overkoepelende presentatie te zien. Een waarschuwing zal u hierop attent maken.

Bij het definiëren van een presentatie kiest u de instellingen die hier specifiek voor zijn - naast die al afkomstig zijn uit de overkoepelende presentatie.

Als een instelling specifiek bij een presentatie behoort, dan wijzigt een verandering in de overkoepelende presentatie (of in een willekeurige andere presentatie) deze instelling niet.
Als een instelling niet specifiek bij een presentatie behoort, dan zal een wijziging in de overkoepelende presentatie ook deze weergave wijzigen. Dit geldt ook andersom.

De naam van de presentatie waar u naar kijkt, wordt weergegeven in de titel van het venster, direct na de bestandsnaam. Indien een specifieke presentatie-instelling wordt gewijzigd, dan wordt de naam van de presentatie weergegeven in de titel van het wijzigingsvenster. Als er geen naam wordt getoond, dan betekent dit dat u nu werkt met de overkoepelende presentatie. Alle wijzigingen die u dan aanbrengt, zullen automatisch worden overgenomen in alle presentaties die op basis van deze overkoepelende presentatie zijn gemaakt.

Instellingen

Muziek symbolen zoals noten, dynamiek, sleutelveranderingen, toonhoogten, tijdsaanduidingen enzovoorts, zijn gelijk in alle presentaties. Als u bijvoorbeeld een toonhoogte verandert, dan heeft dit gevolgen voor alle presentaties.

Een presentatie is in eerste instantie gedefinieerd door zijn naam, de notenbalken die in de presentatie zitten en zijn eigenschappen.

Balken in het document: Elke notenbalk in het document kan wel of niet worden getoond in een presentatie. Dit is de basisgedachte achter de presentaties. Een presentatie kan zoveel notenbalken omvatten als u wilt. Iedere notenbalk kan slechts éénmaal worden getoond in iedere presentatie.

Vertoon tempi: Tempo markeringen in de partituur zullen worden getoond in de eerste notenbalk van deze presentatie.

Vertoon algemene dynamiek: De algemene dynamiek (die voor alle notenbalken in de partituur geldt) zal worden weergegeven in de eerste notenbalk van deze presentatie.

Vertoon algemene teksten: Tekstobjecten die aan notenbalken gekoppeld zijn, zullen in de eerste notenbalk van deze presentatie getoond worden.

Titel, Componist en opmerkingen:  Een presentatie kan zijn eigen koptekst instellen ("Archief>Commentaar, titel, componist..." menu keuze). Dit is bijzonder handig wanneer bij het afdrukken gevraagd wordt welke informatie afgedrukt moet worden aan het begin van het document.

Pagina instelling: In de paginaweergave wordt een precieze weergave gegeven op het scherm van de pagina's die uitgedraaid zullen gaan worden. Van deze presentatie kunnen de eigen instellingen ("Archief > Printer eigenschappen..." menu optie) worden ingesteld. Zo kunnen bijvoorbeeld de schaal van afdrukken, de koppen van de groepen, de marges, de kop en voet van een pagina enzovoorts ingesteld worden. Deze kunnen verschillend zijn tussen de verschillende presentaties.

Graveurweergave: Iedere presentatie herbergt zijn eigen instellingen voor de graveurweergave ("Partituur > Instellingen graveurweergave..." menuoptie). Let op: de regels over de spatiëring kunnen verschillend zijn tussen de verschillende presentaties.

Partituur weergave instellingen: Iedere presentatie kan zijn eigen overkoepelende presentatie definiëren ("Partituur > Vertoon instellingen..." menu optie): lijndikte, boog kromming, enzovoorts.

Fijnmazige uitlijning: Iedere presentatie kan zijn eigen precieze posities definiëren: ruimte tussen de notenbalken, positie van de naam van de groepen enzovoorts.

Balk weergave instellingen: Iedere presentatie kan zijn eigen instellingen voor de weergave van notenbalk hebben (Notenbalk > Weergave notenbalk...): notatie grootte, standaard kleuren, enzovoorts. Uiteraard geldt dit alleen voor de notenbalken die in deze presentatie getoond worden.

Concertweergave: Iedere presentatie kan als instelling hebben dat de partituur getransponeerd is - of juist niet ("Opties > Vertoon getransponeerde partituur" menuoptie).

Groep symbolen: Iedere presentatie kan zijn eigen weergave en positie definiëren voor de haken en accolades die groepen van notenbalken aangeven.


"Presentaties" menu

Het Presentaties menu maakt het u mogelijk om presentaties te bewerken (en bijvoorbeeld aan te maken). Daarnaast kunt u wisselen tussen de presentaties en er direct aan werken.

Aanmaken en bewerken van presentaties

Om een presentatie te bewerken, kiest u het menu "Presentaties > Bewerk...". Het venster dat nu opent is verdeeld in drie onderdelen: de Balken in het document, de Presentaties in het document, en de lijst van Balken in de presentatie.

Balken in het document

De namen van notenbalken worden weergegeven in de volgorde waarin zij in het document voorkomen. Omdat eenzelfde notenbalk maar één keer in een presentatie kan voorkomen, zijn zij grijs gekleurd indien zij al eerder in de presentatie getoond worden.

Selecteer nu een notenbalk en klik op de knop "Voeg toe aan de presentatie". Deze notenbalk wordt nu toegevoegd aan de huidige presentatie. U kunt hiertoe ook dubbelklikken op de notenbalk. U kunt ook meerdere notenbalken selecteren door de Shift-toets ingedrukt te houden, terwijl u op meerdere notenbalken klikt.

De Creëer presentatie van balken knop wist de presentatielijst en maakt vervolgens een presentatie voor iedere notenbalk.
De Creëer presentatie van groepen knop wist de de presentatielijst en maakt vervolgens een presentatie aan voor iedere groep van notenbalken.

Presentaties in het document

Als u een presentatie aan het document toevoegt, dan wordt hij hier getoond. De volgorde van de presentaties kan worden veranderd: klik op de naam van een presentatie en sleep hem door de lijst naar de gewenste positie.

Verschillende knoppen maken het mogelijk om handelingen uit te voeren op lijst van presentaties. Zo kunt u een nieuwe presentatie aanmaken, de instellingen van een presentatie wijzigen, een bestaande presentatie kopiëren, een geselecteerde presentatie wissen, alle presentaties wissen of de afdrukopties van een geselecteerde presentatie wijzigen.

Om de (afdruk)instellingen naar alle presentaties te kopiëren, klikt u met de rechter muisknop op een presentatie. U kiest vervolgens de bijbehorende handeling uit het contextuele menu.

U kunt verschillende presentaties selecteren door de Shift-toets ingedrukt te houden en vervolgens de gewenste presentaties aan te klikken. Vervolgens kunt u de gewenste handelingen doorvoeren door op een willekeurige presentatie met de rechter muisknop te klikken. Alle handelingen worden doorgevoerd op de geselecteerde presentaties.

Balken in de presentatie

Dit is de lijst van notenbalken in de geselecteerde presentatie. Een knop maakt het u mogelijk om de geselecteerde notenbalk uit de presentatie te verwijderen. Dit verwijdert de notenbalk niet uit het document.

Tekstobjecten in presentaties

Standaard worden tekstobjecten die aan notenbalken gerelateerd zijn, getoond in alle presentaties die deze notenbalken omvatten.

Soms heeft een notenbalk tekstobjecten, maar is hij niet aanwezig in een presentatie. Als de presentatie als instelling heeft dat hij tekstobjecten moet tonen, dan worden de teksten van deze notenbalk getoond bij de eerstvolgende zichtbare notenbalk van de presentatie.

Wanneer u een tekstobject bewerkt, dan wordt een pop-up menu actief waarmee u deze tekst aan een presentatie zal kunnen toekennen. Dit geldt voor alle presentaties, op de overkoepelende presentatie na.


Vrije objecten in presentaties

Wanneer u een vrij object bewerkt, dan wordt een pop-up menu actief om dit vrije object aan een zekere presentatie zal willen toekennen. Dit kan gelden voor alle presentaties, behalve voor de overkoepelende presentatie.

Muziek uitvoering

In het "Afspeel hulpmiddelen" palet kunt u aangeven of u alleen de presentatie wilt afspelen of alle notenbalken.

Afdrukken

Indien u een partituur afdrukt, dan wordt alleen de huidige presentatie afgedrukt.
Als u alle presentaties af wilt drukken, dan kiest u "Archief > Afdrukken > Alle weergaven".
Let op dat de volgorde van de presentaties (en dus de afdrukvolgorde) gewijzigd kan zijn vanuit het venster waarin de presentatie werd aangemaakt en gewijzigd.

Tips

Om snel te kunnen schakelen tussen verschillende presentaties, is er een palet aanwezig in "Scripts > Notatie > Partituur > Select View"



Doelen

Inleiding

Doelen zijn bijzondere posities in uw document. Doelen zijn gericht op maten. In iedere maat kan er maar één doel zijn.
U kiest de maat waarin u het doel wilt plaatsen. Daarna kunt u snel naar dit doel gaan, of u kunt het stuk vanaf dit doel afspelen.

Doelen worden met het document opgeslagen.

Beheren van doelen

Om het beheermenu voor doelen te openen, klikt u op het icoon dat zich linksonder in het venster (op de taakbalk) bevindt. Dit menu is beschikbaar in zowel de pagina- als de rolweergave.

In het menu vindt u allereerst de lijst met eerder gedefinieerde doelen in het huidige document. Daarnaast staat de maat waarin de doelen staan. Selecteer één van deze doelen om u daar naartoe te springen in uw document.

Om een doel aan te maken, klikt u in de liniaal van het document om een maat te selecteren. Klik nu in het menu "Creëer een doel bij maat..." om in deze maat een doel aan te maken. Vervolgens wordt u gevraagd een naam voor het doel op te geven. Op de liniaal verschijnt nu het icoon van het doel.

In het beheermenu kunt u opgeven dat u het stuk wilt afspelen vanaf een doel. U kunt van een doel de naam wijzigen, of u kunt het doel verwijderen. Deze menukeuzen werken altijd op een geselecteerd doel, dus u moet het doel dat u wilt aanpassen altijd eerst selecteren.

Opmerking: Om snel een doel in een maat aan te maken of juist te verwijderen, klik dan met de rechtermuisknop op de liniaal. Kies dan "Doel" in het pop-up menu..


Bijschriften

Een doel kan ook in het document zelf worden weergegeven, en wel bij de eerste notenbalk.
Zodra één of meerdere doelen zijn aangemaakt, dan kunt u in het doelmenu "Doel tekst instellingen" kiezen. U kunt hier de instellingen van de bijschriften van de doelen wijzigen, en de wijze waarop zij gegenereerd worden.

Doelen worden aangemaakt als vrije tekst objecten en zijn aan de eerste notenbalk gerelateerd. Deze vrije teksten gebruiken doel-specifieke wildcards. Later zult u zien dat u handmatig doelen kunt definiëren door gebruik te maken van deze wildcards.

In de instellingen dialoog voor de teksten kiest u eerst of u de doelen automatisch wilt aanmaken of juist niet. Als doelen automatisch worden aangemaakt, dan wordt iedere wijziging van het doel doorgevoerd in het bijschrift.
Als u bijvoorbeeld een doel invoegt of juist verwijdert, dan wordt het bijbehorende bijschrift bijgewerkt.
Als de doelen niet automatisch worden aangemaakt, dan moet u zelf de "Doel tekst instellingen" kiezen en daarin de eventuele wijzigingen aanbrengen.

Een bijschrift kan in drie verschillende verschijningsvormen worden weergegeven. Dit kan op basis van:

- de naam van het doel
- de rangschikking van het doel, gebruikmakend van de letters A, B, C...
- de rangschikking van het doel, gebruikmakend van de nummers 1, 2, 3...

Ieder bijschrift kan omkaderd zijn.

De horizontale en verticale startpunten kunnen ook worden ingesteld om een specifieke plaats in de maat aan te kunnen geven. Dit geldt ook voor die doelen die zelf hun bijschrift aanmaken. Omdat de bijschriften vrije tekstobjecten zijn, kunt u het bijschrift verplaatsen met de muis, de grafische instellingen of de tekst wijzigen, net zoals u bij een normale vrije tekst zou hebben kunnen doen.

U kunt ook aangeven dat u geen bijschrift bij het doel wilt hebben, bijvoorbeeld als het doel een markering is die u niet afgedrukt wilt zien. Selecteer daartoe in het menu de keuze "Vertoon doelteksten". Als u heeft aangegeven om de bijschriften weer te geven op basis van hun rangschikking, dan wordt dit doel niet meer meegeteld.

Als u bijvoorbeeld drie doelen in uw document heeft en u vertoont het bijschrift van de tweede niet, dan zal nu de eerste "A" zijn en de derde "B".

U kunt een bijschrift ook handmatig aanmaken. Plaats hiertoe een vrije tekst op een maat waar al eerder een doel is ingesteld. Voer nu de volgende patronen door in deze vrije tekst:

$!N om de naam van het doel weer te geven bij deze maat
$!A om de rangschikking van het doel weer te geven als een letter (A,B,C...)
$!# om de rangschikking van het doel weer te geven als een nummer (1,2,3...)








Overbinding, boog en waardestreep

In de muzieknotatie zijn er drie symbolen die gebruikt worden om noten onderling te verbinden: de overbinding, de boog en de waardestreep.

U gaat nu hun betekenis bestuderen, de wijze waarop zij worden opgeschreven en de wijze waarop zij worden afgespeeld.

Overbinding

Een overbinding bevindt zich altijd tussen twee opeenvolgende noten met een gelijke toonhoogte. Hij is gelijk aan een enkele noot, waarvan de tijdsduur gelijk is aan de som van de tijdsduren van de beide verbonden noten.

Om een overbinding te maken kunt u:

U wordt uitgenodigd om de video "How to tie notes." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).


Boog

Een boog bevindt zich tussen twee noten met een verschillende toonhoogte.
Wanneer de boog wordt afgespeeld, dan gedraagt hij zich als een glissendo: de toonhoogte zal geleidelijk (aaneengesloten of met halve tonen) van de eerste toon naar de tweede veranderen.
Het boog hulpmiddel bevindt zich in het "Overige hulpmiddelen" palet.

U wordt uitgenodigd de video's "Adding and deleting slur", "Relate a double slur to a note" en "Playing slurs" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Een boog kan ook worden gebruikt om een hele groep noten te onderstrepen. Hiermee wordt een "frasering" aangegeven. Deze groep noten moet dan als een enkele "zin" worden gespeeld (zoals in een enkele blaas bij een een blaasinstrument)

Een boog kan ook tussen twee noten van verschillende notenbalken worden ingevoegd.

Waardestreep

De waardestreep wordt gebruikt om twee of meer noten samen te koppelen. Hierdoor ontstaat een ritmische of melodische eenheid. Er zijn verschillende wijzen waarop een waardestreep kan worden toegepast:


U wordt uitgenodigd om de video's "Hitching notes. Automatic and manual hitching. Time signature setup." en "Special beam. Beaming notes owned by different staves. " te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

Tabulaturen
Dit hoofdstuk legt u uit hoe u muziek schrijft in tabulaturen. Daarnaast vertelt het u alles wat u moet weten om tabulaturen te gebruiken in Harmony of Melody.

Inleiding

De klassieke notatie van muzieknoten op een notenbalk vereist dat de uitvoerder weet hoe hij de geschreven noot kan omzetten in een noot op zijn instrument.

In een tabulatuur zijn noten eenvoudiger opgeschreven op een wijze die direct toont hoe zij op het instrument moeten worden gespeeld. Dit maakt het werk van de uitvoerder makkelijker.

In Harmony en Melody kunnen drie soorten tabulaturen gebruikt worden: tabulaturen voor gefretteerde snaarinstrumenten (Gitaar, Bas, Banjo...), voor de Harmonica (diatonisch en chromatisch), en voor diatonische accordeon (alleen in Harmony Assistant). 

Opmerking: Harmony en Melody kunnen automatisch tabulaturen voor verschillende instrumenten berekenen: Gitaar, Bas, Luit, Harmonica, Accordeon... U kunt zelfs uw eigen instrumenten definiëren die u opslaat in aparte bestanden en die u vervolgens met andere gebruikers kunt delen.

Harmony en Melody kunnen een tabulatuur berekenen en weergeven. Selecteer hiertoe de "Notenbalk>Tabulatuur instellen..." menu onderdeel. Vervolgens kiest u een notenbalk, daarna het instrumentsoort en tot slot het instrument. De tabulatuur wordt berekend en getoond conform de bestaande standaard notenbalk. Iedere wijziging aan de standaard notenbalk zal een daarmee corresponderende wijziging in de bijbehorende tabulatuur hebben.
U kunt ook een nieuwe notenbalk maken en daarbij aangeven dat het een tabulatuur is.
Sommige standaard sjablonen hebben al voorgedefinieerde tabulaturen.

Aanmaken van een tabulatuur

In Harmony en Melody zijn er verschillende manieren om een notenbalk met een tabulatuur weer te geven:

  • Standaard notenbalken hebben geen bijbehorende tabulatuur. Om een tabulatuur aan een standaard notenbalk toe te voegen, selecteert u Wijzig tabulatuur... in het contextuele menu van de notenbalk. U kunt ook op het kleine "Tab" icoon klikken naast de notenbalk, en vervolgens het soort tabulatuur te kiezen dat u wilt gebruiken.

  • Standaard notenbalken met bijbehorende tabulaturen tonen noten op de klassieke manier, maar zij tonen ook de bijbehorende tabulatuur. Bij het invoegen van een noot wordt direct de tabulatuur opnieuw berekend. Om dit te voorkomen, selecteert u "Prioriteit naar tabulatuur" in het contextuele menu van de notenbalk. De notenbalk wordt nu een "Tabulatuur" notenbalk met een zichtbare klassieke (standaard) notenbalk.

    Het is ook mogelijk om de berekening van de vingerzetting te "bevriezen". Dit gebeurt op basis van noten, in niet geprioriteerde tabulaturen. Het contextuele menu van de noten (rechter muisknop of Shift+linker muisknop op de noot klikken) maakt dit mogelijk. Een "bevroren" noot zal niet worden meegerekend, en houdt altijd de vingerzetting vast die de gebruiker heeft aangegeven.

    Bij het verplaatsen of in    voegen van een noot op de standaard notenbalk wordt de vingerzetting automatisch berekend. Het is hetzelfde als voor de omzetting van een verschuiving van de toonhoogte.
    Bij het invoegen of verplaatsen van een noot in het tabulatuur gedeelte, dan wordt deze automatisch "bevroren".

    Een "bevroren" noot kan worden weergegeven in een specifieke kleur (in zowel de rolweergave als de paginaweergave wanneer de controleknoppen worden getoond). De kleur kan worden veranderd in de globale instellingen, onder het kopje "Verschijning".

  • Tabulatuur notenbalken met een bijbehorende standaard notenbalk. De verschijning van de notenbalk is gelijk die hierboven beschreven staat. U kunt geen noten invoegen in de klassieke notenbalk, maar wel in de tabulatuur. U kunt teruggaan naar de standaard notenbalk met een bijbehorende tabulatuur, door de selectie van "Prioriteit naar tabulatuur" ongedaan te maken. De tabulatuur wordt dan opnieuw berekend.

  • Tabulatuur notenbalken tonen alleen de tabulatuur. U kunt de klassieke notenbalk weer actief maken en tonen door de weergave van de notenbalk te wijzigen (contextueel menu van de notenbalk); u krijgt dan een tabulatuur notenbalk met een bijbehorende standaard notenbalk. U kunt nu het type notenbalk wijzigen om een standaard notenbalk met een bijbehorende tabulatuur te krijgen.
    • Samenvatting:

    Opmerking: De normale notatie kan nog altijd worden getoond. Dit kan aangegeven worden in het venster voor het instellen van de weergave van de tabulatuur.
     
    De volgende hoofdstukken geven een gedetailleerde beschrijving van alle typen tabulaturen die gebruikt kunnen worden met Harmony en Melody.

    Tabulaturen

    Tabulaturen voor gefrette snaarinstrumenten

    Gitaar, bas, luit, dulcimer...

    Principe

    Als een strak gespannen snaar trilt, dan is de frequentie van het geluid dat geproduceerd wordt omgekeerd evenredig aan de lengte van de snaar.
    Sommige instrumenten zijn daarop gebaseerd, zoals de harp of de piano. Bij dit soort instrumenten is een groot aantal snaren nodig om voldoende noten beschikbaar te hebben. Het gevolg is dat deze instrumenten groot zijn.

    Om deze grootte te voorkomen, is het noodzakelijk om verschillende noten te kunnen produceren met één enkele snaar. Dit principe wordt door een viool gebruikt: de speler plaatst zijn vingers daar waar het nodig is om de juiste noot te kunnen spelen. Hiervoor is een grote nauwkeurigheid van de vingerzetting noodzakelijk.

    Een ander soort instrument, dat een gefret snaarinstrument wordt genoemd, maakt gebruik van een slim systeem voor het verkorten van de snaren. Dit kan op een eenvoudiger manier door de uitvoerder worden gebruikt.
    Een reeks van snaren wordt strak gehouden over de nek van het instrument. Elke snaar heeft een eigen toonhoogte (of frequentie) wanneer hij aangeslagen wordt. Op de nek is een reeks metalen staven geplaatst die frets worden genoemd.

    Wanneer een vinger op een snaar achter een fret wordt gedrukt, dan wordt de snaar tegen de fret aangedrukt en op deze manier korter gemaakt: de noot die dan gespeeld wordt is dan hoger.
    Frets zijn zodanig geplaatst dat een ieder daarvan overeenkomt met een halve toon    .

    Presentatie

    De muziek wordt gepresenteerd in een tabulatuur. Er zijn evenveel horizontale lijnen in een tabulatuur als het aantal snaren. De snaar met de hoogste toon (treble) staat bovenaan.
    Iedere noot wordt geschreven als het nummer van de ingedrukte fret als hij wordt gespeeld. Een vrije snaar wordt aangeduid met een 0, de eerste fret met een 1, enzovoorts.

    De uitvoerder leest de tabulatuur van links naar rechts, waarbij iedere noot geschreven staat op de juiste snaar en de juiste fret. Als er twee noten tegelijk zijn opgeschreven in dezelfde kolom, dan worden zij tegelijkertijd gespeeld.

    Vaak zijn er meerdere plaatsen op de nek waar dezelfde noot gespeeld kan worden. De positie van de hand en de vinger moeten dan goed gekozen worden, om te voorkomen dat er onnodige bewegingen ontstaan op de nek. De programmatuur berekent de eenvoudigste wijze om de opgegeven noten te kunnen spelen.

    U wordt uitgenodigd om de video "Working with tablature and priority to tablature mode." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).


    Invoegen van noten

    Er zijn verschillende manieren om noten in een tabulatuur in te voegen:

  • U kunt de gewenste fret kiezen met het toetsenbord (het numerieke deel) om daarna op de gewenste snaar te klikken. Een lijst met toetsenbord toetsen voor het wijzigen van een tabulatuur is opgegeven in de configuratie van het toetsenbord (deze kan opnieuw worden ingesteld).
  • U kunt op een snaar klikken met de Shift-toets ingedrukt (of met de rechter muisknop). U kunt daarna de gewenste fret kiezen in het pop-up menu.

    • Selecteren van een instrument


    In Harmony en Melody is een lijst met ongeveer vijftig voorgedefinieerde instrumenten beschikbaar.
    U kunt ook uw eigen instrument definiëren: klik daartoe op "Andere" en kies nu voor iedere snaar:

  • de toonhoogte voor de vrije snaar;
  • het aantal frets voor deze snaar;
  • de eerst bruikbare fret van deze snaar: op sommige instrumenten, zoals een piano, is de ene snaar korter dan de andere.

    • Berekenen van de tabulatuur


    De berekening van tabulaturen, dat wil zeggen de relatie tussen een noot en de bijbehorende snaar-fret combinatie, is grotendeels instelbaar.

    Voor iedere noot wordt de context geanalyseerd en alle mogelijke vingerzettingen voor deze noot worden bekeken. Voor iedere mogelijke wordt een moeilijkheidsgraad berekend. Hoe hoger de moeilijkheidsgraad, hoe moeilijker de vingerzetting.
    U kunt de nadelen (positieve waarden) of de voordelen (negatieve waarden) zelf instellen.

    Als een noot niet kan worden afgespeeld, dan wordt bij de noot een vraagteken getoond.
     

    Barok tabulatuur


    De barok tabulatuur gebruikt letters in plaats van cijfers. Een vrije snaar wordt aangeduid met een 'a', de eerste fret met een 'b'. Daarna komen de tekens r,d,e,f,g,h,i,k,l,m,n,o,p,q,s,t,u,v,w,x,y,z.
    Om verwarring te voorkomen zijn sommige letters, zoals de c en de j, weggelaten of vervangen. Zo is de letter 'r' gebruikt voor de tweede fret, in plaats van de 'c'. Dit komt omdat in de Baroktijd de afgedrukte letter 'c' erg leek op de huidige 'r'.
    De Baroknotatie toont alleen de eerste (hoogste) snaren op een tabulatuur, terwijl een instrument zoals de Barok Luit 14 snaren kan hebben.
    Bas snaren die lager zijn dan de zesde worden onder de onderste lijn van de tabulatuur geschreven. Ze worden onderscheiden door een / symbool dat vóór de fretletter wordt getoond. De zevende snaar gebruikt de fretletter. Daarna volgt één '/' voor de achtste snaar, twee '/' voor de negende en drie '/' voor de tiende. Daarna volgt het getal '4' voor de elfde, '5' voor de twaalfde...
    Wanneer u klikt met de Shift-toets ingedrukt (of als u de rechter muisknop gebruikt) en dit onder de zesde snaar doet, dan toont Harmony-Melody alle beschikbare keuzen in een pop-up menu.
     

    Mountain (of Appalachian) dulcimer tabulatuur

    De mountain dulcimer is een gefret instrument dat meestal drie snaren en ongeveer 20 frets heeft. De ruimte tussen de frets volgt een diatonische schaal en is daarom onregelmatig (soms is hij een halve toon, soms is hij een hele toon).
    Om uw eigen dulcimer afstemming te kunnen instellen, selecteert u "Andere" in het selectievenster voor tabulaturen om vervolgens de "Dulcimer" modus te kiezen (in het pop-up menu onderaan het venster).

    Tabulaturen

    Tabulaturen voor harmonica's
     

    Principe

    Een harmonica is een blaasinstrument dat geluid geeft door de trilling van kleine bladen of metalen stroken. Ieder gat van het instrument kan gebruikt worden om twee tot en met vier tonen voort te brengen. Een ander blad (dat wil zeggen een andere toon) wordt gekozen doordat de gebruiker of blaast of trekt.

    Om een vak (of gat) te kunnen kiezen, bedekt de uitvoerder ongewenste vakken met zijn tong. Hij kan ook door meerdere vakken blazen of trekken (of halen) en daarmee een akkoord spelen.
    Bij het blazen of trekken kan de uitvoerder één of meerdere aaneengesloten vakken tegelijkertijd dichthouden. Deze worden dan niet gespeeld.
    Al deze technieken worden door het programma gebruikt om de tabulaturen voor harmonica's te berekenen.

    Er kunnen geavanceerde technieken worden gebruikt om een blad op een andere en hogere toon te
    spelen dan gebruikelijk: dit is de overbuiging.

    Sommige harmonica's hebben een schuif en vier bladen in ieder vak. Voor de speler is het nu mogelijk om met de schuif de bladen te kiezen die hij zal bespelen.

    Harmonica's worden verdeeld in twee grote families: chromatisch en diatonisch.

    Chromatische harmonica's kunnen iedere halve toon spelen over meerdere octaven. Een diatonische harmonica kan alleen een gegeven groep noten spelen. Diatonische harmonica's worden gemaakt voor een bepaalde toon. Deze toon is meestal bovenaan het instrument geschreven. 

    Selecteren van het instrument

    Harmony en Melody bieden een keuze aan van vijf voorgedefinieerde harmonica's.
    U kunt ook een eigen harmonica definiëren. Klik daartoe op de knop "Bepalen". Vervolgens kunt u voor ieder vak de bijbehorende toonhoogte kiezen.
    Een harmonica kan tot en met 20 vakken hebben, verdeeld over twee rijen.
    Sommige harmonica's (meestal chromatische) nummeren de vakken op een speciale manier. 

    In plaats van 1,2,3,4,5,6,7 enzovoorts, gebruiken zij  1', 2', 3', 4', 1,2,3. U kunt het vak aangeven waar de nummering opnieuw vanaf 1 begint.

    Berekenen van tabulaturen

    De berekening van tabulaturen, dat wil zeggen de koppeling tussen een noot en het vak, kan worden ingesteld.

    Sta verbuiging toe: zorgt ervoor dat de toonhoogte kan variëren van een hogere toon blad (met tong effect) tot ongeveer de lagere toon.
    Sta overbuigingen toe:  met het blad voor de wat lagere tonen kan een hogere toon worden gespeeld + een halve toon erbij.
    Optimaliseer voor ademhaling: meestal wordt de voorkeur gegeven aan een optimalisatie voor het blazen of trekken boven een optimalisatie voor de verandering van het ene vak naar het andere: het is makkelijker om om van vak te veranderen dan om te wisselen tussen het blazen en het trekken.

    Vertoningswijze

    Er bestaat geen standaard voor het weergeven van de harmonica tabulatuur. Indicaties voor ademhaling kunnen op verschillende manieren worden opgeschreven. Harmony en Melody staan u toe om te kiezen tussen de meest gangbare weergaven.

    Plaatsen van noten

    Voor het invoegen van noten aan de tabulatuur kiest u eerst de gewenste noot met de bijbehorende tijdsduur (hiervoor gebruikt u het zwevende notenpalet, of u gebruikt een snelkoppeling op het toetsenbord). Zorg ervoor dat de wijzigingen ingesteld staan op invoegen van noten.

    Kies nu een cel uit (u kunt hiervoor ook de toetsenbord snelkoppelingen gebruiken: 0 - 9, *; /...) of klik op de tabulatuur met de Shift-toets ingedrukt. De mogelijke cellen worden nu in een pop-up menu getoond.

    Verplaats de muisaanwijzer over de tabulatuur. Als u eerder "Twee lijnen aan de hand van de ademhaling" heeft gekozen, dan geeft de positie van de muisaanwijzer aan of de noot moet worden geblazen of moet worden getrokken. Als u dit niet heeft gekozen, dan kunt u met de toetsenbord snelkoppelingen aangeven hoe u de ademhaling wilt hebben.

    Buigingen, overbindingen en andere effecten kunnen eveneens door snelkoppelingen met het toetsenbord worden gekozen. Normaal gesproken zijn er geen toetsen door het programma hieraan gekoppeld. U kunt dit instellen door in het menu "Configuratie>Wijzig snelkoppelingen toetsenbord..."
    te kiezen.

    Noten kunt u op dezelfde wijze wissen of verplaatsen, zoals op een normale notenbalk.

    Tabulaturen

    Tabulaturen voor accordeons
     

    Inleiding


    Een diatonische accordeon bestaat uit drie delen. De balg bevindt zich in het middelste deel. Hij produceert de luchtbeweging wanneer het instrument wordt geduwd (balg compressie) of getrokken (balg extensie).

    De rechterhand van de uitvoerder bevindt zich bij een reeks knoppen. Deze knoppen worden genummerd volgens hun locatie in hun rij en hun kolom. Iedere ingedrukte knop kan twee noten voortbrengen: één wanneer de balg wordt gecomprimeerd en de andere wanneer aan de balg wordt getrokken.

    De linkerhand van de uitvoerder bevindt zich bij een andere groep van knoppen. Sommige uitvoerders spelen een akkoord (verschillende noten), terwijl anderen een enkele noot spelen, die "bas" wordt genoemd. Ook hier geldt dat het beweging van de balg de toonhoogte van de gespeelde noten bepaalt.

    Iedere soort accordeon kan een verschillend aantal knoppen en een verschillende afstemming hebben (de gespeelde noten voor iedere knop).

    Rechterhand (speelt de melodie)

    De weergave van tabulaturen volgt één van de twee standaarden: het kolom systeem of het push-/ pull-systeem (duwen en trekken).
    Het nummer dat op de tabulatuur staat geschreven is altijd het rijnummer van de knop die gebruikt moet worden. Het eerste nummer geeft de bovenste rij van het instrument aan. 
    . Kolom systeem:
    Iedere tabulatuur komt overeen met een kolom van de knoppen.
    Als het nummer onderstreept is, dan moet de knop "pulled" (getrokken) worden gespeeld. Als het niet onderstreept is, dan wordt de knop "pushed" (geduwd) gespeeld.
    . Push/pull systeem:
    Het instrument wordt getrokken (pull) wanneer de knop is opgeschreven op de bovenste lijn van de tabulatuur. Andersom wordt de instrument geduwd (pushed) als de knop op de onderste lijn is opgeschreven.
    De kolommen van de knoppen worden aangegeven door evenveel apostroffen als het nummer van de kolom:
        - geen apostrof voor de eerste kolom,
        - één apostrof voor de tweede kolom,
        - twee apostroffen voor de derde kolom (als hij er is).

    Linkerhand (begeleidingen)


    De notatie voor deze hand is dezelfde als die voor het weergavesysteem (push/pull of per kolom).

    De notatie wordt weergegeven als een lijst met akkoorden of bas noten. Akkoorden worden weergegeven in kleine letters, en bas noten in hoofdletters.

    Toevoegen van noten

    Om noten aan de tabulatuur in te voegen, kiest u eerst de gewenste noot met de bijbehorende tijdsduur (hiervoor gebruikt u het zwevende notenpalet, of u gebruikt een snelkoppeling op het toetsenbord). Zorg ervoor dat de wijzigingen ingesteld staan op invoegen van noten.
    Kies nu een lijn uit (u kunt hiervoor ook de toetsenbord snelkoppelingen gebruiken: 0 - 9, *; /...) of klik op de tabulatuur met de Shift-toets ingedrukt. De mogelijke cellen worden nu in een pop-up menu getoond. 

    Beweeg nu met de muis over de tabulatuur.

    Als u het kolom systeem heeft gekozen, dan bepaalt de locatie van de muisaanwijzer de kolom van de noten. U kunt het toetsenbord gebruiken om aan te geven of u push of pull wilt gebruiken.
    Als u het push/pull systeem heeft gekozen, dan bepaalt de locatie van de muisaanwijzer of u push of pull wilt. U kunt het toetsenbord gebruiken om het kolomnummer aan te geven.

    Normaal gesproken zijn er geen toetsen door het programma hieraan gekoppeld. U kunt dit instellen door in het menu "Configuratie>Wijzig snelkoppelingen toetsenbord..."
    te kiezen.

    Noten kunt u op dezelfde wijze wissen of verplaatsen, zoals op een normale notenbalk.

    Instellen van de berekening van tabulaturen

    Bij     het handmatig invoeren van een accordeon tabulatuur (prioriteit aan tabulatuur), bent  u zelf verantwoordelijk voor het controleren van de push-/ pull-samenhang tussen rechter- en linkerhand. 

    Selecteren van een instrument

    Harmony omvat een aantal voorgedefinieerde typen accordeons. U kunt hen uit de lijst kiezen, of u kunt uw eigen, compleet verschillend instrument definiëren door op de "Een ander" knop te klikken.

    Voor de Linkerhand moet u voor iedere knop de toonhoogte van de noten toevoegen, afhankelijk van of het instrument bespeeld wordt met push of  met pull.
    De grondtoon van het akkoord moet eerst aan de lijst worden toegevoegd. Andere noten worden daarna geschreven. Zij zijn gescheiden door komma's of schuine strepen.
    Het nummer van het octaaf is belangrijk. Hij moet voor iedere noot worden aangegeven in deze vorm: C3 of A4.
    U moet ook de bas noot of de naam van het akkoord invullen. Deze wordt weergegeven in de lijn met de akkoorden. Meestal is dit de normale naam van het akkoord (hoofdletters) of de bas noot (kleine letters).

    Voor de Rechterhand moet u voor iedere knop de gewenste toonhoogte aangeven. Dit hangt af van de push of pull van het instrument.
    Het nummer van het octaaf is belangrijk. Hij moet voor iedere noot worden aangegeven in deze vorm: C3 of A4.
    De naam van iedere kolom zal ook worden weergegeven in de de marge van de tabulatuur onder de naam "kolom modus".
     
     

    Vragen en antwoorden

     
    Vraag: Hoe geef ik de vingerzetting van de linker- of rechterhand op?
    Gebruik hiervoor het "Effect hulpmiddelen 3" palet of dubbelklik op de noot om hem te bewerken.
     
    Vraag: Hoe dwing ik de bas/akkoorden af voor de linkerhand?
    Bewerk hiertoe de akkoord weergave modus van de notenbalk, en maak het automatisch berekenen ongedaan. U kunt daarna op de akkoordlijn klikken om de bassen en akkoorden te veranderen.
     
    Vraag: Hoe verwijder ik de bas/akkoord weergave voor de linkerhand?
    Bewerk de akkoordweergave van de notenbalk. Maak de selectie van de weergave van de akkoorden ongedaan.
     
    Vraag: Hoe open ik de akkoordweergave van een notenbalk?
    Twee oplossingen:

    Notenbalken met meerdere stemmen

    Samengevoegde notenbalken

    Notenbalken met meerdere stemmen helpen u om meerdere notenbalken op een grafische manier samen te voegen.
    Notenbalken (of stemmen) in een enkele meerstemmige notenbalk worden niet meer onder elkaar getoond, maar juist op elkaar.
    Het invoegen of verwijderen van een noot in één stem heeft geen invloed op de noten in de andere stemmen.

    Deze wijze van weergave is handig bij het schrijven van bijvoorbeeld zowel een bas- en melodieregel op een enkele notenbalk.

    Hier volgt de weergave van een meerstemmige notenbalk. Om de notenbalk beter te begrijpen, zijn de noten van de eerste stem met hun stokken omhoog getekend en blauw gekleurd, en die van de tweede stem omlaag getekend en rood gekleurd.

     




    Dit voorbeeld toont een meerstemmige notenbalk die uit twee stemmen is opgebouwd. Uiteraard kunt u zoveel stemmen gebruiken als u wilt.

    Om meerdere notenbalken samen te voegen waarop stemmen onafhankelijk van elkaar bewerkt kunnen worden, kiest u het menuonderdeel "Wijzig>Notenbalken met meerdere stemmen>Samenvoegen".

    Om dit samenvoegen ongedaan te maken, kiest u het menuonderdeel "Wijzig>Notenbalken met meerdere stemmen>Splitsen".

    In de linkermarge van de meerstemmige notenbalk vindt u nu een nieuw icoon:


    Het menu onder dit icoon staat u toe de actieve stem te kiezen in een meerstemmige notenbalk. Daarnaast kunt u snel een nieuwe stem toevoegen.
    Dit icoon wordt alleen bij meerstemmige notenbalken getoond.

    Bij het invoegen van een noot, of wanneer u een handeling uitvoert op een geselecteerd stuk muziek, dan moet u eerst aangeven op welke stem u op dat moment werkt.
    De geselecteerde stem wordt dan de actieve stem. De noten worden op een gebruikelijke manier getoond, terwijl de noten van de andere stemmen met een grijze kleur worden weergegeven.
    Iedere stem in een meerstemmige notenbalk kan actief zijn. Dit geldt ook voor alle stemmen.

    Wanneer alle stemmen actief zijn, dan worden alle handelingen op een geselecteerd stuk muziek doorgevoerd op alle stemmen. Het invoegen van noten gebeurt echter alleen in de eerste stem. 

    Opmerking: In een meerstemmige notenbalk wordt de achtergrond bepaald door de eerste notenbalk.
    De naam van de meerstemmige notenbalk is gelijk aan de naam van de eerste stem.


    Als u van plan bent om notenbalken met tabulaturen samen te voegen, dan moet u voor iedere notenbalk een tabulatuur aanmaken. 

    Hint: In het algemeen worden de stemmen in een meerstemmige notenbalk onderscheiden door de richting van hun stok. Bij het invoegen van een noot kunt u de stokrichting kiezen in het "Nootweergave hulpmiddelen" palet.
    Om te weten bij welke stem een noot hoort, kunt u het menuonderdeel "Wijzig>Notenbalken met meerdere stemmen>Vertoon stemmen in kleur" kiezen. Iedere stem wordt nu in een andere kleur weergegeven.

    U heeft een grote vrijheid bij het samenvoegen van notenbalken. Sommige samenvoegingen van verschillende typen notenbalken kunnen vreemde weergave resultaten opleveren.

    Piano Roll

    The Piano roll is a way of displaying staves.

    Note :  This kind of staff is only available in Harmony Assistant.

    TERMINOLOGY
    Music is dislayed as a grid.
    Horizontal axis defines the time, vertical axis the note pitch. The more treble note, the higher on the grid.
    Each time is divided into several cell.
    Each note is displayed as a colored rectangle spanning one or more cells. This sets the start and end time position of the note.



    The highest and lowest note pitches define the staff ambitus.
    There can be several "layers" on top of each other, called voices. Voices are differentiated from each other by their color.
    Each voice is edited independently and can be related with a different instrument.
    The active voice can be changed, the others are displayed in gray and cannot be changed.
    The boxes can be selected individually, continuously (time interval) or discontinuously.

    HOW TO GET A PIANO ROLL STAFF? ?
    By changing the type of an existing staff (Staves> Change staff type)
    By adding a staff of this type in the document (Staves> Add staff)
    By creating a document of this type (File> New)
    By converting an entire document. (Score> Action> Piano Roll mode) Note that some layout information is lost during this operation.

    GENERALITY
    A piano roll staff can coexist with any of the other types of staves.
    There can be as many piano roll staves and as many different voices in a single piano roll staff as you want.
    Scroll mode is preferred for editing because it best fits the peculiarities of this type of staff.
    It is recommended to set the left and right margins to zero to avoid gaps between measures. This spacing will nevertheless be compulsory if you mix piano roll and other types of staves in the same document.
    Sung lyrics can be related with the piano roll.
    A chord line can be related with the piano roll.
    A guitar, bass, harmonica, accordion, etc. tablature, priority or not, can be related with the piano roll.
    The tuning grid and therefore the accompaniments take the piano roll notes into account.
    It is compatible with MyrWeb export and printing.

    THE GRID
    Adding a note outside the grid adapts the ambitus (view area). Use the resize handles (red squares) to manually change the grid ambitus.


    The repeat, start and end music bars are managed.
    The repeat symbol of the previous measure is allowed as well as the repeat symbol of the two previous measures.
    The parts, jumps and targets are managed.

    MEANING OF NOTES COLOR
    If a note is selected individually, it is displayed in the color of the selection, defined in general preferences, "Screen" tab
    Otherwise, if a note has been colored in a particular way it is displayed in that color.
    Otherwise, it is displayed in the color of the symbols in its staff or in gray if the voice is not active.

    VIRTUAL KEYBOARD
    Note pitches are displayed on a vertical virtual keyboard to the left of the staff.


    This keyboard is insensitive to the transposition of the associated instrument. Played notes are displayed on the virtual keyboard. A click on the virtual keyboard plays the note.

    GLOBAL VISION
    In scroll mode, the "Blueprint" tool palette displays the entire staff in a reduced fashion and allows you to move quickly through the staff.


    ATTACHED PALETTE
    For each of the piano roll staves, on the left of the virtual keyboard you see a specific area with two parts: on the left the tools and on the right the voices. These are quick access to the most used commands. This palette can be automatically hidden when music is playing.

    Tools are :

    Then, each voice is represented by a colored dot.

    EDIT MODE (pencil)
    A click on an empty cell adds a note. The duration is defined in the note duration palette (dots and double dots are taken into account). If no duration is defined, this will be the duration of the last handled event.
    When adding a note, holding down the button extends that note to the right.

    - A click outside a note with the shift key pressed opens the contextual menu for setting the grid:

    - A click in a note with the shift key pressed opens the contextual menu for configuring the note:

    - A right click outside of a note adds a rule-dependent note.
    - A double click on a symbol digitally edits it
    - A long click puts a slur.
    - Pressing the Alt key temporarily switches to Selection mode.
    - Pressing the Ctrl key (Command on macOS) key temporarily switches to Delete mode.

    SELECT MODE (lasso)
    The usual operations apply to the selection: copy, delete, shift, etc.

    You can :
      
    A long right click on one of the notes in the selection applies an operation to all of the selected notes.

    A long right click on the selection outside of a note quickly performs:
    Pressing Ctrl key (Command on macOS) temporarily switches to Delete mode.

    TRY MODE (hammer)
    Clicking a note plays it.
    Clicking outside of a note brings up a continuous selection which is immediately played.
    Clicking the keyboard plays the note with the instrument of the active voice
       

    SPLIT MODE (scisors)
    Clicking in a note divides it at that position into two notes.
    By clicking outside a note you define a vertical cut line which will be able to cut several notes.

    WELDING MODE (tube)
    A click on the right of a note welds it (merges) with the note of the same height to its right, a click on the left of a note welds it with the note of the same height to its left, a click outside of it 'a note defines a zone and welds on the right all the selected notes of the same pitch

    VELOCITY EDIT MODE
    When this mode is activated, the velocities are represented by a color intensity in the box. The numerical value of the velocity (0 to 127) is displayed in the box.
    A long click outside of a box defines a continuous selection. Shift + click expand the selection.
    Shift plus click on a box adds the box to the discontinuous selection.
    A right click outside a box selects all the boxes in an area discontinuously.
    A right click on a cell numerically changes the velocity of the cell or selection
    A long click on a cell and moving the mouse vertically changes the velocity of the cell.
    If the box is part of a selection (continuous or discontinuous) this applies to all selected boxes.

    - Pressing  Ctrl key (Command on macOS) temporarily switches to Delete mode.
    -Pressing Alt key temporarily switches to Selection mode.

    WINDOW SPLIT

    Document windows can be split to simultaneously represent multiple parts of the document.

    COMPUTER KEYBOARD INPUT
    Notes can be entered via the computer keyboard. View and modify the association via Configuration> Edit keyboard.
    Some keys allow you to change the base octave (Note to Cursor section)
    The duration of the added note can be proportional to the duration of the key press, "Keyboard" pane of general preferences.

    MIDI IMPORT
    MIDI files (.mid, .kar) can be displayed as a piano roll when imported. This is set in the general preferences, MIDI Import tab.

    Notatie in kleur


    Het noteren van noten of intervallen in kleur is een concept dat ontwikkeld werd door guitare-et-couleurs.com. Kleuren worden gebruikt om "wat eerst ingewikkeld leek eenvoudig te maken".

    Kleuren maken het spelen of oefenen op een gitaar (of ieder ander gefret snaarinstrument) veel makkelijker en sneller dan het spelen van zwarte noten op wit papier.


    Het gebruik van kleuren geeft veel informatie. Het begrijpen van onderwerpen, die vaak vaag zijn voor veel gitaristen, wordt nu ineens duidelijk.

    Zodra het begrip er is, wordt het leren en de vooruitgang makkelijker. Daarnaast gaat het sneller. Het lijkt op een trein die maar één enkel spoor hoeft te volgen.

    Hieronder vindt u een snelle uitleg van dit concept. Wilt u meer informatie dan kunt u "Les grands principes de guitare-et-couleurs" (alleen in het Frans) downloaden van deze pagina (of door te klikken op deze link).

    Dankzij een origineel creatief en educatief concept dat op kleuren is gebaseerd, wordt u door dit boekje aangeleerd hoe u uzelf makkelijk kunt verbeteren. Daarbij leert u, onafhankelijk van de speelstijl, de verschillende belangrijke begrippen voor een gitarist.

    Als u geen enkele achtergrond hierin heeft, dan kan het zijn dat u nog niet begrijpt wat dit concept voor u kan betekenen. Maar heeft u al geprobeerd heeft gitaar te leren spelen zonder enige voorkennis? Wilt u uw kennis vergroten? Wilt u muziek componeren of improviseren? Wilt u muziek opnieuw spelen die u eerder heeft gehoord? Dan kan dit kleurconcept erg interessant voor u zijn.

    Tenslotte willen we allemaal dat alles uiteindelijk beter, sneller en makkelijker gaat, nietwaar?

    Afhankelijk van welk doel u nastreeft, zijn er twee kleursystemen die gebruikt kunnen worden: de absolute en de relatieve.

    Het absolute kleursysteem

    Waarom "absoluut"? Omdat iedere noot enkel en alleen één kleur zal hebben:

    Dit betekent dat in iedere sleutel de volgende kleuren altijd aan dezelfde noten zullen worden gekoppeld:

    le code de couleur "absolu"

    Dit systeem is bijzonder bruikbaar voor een ieder die de noten wilt leren spelen op de hals van een gitaar, of voor een ieder die hen snel wilt kunnen vinden.

    Wordt dit echt gebruikt? Niet noodzakelijkerwijs, zullen sommigen zeggen. Tabulaturen voorkomen immers dat de hals van de gitaar en de klassieke notenbalk door elkaar gehaald worden.

    Op zich is dat juist. Maar er zijn echter wel voordelen om de namen van de noten te weten (of om hen snel te kunnen vinden). Dit geldt vooral voor de snaren voor de bas...

    Dit kan belangrijk zijn om bijvoorbeeld te weten waarheen een akkoorddiagram moet worden verplaatst (een barré in het bijzonder), zodanig dat zijn grondtoon overeenkomt met een willekeurige noot. Als u niet weet dat de G in de derde cel van de E snaar zit, dan zult u niet weten dat het F barre akkoord verplaatst kan worden naar deze locatie. Of u moet alle mogelijke akkoord posities uit het hoofd kennen!

    Het relatieve kleursysteem

    Dit is het meest gebruikte systeem. Hij kan op vele wijzen worden toegepast.

    Dit systeem is geïnspireerd op de kleuren die worden gebruikt in de "Dadi liniaal", een echt toegewijd hulpmiddel voor gitaar. Hij kan tegenwoordig niet makkelijk verkregen worden. Hij maakt het mogelijk (naast andere andere bruikbare eigenschappen) om in kleuren alle gitaarschalen en -akkoorden te vinden en te bekijken.

    In dit kleursysteem, dat "relatief" wordt genoemd, komen de kleuren niet specifiek met een noot overeen (zoals C, D, E, enzovoorts), maar wel met het interval vanaf de grondtoon (derde, vijfde enzovoorts).

    Een derde majeur (interval van twee tonen) bijvoorbeeld, zal gekleurd worden in bordeaux, een perfecte vijfde (3 tonen en een halve) in oranje...

    Als het nodig is kan het "+" of "-" symbool nog aangebracht worden. Het "-" symbool bijvoorbeeld zal worden aangebracht om een derde mineur aan te geven.

    Dit relatieve kleursysteem wordt bij voorkeur gebruikt wanneer akkoorden, schalen arpeggio's enzovoorts moeten worden weergegeven, omdat dit meer mogelijkheden heeft dan de absolute kleuren.

    Waarom "relatief"? Omdat de noten die overeenkomen met een bepaald interval niet altijd dezelfde noten zijn: zij zijn relatief gerelateerd aan de voortekening.

    Nog een voorbeeld. Bij een C Majeur is de grondtoon een C. De noot die op een perfect interval gelokaliseerd is, is een G die met oranje wordt weergegeven. Maar de signatuur van de sleutel kan gewijzigd worden naar E Majeur. De perfecte vijfde, nog steeds oranje, is dan niet meer een G, maar een B.

    Deze relatieve eigenschap is zeer bruikbaar, want het maakt het mogelijk om hetzelfde kleursysteem te gebruiken voor iedere voortekening. Dus als u weet waar de derde, de vijfde of de zevende in een akkoord of een schaal zitten voor een zekere voortekening, dan weet u dat ook zodra de voortekening wordt gewijzigd.

    Dit gebeurt met dezelfde gedachte als bijvoorbeeld in de Nashville notatie.

    Hier volgt een kaart van de "relatieve kleuren":


    Hieronder staat een kaart die ook aangeeft dat sommige intervallen "vergelijkbare" kleuren hebben.

    relative color intervals





    Het interval bijvoorbeeld met een versterkte tweede (2+) is 1 toon en een halve, net als de derde mineur (3-). In dezelfde kolom kunt u ook zien dat de octaaf wordt verdubbeld (9+).

    Gekleurde akkoorddiagrammen

    De vingerzetting bij een akkoorddiagram kan worden weergegeven in het zwart, of in een absolute of relatieve kleur. Dit kan worden ingesteld in de globale instellingen, in het "Verschijning" onderdeel.

    Hier is bijvoorbeeld het C# majeur akkoord in relatieve kleuren:

    C# Maj Relatif

    U kunt direct de grondtoon (zwart) zien, de derde (bordeaux) en de vijfde (oranje).

    Deze kleuring kan bruikbaar zijn bij de educatie en bij het maken van muziek.
    Het is bijvoorbeeld interessanter om dit akkoord te leren terwijl u zich bewust bent van zijn intervallen. Niet alleen zijn "opbouw" kan dan begrepen worden, maar hij kan ook gewijzigd worden om nieuwe akkoorden te maken vanuit één enkele..

    Als u het bovenstaande akkoord wilt omvormen tot een een mineur akkoord (C#m), dan weet u al dat alle derden met een halve toon omlaag moeten (Cf interval in de kaart hierboven). Dit betekent dat alle bordeaux noten omhoog worden verplaatst langs de nek van de gitaar. Zij worden weergegeven met een "-" symbool:

    C#m relatif

    Omgekeerd geldt dit ook. Als u het originele akkoord in C#sus4 wilt veranderen, dan moet u een halve toon aan de derden toevoegen. Dit komt erop neer dat u hen vervangt door vierden (blauw):

    Csus4 relatif

    Hier is de vierde op de D snaar te moeilijk om te spelen, dus hij wordt verwijderd.

    Let op dat de kleuren ook aanwezig zijn wanneer u akkoorddiagrammen wijzigt ("Configuratie>Wijzig akkoorddiagram" menukeuze).

    U zult waarschijnlijk vele andere toepassingen van de inkleuring van akkoorden vinden. Dit kan zowel in de absolute als de relatieve kleursystemen zijn.

    Gregoriaanse notatie

    Dit hoofdstuk toont u de basisprincipes van de Gregoriaanse notatie en hoe u die gebruikt om partituren in Harmony of Melody te schrijven.
    Als u deze notatiewijze niet kent, dan hopen wij dat het lezen van dit hoofdstuk ervoor zal zorgen dat u dit verder zult gaan onderzoeken.
    Hier volgt een voorbeeld van een gregoriaanse notenbalk die gemaakt werd met Harmony of Melody:

    gregorian


    Enkele stukken met Gregoriaanse muziek zijn meegeleverd in de Demos map ("Gregorian" map).

    Basisprincipes

    De Gregoriaanse notatie is hoofdzakelijk ontworpen om de heilige gezangen uit het begin van het tweede millennium op papier te zetten.

    De toonladder die gebruikt wordt, komt overeen met de volgende moderne noten: C, D, E, F, G, A. De intervallen tussen deze noten zijn dezelfde als die in de huidige notatie.

    De noten worden geschreven op een notenbalk met vier lijnen. Iedere notenbalk is voor een individuele zanger, dus er staan geen akkoorden op deze notenbalken (een normale zanger kan moeilijk verschillende noten tegelijk zingen!)

    Alleen de toonhoogte wordt opgeschreven. De koordirigent (of zanger) wordt vrijgelaten in de keuze van de tijdsduur. In sommige gevallen worden er wel indicaties weergegeven of een noot langer of korter moet duren.

    Ook de plaatsen waar de zanger kan ademhalen (rusten), zijn opgeschreven.
    Deze zijn hetzelfde als de pauzes en de rusten in de huidige notatie.

    Omdat het hier kerkzang betreft, zijn er bijna altijd liedteksten meegegeven bij de notenbalken.

    Ieder woord van de liedtekst (of lettergreep) komt overeen met één of meerdere noten (tot maximaal 4).

    Alle noten die bij hetzelfde woord of lettergreep gezongen worden, staan gegroepeerd als een eenheid die Neume genoemd wordt.

    Neumen

    De grondslag van de Gregoriaanse notatie is de neume.

    Een neume wordt gedefinieerd door:

    Iedere neume heeft een eigen naam. Noten binnen een neume worden getekend als een vierkant, een diamant of een dikke lijn.
    Een neume begint altijd aan het begin van een lettergreep.

    Een neume wordt altijd van links naar rechts gelezen (net als in de huidige notatie) en van onder naar boven als de noten op dezelfde kolom staan.

    Een voorbeeld:

    Hier zijn drie noten in de huidige notatie. De toonhoogte wordt verhoogd vanaf de eerste naar de tweede en wordt daarna opnieuw verhoogd vanaf de tweede naar de derde.

    Dit is de “Scandicus” (stijgende) neume, en wordt met de gregoriaanse notatie als volgt opgeschreven:



    In een neume kunnen één tot en met vier noten worden geschreven. Er zijn dus drie nootveranderingen (verbuigingen) in één enkele neume.
    Er zijn 1 + 2 + 4 + 8 = 15 verschillende neumen. Iedere neume heeft zijn eigen naam




    Aantal
      noten    		 Verbuigingen Naam van de neume
    1 Geen Punctum (eenvoudige noot) of Virga (noot met een stok)
    2 Stijgend (S) Podatus (pes)
    2 Dalend (D) Clivis (flexa)
    3 SS Scandicus
    3 SD Torculus
    3 DS Porrectus
    3 DD Climacus
    4 SSS
    		 Virga praetripuncits
    4 SSD Scandus flexus
    4 SDS Torculus resipunus
    4 SDD Pes subtripunctis
    4 DSS Porrectus resupinus
    4 DSD Porrectus flexus
    4 DDS Climacus resupinus
    4 DDD Virga subtripunctis

    Oefening    :
    Hier staat een neume. Geef zijn naam met behulp van de tabel hierboven (het antwoord staat onderaan deze pagina)


    Opmerking: De namen van de neumen zijn alleen ter informatie gegeven. Het is niet nodig om deze namen te kennen als u met Harmony of Melody werkt.


    Indicatoren van de tijdsduur van noten

    Meestal hebben de noten een gelijke tijdsduur. Het is echter mogelijk om informatie in de partituur op te nemen die over de tijdsduur van noten gaat.
    Een langere noot zal met een punt (punctum mora) worden gemarkeerd, net als in de huidige notatie.
    Een kortere noot (liquescens) zal met een klein vierkant worden gemarkeerd. Meestal verandert deze noot de naam van de neume en staat hij aan het einde van de nueme.

    Voortekens

    In de gregoriaanse notatie kunnen twee voortekens worden gevonden: de mol en het herstellingsteken. Voortekens worden op dezelfde manier genoteerd als in de huidige notatie.

    Sleutels

    Er zijn twee soorten sleutels:

    De C-sleutel :


    (De C staat op de lijn die met de pijl wordt aangewezen)
    De F-sleutel:

    (De F staat op de lijn die met de pijl wordt aangewezen)

    Deze sleutels kunnen op iedere lijn van de notenbalk worden geplaatst. Hiermee wordt aangegeven welke lijn overeenkomt met de genoemde noot.
    De voortekening (dat zijn de voortekens die direct na de sleutel staan) komt niet vaak voor, maar is wel mogelijk: soms komt u de mol tegen als een voorteken.

    Adem

    Indicatoren voor de adem zijn gelijk aan de pauzes en rusten in de huidige notatie. Ze worden geschreven als een verticale maat.

    Custos

    Custos zijn kleine noten die op de notenbalk staan. Ze staan aan de rechterkant van het papier. Deze noten waarschuwen de zanger wat de eerste noot van de volgende lijn zal zijn. Melody en Harmony genereren custos automatisch en geven hen vervolgens weer

    Episema


    An Episema, in the Solesmes notation, changes the way a neume is performed.

    Horizontal episema, by its shape and effect, is close to a tenuto : note duration is lengthened

    Vertical episema marks the ictus. It specifies the stress (accentuation), that can be different from the spoken latin prosody.

    Wijzigen

    Algemene punten

    Alle normale wijzigingen kunnen op gregoriaanse notenbalken worden uitgevoerd (Knippen, Plakken, Transponeren, Toevoegen enzovoorts). U kunt echter alleen hele neumen knippen en plakken.

    Palet

    Een gregoriaans hulpmiddelen palet is te kiezen in het "Vensters" menu. In het hulpvenster wordt een beschrijving van iedere knop gegeven.

    Aanmaken van een gregoriaanse notenbalk

    Maak een nieuw document aan en selecteer het type als "Gregoriaanse zang".
    U kunt ook een nieuwe notenbalk aanbrengen aan een bestaand document, om vervolgens het type te veranderen naar "Gregoriaans".

    Selecteren van de sleutel

    Kies nu de knop voor het wijzigen van de sleutel en klik op de gregoriaanse notenbalk. Selecteer nu de C of de F-sleutel en de baslijn van de sleutel.

    Invoegen van een noot

    Kies nu een tijdsduur van een noot in het Gregoriaans hulpmiddelen palet (punctum mora, punctum of liquescens) en beweeg nu met de muisaanwijzer over de gregoriaanse notenbalk.
    Het hulpvenster geeft nu weer:

    Zodra de neume vier noten omvat, dan wordt dit weergegeven in het hulpvenster. Als u toch een nieuwe noot toevoegt aan een neume met vier noten, dan wordt een foutboodschap weergegeven. De noot wordt niet ingevoegd.
    Om een noot aan het begin van een neume in te voegen, klikt u voor de neume op de juiste lijn.
    Om een noot aan het eind van een neume in te voegen, klikt u na de neume op de juiste lijn.
    Om een noot in het midden van een neume in te voegen, klik dan op de juiste plaats in de neume.

    Tip: Soms kunnen noten in een neume grafisch gezien erg dicht tegen elkaar aan staan. Om er zeker van te zijn dat u op de juiste plaats klikt, kunt u de schaal van uw document vergroten.

    Invoegen van een rust

    Kies een rust in het palet en beweeg nu met de muis over de gregoriaanse notenbalk. Klik om de rust (ademhaling) in te voegen. Klik meerdere keren om de tijdsduur van de ademhaling groter te maken.

    Wissen van een noot of een rust

    Kies het wissen hulpmiddel (de knop met de bliksemschicht) en klik op de noot (of de rust) die u verwijderd wilt hebben. Als u op een neume klikt, dan wordt alleen de noot die door de muis wordt aangewezen verwijderd.
     

    Beperkingen

    Antwoord bij de oefening:

    Het is een 3-noten neume: hij stijgt en hij daalt, dus het is een Torculus.

    Overgangen

    Overzicht

    Een muziekstuk wordt gespeeld vanaf de eerste tot en met de laatste geschreven maat. Er zijn echter symbolen die deze lineaire wijze van afspelen kunnen veranderen. Deze symbolen zijn de overgangen.

    Soorten overgangen

    Er zijn drie soorten overgangen:

    -  Maatstrepen: deze geven van een muziekstuk de maat aan waar het afspelen gestart of juist beëindigd moet worden. Zij kunnen ook een groep maten omvatten die herhaald moet worden.
    Soms hebben maatstrepen geen effect op de muziek die afgespeeld wordt. Dit hangt af van de notatie van de maatstreep (vet, dubbel of gestippeld).

    - Deel markeringen: als een groep maten meerdere keren gespeeld moet worden, dan helpen de deel markeringen u bij het aangeven van welke maten als eerste gespeeld moeten worden en welke maten daarna volgen.
     
    - Sprongen en voorwaardelijke acties: deze zorgen voor sprongen of ze zorgen ervoor dat de muziek stopt met afspelen, afhankelijk van sommige voorwaarden.
     
    Opmerking: In tegenstelling tot vele andere muziekprogramma's spelen Harmony en Melody de overgangen (maatstrepen, deel markeringen, sprongen en voorwaardelijke acties) wel af. Dit geldt ook als deze overgangen ergens zijn ingebed of op een ingewikkelde manier in het muziekstuk zitten.

    Hieronder staat een tabel met alle overgangen die u in een partituur kunt vinden. Klik op de naam van het symbool om een gedetailleerde beschrijving te krijgen over hoe het zich in een muziekstuk zal gedragen.
     
    Naam Symbool Type
    Beschrijving
    Muziek start

    (bij het begin van de maat)
    Maatstreep
    Geeft aan dat deze maat de eerste is die gespeeld moet worden.
    Muziek einde

    (bij het einde van een maat)
    Maatstreep
    Geeft aan dat deze maat de laatste is die gespeeld moet worden.
    Start van de herhaling

    (bij het begin van de maat)
    Maatstreep
    Begin van een groep maten die meerdere keren gespeeld moet worden.
    Einde van de herhaling
     
    (bij het einde van de maat)
    Maatstreep
    Einde van een groep maten die meerdere keren gespeeld moet worden.
    Deelstart

    (bij het begin van de maat)
    Deel markering
    De volgende maten zullen alleen op de aangegeven tijden worden gespeeld (ze zijn genummerd onder de halve haak)
    Deeleinde

    (bij het einde van de maat)
     Deel markering
    Eine van een vorig deel.
    Segno

    (bij het begin van de maat)
    Sprongdoel
    "Spring naar Segno" (D.S.) doel
    Coda

    (bij het begin van de maat)
    Sprongdoel
    "Spring naar Coda" (Da Coda) doel
    Fine
    Fine (bij het einde van de maat)
    Voorwaardelijke actie
    Stop indien de laatste keer.
    Da Coda
    Da  of 
    (bij het einde van de maat)
    Sprong/Voorwaardelijke actie
    Springt naar coda  indien de laatste keer.
    Da Segno
    D.S. of  
    (bij het einde van de  maat)
    Sprong
    Springt naar Segno 
    Da Capo
    D.C.
    (bij het einde van de maat)
    Sprong
    Springt naar muziek start
    Da Segno al Fine
    D.S. al Fine
    (bij het einde van de maat)
    Sprong
    Springt naar Segno , en stopt bij het volgende Fine symbool.
    Da Capo al Fine
    D.C. al Fine
    (bij het einde van de maat)
    Sprong
    Springt naar muziek start en stopt bij het volgende Fine symbool.
    Da Segno al Coda
    D.S. al 
    (bij het einde van de maat)
    Sprong
    Springt naar Segno  en vervolgt totdat er een sprong naar Coda  (Da ) wordt gevonden.
    Da Capo al Coda
    D.C. al 
    (bij het einde van de maat)
    Sprong
    Springt naar de muziek start en vervolgt totdat er een sprong naar Coda  (Da ) wordt gevonden.
     

    Hoe wordt een overgang geplaatst?

    Gebruik hiervoor het "Maatstreep" of het "Deel, Sprong en doel hulpmiddelen" palet. Welk palet hangt af van de overgang die u wenst te plaatsen. In het palet kiest u de overgang die u wenst te plaatsen. Daarna klikt u op de gewenste positie in de partituur. 
     
    Opmerking:
    In een enkele maat is het aantal simultane overgangen beperkt:
    - Er kan één "maatstreep" zijn aan het begin van de maat (bijvoorbeeld: of )
    - Er kan maar één "maatstreep" zijn aan het eind van de maat (bijvoorbeeld: of )
    - Er kan maar één "deel markeerder" zijn aan het begin van de maat ( )
    - Er kan maar één "deel markeerder" zijn aan het einde van de maat ( )
    - Er kan maar één "Sprong doel" zijn aan het begin van de maat (Segno of Coda )
    - Er kan maar één "Sprong of voorwaardelijke actie" zijn aan het einde van de maat (bijvoorbeeld: Fine, D.S., D.C. a l ...)
     

    Hoe wordt een overgang bewerkt?

    Klik op de knop met de "lasso" en klik daarna op de overgang die u wilt bewerken. Het Overgangen wijzigen venster wordt nu geopend.

    In dit venster kunt u niet alleen de weergave van het symbool in de partituur wijzigen, maar ook hoe het gespeeld moet worden.
    Onderaan dit venster vindt u een tekst die uitleg geeft over actie die uitgevoerd zal worden zodra de muziek wordt afgespeeld. 

    Waarschuwing: Als u een overgang wijzigt, dan moet u controleren of de grafische weergave (tekst en symbolen die op het scherm worden getoond) overeenkomt met de uitgevoerde wijziging. Dit zorgt ervoor dat de partituur leesbaar blijft.

    Raadpleeg nu de volgende pagina's in deze handleiding. U heeft dan een lijst met parameters van elke overgang die u kunt bewerken.

    Automatische Berekening van Breuk

    In Harmony Assistant kiest u in het bewerkingsvenster van Breuk "Gebruik lijst". Wanneer dit vakje is aangevinkt, kunt u de lijst van te spelen maten in het tekstvak invoeren. Het programma speelt deze lijst af, ongeacht de breuksymbolen in de partituur.
    Harmony Assistant kan vervolgens proberen de breuksymbolen te vinden die bij deze lijst passen: klik op de knop "Inverse Berekening" linksonder in het venster om de berekening te starten.

    Tekst die behoort bij overgangen

    Een tekst kan gekoppeld worden aan een overgang. U kunt deze tekst toevoegen in de "Overgangen wijzigen" dialoog. U kunt van de tekst de inhoud, het lettertype en de grootte aangeven.
    Sommige speciale tekens worden vervangen met de muziektekens zoals  , , enzovoorts.
    Een speciaal teken begint altijd met een $.

    Teken
    		 Weergave
    $S
    		 segno symbool
    $C
    		 coda symbool
    $[
    		 start voorwaardelijk deel symbool
    $]
    		 einde voorwaardelijk deel symbool
    $#
    		 tijd nummer
    $N
    		 maat nummer
    $P
    		 tijd teller
    $T
    		 achtervoegsel en "tijden", zoals gebruikt bij $P
    $xxx
    waarbij xxx is een waarde is met een drijvende komma. Schaalweergave voor $ S, $ C, $ [, $]. De standaard waarde is 1.0
    $$
    		 $

    Enkele voorbeelden:

    Tekst
    		 Weergave
    Da Segno $S Al Fine
    		 Da Segno Al Fine
    Da $C
    		 Da
    Da $2.0$C Da
    $[$#
    		 1.2.3.

    Overgangen

    Maatstrepen

    Maatstreep voor de start van de muziek

    De Maatstreep voor de start van de muziek staat aan het begin van de eerste maat die afgespeeld moet worden. Meestal kan er slechts één maatstreep voor de start van de muziek in een partituur zijn. Zijn er meerdere, dan wordt alleen de eerste meegeteld.

    De Maatstreep voor de start van de herhaling geeft aan dat de volgende maten meerdere keren herhaald moeten worden. Het aantal herhalingen wordt getoond boven de bijbehorende maatstreep die het einde van de herhaling aangeeft.

    Andere maatstrepen aan het begin van een maat (dubbel, gestippeld of een onzichtbare maatstreep) hebben geen invloed op hoe de muziek zal worden gespeeld.

    Voor iedere maatstreep aan het begin van een maat kan het het Overgang wijzigen venster worden geopend (dubbelklik op de maatstreep met een ingedrukte "lasso" knop). Het volgende kunt u dan aangeven:

    Maatstreep voor het einde van de muziek

    De Maatstreep voor het einde van de muziek vertelt de uitvoerder om te stoppen met het spelen van de muziek. Dit geldt zodra dit symbool wordt bereikt.
    In het Breuk mutatie venster (dubbelklik daartoe op een maatstreep met de "lasso" knop ingedrukt) kunt u nu alleen het volgende selecteren:

     De Maatstreep voor het einde van de herhaling vertelt de uitvoerder dat de maten die tussen de bijbehorende maatstreep voor de start van de herhaling en dit symbool staan, meerdere keren herhaald moeten worden.
    In het Overgang wijzigen venster (dubbelklik daartoe op een maatstreep met de "lasso" knop ingedrukt) kunt u nu het volgende selecteren: 

    Overgangen

    Deel markeerders

    Invoegen en wijzigen

    De deelstart markering geeft aan dat de volgende maten alleen op de aangegeven momenten moeten worden afgespeeld. De tijd nummers waarbij dit deel moet worden afgespeeld worden aangegeven onder de halve haak, gescheiden door punten.
    Een deel eindigt bij de volgende deeleinde markeerder, of wanneer een nieuwe deelstart markeerder wordt aangetroffen.
    Het volgende kunt u selecteren in het Overgang wijzigen venster (dubbelklik op de deelstart markeerder met de "lasso" knop ingedrukt):

    De deeleinde markering geeft het einde van een deel aan.
    U kunt in het Overgang wijzigen venster (dubbelklik op het deeleinde markeerder met de "lasso" knop ingedrukt):

    Combineren met herhalingen

    Deel markeringen worden meestal gebruikt met de maatstrepen voor herhaling.
    Als u bijvoorbeeld een groep maten drie keer herhaald wilt hebben, maar wel met drie verschillende uiteinden, dan moet u het volgende opschrijven: 

    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
         1.     2.     3.
       
    		 
    		   

    Zichtbaar is hier dat:  
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
         1.     2. 
    		   
       
    		 
    		   

    Overgangen

    Springen en voorwaardelijke acties

    Sprongdoelen


    Als deze symbolen aan het begin van een maat zijn geschreven, dan zorgen zij ervoor dat tijdens het spelen van de muziek een sprong naar deze maat wordt gemaakt:

    Segno 

    Als de muziek lineair wordt afgespeeld (dus zonder een sprong), dan heeft dit symbool geen effect. Hij wordt alleen gebruikt als er een sprong naar een segno wordt uitgevoerd (zie hieronder).
    In het Overgang wijzigen venster (dubbelklik op Segno met de "lasso" knop ingedrukt) kunt u het volgende aangeven:

    Coda 

    In het algemeen geldt dat het startpunt van een vrijstaand deel van de muziek aan het einde zal worden gespeeld.
    De maat waarin het coda symbool is opgenomen mag alleen worden bereikt door een sprong naar coda (zie hieronder).
    Als de muziek lineair wordt afgespeeld (dus zonder een sprong), dan heeft dit symbool geen effect.
    In het Overgang wijzigen venster (dubbelklik op Coda met de "lasso" knop ingedrukt) kunt u het volgende aangeven:

    Voorwaardelijke acties


    Als deze symbolen aan het einde van een maat zijn geschreven, dan hangt het af van het voldoen aan bepaalde voorwaarden of zij gevolgen hebben voor de wijze waarop de muziek zal worden afgespeeld.

    Fine
    Dit geeft het einde van het muziekstuk aan. Echter, de uitvoering stopt alleen als:

    In het Overgang wijzigen venster (dubbelklik op het Coda symbool met de "lasso" knop ingedrukt) kunt u het volgende aangeven: Om het Fine symbool op de standaard manier uitgevoerd te krijgen, moeten de velden die met een * zijn gemarkeerd op hun standaard waarde blijven staan.
    Als u hen verandert, dan heeft op dat moment een gebruiker gedefinieerde overgang aangemaakt. Meer informatie vindt u in het bijbehorende hoofdstuk. U vindt daar ook een complete lijst van opties.

    Da Coda (Da )

    Spring met de muziek naar de maat die het coda symbool  heeft. Deze sprong wordt alleen uitgevoerd als:

    In het Overgang wijzigen venster (dubbelklik op het Da Coda symbool met de "lasso" knop ingedrukt) kunt u het volgende aangeven: Om het Da Coda symbool op de standaard manier uitgevoerd te krijgen, moeten de velden die met een * zijn gemarkeerd op hun standaard waarde blijven staan.
    Als u hen verandert, dan heeft op dat moment een gebruiker gedefinieerde overgang aangemaakt. Meer informatie vindt u in het bijbehorende hoofdstuk. U vindt daar ook een complete lijst van opties.

    Onvoorwaardelijk springen

    Als deze symbolen aan het einde van een maat zijn geschreven, dan springt de muziek naar de aangegeven locatie.

    Da Capo (D.C.)

    Spring naar de eerste geschreven maat.
    In het breuk mutatievenster (dubbelklik op het D.C. symbool met de "lasso" knop ingedrukt) kunt u het volgende aangeven:

    Om het D.C. symbool op de standaard manier uitgevoerd te krijgen, moeten de velden die met een * zijn gemarkeerd op hun standaard waarde blijven staan.
    Als u hen verandert, dan heeft op dat moment een gebruiker gedefinieerde overgang aangemaakt. Meer informatie vindt u in het bijbehorende hoofdstuk. U vindt daar ook een complete lijst van opties.

    Da Segno (D.S. or Da )

    Spring met de muziek naar de maat die het Segno symbool heeft.

    In het Overgang wijzigen venster (dubbelklik op het Coda symbool met de "lasso" knop ingedrukt) kunt u het volgende aangeven: Om het D.S. symbool op de standaard manier uitgevoerd te krijgen, moeten de velden die met een * zijn gemarkeerd op hun standaard waarde blijven staan.
    Als u hen verandert, dan heeft op dat moment een gebruiker gedefinieerde overgang aangemaakt. Meer informatie vindt u in het bijbehorende hoofdstuk. U vindt daar ook een complete lijst van opties.

    Springen met een voorwaardelijke activering

    Deze acties zorgen voor een sprong (net zoals D.C. en D.S. hierboven). Zodra deze sprong is gemaakt, wordt de "Laatste keer" voorwaarde voor Fine of Da Coda geldig.
    U kunt dus schrijven:

    D.C. al Fine (Da Capo al Fine)

    Spring naar de eerste geschreven maat en ga door met spelen totdat het volgende Fine symbool bereikt is (de muziek stopt hier).

    D.C. al Coda (Da Capo al Coda)

    Spring naar de eerste geschreven maat en ga door met spelen totdat het volgende Da Coda symbool is bereikt (een sprong naar coda  wordt dan uitgevoerd).

    D.S. al Fine (Da Segno al Fine)

    Spring naar Segno en ga door met spelen totdat het volgende Fine symbool is bereikt (de muziek stopt hier).

    D.S. al Coda (Da Segno al Coda)

    Spring naar Segno en ga door met spelen totdat het volgende Da Coda symbool is bereikt (spring naar coda wordt dan uitgevoerd).

    In het Overgang wijzigen venster (dubbelklik op een symbool met de "lasso" knop ingedrukt) kunt u het volgende aangeven:

    Om het symbool op de standaard manier uitgevoerd te krijgen, moeten de velden die met een * zijn gemarkeerd op hun standaard waarde blijven staan.
    Als u hen verandert, dan heeft op dat moment een gebruiker gedefinieerde overgang aangemaakt. Meer informatie vindt u in het bijbehorende hoofdstuk. U vindt daar ook een complete lijst van opties.

    Voorbeelden van gebruik

    Hier volgen enkele voorbeelden over het springen en de voorwaardelijke acties. Zij worden uitgevoerd als de muziek wordt afgespeeld: 

    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
       
     Da  
    		  
     D.S. al  
    		  
                 

    De eerste keer dat maatnummer 3 wordt bereikt, wordt een sprong naar Coda (Da ) niet uitgevoerd. Dit komt omdat het niet de laatste keer is dat de maat gespeeld wordt en er is nog geen D.S. al coda of D.C. al coda uitgevoerd.


    1
    2
    3
    4
     
    Fine 
       
     D.C. al Fine
           

    Hetzelfde principe geldt hier. De Fine wordt alleen uitgevoerd nadat D.C. al Fine is geweest.

    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
     
    Da 
    		    1.     2. 
    		 
         
    		 
    		   

    Hier werd noch D.C. al Coda noch D.S. al Coda bereikt, terwijl het stuk werd gespeeld. Dit betekent dat de sprong naar coda aan het einde van maatnummer 2 alleen wordt uitgevoerd gedurende de laatste keer dat deze maat wordt gespeeld. Dit gebeurt dus tijdens de derde keer.

    Overgangen

    Gebruiker gedefinieerde overgangen

    De Springen en voorwaardelijke acties kunnen zodanig gewijzigd worden, dat zij daarna ingewikkelde handelingen kunnen uitvoeren.
    In dit soort gevallen komen zij niet overeen met de overgangen die in de normale muzieknotatie terug te vinden zijn. Zij worden dan "gebruiker gedefinieerde overgangen" genoemd.
    Een gebruiker gedefinieerd symbool kan worden aangemaakt door één van de acties uit Springen en voorwaardelijke acties in te voegen aan het einde van een maat. Dit kan bijvoorbeeld één van de volgende overgangssymbolen zijn: Dubbelklik op dit symbool in de partituur, terwijl de "lasso" knop ingedrukt is.

    Parameters

     
    Waarschuwing: Als een menselijke uitvoerder uw partituur moet kunnen lezen, dan is het belangrijk dat u uitlegt hoe een gebruiker gedefinieerde overgang verwerkt wordt in de tekst op de partituur.
    Als u bijvoorbeeld een overgangssymbool definieert om te springen naar maatnummer 5 de derde keer, geef dan een tekst op als:
    $P$T, ga naar maatnummer #$N
    deze zal op de partituur worden weergegeven als :
    3e tijd, ga naar maatnummer #5
     

    Een paar voorbeelden

    Simulatie van een herhaling

    Als u gebruik maakt van gebruikergedefinieerde overgangen, dan kunt u een groep van opeenvolgende maten herhalen zonder gebruik te maken van de normale maatlijnen.
    Hiertoe gaat u een overgangssymbool definiëren. U kiest daarbij de volgende parameters:

    De partituur zal er zo uitzien:
     
    1
    2
    3
     
     2 keren naar maat 1 
    		  
         

    Dit is hetzelfde als:
     
    1
    2
    3
     
    x3 
    		  
    		 


    Voorwaardelijk springen naar Segno

    In de eerdere pagina's zag u al dat Segno jump (D.S.) een onvoorwaardelijke sprong is. Dit betekent dat hij wordt uitgevoerd op ieder moment dat hij wordt bereikt.
    Dit betekent dat het volgende schema geen einde heeft:
     
    1
    2
    3
    4
     
    D.S
    		  
    		   
     ..... enzovoorts      

    Iedere keer dat de maten 1 & 2 worden beëindigd, zorgt het D.S. symbool voor een sprong naar maat 1. Dit betekent dat dit stuk zichzelf continu herhaalt.
    Maatnummer 4 wordt nooit gehaald.

    Als u nu Da Segno (D.S.) vervangt voor het volgende overgangssymbool:

    U krijgt dan het volgende schema:
     
    1
    2
    3
    4
     
    1e keer D.S
    		  
    		   

    De sprong naar Segno wordt alleen de eerste keer uitgevoerd.

    Sleutel

    Dit hoofdstuk beschrijft de verschillende sleutels die u met Melody en Harmony kunt gebruiken.

    Muziek theorie in het kort

    Een sleutel definieert op een notenbalk de relatie tussen de lijnen en de toonhoogte.
    De vioolsleutel (G sleutel),   de bassleutel (F sleutel)   en de sopraansleutel (C sleutel) <> tonen de lijnen van de notenbalk voor de noten G, F en C.
    Onthoudt:

  • De binnenste bocht van de vioolsleutel doorsnijdt de lijn voor de G;
  • De twee punten van de bassleutel tonen de lijn voor de F;
  • Het midden van de sopraansleutel toont de lijn voor de C.

    • Kruizen, mollen of herstellingstekens die na de sleutel volgen, vormen samen de voortekening.
    De maataanduiding, zoals bijvoorbeeld  , geeft het aantal slagen in een maat weer en de tijdsduur, of waarde (in delen van een hele noot), van iedere slag.

    Locatie

    De sleutel staat in Harmony en Melody altijd aan het begin van een maat.
    U kunt op iedere maat een verandering van de sleutel plaatsen.
    Een notenbalk kan bijvoorbeeld beginnen met een vioolsleutel, om een paar maten later te veranderen naar een bassleutel.

    Bewerken

    Er is een toegewijd palet beschikbaar ("Vensters>Sleutel en maat/toonsoort hulpmiddelen"). Hij omvat het hulpmiddel om de sleutel te veranderen en andere hulpmiddelen om de tijd en de voortekening aan te passen.

    Kies het hulpmiddel voor de sleutelverandering (de vioolsleutel) en klik op een maat. Het venster om een sleutel te kiezen, wordt nu geopend.

    Bovenaan het venster ziet u de weergave van de sleutel die u kunt kiezen.

    Onderaan het venster vindt u een pop-up menu waar u het volgende kunt kiezen:
    • De transponering die toegepast moet worden op de noten zodra een sleutel aan de partituur wordt toegevoegd.
    Noten die na een nieuwe sleutel volgen kunnen: • Op welke notenbalken de nieuwe sleutel toegepast moet worden. Dit kan alleen de huidige notenbalk binnen de partituur zijn, of meerdere geselecteerde notenbalken. Meestal wordt een sleutelverandering op de huidige notenbalk toegepast;
    • Een sleutel kan getoond worden of verborgen blijven (voor de leesbaarheid moeten onzichtbare sleutel vermeden worden);

    • Het soort kan een vioolsleutel, een bassleutel of een sopraansleutel (C Sleutel) zijn;
    • Een sleutel kan op iedere lijn beginnen, tussen de -5 en +5 van zijn standaard lijn;
    • Een sleutel kan ten opzichte van de notenbalk 2 octaven lager tot en met 2 octaven hoger (ottava of bassa) beginnen.

    Voortekening

    Muziektheorie in het kort

    De voortekens in een muziekstuk zorgen ervoor dat u een verandering van tonaliteit kunt aangeven. Zo kan bijvoorbeeld de toonladder binnen het stuk worden gewijzigd.
    Hier staat de lijst van alle noten die binnen een octaaf kunnen worden gespeeld:

       1   
    		2    3  
    		4    5   
    		   6   
    		7   8  
    		9   10  
    		11   12  
    C C# 
    of Db    		 D D# 
    of Eb    		 E F F# 
    of Gb    		 G G# 
    of Ab    		 A A# 
    of Bb    		 B


    Elke noot is een halve toon lager dan de volgende.
    Een majeure toonladder heeft zeven noten met onregelmatige intervallen tussen iedere noot. Vanaf de grondtoon van de ladder zit iedere noot op de locaties voor de halve tonen van +2, +4, +5, +7, +9 en +11. Bij een ladder voor C majeur zijn dit de halve tonen 1, 3, 5, 6, 8, 10 en 12. Dat is de toonladder C, D, E, F, G, A, B.
    Bij de D majeur toonladder volgt uit de volgorde van de intervallen een toonladder die is opgebouwd uit de halve tonen 3 (de grondtoon), 5, 7, 8, 10, 12 en 14. Halve toon #14 is in feite de 2e halve toon van het volgende hogere octaaf.
    De D majeur toonladder is dus D, E, F#, G, A, B en C#.

    In een muziekstuk dat gebruik maakt van de toonladder D zijn alle F en C noten gekruist. Om de notatie duidelijker te maken, worden deze twee kruisen slechts één keer getekend, en wel direct na de sleutel. Zo wordt aan de uitvoerder verteld welke toonsoort gebruikt zal worden. Op deze manier worden ook de standaard voortekens (de noten met de kruisen en de mollen) aangegeven.
    Om te bepalen welke toonsoort in een muziekstuk gebruikt wordt, telt u het aantal kruisen en mollen dat na de sleutel staat:


    Aantal kruisen
    		 Majeure toonsoort
    		 Mineure toonsoort
    		   Aantal mollen Major Key Minor key
    0
    C
    		 Am
    		  
    0
    C
    		 Am
    1
    G
    		 Em
    		  
    1
    F
    		 Dm
    2
    D
    		 Bm
    		  
    2
    Bb
    		 Gm
    3
    A
    		 A#m
    		  
    3
    Eb
    		 Cm
    4
    E
    		 C#m
    		  
    4
    Ab
    		 Am
    5
    B
    		 G#m
    		  
    5
    Db
    		 Gbm
    6
    F#
    		 D#m
    		  
    6
    Gb
    		 Ebm
    7
    C#
    		 A#m
    		  
    7
    C
    		 Abm


    De groep van deze tekens die direct na de sleutel worden geplaatst, vormen samen de vaste voortekens.
    In het algemeen zijn de voortekens binnen het muziekstuk op alle notenbalken van toepassing. Sommige instrumenten, zoals de klarinet, de saxofoon, de trompet of de hoorn, spelen de noot niet precies zoals hij op de notenbalk staat. Zij spelen de noot met een aangegeven aantal halve tonen hoger of lager.
    Zij worden "transponerende instrumenten" genoemd.

    Tip: In de programmatuur kunt u een notenbalk toekennen aan een transponerend instrument. Hiertoe gebruikt u de menu optie "Notenbalk>Transponerend instrument instellen". U kunt ook "Pas transponerend instrument toe" gebruiken in het contextuele menu van de de notenbalk .

    Een voorbeeld: op de notenbalk voor een hoge klarinet worden de noten twee halve tonen beneden de werkelijk geschreven noot gespeeld.
    Als de C noot in het muziekstuk staat, dan speelt de klarinet een Bb. Het is een Bb transponerend instrument. Om met een klarinet een opgaande C notenbalk te spelen (dat wil zeggen de noten C, D, E, F, G, A en B), dan moet u D, E, F#, G, A, B en C# opschrijven. Dat is een D majeur notenbalk.
    Als het hele muziekstuk in C majeur is geschreven en geen vaste voortekens heeft, dan heeft de notenbalk voor de klarinet twee vaste voortekens. Het lijkt dus net alsof het in de toonsoort D majeur werd geschreven.

    Opmerking: De programmatuur breidt de notie van transponerende instrumenten uit naar ieder instrument dat de noot niet precies speelt zoals hij is opgeschreven.
    Dit betekent dat instrumenten zoals de piccolo of de bas, die geen transponerende instrumenten zijn, eveneens meegenomen worden als u daarvoor kiest.

    Locatie


    Een verandering van de toonsoort wordt altijd geplaatst aan het begin van een maat. U kunt een verandering van de voortekens in iedere maat van het muziekstuk plaatsen.
    Dit betekent dat een notenbalk bijvoorbeeld met de toonsoort C majeur kan beginnen, om een aantal maten later omgezet te worden naar een F majeur.

    Wijzigen

    Algemene wijziging:
    Om de algemene toonsoort van een muziekstuk te wijzigen, kiest u "Partituur>Toonaard en voortekening". Het bewerkingsvenster voor de toonaard en de maten wordt dan getoond.

    Lokale wijzigingen:
    Er is een toegespitst palet ("Vensters>Sleutel & maat/toonsoort hulpmiddelen") beschikbaar. Het palet bevat de hulpmiddelen voor het wijzigen van de toonsoort, de sleutel en de maataanduiding.
    Klik op de toonaard knop (het icoon toont twee kruisen) en klik nu op een maat. Het venster voor het bewerken van de toonaard wordt nu geopend.

    Selecteren van een toonaard


    In het wijzigingsvenster kiest u de tab "Bewerk toonaard". Bovenaan het venster ziet u nu een voorbeeld van de toonaard die nu nu gaat wijzigen.

    Met de schuifbalk kunt u van de huidige toonaard kruisen en mollen aanbrengen of juist verwijderen. Gevorderde gebruikers kunnen ook hun eigen toonaard definiëren. Hiertoe bepalen zij de gewenste keuze aan de rechterkant. Daaronder geven zij de grondtoon aan.

    Met de "Toon sleutel" checkbox kunt u aangeven of de toonaard wel of niet wordt weergegeven. Geef echter geen onzichtbare veranderingen van de toonaard op, vooral
    om er zeker van te zijn dat uw muziekstuk leesbaar blijft.

    Het vertoon type toonaard bepaalt of herstellingstekens worden gebruikt om eerdere wijzigingen in de toonaard ongedaan te maken.

    De Pas de veranderingen tot het einde van de melodie toe checkbox helpt u om alle wijzigingen in de toonaard door te zetten. Uiteraard na de toonaard die u nu aan het bewerken bent. Als u bijvoorbeeld de toonaard wisselt van C naar D, dan worden alle toonaarden verhoogd met twee halve tonen. In dat geval wordt een G toonaard (één kruis) in het stuk omgezet naar een A (drie kruizen).

    Onderaan het venster vindt u pop-up vensters. Hier kunt u kiezen:

    • Het transponeren dat op noten moet worden toegepast zodra een nieuwe toonaard in het stuk wordt ingevoegd.
    De noten die deze toonverandering volgen, kunnen: • Op welke notenbalken de toonverandering moet worden toegepast.
    Dit kan enkel de huidige notenbalk zijn, alle notenbalken in het muziekstuk, of alleen de geselecteerde notenbalken.
    Bij de laatste twee gevallen kunt u kiezen of de verandering absoluut of relatief zal zijn.
    Als hij absoluut is, dan wordt de toonverandering toegepast zoals hij is op andere notenbalken.
    Als hij relatief is, dan wordt de toonverandering zodanig toegepast dat iedere wijziging tussen twee notenbalken (vanwege de transponerende instrumenten) wordt meegenomen. Verderop staat meer informatie. Als u twijfelt, kies dan de relatieve modus.

    De absolute en relatieve modus

    Een verandering van de toonaard kan zowel absoluut als relatief worden toegepast.

    Als u hem absoluut toepast:

    Als u hem relatief toepast:

    Maataanduiding

    Muziektheorie in het kort

    Binnen een partituur kunt u de maataanduiding gebruiken om het aantal en het soort noten dat in een maat wordt gebruikt te definiëren.

    De maataanduiding bestaat uit twee cijfers:

    Een 4/4 maataanduiding bijvoorbeeld wordt als opgeschreven. Iedere maat heeft vier tellen, waarbij iedere tel een kwart van een hele noot is. Deze maat zal vier kwartnoten (of acht achtste noten) hebben.
    Een 3/4 maataanduiding is opgebouwd uit drie kwartnoten: er zijn drie tellen in een maat, en iedere tel is een kwart van een hele noot.
    Een 4/4 maataanduiding wordt ook een "vierkwartsmaat" genoemd. Hij kan met een C worden afgekort.
    Een 2/2 maataanduiding wordt ook een "alla breve of doorgesneden vierkwartsmaat" genoemd. Hij kan met een verticaal doorgesneden C (een verticale lijn erdoorheen) worden afgekort.

    divtemps

    Locatie

    Een verandering van de maataanduiding wordt altijd aan het begin van een maat gedaan. De verandering is van toepassing op alle notenbalken.
    U kunt een verandering van de maataanduiding in iedere maat van de partituur aanbrengen.
    Een partituur kan bijvoorbeeld met een 4/4 maataanduiding beginnen om een paar maten later naar een 3/4 maataanduiding te veranderen.

    Wijzigen

    Algemene wijziging:
    Om de algemene maataanduiding van een muziekstuk te wijzigen, kiest u "Partituur>Toonaard en maataanduiding". Het bewerkingsvenster voor de toonaard en de maten wordt dan getoond.


    Lokale wijziging:
    Er is een toegespitst palet ("Vensters>Sleutel & maat/toonsoort hulpmiddelen") beschikbaar. Het palet bevat een wijzigingsvenster voor de maataanduiding, de sleutel en de voortekening.
    Klik op de maataanduidingsknop (4/4) en klik nu op de maat. Het venster voor het bewerken van de maataanduiding wordt nu geopend.

    Selecteren van een maataanduiding


    Het bewerkingsvenster kan meerdere tabs hebben. Kies hier de tab die aangeduid is met "maatsoort". Bovenaan het venster ziet u een voorbeeld van de maataanduiding die u nu gaat wijzigen.

    U kunt hier kiezen of de maataanduiding (het maatteken) wordt weergegeven, en of de weergave (2/2 en 4/4) afgekort moet worden.

    De weergegeven maataanduiding kan anders zijn dan de werkelijke. Dit maakt het mogelijk om met eenvoudig met een anacrusis om te gaan.

    Een anacrusis is een incomplete maat (hij heeft minder tellen dan die door de maataanduiding worden vereist). Een anacrusis wordt vaak gevonden aan het begin of juist aan het einde van een muziekstuk. Vaak wordt dit een upbeat (onvolledige maat), offbeat (na de tel), pick-up noot enzovoorts genoemd.

    Een voorbeeld: een muziekstuk met een 4/4 maataanduiding kan beginnen met een kwart noot in de eerste maat (in plaats van vier).
    Plaats een 1/4 maataanduiding op de eerste maat en vraag het programma om een 4/4 weer te geven. Verander daarna de maataanduiding in de tweede maat naar 4/4, en vraag het programma om hem onzichtbaar te maken (laat het vertonen dus leeg).
    De eerste maat zal slechts één kwartnoot hebben en alle andere maten vier.

    Om snel een incomplete maat in te voegen, klikt u op de liniaal met de Command (Ctrl) toets ingedrukt. U selecteert daarna "Voeg onvolledige maat in (upbeat)". U kunt ook de menu optie "Wijzig>Maten>Voeg onvolledige maat in " hiervoor gebruiken.

    Wijzigen van de modus voor automatisch verbinden

    Bij iedere wijziging van de maataanduiding kunt u aangeven hoe het automatisch verbinden plaats moet vinden. In het bewerkingsvenster voor het maat symbool klikt u op de scharen om de noten te verbinden of juist los te maken.
    U kunt ook de verbindingsmodus wijzigen zonder de maataanduiding te veranderen. U krijgt dan een andere verbinding bij iedere maat. Hiertoe voegt u een onzichtbare wijziging van de maataanduiding in.

    Hier zijn bijvoorbeeld vier manieren om dezelfde noten te verbinden:

    accdiff

    Dynamiek
    Dit hoofdstuk beschrijft het gebruik van de dynamiek en hoe u dit in Harmony en Melody toepast.

    De wijze van uitvoering

    Geluid dat door een muziekinstrument wordt gemaakt, kan luider of minder luid zijn. Op bijvoorbeeld een piano kan het geluid luider zijn als de pianist de toetsen harder aanslaat. In muziekprogrammatuur wordt dit de aanslagsterkte van noten genoemd.
    In Harmony en Melody kan de aanslagsterkte variëren van 0 (helemaal geen geluid) tot en met 127 (de luidste noot).

    Er zijn verschillende manieren om de aanslagsterkte te beïnvloeden:

    De genoemde handelingen veranderen de aanslagsterkte van een noot blijvend.

    Sommige effecten op de noten veranderen eveneens de aanslagsterkte van een noot. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij een staccato.

    Dynamiek kan ook de wijze waarop een noot wordt afgespeeld veranderen. Hierbij wordt de aanslagsterkte van de noot zelf niet gewijzigd, maar wel de wijze waarop hij wordt afgespeeld.
    Deze effecten zijn gegroepeerd in het "Dynamiek hulpmiddelen" palet.

    Een indicator voor de dynamiek betreft de notenbalk waarop hij is geplaatst. Hij blijft actief tot en met het einde van de notenbalk of totdat een nieuwe indicator voor dynamiek wordt gevonden.
    U kunt de dynamiek toepassen voor de hele partituur. U wordt aanbevolen om deze algemeen geldende dynamiek samen te brengen op de eerste notenbalk van de partituur.

    Wijzigen

    Om een indicator voor de dynamiek te plaatsen, kiest u er één in het "Dynamiek hulpmiddelen" palet. Vervolgens klikt u op de partituur. De indicator wordt nu ingevoegd.

    Als u op dubbelklikt op de indicator, dan opent zich het wijzigingsvenster voor Dynamiek, Ottava of pedaal. U kunt hier de instellingen wijzigen. Hieronder ziet u welke objecten getoond worden voor de dynamiek in Harmony-Melody:

    Er staan twee soorten indicatoren voor de dynamiek:
    Opmerking: De werkelijke aanslagsterkte van de noot wordt niet echt veranderd door een indicator voor de dynamiek. Alleen de hoorbare geluidssterkte (ook bij een digitale export) wordt gewijzigd.

    Om een indicator voor de dynamiek te wijzigen, dient u hierop te dubbelklikken. Hier volgen de instellingen die u kunt wijzigen:
    Opmerking: U kunt iedere verhouding toepassen op ieder dynamisch deel. U wordt aangeraden om enige samenhang binnen uw partituur te hanteren, met name voor de leesbaarheid.
    U kunt bijvoorbeeld vermijden dat u een Pianissimo een grotere geluidssterkte geeft dan een Forte...

    Tempo

    (Snelheid of voortgang)


    Dit hoofdstuk beschrijft het tempo (of de voortgang) van de muziek. U leert hoe u het tempo kunt gebruiken en instellen in Harmony en Melody.

    Muziektheorie in het kort

    Het tempo bepaalt de snelheid waarmee uw muziekstuk wordt afgespeeld. Het wordt binnen een partituur aangegeven met termen zoals Andante (gematigd) of Allegro (levendig)...

    Het tempo kan ook worden weergegeven als een muzieknoot die gevolgd wordt door een '=' teken met daarna de waarde voor het metronoom. Een voorbeeld: een kwartnoot gevolgd door "= 100" betekent dat 100 kwartnoten in één minuut zullen worden gespeeld.

    De wijze van uitvoering

    Met Harmony en Melody kunt u het algemene tempo (Partituur>Algemeen tempo) instellen. Het tempo waarin het muziekstuk als geheel zal worden afgespeeld, wordt hiermee bepaald. Deze instelling is een waarde die het aantal kwartnoten per minuut aangeeft.

    Naast het algemene tempo kunt u een verandering van het tempo overal in de partituur plaatsen.

    Opmerking: het tempo kan veranderd worden met het "Octaaf & tempo en pedaal hulpmiddelen" palet in het "Vensters" menu.

    Een verandering van het tempo wordt altijd toegepast op alle notenbalken tegelijkertijd. Het is verstandig, vooral als het om de duidelijkheid gaat, om alle veranderingen van het tempo bij de eerste notenbalk te schrijven - ook al is dit niet verplicht.

    Als u op de partituur klikt met een tempo hulpmiddel, dan verschijnt op die plaats een nieuw object. Dit object heeft verschillende elementen. Standaard heeft een tempoverandering geen effect op de afspeelsnelheid, maar het geeft wel direct het huidige tempo aan op die locatie in de partituur. U kunt uiteraard de instellingen wijzigen. Het tempo van afspelen zal vanaf dat moment veranderd worden.

    Om een tempoverandering ongedaan te maken, kiest u daartoe de knop om hem te verwijderen (met bliksemflits icoon).

    U kunt de verandering van het tempo verplaatsen of van grootte veranderen door gebruik te maken van de selectieknop (de knop met de lasso).

    Wijzigen

    Als u ergens op dubbelklikt, dan kunt u de interne waarden wijzigen.
    Hier is een voorbeeld van een tempo verandering in Harmony-Melody:

    Van links naar rechts ziet u::

    Waarschuwing: Als u de kop niet opgeeft, de referentienoot niet te zien maakt en tot slot de horizontale lijn laat verdwijnen, dan is op dat moment uw tempo verandering volstrekt onzichtbaar.

    Harmony en Melody staan u toe om een abrupte of een geleidelijke tempo verandering in te stellen.

    Met een geleidelijke verandering wordt het tempo geleidelijk veranderd, totdat de gewenste waarde wordt bereikt.
    Afhankelijk van de grootte van de tempoverandering, zal de wijziging in tempo snel of juist langzaam zijn. Zodra een geleidelijke verandering compleet is, dan blijft het tempo bij de laatst ingegeven waarde. Dit kan bijvoorbeeld de waarde zijn die u heeft ingesteld in het bewerkingsvenster voor het tempo.

    Het begin en het einde van een tempo object kan hier worden ingesteld: ingang begin en einde in termen van maatnummer, de positie van de tel (slag) en de fractionele 100e van de tel (slag).

    U kunt ook de wijze van verandering instellen. Er zijn zes vooraf gedefinieerde vormen aangegeven. U kunt bijvoorbeeld een wijziging van tempo instellen die van 100 naar 150 loopt. Eerst start hij langzaam en later gaat hij snel. Klik op de rode punten om de vorm van de verandering te wijzigen.

    In ons voorbeeld wordt de verandering van tempo gestart op de eerste kwartnoot. De verandering eindigt met een eindwaarde van 120 bij de derde noot.

    U wordt uitgenodigd om de video "Smooth tempo variations: ritardendo, accelerando." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).


     

    Opmerkingen

    De snelheid waarmee uw muziekstuk zal worden afgespeeld, wordt in eerste instantie bepaald door het algemene tempo. Als u deze waarde wijzigt, dan worden alle wijzigingen in het tempo daarna automatisch hieraan gerelateerd.

    Opmerking: Gebruikers van oudere versies van Harmony of Melody zijn wellicht gewend aan het instellen van het tempo met de "tempo notenbalk". Dit kan nog steeds, maar wij raden het gebruik van de nieuwe notatie sterk aan.


    Appendix

    Hier staat een aantal termen die het meest gebruikt worden om het tempo aan te geven::


    Largo Uitgestrekt, erg langzaam
    Larghetto Een klein beetje sneller dan largo
    Lento Langzaam
    Adagio Een klein beetje sneller dan lento
    Andante Gematigd
    Andantino Een klein beetje sneller dan andante
    Allegretto Opgewekt, levendig
    Presto Erg snel
    Prestissimo Zo snel als mogelijk



    Een aantal andere termen kan worden toegevoegd om de stijl preciezer aan te kunnen geven:
    Affettuoso Liefhebbend
    Agitato Levendig
    Con brio Met levendigheid
    Con fuoco Met vuur
    Grave Eenzaam
    Maestoso Majestueus
    Moderato Gematigd
    Mosso Ontroerend, levendig
    Scherzo Zotterij
    Sostenuto Ononderbroken
    Vivace Opgewekt

    Liedtekst/Karaoke

    De term "Liedtekst" zal gebruikt worden voor iedere tekst die in een muziekstuk gesproken of gezongen moet worden.
    "Karaoke" verwijst weer naar het meezingen met een muzikale achtergrond, terwijl de bijbehorende liedteksten gelezen worden.
    Karaoke kunt u met verschillende gezongen stemmen laten uitvoeren. De liedteksten worden dan weergegeven, terwijl de muziek wordt afgespeeld. Vooral koorleden vinden dit erg interessant, alhoewel koorzang strikt genomen niet hetzelfde is als Karaoke.

    Bij een zangstuk zijn de liedteksten aan een notenbalk gerelateerd. De notenbalk geeft voor ieder woord of iedere lettergreep de bijbehorende noot.

    Als het onderdeel gesproken moet worden en niet gezongen, dan staan er geen corresponderende noten.  

    Een "spatie" scheidt ieder onderling woord.

    U wordt uitgenodigd om de video "How to insert lyrics on a score. How to create several lines of lyrics." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

    Hoe komt het dat de computer liedteksten zingt?

    Als de Virtual Singer geïnstalleerd is, dan worden de liedteksten gezongen.

    Hoe wordt een koor gedefinieerd?

    Als een cel van de liedtekst leeg is, dan zingt Virtual Singer de eerste, niet lege cel daarboven.
    Het koor voert u dus slechts éénmaal in. Dit doet u op de eerste regel en u laat de andere cellen leeg.
    Om er zeker van te zijn dat een cel leeg is en niet bijvoorbeeld een spatie bevat, gebruikt u de "Notenbalk>Bewerk liedteksten" menu optie. Een lege cel moet zichtbaar zijn als "//".

    Deze modus kan worden gedeactiveerd door het invoegen van de onzichtbare commando's: [!dup] en [nodup!].

    Hoe worden de regels met liedteksten georganiseerd?

    Als er overgangssymbolen in een muziekstuk staan, dan worden de liedteksten verspreid over meerdere regels. U kunt deze regels verticaal verplaatsen, of hen onzichtbaar maken vanuit het contextuele menu (klik met de rechtermuisknop op een liedtekst cel).

    De wijzigingen worden op alle geselecteerde maten van de notenbalk toegepast.

    Liedtekst/Karaoke

    Bewerken van liedteksten

    Er zijn verschillende manieren om een liedtekst te bewerken. Het hangt vooral af van wat u heeft (een papieren partituur, een computerbestand, tekst...). De basisregels zijn voor het bewerken zijn:
  • U voert allereerst de hele partituur in en u controleert of hij correct wordt afgespeeld.
  • U plaatst vervolgens de liedteksten die met de noten overeenkomen.
    • Deze werkwijze is niet verplicht, maar wordt wel aanbevolen. U kunt natuurlijk ook de partituur wijzigen nadat u de liedteksten heeft geplaatst. U zult dan wellicht sommige woorden opnieuw moeten plaatsen.

    U heeft een afgedrukte partituur en u wilt uw eigen lied maken

    U voert eerst de belangrijke wijzigingen en overgangen in, zonder dat u zich op dat moment druk maakt over de liedteksten. De herhalingen en overgangen zijn erg belangrijk, omdat zij door de programmatuur gebruikt worden om uw muziekstuk af te spelen.
    Als u bijvoorbeeld een partituur invoert, waarvan een onderdeel wordt herhaald, dan worden de noten maar één keer geschreven. Meerdere regels met liedteksten zullen daaraan worden gerelateerd.

    U heeft een ".MID" bestand
    U laadt het bestand en slaat het vervolgens op in het standaard formaat (.MUS). Controleer of de tijdsduren van de noten duidelijk zijn weergegeven. Als het nodig is, kunt u daarna nog kwantiseren (zie hiertoe de Kwantiseren FAQ).

    U heeft een ".KAR" bestand
    Het .KAR formaat wordt meestal voor Midi karaoke gebruikt. Op het internet kunt u een groot aantal daarvan vinden. Helaas kunnen deze bestanden geen meerstemmige (meer dan één notenbalk voor de melodie) muziekstukken opslaan.
    U kunt het .KAR bestand laden. Een lijst met de beschikbare notenbalken wordt nu getoond. De eerste is in de meeste bestanden de leidende stem. Het programma zal u nu vragen aan welke notenbalk u de liedteksten wilt koppelen. Als u hierover twijfelt, dan kiest u de eerste.

    De keuze is belangrijk, omdat het programma de liedteksten zal ordenen volgens de noten op deze notenbalk.
    U kunt er ook voor kiezen om de liedteksten niet aan een notenbalk te koppelen. Hiertoe kiest u "Geen" in de lijst. Een "tekst" notenbalk wordt nu aangemaakt. De woorden zullen de sterke slagen van de melodie volgen.

    U heeft een ".MUS" bestand
    Dit zal makkelijker zijn: de muziek is al aanwezig!

    Liedtekst/Karaoke

    Bewerken van liedteksten
    1. Selecteer de notenbalk die de noten voor het gezongen deel (de melodie) bevat.
      2.  
    2. Klik op het icoontje in het contextuele menu (zwarte driehoek ) aan de linkerzijde van de sleutel. In het pop-up menu selecteert u nu "Balk met liedtekst". De notenbalk is nu gereed voor liedteksten.

      3. U kunt zoveel "notenbalken met liedteksten" binnen een partituur aanmaken als u wilt.
      Onder iedere maat van de notenbalk is nu een gebied zichtbaar geworden. Hierin bevinden zich cellen. Iedere cel komt overeen met een maat. Als u herhalingen in uw muziekstuk heeft, dan zullen hier meerdere rijen met cellen worden getoond.
      U kunt de liedteksten verplaatsen door de kleine rode driehoek te heen en weer te bewegen.
       
    3. Open het pop-up menu opnieuw. Verschillende opties zijn nu beschikbaar:

    4. Selecteer de wijze van invoeren: begrens het bewerken tot één of meerdere maten (Opties>Beperk bewerken tot één enkele maat)

      5. Als u een bestaande Karaoke wijzigt, dan kunt u kiezen voor de beperkte wijze van invoeren. Hiermee voorkomt u dat onderdelen van de liedtekst verderop verplaatst worden, terwijl u op een bepaalde locatie de woorden aan het bewerken bent. In alle andere gevallen raden wij u aan om deze optie niet te selecteren.
    5. Klik nu het liedtekst gebied aan. De cel die u nu gaat bewerken, krijgt nu een andere kleur. Een knipperende cursor verschijnt. Als de achtergrond grijs is, dan betekent dit dat deze cel niet overeenkomt met een maat die afgespeeld zal worden. De kleine oranje lijntjes geven de tijdsaanduidingen voor ieder woord of voor iedere lettergreep aan;
    6. Voeg nu uw liedteksten in. Gebruik de spatie of de schuine streep als afscheidingen tussen ieder woord of iedere lettergreep. Als u een afscheiding heeft getypt, dan springt de cursor automatisch naar de volgende positie in de melodie. Een afbreekstreepje zorgt voor de scheiding van de lettergrepen. Een onderstrepingsteken om aan te geven dat het einde van een woord voortgezet wordt over meerdere noten;
    7. Als u een spatie wilt invoegen, en deze spatie is geen wijziging van de tijdsaanduiding (een niet onderbroken spatie), dan typt u hem in met de Shift--toets ingedrukt. Hij wordt onderstreept en grijs weergegeven. U kunt ook het "^" teken hiervoor gebruiken;
    8. Als u een onderstreping aan het einde van een woord wilt invoegen, dan kunt u de normale onderstreping gebruiken ("_");
    9. Als u een niet onderbroken afbreekstreep wilt invoegen, dan typt u Shift+minus (op het numerieke toetsenbord). U kunt ook het "=" teken gebruiken;
    10. Als u het teken "/" wilt invoegen, dan typt u "\";
    11. Als u het teken "[" wilt invoegen, dan typt u "{";
    12. Als u het teken "]" wilt invoegen, dan typt u "}";
    13. Als u een regeleinde wilt invoegen, dan typt u Shift+Enter. Het teken voor de harde return wordt dan weergegeven, om een regelafbreking in tekst te aan te geven.

    U wordt uitgenodigd om de video "Inputing lyrics, splitting syllable, modulating syllable, Karaoke mode." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menu in het programma).

    Hier volgt een samenvatting van de toetsen en de commando's:
    Enter of Tab Springt naar de volgende tijdspositie
    Shift enter Voegt een nieuwe regel toe in de tekst
    Esc Beëindigt het wijzigen
    Pijlen Verplaatst de cursor
    Shift spatiebalk of ^ Niet onderbroken spatie
    Teken '{' Geeft het teken '[' weer
    Teken '}' Geeft het teken ']' weer
    Teken '\' Geeft het teken '/' weer
    Onderstreping ("_") Voegt een onderstreping in (aan het einde van een woord)
    Shift minus of = Niet onderbroken afbreekstreep
    Shift rechter- of linkerpijl Verplaatst naar een andere cel
    Backspace Wist het vorige teken of de huidige selectie
    Del  Wist het volgende teken
    Command (Ctrl) A Selecteert de hele cel
    Command (Ctrl) X Knipt de selectie
    Command (Ctrl) C Kopieert de selectie
    Command (Ctrl) V Plakt de selectie
    Spatiebalk Voegt een afscheider tussen woorden in
    Minus (numeriek toetsenbord) Voegt een afbreekstreep in als afscheiding in
    Muisklik Wijzigt de positie van de cursor
    Dubbelklik met de muis Selecteert het woord
    Klik en sleep Selecteer een deel van de tekst in een cel
    Command+M Start/Stopt de muziek
    Command+P Pauzeert/Resumeert de muziek

    Liedtekst/Karaoke

    Wijzigen algemene liedtekst

    Meestal raden wij u aan om de liedteksten direct op de notenbalk te bewerken. U kunt de liedteksten echter ook op een meer algemene wijze bewerken. Om de geïntegreerde tekstbewerker op te roepen, opent u het contextuele menu van de notenbalk met het icoon . U kiest nu voor "Wijzig zangtekst" of u gebruikt de menuoptie "Notenbalk>Wijzig zangtekst".
    Alle teksten worden nu weergegeven. Iedere maatverandering wordt aangegeven met een

    "/" teken. Wijzig de tekst en klik daarna op "OK". Uw wijzigingen worden nu toegepast.
    Een '^' wordt gebruikt voor het aangeven van een niet onderbroken spatie en een "=" voor het aangeven van een niet onderbroken afbreekstreep.

    Bovenaan het venster wordt de huidige locatie van de cursor in de tekst weergegeven. Hij wordt getoond in de geschreven en af te spelen maten.

    Vrije objecten
    Opmerking: In dit hoofdstuk worden sommige kenmerken beschreven die af kunnen hangen van de Paginaweergave. Zij kunnen daarom alleen in Harmony Assistant volledig worden gebruikt.

    Inleiding

    Met Melody Assistant en Harmony Assistant is het mogelijk om diverse objecten op een notenbalk te plaatsen. Dit kunnen bijvoorbeeld teksten, afbeeldingen of akkoorddiagrammen zijn. Deze objecten zijn allen gekoppeld aan hetzelfde gebied waartoe ook de notenbalk behoort. Als er een maat wordt bijgeplaatst, of als de notenbalk wordt verplaatst, dan bewegen deze objecten mee.

    Vrije objecten zijn niet aan een notenbalk gekoppeld. Zij zijn wel onderdeel van de pagina zelf. Wat er ook op de pagina wordt veranderd, de individuele locatie van de vrije objecten blijft gelijk.

    Hier is een aantal voorbeelden waar vrije objecten voor gebruikt kunnen worden:

    Interface


    Vrije objecten kunnen overal op iedere pagina worden ingevoegd. Daarom is de Paginaweergave (alleen beschikbaar in Harmony Assistant) de snelste en eenvoudigste manier om met hen te werken. U kunt de objecten daadwerkelijk op de partituur zien, u kunt hun grootte wijzigen, u kunt hen verplaatsen of u kunt hen bewerken met de muis.

    Aan het "Overige hulpmiddelen" palet werd een nieuw hulpmiddel toegevoegd (alleen in Harmony). Kies dit hulpmiddel en klik nu op de partituur waar u het object ingevoegd wilt zien. Het object wordt nu geplaatst en het bewerkingsvenster wordt geopend. Het programma moet in de paginaweergave staan. Als dit niet het geval is, dan verandert de interface alsnog naar deze weergave.

    Het Wijzig menu toont eveneens een "Vrije objecten" menuonderdeel. Hieronder staan verschillende kenmerken:


    Hoe wordt een vrij object gewijzigd?

    Schakel over naar de Paginamodus. Dubbelklik nu op het object of kies in het menu de optie "Wijzig>Vrije objecten>Wijzigen/Toevoegen". Bovenaan het venster dat nu geopend wordt, staan alle vrije objecten. U kunt hen wissen, er één toevoegen of dupliceren. Van ieder vrij object kunt u ook de kenmerken wijzigen.

    Een vrij object wordt gekenmerkt door:

    Ingesloten externe bestanden


    Externe bestanden in het BMP of het PICT formaat, of zelfs partituren in het MUS formaat, kunnen worden weergegeven binnen het document.

    Belangrijk: Externe bestanden worden als geheel gekopieerd in het document. Als het externe bestand daarna wordt verplaatst of verwijderd, dan heeft dit geen effect op uw document.


    Als het externe document op dezelfde locatie op uw harde schijf blijft staan en daarna wordt gewijzigd, dan geeft een icoon in de lijst (een icoon met een kleine klok) aan dat u uw document kunt bijwerken. Hiertoe klikt u op de "Bijwerken" knop.

    Als het externe bestand niet op zijn oorspronkelijke plaats kan worden teruggevonden, dan zoekt Harmony-Melody daarna in dezelfde map als die van het document waarin het is ingesloten.

    Als het externe bestand niet meer op de harde schijf kan worden gevonden, dan wordt een icoon met een doorgebroken bestand op de lijst getoond. Dit heeft geen invloed op uw document, maar het vertelt u wel dat dit object niet meer kan worden bijgewerkt.

    Als u "Partituur>Paginaweergave instellingen>Toon controle knoppen" kiest, dan ziet u het icoon met het gebroken bestand in de linkerbovenhoek van het objectgebied.

    Beheren van vrije objecten in de paginaweergave

    Als u van de muis gebruik maakt, dan kunt u:

    Als u gebruik maakt van de menuoptie "Wijzig>Vrije objecten>Wijzigen/Toevoegen", dan kunt u al deze objecten in algemene zin wijzigen.

    Tips...

    In sommige gevallen kunnen objecten leeg zijn. U kunt bijvoorbeeld een tekstobject aanmaken zonder daar tekst in aan te brengen. Het kan moeilijk zijn een dergelijk object op een pagina te zien en hem vervolgens te bewerken. In dergelijke gevallen kunt u met  "Partituur>Paginamodus instellingen>Toon controle knoppen" alle objectgebieden op de pagina's zien. 

    Als een object voor een afbeelding geen bijbehorende data heeft, dan wordt hij weergegeven als een doorkruiste zwarte omlijsting.

    Als u een verzameling van korte melodieën maakt, dan kunt u hen afdrukken en annoteren vanuit één enkel document. Hiertoe maakt u een nieuw document aan ("Eenvoudig - Enkel een balk sjabloon). Vervolgens kiest u de menuoptie "Notenbalken>Verwijder lege notenbalken" om een volledig leeg document te krijgen. Daarna kunt u uw melodieën insluiten als objecten met het type "Partituur".

    Het kan zijn dat u altijd de mogelijkheid wilt hebben om ingesloten bestanden in uw document bij te kunnen werken, ook als uw document verplaatst wordt. Hiertoe moet u de ingesloten documenten in dezelfde map plaatsen als die waar uw document op dat moment staat. Als Harmony of Melody het bestand niet op zijn oorspronkelijke locatie kan vinden, dan zoekt het programma in de map van het document waarin de bestanden zijn ingesloten.

    In alle andere gevallen worden de ingesloten bestanden weergegeven en afgedrukt. Het zal alleen niet mogelijk zijn hen nog langer bij te werken.

    Tekst
    Geavanceerde weergave

    In een tekst die wordt weergegeven, kunnen speciale muziektekens aanwezig zijn. Zij zijn tevoren in de tekenreeks ingevoegd. U kunt op deze manier ritmische patronen aanmaken of u kunt voortekens in de standaardtekst invoegen.
    In een tekst kunt u de tekenreeks $(xxxxx) invoegen, waarbij "xxxxx" één van de commando's is. De commando's staan hieronder in de lijst. Een voorbeeld is "CM$(n)7", waarvan de weergave een herstellingsteken zal hebben binnen een CM7 akkoord.

    Hieronder is aangegeven hoe een commando opgebouwd kan worden.

    Noten worden onderling gescheiden door een "+" of een spatie als zij onafhankelijk van elkaar zijn.
    A "_" plaatst een boog.

    - U kunt nog invoegen:
        d (dubbel mol)  
        b (mol)  
        # (kruis)  
        x (dubbel kruis)
        n (herstellingsteken)
     
    - vervolgens, indien nodig:
        R als de noot een rust is
     
    - daarna de nootlengte:
        1 hele noot
        2 halve noot
        4 kwartnoot
        enzovoorts
     
    - vervolgens, indien nodig:
        . (gepunteerd) 
        .. (dubbel gepunteerd)
     
    - daarna, indien nodig, een eenvoudige antimetrische figuur:
    :3 eenvoudige triool
    :6 eenvoudige sextolet
    enzovoorts
     
    - of een complexe markering voor een antimetrische figuur:
    :3:2 voor een 3:2 triool
    :6:4 voor een sextolet die als 6:4 wordt getekend
     
    Sommige commando's kunnen worden ingevoegd. Zij zijn actief vanaf hun positie tot en met het einde van de commando regel.

      Wijzigen van grootte:
         S0 (klein)
         S1 (medium)
         S2 (standaard)
         S3 (groot)

       De nootvlaggen die weergegeven worden als een waardestreep:
    B
      Wijzigen van kleur:
         Cxxxxxx (xxxxxx = RGB kleur als hexadecimale waarde)

      Ruimte tussen de symbolen:
         Lx (x = extra ruimte vanaf -9 tot en met 9)
     
    Vorm van de notenkop:
         Hx  (x = notenkop vanaf A tot en met Z)
            A  Standaard kop,
            B  Driehoek,
            C  Diamant,
            D  Kruis,
            E  Plus,
            F  Vierkant,
            G  Schuine streep,
            H  Geen,
            I  Vlag,
            J  Halve cirkel,
            K  Druppel,
            L  Zandloper,
            M  Boog,
            N  Lege diamant,
            O  Afgeknotte kegel,
            P  Halve maan,
            Q  Links driehoek,
            R  Bel,
            S  Concave driehoek, 
            T  Convexe driehoek, 
            U  Johnson driehoek, 
            V  Johnson vierkant,      
            W  Vet gekruiste cirkel,     
            X  Vet kruis,                 
            Y  Dun gekruiste cirkel,           
            Z  Dun gekruiste halve cirkel

    Hier volgt een aantal voorbeelden:

    Commando
    		 Weergave
    Tempo $(4.)=200
    		 seqrythm2.jpg
    Open HiHat = $(S3HD2)
    		 seqrythm3.jpg
    $([8 8]) = $([8_32] 16.) seqrythm1.jpg

    Lettertypes

    Wat is een lettertype?

    Een lettertype bepaalt hoe tekst er op een scherm uit zal komen te zien. Een lettertype wordt opgeslagen in een bestand. In dit bestand staan alle objecten die getekend moeten worden. 

    De lettertypen die in de "system" map zijn opgeslagen (zoals Times, Courier, Arial enzovoorts), kunnen door ieder programma worden gebruikt. 

    De "ingesloten" lettertypen, zoals die in de "Fonts" map van Melody of Harmony Assistant, kunnen alleen door deze twee programma's gebruikt worden.

    Er zijn verschillende ingesloten lettertypen meegeleverd. Het programma kan hen gebruiken, zonder dat er nog een extra installatie nodig is.

    Er zijn twee soorten ingesloten lettertypen:
    1. muzieklettertypen (alleen voor Harmony Assistant) die het mogelijk maken om de weergave van een partituur te wijzigen
    2. tekstlettertypen (voor Harmony en Melody) die bijzondere tekens mogelijk maken in teksten

    Muzieklettertypen

    Met Harmony Assistant wordt een groep van muzieklettertypen meegeleverd. Deze lettertypen zijn ook aanwezig in Melody Player en de Myriad plug-in.
    Tekensets zijn alleen beschikbaar in Harmony Assistant. Om hen te gebruiken, of om uw eigen tekenset voor muziek aan te maken verwijzen we u naar het bijbehorende hoofdstuk.

    Tekstlettertypen

    Teksten op de partituur, tekst in de kop- en voettekst van de pagina, de liedteksten, de akkoordregels enzovoorts kunnen allemaal een ander lettertype gebruiken. Als u een document op een computer bekijkt en het bijbehorende lettertype is niet aanwezig, dan wordt daarover een opmerking getoond. Het lettertype wordt nu gewijzigd in het standaard lettertype (Geneva op de Macintosh en Arial op Windows).

    Om het tekstlettertype of de attributen daarvan (zoals grootte en weergave) te wijzigen, klikt u op de het icoon met de kleine letter "A". Het instellingenvenster, waarin een tekstvoorbeeld in het gekozen lettertype staat, komt nu omhoog.

    Sommige teksten kunnen verschillende stijlen hanteren. Er wordt dan automatisch een venster geopend waarin u snel toegang heeft tot de stijlen en de lettertypen.

    In een pop-up menu kunt u het lettertype wijzigen.
    Als u onder Windows werkt, dan opent een klik met de rechtermuisknop op dit menu het normale selectievenster voor lettertypen.

    Met Harmony Assistant en Melody Assistant worden verschillende lettertypen meegeleverd.
    In iedere tekst van de partituur (titel, commentaar, tekstobjecten, liedteksten, akkoordnamen enzovoorts) kunt u speciale tekens of muzieksymbolen invoegen. Met Harmony Assistant kunnen deze lettertypen gebruikt worden binnen toegewijde scripts, zoals voor het aanmaken van tabulaturen die bijzondere tekens.

    Om de lettertypen snel te kunnen vinden, beginnen hun namen met "My".

    Hoe gebruikt u tekstlettertypen?

    Zodra u een tekst intypt, dan kunt u één van de "My" lettertypen kiezen in het selectievenster. Raadpleeg daarna de onderdelen hieronder om het ingevoegde teken en het gewenste weer te geven symbool bij elkaar te zoeken.
    In de tabel hieronder volgende de namen van de tekens de nomenclatuur van PostScript:

    space komt overeen met de spatiebalk
    exclam is     het uitroepteken ( ! )
    quotedbl     is het aanhalingsteken ( " )
    quotesingle is de apostrof ( ' )
    numbersign is het hekje ( # )
    comma is de komma ( , )
    period is de punt ( . )
    less is het "minder dan"-teken ( < )
    equal is het gelijk-teken ( = )
    greater is het "groter dan" teken ( > )
    underscore is de underscore ( _ )
    percent is het procent teken ( % )

    Het "My Chords" lettertype


    Met dit lettertype kunt u akkoordnamen (ook Latijnse en Angelsaksische) schrijven met voortekens. Dit geldt ook voor de Jazz akkoord symbolen.
    De correspondentie tabel is als volgt:



    Als u een E mol akkoord wilt invoegen, dan typt u Eb. Als u een F scherp wilt invoegen, dan typt u F#. Als u een D dubbel mol akkoord wilt invoegen, dan typt u D<.
    Een voorbeeld: als u Mi=7  C!  D#' intypt, dan krijgt u:


    Het "My Figured Bass" lettertype

    Dit lettertype is toegewijd aan de becijferde bas.
    Om het gebruik en de uitlijning van de becijfering mogelijk te maken, hebben de meeste tekens dezelfde breedte.


    De tekens voor de schuine streep (/), de backslash (\) en de onderstreping (_) hebben geen breedte. Dit betekent dat ieder teken dat daarna wordt ingevoegd, gesuperponeerd zal worden. Dit maakt het bijvoorbeeld mogelijk om een streep door een cijfer te plaatsen.
    Bijvoorbeeld: als u /7 intypt, dan krijgt u een 7 met een schuine streep er doorheen.
    De spatiebalk verplaatst een teken met een halve breedte, het gelijkteken (=) met een volledige breedte.
    De "e", "f" en "g" tekens zorgen voor het tekenen van een open haak die meerdere regels omvat. De tekens "h", "i" en "j" zorgen dat de sluitende haak wordt getekend.

    Houdt er rekening mee dat de breedte van de Romeinse getallen, beschikbaar vanaf "K" tot en met "V" afhankelijk is van de breedte van het weergegeven symbool. U kunt hen dan ook beter niet gebruiken als u precies uitgelijnde getallen wilt weergeven.

    Een voorbeeld: als u het volgende intypt
    e=/7 h
    f#3 i
    gb5 j
    dan krijgt u:



    Het "My Autoharp" lettertype

    Dit lettertype helpt u om tabulatuur symbolen in te typen voor de Autoharp.
    Hij wordt vooral gebruikt in Harmony Assistant door het script "Notation > Staves > Autoharp tablature" script.


    De O, P en Q symbolen hebben geen breedte. Als zij voor een cijfer of voor het "T" teken worden ingevoegd, dan zorgen zij voor een omlijsting van dat symbool.
    Dit geldt ook voor de U, V en de W. Als u hen op de op de regel uitlijnt, dan zorgen zij dat pijlen en lijnen over elkaar heen worden getekend.
    Een voorbeeld: als u O2 P3 QT U V X UVW  intypt, dan krijgt u:
    :

    Muziek tekenset


    Meer informatie over hoe u tekensets voor tekst en muziek gebruikt, leest u in het hoofdstuk "Tekensets". U kunt deze sets gebruiken in Harmony Assistant.

    Wat is een tekenset?

    Een tekenset helpt u om het uiterlijk van muzieksymbolen te definiëren, zoals zij op de partituur zullen
    verschijnen.

    U kunt een tekenset kiezen bij het aanmaken van een nieuw document in Harmony Assistant. Rechtsonder het venster vindt u een pop-up menu met de titel "Muzieklettertype". Standaard wordt het SToccata lettertype gebruikt. Dit lettertype bevindt zich in het bestand "SToccata.ttf" in de "Fonts" map van het programma.

    U kunt ook naderhand een andere tekenset kiezen voor iedere notenbalk in uw partituur. Hiertoe kiest u in het menu de optie "Notenbalk>Weergave notenbalk". Na de keuze voor een notenbalk, komt het venster met de schermopties voor de notenbalk op. Rechtsonder bevindt zich het pop-up menu "Teken set", waar u een andere tekenset kunt kiezen.

    Om de tekenset voor de hele partituur te wijzigen, kiest u de menuoptie "Partituur>Wijzig weergave". In de tab "Algemeen" vindt u onderaan het "Muzikale lettertype". Hier kunt u de tekenset veranderen.

    Aan het begin van de lijst staan de sets die lettertypen gebruiken die worden verscheept met Harmony Assistant. Als u deze lettertypen gebruikt, dan weet u zeker dat iedere andere gebruiker van Harmony of de Myriad plug-in deze eveneens heeft. De verschijning van de partituur zal bij hen hetzelfde zijn als bij u.

    Onderaan de lijst staan namen die cursief zijn weergegeven. Deze kunnen door Harmony Assistant gebruikt worden, maar zij zijn niet meegeleverd met het programma. Dit heeft te maken met de kopieerrechten.
    Een aantal van hen kan bij de auteur worden gekocht, of zij kunnen mee worden geleverd bij een ander muziekprogramma. Als een lettertype dat op uw computer is geïnstalleerd, dan zorgt dit ervoor dat de tekst in het pop-up menu zwart wordt in plaats van grijs. 

    Wees voorzichtig als u één van deze tekensets gebruikt. Het uiterlijk van de partituur zal alleen hetzelfde zijn als dit lettertype ook op een andere computer is geïnstalleerd.

    Opmerking: Voordat u een lettertype kunt gebruiken, dient u eerst in te stemmen met de gebruikersovereenkomst tussen u en de ontwerper. Lees hem goed, voordat u het lettertype gebruikt.

    Definiëren van een eigen muziek lettertype

    Standaard worden tekensets geleverd voor de meeste gebruikelijke lettertypen.
    U kunt uw eigen tekenset definiëren en opslaan. U kunt hem later gebruiken in al uw documenten. Klik de "Bewerken" knop in het venster voor het bewerken van de schermopties van de notenbalk.
    Als u alleen wijzigingen aan een bestaande tekenset wilt aanbrengen, kies dan de gewenste tekenset uit de lijst en klik daarna op "Bewerken".
    Als de geselecteerde set ingebouwd is, dan wordt aan u gevraagd om uw kopie een eigen naam te geven. U kunt een meegeleverde standaard niet wijzigen.

    In de linkerhelft van het venster worden nu alle muziektekens die u kunt wijzigen van het SToccata lettertype getoond.
    Voor ieder teken kunt u het volgende selecteren: het lettertype dat gebruikt moet worden, het teken van dit lettertype, de grafische plaatsing en de tekengrootte.

    Selecteer nu eerst het lettertype in het pop-up menu. Een reeks aan de rechterkant toont alle beschikbare tekens voor dit lettertype. Kies het gewenste teken uit deze reeks.
    U kunt nu de grootte en positie van dit teken instellen. Zorg ervoor dat het zoveel als mogelijk op het origineel lijkt (van het SToccata lettertype).
    Het centrale gebied, op een gele achtergrond, toont het teken in het SToccata lettertype. Daarnaast staat het geselecteerde teken om u te helpen bij het instellen. U kunt op dit gebied klikken om het teken te verplaatsen.

    Als u niet wilt dat het origineel (SToccata) wordt vervangen door een ander teken, dan klikt u nu op "Standaard".

    Herhaal deze bewerkingen op alle tekens die u wenst te bewerken. 

    Als u gereed bent, dan klikt u op "OK". De tekenset wordt automatisch opgeslagen in de map "Charset" onder de installatie map. De extensie is ".set". Het lettertype is nu beschikbaar voor al uw documenten.

    Opmerking: De juiste weergave en een correcte afdruk van een document dat een ander lettertype dan SToccata gebruikt, kan alleen als dat lettertype ook op die computer is geïnstalleerd.
    De juiste weergave en een correcte afdruk van een partituur die een andere tekenset gebruikt dan die welke standaard is ingesteld, vereist dat deze tekenset is opgenomen in de "Fonts" map van de installatie.

    Ambitus en toonomvang


    Noties

    De noties van ambitus en toonomvang liggen dicht bij elkaar, maar de termen zijn niet gelijkwaardig:


    Ambitus

    De ambitus wordt in de marge van de balk vóór de eerste maat weergegeven door twee nootkoppen die verticaal zijn geplaatst en door een lijn met elkaar verbonden zijn.

    Ambitus
    Deze twee nootkoppen geven de laagste en de hoogste geschreven noot op de balk aan. Wijzig je de noten op de balk, dan wordt de ambitus automatisch bijgewerkt.
    Ambitus in- of uitschakelen: Partituur > Opties > Ambitus

    Grafische weergave instellen: Partituur > Weergave configureren > Ambitus

    Toonomvang


    De toonomvang geeft het bereik van noten aan dat een instrument kan spelen.

    Er kunnen twee verschillende bereiken worden onderscheiden:

    Praktische toonomvang: het interval dat prettig klinkt op het instrument en/of door een niet-professional bespeeld kan worden.

    Volledige toonomvang: alle technisch bespeelbare noten van het instrument. Noten buiten dit bereik kunnen niet door het instrument worden geproduceerd.

    Buiten
    toonomvang

    		 Extreme
    noten
    		 Praktische
    toonomvang     		Extreme
    noten    		 Buiten
    toonomvang
                       
    		                 
    		                       Niet gewijzigd                                          
    		                 

    Je kunt de noten in de partituur kleuren op basis van deze bereiken:

    In Melody Assistant :
    Selecteer een gedeelte van de partituur en kies Bewerken > Zoeken > Noten buiten toonomvang.

    Niet-bespeelbare noten worden rood gemarkeerd, noten in het extremenbereik oranje (aanpasbare kleuren), en noten binnen de praktische toonomvang behouden hun originele kleur.

    De kleuring ververst niet real-time: verplaats je een noot binnen of buiten een bereik, dan verandert de kleur pas na opnieuw toepassen van de functie.

    De toonomvangen worden automatisch gekozen op basis van het instrument en de transpositie van de balk.

    In Harmony Assistant :
    De weergave van toonomvangen gebeurt real-time. Activeer via Opties.

    Wanneer deze modus actief is, geldt voor alle balken:

    Rode noten liggen buiten het bespeelbare bereik.

    Oranje noten liggen in het extremenbereik.

    Kleuren aanpassen: Configuratie > Algemene voorkeuren > Weergave.

    Opmerking: ambitus-indicaties worden ook gekleurd zodra de modus “noten buiten toonomvang” actief is.


    Je kunt per balk de toonomvang fijn afstellen. Standaard wordt de toonomvang van het toegewezen instrument gebruikt, maar je kunt deze aanpassen:

    In het contextmenu van de balk (zwart driehoekje in de marge) kies je Toonomvang bewerken.

    Of via het Balken-menu klik je op de bijbehorende knop onder “Grafisch aspect”.

    Daar kun je een vooraf gedefinieerde toonomvang kiezen uit een thematische instrumentenlijst. De eerste twee items zijn speciaal:

    “Instrument van de balk” gebruikt het aan die balk toegewezen geluid.

    “Volledige toonomvang” beschouwt alle noten als bespeelbaar—er vindt geen kleuring plaats.

    In het rechterpaneel kun je ook handmatig de gewenste toonomvangwaarden invoeren.

    Chord diagrams

    Introduction

    A tablature represents the position of your right hand fingers.
    Chord diagrams represent the position of your left hand fingers.

    You can ask for calculating the chord diagrams for all fretted string instruments, even those you defined yourself.

    On Harmony Assistant, chord diagrams for keyboard are also available.

     

    Where to use them ?

    The chord diagrams can be displayed :

    - as independent objects related to a stave, via Windows > Miscellaneous palette
    - in a chord line related to the stave, "Staves > Chord display" menu option
    - in the chord grid related to the document, from the chord grid contextual menu


    Calculation


    Chord diagrams are computed automatically from the chord name. They are picked from a diagram database provided with the program but you can modify it on yoir computer ("Configuration > Edit chord diagrams" menu)

    You can define special chord diagrams, related to a stave chord line or to the document chord grid. These diagrams are then used in priority.

    Note : Chord diagram name is free. For instance you can name your chords Cm(1) and Cm(2) if you want two variants for this chord on your stave. You'll just need to enter these names in the chord line.

    Chord diagrams in chord line


    On fretted string instruments, chord diagrams can be of two types, open chords or barrés. When setting up the chord line, you can select this.

    Printing

    Printing options let you add at the end of the document, for each stave:
    - The list of different chord diagrams that can be found on the stave
    - The chord grid for this stave, along with a  chord diagram for each chord

    Chord line
     

    Introduction

    A chord line can be related to any standard notation stave.
    This chord lone can either bi calculated or entered manually.
    Chords can be shown either by name or by degree.

    Creation and setup

    Relating a chord line to a staff is made through "Staves > Chord display"Left hand (accompaniment)

    Activate "Display chords" and "Automatic calculation" to display chords that match notes on stave.

    To edit a chord line manually, click "Edit" in the general section

    Matching chord diagrams can also be displayed

    Chords can be played with any instrument and arpeggiated.

    Note : When a chord is arpeggiated, its notes are not played simultaneously, but slightly distributed over time. Note that a negative value for arpeggio inverts the order of notes


    If a tablature is related to the staff and the "according to tablature" mode is active, chord will be selected according to notes specified by the fingering in the chord diagram database.
    Arpeggio is ignored on accordion tabs becaus chords are played through buttons and cannot be arpeggiated.

    Editing

    Editing can be done either directly on the score or as a text.
    In the latter case, separator for measures is "/"
    If you wish to display a "/" (for instance, to notate a chord inversion) type in "\"
     
    Note : Inversions are the different ways to arrange notes in a chord.
    By default, the fundamental note (which gives its name to the chord) is the bassest, but it's not mandatory.
    For instance, a C chord is made of C, E and G.
    If the bassest note is C, the chord will be called C
    If the bassest note is E, the chord will be called C/E
    If the bassest note is G, the chord will be called C/G

    If the "Held chords " option is active,; the underline character '_' lengthens the chord sound till the next chord.

    When editing chord line for diatonic accordion tablatures, you can specify several simultaneous chords or notes by separating them with commas (,)

    Display in degree

    This mode is activated through the "Chords by degree" button in the chord line setup box.
    In this mode, chord names are no more based on the fundamental note name but its position in degree in the scale defined by the current key  signature.

    Contextual menu

    The contextual menu provides additional options.

    Note : This menu can be opened by clicking the black arrow on the left of the stave.
    In page mode, activate the control handles.


     You can:

    - erase the chord line. If the chord line is in automatic calculation mode, it will be switched to manbual.
    - Load or save the chord line text
    - Edit chords as text
    - Move the chord line: parameters and contents of the chord line will be moved to anothe rstave
    - Transfer chord line: a stave will be created, contining the notes that match the chords
    - Activate/Deactivate chord playing mode


    Chord diagrams in chord line

    On fretted string instruments, chord diagrams can be of two types, open chords or barrés. When setting up the chord line, you can select this.

    When diagrams are displayed and the chord line is asked to be played, the diagrams are played.

    You can add diagrems to be specific to this stave and selected in priority. Click "Edit" in the chord diagram section.

    Printing


    The chord line can be printed as a grid at the end of the document. This can be selected in Printing Options menu, "Add staves chord grid"

    Special commands


    By default, octave is 4, arpeggio delay is the one defined in the setup box, and there is no inversion.
    You can change these values by adding a special command in the form [xxx], xxx being the command

    [Onnn] or [onnn]
    		 nnn is the octave
    [Innn] or [innn] or [Rnnn] or [rnnn]
    		 nnn is the inversion
    [Annn] or [annn] nnn is the arpeggio delay in milliseconds

    If nnn is "!" the default value is taken

    For instance:
    C[A200] D[A!]
    defines an arpeggio delay of 200ms for a C chord, the reverts to default value for the D chord.

    Chord inversions

    Introduction


    Chord inversions are different ways of notating and playing the same chord.
     

    Music Theory

    The minimum number of notes to compose a chord is 3.
    For instance, an E chord will include the fundamental : E, the third G, the fifth B.
    So from bass to treble : E, G, B
    But the same chord can also be played G, B, E (with the G as bassest - root- note) or B, G, E
    These are the three possible inversions for the E chord

    They are notated as : E, E/G and E/B

    To play several chords in turn on a piano keyboard, a careful choice of inversion can greatly ease transitions.

    Harmony Assistant will compute inversions for you, while letting you change them individually.

    Automatic computation   


    Configuration of chords related to the staff is made through the "Staves > Chord display" menu option.
    When the computation mode is set to "automatic", chords are computed according to the current key signature and the notes written on the staff.
    If "Compute inversion" mode is active, inversions are computed each time the staff is modified

    Note : Asking for Piano chord diagram display will show you the chord fingering

    If automatic computation is deactivated, chord editing is manual.

    When editing is manual, inversions are only computed on demand.

    When chords are entered manually, you can edit them directly on score or globally as a whole text.

    Manual chord editing as text

    Text editing is made either through the "Edit" button from "Staves > Chord display" menu option, or through "Edit chords as text" from the staff contextual menu.

    When editing, the '/' characters means bar (measure) change, so the character '\' has to be used to notate inversions. It will be substituted when displayed.

    The contextual menu enables to apply operations to the text. If part of the text is selected, it applies to the selected area, otherwise to the whole text :

    You can also :

    -

    Manual chord editing on score

    Right-clicking a chord name in the chord line related to the staff opens the contextual menu for selecting inversion.
    You you select an inversion name, it will be "frozen" and won't be changed if you ask for computing inversions. Other chords will be adapted to respect the imposed chord.
    If you select "Automatic" the chord will be recomputed when asked for.

    Computing setup

    This defines how chord inversions will be calculated. The goal is to limit hand movements and keep as much as possible the fingers on place

    Relevance of static finger: chord sequence with as many steady fingers as possible will be favored

    Relevance of static base note: from a chord to another, the root note (that gives the inversion its name) will be preserved as much as possible

    Computation depth: the bigger the deph, the more pertinent will be the computation (but also the longer)
    If too long, an alert will be displayed, asking you to reduce computation depth for this staff. This alert can be masked.


    Note: To reactivate masked alerts, use the "Interface" section in the global setup box.

    Mirror mode


    In mirror mode, score is displayed from right to left. It is dedicated to languages that are written from right to left, like Hebrew or Arabic.

    This mode can be activated throught "Score > Options" or "Score > Display setup"

    It applies to page mode and printing. It is also managed by Melody Player and MyrWeb export.

    Microtonal accidentals

    Principle


    An accidental is a symbol that can be placed befor a note to alter its pitch. Most common accidentals change this value by one semitone : they are called sharp and flat.

    Some kinds of music use more precise accidentals that sharp and flat, for instance arabic, oriental or contemporary music.

    Standard

    There are several ways of displaying microtonal accidentals. Harmony Assistant manages five of them :

    - Arabic mode. This mode mainly uses quarter tones. In this mode for instance, the flat quarter tone is displayed as a dashed flat.

    - Persian mode, with sori and koron : plus or minus a quarter tone

    - The 72-EDO standard, "gost" display (Gould + Stein / Zimmermann). Predefined accidentals are distributed each 16th of tone.

    - The 72-EDO standard, "wys" display (Wyschnegradsky). Predefined accidentals are distributed each 16th of tone.

    - The occidental quarter tone model.

    Using microtonal accidentals

    The accidental can be general for all notes of the same pitch in the whole staff (key signature). It is then written just after the clef.

    The accidental can also alter only a specified note.

    The natural symbol cancels the accidental

    To relate a  a non-semitone accidental to a note, edit the note and use the "Ornament" tab.0
    When adding such an accidental, it takes a default value that you can change afterward.

    Microtonal accidental palette

    Available through the "Windows" menu, it enables to select the accidental to relate to the note.
    Standard (semitone) accidentals are also available as recall and an icon selects between the 4 kinds of appearance.

    Microtonal key signatures

    To select a predefined microtonal key signature, click on the bar with the key signature change tool, then in the key signature list.
    To define a microtonal key signature manually, for each degree, click in the list on #, b or µ. If you click the µ button, you can change the appearance and microtonal vale by clicking the next button.
    You can then add this new key signature to the list for reusing it easily.

    As for "regular" key signatures, you can select the way this new key signature will be applied to the other key signatures already present in the score.

    Automatic accompaniments

    Microtonal accidentals can be used on notes in accompaniment patterns.

    Export/Import

    Accidentals known by MusicXML are imported and exported in this format
    Microtonal accidentals are fully compatible with the Myrweb format.

    Movements


    Foreword

    A movement is a part of a work delimited in time.
    Not to be confused with the movement (tempo) which refers to the speed of execution of the work.
    Movements allow the musical work to be divided into several parts that can be accessed or played easily.
    Movements are reserved for Harmony Assistant.

    How to define a movement?

    1. In the barline tool palette, you have a tool for adding a movement. Activate it and click on the measure where the movement ends. The name of the movement will be requested.

    or

    2. In the repeat symbols management box (Score Menu>Break symbols), add a break with the action "End of movement." A predefined entry is found in "Type." Typically, the end of movement symbol is a music end barline, but this is not mandatory. The measure number specifies the last measure of the movement, the text is the name of the movement.

    The name of the movement is displayed only if the control handles are shown; it does not print

    Using movements

    Once your musical work is divided into movements, you can:

    MusicXML Export/Import

    Movements are not managed by the uncompressed MusicXML format. They are exported and imported by Harmony via private markers. PDFtoMusic PRO recognizes and exports movements.

    Table of contents

    If you insert a free text object, for example on a dedicated page at the beginning of the score (File Menu>Printing Options), the $XML command displays the list of movements.

    You can configure the display:

    $XML: Display the list of movements in standard format
    $XML[xxxx]: Display the list of movements in a special way. xxxx can contain texts or commands. $I displays the movement index, $N its name, $S and $E the start and end measures, $P the page index.
    $XMNnnn: Display the name of the movement of index nnnn, the first one being 1
    $XMNnnn[xxxx]: Display information about the movement of index nnn. xxxx can contain texts or commands. $I displays the movement index, $N its name, $S and $E the start and end measures, $P the page index.
    $XMP: Name of the movement(s) present on the current page
    $XMC: Name of the movement(s) starting on the current page

    Here is an example of what you can automatically obtain:

    For example, the command $XMC in a footer will add the name of the movement starting on that page. If there are multiple movements, a list of names separated by commas will be provided.


    Figured bass



    This music notation is made of numbers related to notes. It comes from baroque music and enables to get accompaniment bass in an easy way.
    The bassest note of the chord is notated, along with indications about how to harmonise the chord to be played.

    Performance techniques of a figured bass is continuous bass.
    The ensemble of instruments used to play it is called continuo.
    An ostinato is a continuous bass with a pattern repeated all along


    Harmonisation


    This section is under construction and should be completed in a next version

    Implementation

    First you must specify that the staff follows the figured bass conventions: "Staves > Display options" menu.
    Even if usually only one staff per document can be a figured bass, you are not limited in Harmony Assistant.
    Relate to each note one or several ornaments of type "text". The miscellaneous indications are written one below the other. If several ornaments are present, note duration is divided in equal parts.

    If the figured bass also applied to the next note, set the ornament text for this note to "_". A continuous line will then join the notes.
    "+" or "#"  symbols or a crossed digit adds one semitone to the component.
    "-" ou "b" lowers it by one semitone.

    Performance

    The way figured bass is converted to notes for playing can be set up in global setup, "Figured bass" tab

    Note : When a staff contains a lyrics line, it takes precedence: figured bass staves are not taken into account.


    Geluidsweergave

    Inleiding

    Dit onderdeel van de handleiding behandelt de juiste geluidsweergave van een document.

    U zult de regels in detail gaan bekijken en u zult zien hoe zij in verschillende situaties gebruikt kunnen worden.

    Vervolgens ziet u hoe een effect aan een noot wordt gekoppeld om zijn uitvoering te verbeteren. Daarnaast ziet u verschillende technieken die gebaseerd zijn op vertraging en aanslagtijd: swing, humaniseren en mechaniseren.

    Een speciaal hoofdstuk legt de microtonale instellingen uit. In het westerse toonstelsel vormen 12 halve tonen één octaaf. In de microtonale muziek kunnen dit er meer zijn, zoals 24 of 31. Deze tonen zijn geen halve tonen meer, maar ongetemperde tonen. Het directe resultaat daarvan zijn dus notenbalken die afgespeeld worden met ongetemperde tonen.

    Verder kijkt u in detail naar de digitale effect processoren: hoe moeten ze worden ingesteld en hoe krijg je daarmee realistische of juist vreemde geluiden...

    U zult zien hoe u het weergegeven geluid kunt aanpassen via het bewerken van de parameter curven die bij de notenbalk horen.

    Om nog meer controle te krijgen over de geluidsbronnen, zult u ook de zelf aangemaakte instrumenten bestuderen.

    Tot slot gaat u de digitale audio sporen bestuderen. U kunt uzelf vrij maken van noten, en u gaat direct met opgenomen digitaal materiaal werken.

    Regels voor notenbalken

    Notenbalken met meerdere instrumenten

    Principes

    Normale notenbalken gebruiken ieder slechts één instrument. Dit betekent dat alle noten op de notenbalk afgespeeld zullen worden met hetzelfde instrument.

    Het is echter mogelijk om meerdere instrumenten aan een notenbalk te koppelen.

    Stel dat u een notenbalk heeft die met de viool wordt gespeeld. U kunt echter kiezen om sommige noten met een cello te laten spelen.

    Iedere normale notenbalk (sopraan, bas of C sleutel) kan aan meerdere instrumenten worden gerelateerd. Maar het belangrijkste is dat hiermee de standaard notenbalken voor drums mogelijk worden.

    Om onderscheid te kunnen maken tussen de noten die met verschillende instrumenten moeten worden gespeeld, wordt een koppeling gelegd tussen de grafische weergave van de noot en het instrument. Deze koppeling, die u als gebruiker helemaal kunt instellen, wordt een regel genoemd.

    Opmerking: Als u met eerdere versies van Melody of Harmony heeft gewerkt, dan zal deze nieuwe eigenschap u niet erg hinderen. Alles wat u eerder geleerd heeft over normale notenbalken blijft waar. Om verwarring te voorkomen, worden nu de vroegere " notenbalken voor drums" aangeduid met "notenbalken voor roosterdrums".

    Wat is een regel?

    Er is een ongelimiteerd aantal regels dat aan iedere notenbalk kan worden gekoppeld. De regels geven ook aan welk instrument welke noten af zal spelen.

    U wordt uitgenodigd om de video "Relate more than one instrument to a staff using rules. Apply colors to notes" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).


    Een regel is opgebouwd uit:

    De criteria die gelden om aan een regel te voldoen kunnen de volgende zijn:
    Opmerking: Als er meerdere criteria zijn waaraan moet worden voldaan, dan zal een noot deze regel alleen volgen als aan alle criteria is voldaan.
    Als een noot onderworpen is aan meerdere regels, dan wordt alleen de eerste regel in de lijst toegepast.
    Het is dan wel beter om regels te definiëren die niet onduidelijk zijn (in dit geval kunt u bijvoorbeeld een ander criterium toevoegen).

    In het bovenstaande voorbeeld is aangegeven dat de noten met een diamanten kop gespeeld moeten worden met een piano, en die met een vierkante kop met een klavecimbel (harpsichord).
    Het onderschrift wordt automatisch geschreven onder de eerste noot die deze regel volgt.

    De regels kunnen in onafhankelijke bestanden worden opgeslagen, om later opnieuw te worden geladen. De extensie voor deze bestanden is .Lex. Dit betekent dat u de meest gebruikte regels kunt instellen en hen later op uw notenbalken kunt toepassen.

    Hoe bewerk ik de regels van een notenbalk?

    In het Notenbalk menu kiest u daartoe de Regels instellen menuoptie U kunt ook in het contextuele menu van de notenbalk Regels instellen kiezen. Het bewerkingsvenster voor de regels opent nu. (Let op dat u alleen de regels voor de bijbehorende notenbalk bewerkt. U kunt evenveel notenbalken met regels in uw document hebben als u maar wilt.)

    Bovenaan het venster ziet u de groep van regels voor deze notenbalk, Klik op een onderwerp in de lijst om de regel te bewerken.

    Tip: U kunt een onderwerp omhoog en omlaag in de lijst verplaatsen. Klik hiertoe op de Command-toets (Macintosh) of op de rechtermuisknop (pc). Met het verplaatsen wijzigt u zijn prioriteit.

    De punt aan de linkerkant van de naam van de regel geeft aan of hij op dit moment door enige noten van de notenbalk wordt gebruikt. Als u het criterium van een regel verandert, dan volgen alle noten die aan het criterium voldoen automatisch. Dit gebeurt zodra u het venster sluit.


    Onder de regellijst staan de Verwijderen en Toevoegen knoppen. Zij wissen of voegen een regel toe aan de lijst.
    De Zuiveren knop verwijdert alle ongebruikte regels uit de lijst. 

    Daaronder vindt u de definitie van de regel: zijn naam, de criteria, het bijbehorende instrument en optionele instellingen.

    Opmerking: Als u twee regels instelt met dezelfde criteria, dan worden zij in de kleur rood weergegeven in de lijst met de regels.

     
    Advies: Als u regels instelt die afhangen van de kleur van de noot, vergeet dan niet dat u de noten kunt kleuren op basis van hun toonhoogte. Op dezelfde wijze verandert de FaSoLa (vorm van de noot) de kop van de noot afhankelijk van zijn toonhoogte. 

     
    Belangrijk: Als u het criterium van een regel wijzigt, terwijl één of meerdere noten deze regel volgen, dan worden de eigenschappen van de noten zodanig aangepast dat zij deze nieuwe regel gaan volgen.


    Een voorbeeld van gebruik

    Bij een normale notenbalk die door de "Piano" wordt gespeeld, gaat u nu een regel aanbrengen waarbij de rode noten gespeeld zullen worden met een "Orgel" geluid.

    Er is nu een regel opgesteld die ervoor zorgt dat rood gekleurde noten uitgevoerd worden met het geluid van een orgel. Alle andere noten hebben geen bijbehorende regel, dus die zullen met de piano worden afgespeeld.
    Als u een noot wilt invoegen die met het orgel in plaats van de piano moet worden afgespeeld, dan kiest u in het Noot weergave hulpmiddelen palet de kleur fel rood (het laatste icoon - klik hierop met Shift-toets ingedrukt voor een beperkt kleurenpalet).
    Keer terug naar zwart om noten voor de piano in te kunnen voegen
     
    Belangrijk: Een standaard effect processor kan aan ieder instrument worden gekoppeld. Bij notenbalken met regels wordt door de notenbalk de effect processor op het standaard instrument gebruikt (deze kan worden bewerkt door te klikken op het icoon in het contextuele menu van de notenbalk).

    Regels voor notenbalken

     Standaard notenbalken voor drums

    Een standaard notenbalk voor drums volgt de gebruikelijke notatie voor drummers.
    Het is een notenbalk waarvan de sleutel gevormd wordt door twee verticale lijnen:

    Om een normale notenbalk in een standaard notenbalk voor drums om te zetten, kiest u in het menu "Notenbalk>Verander type notenbalk".

    Een standaard groep van regels, die overeenkomt met de meest gebruikte notatie, wordt automatisch aan de notenbalk gekoppeld.

    Zodra de notenbalk is aangemaakt, wordt de standaard groep van regels gekozen. Deze groep hangt af van de drums die u heeft gekozen.

    In het algemeen geldt dat alle instrumenten die gebruik maken van dit type notenbalken drum instrumenten zijn. Het is dus mogelijk om bijvoorbeeld de toonhoogte als een criterium te gebruiken. 

    Belangrijk: De standaard effect processor kan aan ieder instrument worden gekoppeld. Bij de notenbalken voor drums gebruikt de hele notenbalk de effect processor die aan het standaard instrument is gekoppeld (deze kan worden gewijzigd door te klikken op het icoon in het contextuele menu van de notenbalk).
     
    Om verwarring te voorkomen, worden in deze versie van de programma's de notenbalken voor drums nu de notenbalken voor roosterdrums genoemd.

    Vraag: Hoe ziet een notenbalk voor de roosterdrums eruit?
    Hier is een voorbeeld van drie notenbalken voor roosterdrums:
    Aan iedere notenbalk is slechts één instrument gekoppeld: dit zijn de High Bongo, de cabasa (afuche) en de triangle (triangel).

    Deze drie notenbalken kunnen ook in een enkele standaard notenbalk voor drums worden opgeschreven:

     
     
    Vraag: Hoe verander ik notenbalken voor roosterdrums naar een standaard notenbalk voor drums?
    Selecteer daartoe de hele groep van notenbalken met roosterdrums en kopieer hem.
    Maak of kies nu een standaard notenbalk voor drums en plak daarop de gekopieerde balken.
    De noten zullen er anders uitzien op de standaard notenbalk voor drums. Dit hangt af van de regels die gevolgd worden (en het instrument waarop zij worden gespeeld).
    Als er al regels bestaan voor de notenbalk waar naartoe wordt gekopieerd, dan krijgen die regels prioriteit.
    Als er geen regel is dat aan de geplakte noten voldoet, dan wordt een nieuwe regel aangemaakt.
    Opmerking: Drum instrumenten met dezelfde naam, maar die tot een andere groep van drums behoren, worden als verschillend gezien. Dit betekent dat een "Snaar-drum" van een "Jazz"  groep niet hetzelfde is als een "Snaar-drum" van een "Orkest" groep.

     
    Vraag: Hoe verander ik een standaard notenbalk voor drums in een groep van notenbalken voor roosterdrums?
    Hiertoe opent u het pop-up menu van de notenbalk door in het contextuele menu op de zwarte driehoek te klikken. Kies nu "Splits de balk volgens de regels". De notenbalk wordt nu gesplitst in evenveel notenbalken voor roosterdrums als het aantal regels dat zich oorspronkelijk in de standaard notenbalk bevond.

    Tip: Een notenbalk voor roosterdrums wordt voor iedere regel aangemaakt. Dit geldt ook als er geen noten zijn die deze regel volgen. Hierdoor kunnen soms lege notenbalken voor roosterdrums ontstaan. Om dit te voorkomen, moet u eerst op de knop "Zuiveren" in het bewerkingsvenster voor de regels klikken.

     
    Vraag: Hoe wijzig ik het symbool dat gebruikt wordt voor alle noten die een bepaalde regel volgen?
    Zoals eerder beschreven, gaat dit automatisch. Wijzig de regel, verander de criteria en klik daarna op OK.

    Vraag: Hoe wijzig ik het instrument dat bij een bepaalde noot hoort?
    Dit doet u door het symbool van de noot te wijzigen. U kiest hierbij het symbool dat overeenkomt met een andere of een nieuwe regel.
    Als de regel gebaseerd is op de toonhoogte, dan klikt u op de noot en terwijl u de muisknop ingedrukt houdt, verplaatst u de noot daarna omhoog of omlaag.
    Als de regel gebaseerd is op de vorm van de notenkop, dan zorgt u er eerst voor dat de nootlengte niet meer is ingedrukt in het noot hulpmiddelen palet. Vervolgens klikt u de gewenste vorm in het nootweergave hulpmiddelen palet. De muisaanwijzer verandert nu in een injectiespuit. Hiermee wordt aangegeven dat de huidige instellingen zullen worden geïnjecteerd in de aangewezen noten. Klik daartoe nu op de noten die u wilt veranderen.
    Als de regel gebaseerd is op de kleur, dan volgt u dezelfde werkwijze. Uiteraard selecteert u nu een kleur in plaats van de vorm van de noot.

    Tip: Het is mogelijk om 256 kleuren te kiezen. Sommige van deze kleuren lijken erg op elkaar en hierdoor kunt u verward raken. Om een noot een kleurgerelateerde regel te laten volgen, moet uiteraard de precieze kleur bekend zijn. Dit is de reden waarom regels een beperkte groep van kleuren volgen. Binnen deze groep is het makkelijk om de verschillende kleuren te herkennen. Om deze verkleinde groep van kleuren te krijgen, klik dan op de knop om de kleuren te selecteren, en houdt daarbij de Shift-toets ingedrukt. U kunt ook met de rechtermuisknop klikken.

    Regels voor notenbalken

    Geavanceerde functies


    Eerder zag u al dat regels ervoor kunnen zorgen dat u verschillende instrumenten samen kunt laten spelen op één en dezelfde notenbalk. Dit kon door de noten onderscheidbaar te maken op basis van hun grafische criteria. Maar dit systeem kan nog veel verder gaan.

    Speciale parameters

    De knop met de tekst "Speciaal" in het bewerkingsvenster van de regels zorgt ervoor dat u een aantal parameters kunt instellen (zoals de effecten, de aanslagsterkte, de vertraging enzovoorts). Deze zullen op de noten die worden afgespeeld toegepast worden.

    Een voorbeeld van gebruik:
    Een interessante toepassing is het gebruik van instelbare "Turkse komma" effecten. Hiermee kunt u een alternatieve afstemming definiëren. Alternatieve afstemmingen zijn goed bruikbaar bij het afspelen van niet-occidentale melodieën, of stukken waarvan de frequenties anders liggen dan de 12 halve tonen, "gebruikelijke" gelijk getemperde (12ET) toonladders. De hoofdstukken over de Microtonale instellingen en de Alternatieve afstemming zullen meer informatie over deze onderwerpen geven.

    Niet-blokkerende regels

    Eerder zag u al dat noten die voldoen aan bepaalde criteria van een regel (zoals de kleur, de toonhoogte of de vorm) op een bepaalde manier worden afgespeeld.
    Zodra een noot aan een regel voldoet, wordt bijvoorbeeld het instrument en/of speciale parameters van de regels toegepast op de noot. De rest van de regels wordt dan overgeslagen.
    Stel dat u bijvoorbeeld twee regels maakt, waarvan er één op basis van een blauwe kleur het instrument verandert naar "Orgel" en de tweede regel die op basis van een driehoekige vorm van de notenkop het instrument verandert naar "Gitaar". Als beide regels aanwezig zijn in de volgorde die net is aangegeven, dan wordt de noot afgespeeld met een "Orgel" instrument. De blauwe kleur is dan de eerste regel waaraan de noot voldoet.

    Het is mogelijk om niet-blokkerende regels op te stellen. Als de checkbox "Bewerking vervolgen" is aangevinkt, dan gaat het zoeken naar regels verder. Dit geldt ook als er al een regel was waaraan de noot voldeed. De noot die hierboven werd beschreven wordt dan afgespeeld met zowel het "Orgel" en het "Gitaar" instrument.

    Voorbeeld van gebruik:
    Het is mogelijk om, met behulp van deze eigenschap, notenbalken te definiëren waarbij verschillende simultane instrumenten dezelfde noot afspelen. U kunt ook een instrument relateren aan de vorm van de notenkop (zoals bijvoorbeeld een kruisvormige notenkop die door een "Slap bass" wordt gespeeld) en een effect dat gekoppeld is aan de kleur (zoals rode noten die gespeeld worden met een effect voor "buiging"). Dit betekent dat rode noten met een kruisvormige notenkop afgespeeld zullen worden met een "slap bass" instrument en een effect voor buiging.

    De "Noot is in de finalis" markeerder

    Als de checkbox "De noot is in de finalis" is aangevinkt binnen een regel, dan betekent dit dat een noot die aan deze regel voldoet beschouwd wordt als de fundamentele noot (de grondtoon) van een akkoord. Deze fundamentele noot van het akkoord maakt het mogelijk dat ook andere regels (ook die bij een andere notenbalk behoren) toegepast zullen worden. Die regels zijn dan afhankelijk van de relatieve positie van de toonhoogte in het huidige akkoord. Op deze manier kunt u regels definiëren die toegepast worden op alleen de derden of vijfden van het huidige akkoord (zie ook hieronder).

    Het toonhoogte criterium

    Dit criterium zorgt ervoor dat u de regel alleen kunt toepassen op noten met een bepaalde toonhoogte. Een aantal checkboxen kan de wijze veranderen waarop de toonhoogte wordt geëvalueerd:

    Voorbeelden van gebruik:
    - Stel, u maakt een regel zoals: "een noot met een driehoekige kop is de finale noot van het huidige akkoord". Hiertoe hoeft u alleen de noten te markeren die de grondtoon zijn van het akkoord. Andere regels volgen dan vanzelf om toegepast te worden op, bijvoorbeeld, majeure zevende of vijfden van ieder akkoord van uw partituur. Door eenvoudigweg de juiste naam voor uw regels te kiezen, kunt u een "3" invoegen op alle derden en een "5" op alle vijfden. De namen die relatief zijn aan het akkoord worden dan voor iedere noot weergegeven.
    - Stel dat u een alternatieve instelling wilt combineren met de finale noot van het akkoord waarvan de toonhoogte relatief is. Het is dan mogelijk om dan de frequenties van onderdelen van het akkoord (zoals de derde, vijfde of de mineure zevende) zodanig te wijzigen dat zij "correct" worden afgespeeld. Dit betekent dat zij als een veelvoud van de frequentie van de finale noot van het akkoord zullen worden afgespeeld. Dit kan handig zijn in bijvoorbeeld "Barbershop" koren, waarbij de zangers hun zanghoogte afstemmen op de finale noot. Dit doen zij om faserende effecten te minimaliseren die het gevolg zijn van de onzuiverheid van de afstemming van de traditionele occidentale notenbalk.

    Het "Aanslagsterkte" criterium

    Met dit criterium kunt u regels maken die toegepast worden op noten met een verschillende aanslagsterkte. U kunt, bijvoorbeeld, verschillende instrumenten instellen die gebruikt worden wanneer de noten zacht of juist hard worden gespeeld.
    Omdat de aanslagsterkte niet gemakkelijk zichtbaar is te maken op een partituur, wordt u aangeraden om dit criterium voorzichtig te gebruiken.
    Dit criterium kan worden toegepast op een op te geven bereik van aanslagsterkten. U kunt ook een alternatief bereik van de aanslagsterkten opgeven. Deze wordt dan in plaats van de oorspronkelijke gespeeld.

    Voorbeelden van gebruik:
    - Bouw een regel die de aanslagsterkten toepast vanaf 0 tot en met 64 waarbij gebruik wordt gemaakt van het "Orgel 1" instrument op deze aanslagsterkten.
    Voeg vervolgens een regel toe met de aanslagsterkten die vanaf 65 tot en met 127 lopen waarbij gebruik wordt gemaakt van het "Orgel 2" instrument op deze aanslagsterkten.
    Zachte noten worden nu met "Orgel 1" gespeeld, en harde noten met "Orgel 2" gespeeld.
    - Als u nu de aangevinkte "Vervolg de bewerking" checkbox (niet-blokkerende regel) met de vorige regel combineert, dan krijgt u een keurig samenspel van twee orgels, die ieder afhangen van de sterkte van de noten die zij afspelen.
    Hoe doet u dit? Eerst maakt u een regel die de aanslagsterkten van 0 tot en met 127 (het volledig beschikbare gebied) toepast. Kies hierbij het geluid van "Orgel 1". De aanslagsterkte van de uitvoer is omgekeerd hieraan, en loopt van 127 naar 0 (zachte noten worden gespeeld met dit instrument, en luide noten worden juist zacht afgespeeld).
    Maak nu een regel die de aanslagsterkten van 0 tot en met 127 toepast en gebruik maakt van het "Orgel 2" instrument. De aanslagsterkte voor de uitvoer is van 0 tot en met 127.
    Zachte noten worden nu gespeeld met het "Orgel 1" instrument en luide noten met het "Orgel 2" instrument. Noten die daar tussenin zitten, worden afgespeeld met beide instrumenten. De invloed van "Orgel 2" wordt groter naarmate de aanslagsterkte groter wordt.

    Effecten en expressie

    Effecten kunnen u helpen om uw muziek "menselijker" (of gehumaniseerd) te laten klinken. Sommige noten zullen op een bijzondere manier worden afgespeeld.
    U kunt hiervoor de belangrijkste effecten in de reguliere muzieknotatie gebruiken (staccato, tenuto, pedaal enzovoorts). Zij worden toegepast, terwijl de muziek afspeelt.

    Wat kan ik doen met effecten?
    Om u de de meeste van de beschikbare effecten te tonen, hebben wij een voorbeeld bestand meegeleverd. U kunt ook vanuit het programma met de menuoptie "Archief>Openen" het bestand "Effects.mus" inlezen. Het bestand staat in de "Demos" map. Zodra dit bestand is ingelezen, kiest u menuoptie "Partituur>Melodie meerollen". Nu kunt u de uitleg over de verschillende effecten meelezen terwijl het bestand wordt afgespeeld.

    Hoe stel ik een effect in

    Gebruik hiertoe het "Selectie" (lasso) hulpmiddel en dubbelklik nu op de gewenste noot. Het bewerkingsvenster wordt nu geopend. Klik nu op de "Effecten" tab en kies de effecten die u op de noot toegepast wilt hebben.

    Effect parameters


    Swing

    De reguliere muzieknotatie is niet ontworpen om de ritmische energie van Jazz uit te kunnen drukken. In Jazz worden de noten die op de halve tel gespeeld worden (de tweede helft van iedere tel) vertraagd, waardoor er een onregelmatige beat hoorbaar wordt. Het is natuurlijk mogelijk om dit met de reguliere muzieknotatie op te schrijven, maar dit leidt tot ingewikkelde en moeilijk leesbare partituren.

    In Jazz partituren wordt de notatie vereenvoudigd door gelijke noten op te schrijven op de hele en halve tellen, ondanks het feit dat zij onregelmatig worden afgespeeld.

    In een Jazz partituur betekent dit dat twee achtste noten, die elk beginnen op een tel, er zo uitzien:


    Deze twee noten kunnen afgespeeld worden als:

       of als 

    (afhankelijk van het swing niveau).

    Het is mogelijk om dit type muzieknotatie in het programma te gebruiken.

    Hiertoe selecteert u eerst het gebied waarop u de "swing" toegepast wilt hebben. Dit kunt u doen met het selecteer hulpmiddel (knop met de lasso).
    Op deze wijze kunt u een deel van de partituur (of van de notenbalk) selecteren.

    Nu kiest u voor de menuoptie "Wijzig>Kwantiseren>Humaniseren/Swing". In het venster kiest u nu een numerieke waarde voor de swing. Met de knoppen met de bijbehorende icoontjes kunt u ook kiezen voor één van de voorgedefinieerde swings.
     

    Opmerking: In dit venster kunt u ook de onnauwkeurigheid voor het afspelen van de muziek instellen. Dit wordt in het volgende hoofdstuk humanisering uitgelegd.
     
    Vraag: Hoe werkt dit Swing hulpmiddel?
    Het "Swing" hulpmiddel vindt eerst alle noten binnen het geselecteerde gebied die op de tweede helft van een tel (tweede achtste noten van iedere groep van twee achtsten) beginnen. Vervolgens wordt een vertraging toegepast op al deze noten. Deze vertraging hangt af van de swing-waarde die u heeft ingesteld. De vertraging van alle andere noten wordt ingesteld op nul.

    Vraag: Hoe bereken ik de numerieke waarde van een Swing?
    De numerieke waarde in het Swing-venster is de vertraging die wordt opgegeven als een percentage van de tijdsduur van een achtste noot.
    Dit betekent dat een waarde van 50 ervoor zorgt dat een vertraging van 50% van een achtste (dit is dus een zestiende) toegepast zal worden op alle noten die op de tweede halve tellen beginnen.
    Als u dus twee opeenvolgende achtste noten gaat bewerken,



    dan wordt de tijdsduur van de eerste noot verhoogd met een zestiende (hij wordt dus gespeeld als een gepunteerde achtste noot). De tijdsduur van de tweede noot wordt verkleind met een zestiende (hij wordt dus gespeeld als een zestiende noot).
    De twee opgeschreven noten worden nog altijd weergegeven als twee achtsten, maar zij worden gespeeld alsof u de volgende noten had opgeschreven:



    Vraag: Hoe annuleer ik het swing-effect?
    Pas hiertoe een swingwaarde van 0 toe. U kunt ook de "Mechaniseren" optie gebruiken.

    Humaniseren

    (onnauwkeurigheid)

    Als een menselijke uitvoerder een muziekstuk op een instrument afspeelt, dan begint hij niet precies op de milliseconde die door de partituur wordt voorgeschreven.
    Om dit effect na te bootsen, kunt een kleine willekeurige vertraging aan het begin van de noten instellen. Dit zorgt ervoor dat uw stuk "menselijker"  (ofwel "gehumaniseerd") aanvoelt.


    Om dit in te stellen, selecteert u eerst het gebied waarbinnen u de onnauwkeurigheid toegepast wilt hebben. Dit doet u met het "lasso" hulpmiddel.
    Op deze wijze kunt u een deel van de partituur (of van de notenbalk) selecteren.

    Nu kiest u voor de menuoptie "Wijzig>Kwantiseren>Humaniseren/Swing". In het venster kiest u nu een numerieke waarde voor de onnauwkeurigheid (met de schuifbalk onderaan het venster).  

    Opmerking: In dit venster kunt u ook de swing waarde instellen.

    Klik nu op OK. De gekozen onnauwkeurigheid wordt nu toegepast op het geselecteerde gebied.
     
    Vraag: Hoe werkt dit hulpmiddel van "onnauwkeurigheid"?
    Onnauwkeurigheid is een beschrijving van de vertraging die aan noten wordt toegekend. Deze vertraging is willekeurig. De waarde daarvan hangt samen met de waarde die u met de schuifbalk heeft ingesteld.
    Deze waarde is weergegeven in 64sten van een kwartnoot, of 256sten van een hele noot.
    Dit betekent dat een waarde van 4 een willekeurige vertraging oplevert vanaf 0 (geen vertraging) tot en met 4/64sten van een kwartnoot (of 4/256sten van een hele noot). Deze vertraging wordt toegepast op iedere beschikbare noot. 
     
    Vraag: Hoe annuleer ik de onnauwkeurigheid?
    Pas hiertoe een waarde voor de onnauwkeurigheid van 0 toe. U kunt ook de "Mechaniseren" optie gebruiken.

    Mechaniseren

    De Swing en het humaniseren vertragen de start van de individuele noten.

    De parameter van vertraging kan worden bewerkt in het wijzigingsvenster voor de noot opties (dubbelklik hiertoe op een noot met de "lasso" knop ingedrukt). Hier kunt u ook de akkoorden in  arpeggio laten afspelen (door de noten waaruit het akkoord is opgebouwd te vertragen).

    U kunt ook de algemeen geldende vertragingen van de noten wijzigen door gebruik te maken van de menuoptie "Wijzig>Acties>Verander nootvertraging".

    Opmerking: Als u een swing of een onnauwkeurigheid toepast, dan worden alle algemene en eerder ingestelde arpeggio's geannuleerd.

    De menuoptie "Mechaniseren" in het Wijzig>Kwantiseren menu wist alle vertragingen van alle noten die zich binnen het geselecteerde gebied bevinden.

    Stemming (toonhoogte)

    Principe


    De stemming bepaalt de basisfrequentie waarvan de verschillende noten worden gespeeld.
    Hiermee kunnen de verschillende instrumenten op een consistente manier worden gestemd zodat ze goed samen “klinken”.
    Deze wordt bepaald door de frequentie in Hertz van de A4.
    Tegenwoordig is deze waarde meestal 440 Hz, volgens afspraak (ISO 16-norm uit 1955).

    In het verleden kon de stemming echter verschillende waarden hebben, bijvoorbeeld rond 415 Hz voor barokmuziek of 430 Hz voor klassieke muziek.

    Als u bijvoorbeeld barokstukken transcribeert, wilt u waarschijnlijk dat uw partituur wordt afgespeeld met de stemming die u hebt gekozen bij de personen naar wie u deze verzendt.

    Omgekeerd, als u een barokinstrument heeft dat is gestemd op A = 415 Hz, wilt u dat alle partituren die u speelt en gebruikt om te oefenen deze stemming gebruiken.

    Zo gaat u te werk:

    Aanpassen van de stemming van de partituur

    Bij het bewerken van een partituur kunt u de stemming instellen die voor het afspelen wordt gebruikt. Deze instelling wordt toegepast wanneer u de partituur naar iemand verzendt, tenzij deze persoon dit expliciet wijzigt.
    Om bijvoorbeeld de stemming van een barokpartituur op 415 Hz in te stellen, gebruikt u het menu «Partituur > Globale digitale effecten bewerken».
    Vink «Stemming» aan en kies een waarde in tienden van Hz, hier 4150 (10 × 415).

    Aanpassen van de stemming van de toepassing

    Wanneer de partituur die u afspeelt geen stemming oplegt, kunt u zelf de standaardwaarde kiezen. Dit doet u via «Configuratie > Digitale uitvoer configuratie», eveneens in tienden van Hz. Gewoonlijk blijft deze waarde op 4400 (A4 = 440 Hz), maar u kunt deze aanpassen.
    Als u in dit venster de optie «Forceren» inschakelt, wordt deze waarde altijd op uw systeem gebruikt, zelfs als de auteur van de partituur een andere waarde heeft ingesteld.

    Microtonale aanpassing

    Principe


    Voor occidentale (westerse) muziek wordt meestal gebruik gemaakt van de 12-staps, gelijk getemperde (12ET = Equally Tempered) stemming.
    In deze stemming is iedere octaaf verdeeld in 12 gelijk gedeelde intervallen (logaritmisch gezien), die ieder halve tonen worden genoemd:

    1. C
    2. C kruis (of D mol)
    3. D
    4. D kruis (of E mol)
    5. E
    6. F
    7. F kruis (of G mol)
    8. G
    9. G kruis (of A mol)
    10. A
    11. A kruis (of B mol)
    12. B
    Soms is het noodzakelijk een noot te schrijven die niet precies overeenkomt met een halve toon. Vioolspelers (en alle anderen die te maken hebben met een niet gefret snaarinstrument, met blaasinstrumenten of met stemgeluid) zijn bekend met de kwart tonen. Kwart tonen zelf zijn een onderverdeling van de halve tonen. 

    Met Melody en Harmony kunt u dergelijke noten schrijven en afspelen.

    Aanpassen van de toonhoogte van een noot

    Het "Turkse komma" effect is ontworpen om een standaard verandering van de toonhoogte op een noot toe te passen. Deze aanpassing gebeurt zodanig dat deze noot daarna overeenkomt met een noot in de toonladder die meestal in de Turkse muziek wordt gebruikt. Deze effecten zijn beschikbaar in het palet "Effect hulpmiddelen 2". Het uiterlijk van deze effecten lijkt op een omgekeerde of doorgestreepte mol symbool, of op een gewijzigd kruis.
    Al deze effecten kunnen zodanig worden bewerkt, dat zij overeen komen met iedere microtonale aanpassing die u maar nodig heeft:

    De noot die nu gespeeld zal worden, gebruikt de gekozen verandering van toonhoogte ten opzichte van zijn originele 12ET waarde.

    Afspelen van een noot met een microtonale aanpassing

    Als u gebruik maakt van de digitale uitvoer van het programma, dan is iedere noot onafhankelijk van elke andere noot. Dit betekent dat u vrij bent met de microtonale aanpassingen en dat zij geen invloed zullen hebben op andere noten.
    Als u gebruik maakt van MIDI, dan is de microtonale aanpassing gerelateerd aan een MIDI kanaal. Dit betekent dat alle noten die op dat moment op hetzelfde kanaal worden afgespeeld, beïnvloed zullen worden door deze verschuiving.
    Als u gebruik moet maken van MIDI, dan is het verstandig om de microtonale aanpassingen alleen toe te passen op "solo" notenbalken (zonder akkoorden). Wees erop alert dat er niet een andere notenbalk is die eveneens gebruik maakt van hetzelfde MIDI kanaal.

    Aanpassen van de weergave van een noot

    Het is mogelijk dat u deze verandering van toonhoogte van een noot niet weergegeven wilt hebben met het Turkse komma symbool.
    Hieronder staat hoe u de weergave aan kunt passen aan uw wensen:

    Berekenen van waarde van een toonhoogteverandering


    Dit onderwerp vereist enige wiskundige achtergrond.

    Eerder zag u al dat iedere toonhoogte overeenkomt met een bepaalde frequentie in Hertz (Hz).
    Meestal heeft de A4 (A in de vierde octaaf) een frequentie van 440 Hz.
    Een natuurkundige regel stelt dat de frequentie van dezelfde noot, maar dan één octaaf hoger, verdubbeld zal zijn. Dit betekent dat de A5 frequentie 880 Hz zal zijn.

    Dit houdt in dat het splitsen van een octaaf in 12 logaritmische, gelijk verdeelde intervallen betekent dat de frequentie van iedere noot gelijk is aan de frequentie van de vorige (lagere) halve toon - deze is dan dan wel vermenigvuldigd met de 12e wortel van 2, en dat is ongeveer 1.059463094359.

    Het gevolg is dat een A kruis (of B mol) of een vierde octaaf, een frequentie zal hebben van 440 x 1.059463094359 = 466.16 Hz.
    Op dezelfde wijze heeft een A mol (of G kruis) of een vierde octaaf, een frequentie van 440 / 1.059463094359 = 415.3 Hz.

    Dankzij deze regels kunnen nu alle frequenties van elke halve toon in het vierde octaaf berekend worden. Deze berekening geldt ook voor iedere andere octaaf, omdat er dan enkel vermenigvuldigd of gedeeld hoeft te worden om de frequenties van de aansluitende octaven te verkrijgen: De waarde die u instelt voor de microtonale aanpassing binnen Melody en Harmony is een waarde die uitgedrukt wordt in honderdsten van een halve toon. Dit betekent dat iedere halve toon logaritmisch wordt gesplitst in 100 delen (ofwel 1/1200e octaaf).
    Als u de frequentie van de noot met 1/1200e octaaf verhoogt, dan betekent dit een vermenigvuldiging van zijn frequentie met de 1200e wortel van 2, ofwel met 1.00057778950655.
    Als u bijvoorbeeld een A4 (440 Hz) invoegt met een microtonale aanpassing van +50 keer 1/1200e octaaf (dat is een kwartnoot), dan zal de bijbehorende frequentie 440 Hz vermenigvuldigd worden met de 50e macht van de 1/1200e octaaf. Dit betekent (met ^ als het teken van macht): 440 x 1.00057778950655 ^ 50 = 452.89 Hz.

    Als u de wiskunde hierboven omkeert en u kent de frequentie Z in Hertz, dan is het mogelijk om alle beschikbare waarden van iedere noot te berekenen:

    1200 x log(F/16.3515978312876)/log(2) = het totaal aantal 1/1200e octaaf vanaf C0. Dit getal wordt nu Y genoemd.

    - Deel het resultaat Y met 1200. Het hele deel van resultaat is het nummer van de octaaf N die door de noot moet worden afgespeeld.
    - Bereken Y' door 1200 x N van Y af te trekken.
    - Deel deze waarde Y' door 100. Het gehele deel van het resultaat is S, de halve toon binnen het octaaf (0=C, 1=C#, 2=D, 3=D#, 4=E,...11=B)
    - Verminder Y' met 100 x S. U krijgt nu de waarde M, de microtonale waarde van de aanpassing in termen van 1/1200 van een octaaf.

    Stel dat wij een frequentie Z van 310 Hz nodig hebben:
    Y = 1200 x log(310/16.3515978312876)/log(2)
    Y = 5093.72

    Octaaf (N) = gehele deel van Y/1200 = 5093.72/1200 = 4
    Trek nu 4 x 1200 af van 5093.72. Hieruit volgt dat Y' = 293.72
    Halve toon S = gehele deel van 293.72 / 100 = 2. De noot die ingevoegd moet worden is een D (1=C#, 2=D, 3=D#).
    Nu wordt 100 x 2 van 293.72 afgetrokken. Het resultaat is 93.72 en afgerond naar M is dat 94 keer 1/1200 van een octaaf.
    Nu moet een D ingevoegd worden, en wel van de 4de octaaf met een microtonale aanpassing van 94 keer 1/1200sten van een octaaf.
    Dezelfde frequentie kan ook verkregen worden door gebruik te maken van een D# in het 4de octaaf, met een microtonale aanpassing van (94-100) =  -6 keer 1/1200sten van een octaaf.

    Vervangende stemming

    Principe


    In een eerder hoofdstuk (microtonale aanpassing) zag u al dat het mogelijk is om de toonhoogte van een noot zodanig te wijzigen, dat hij overeenkomt met een frequentie die afwijkt van de 12-staps gelijk getemperde (12ET) afstemming.
    Wij verwijzen u naar dat hoofdstuk als u wilt weten hoe de waarden van de microtonale aanpassing berekend moeten worden, om de gewenste frequenties af te kunnen spelen.
    Door deze eigenschap te combineren met een groep van regels, wordt het mogelijk om een notenbalk te maken die automatisch in een andere stemming afspeelt. De stemming is dus niet de 12ET.

    Gebruikmaken van een voorgedefinieerde sjabloon

    Bij het programma wordt een aantal documentsjablonen met een vervangende stemming meegeleverd.
    Als u een een nieuw document aanmaakt met Archief>Nieuw, dan kunt u de Vervangende stemmingen openen en hieruit een sjabloon kiezen.
    Alle noten die in de partituur staan, zullen volgens deze vervangende stemming worden afgespeeld.

    Gebruikmaken van een voorgedefinieerde groep regels

    Als u een vervangende stemming wilt toepassen op een notenbalk die al bestaat, dan kunt u de regels selecteren waarmee deze vervangende stemming is opgebouwd. Hiertoe selecteert u "Instellen regels" in het menu van de notenbalk. Daarna kiest u de notenbalk waarop u de vervangende stemming wilt gaan toepassen.
    Opmerking: Als u meerdere notenbalken in hetzelfde document heeft waarop u de vervangende stemming wilt toepassen, dan moet u het bovenstaande voor iedere notenbalk herhalen.
    In het regelvenster klikt u nu op "Regels laden". Open nu de map "Alternate tunings" ("vervangende stemmingen") in de map waar Melody of Harmony geïnstalleerd is.
    Kies nu het bestand met de groep van regels (.lex) die u wilt toepassen. Klik nu op OK.

    Vanaf dat moment worden alle noten in de notenbalk gespeeld volgens de nieuwe toonladder.

    Opmerking: Onder de "Alternate tunings" map vindt u ook een map met de naam "Demos". Hierin staan demonstratiebestanden. U kunt hen laden met "Archief>Openen".

    Aanmaken van een eigen groep regels

    Stel dat u van alle derden in een notenbalk de toonhoogte verschoven wilt hebben. U wilt dit doen met 16 honderdsten van een halve toon van een 12ET toonladder.
    Dit doet u als volgt:

    Deze eenvoudige groep van regels -één regel om precies te zijn- zal de toonhoogte van iedere derde noot (E in een C majeure toonladder) veranderen.
    Als u andere noten in de notenbalk wilt wijzigen, dan hoeft u slechts een andere regel in te voeren. Als de te wijzigen noot voortekens (of accidenties) kan krijgen, dan moet u het "Differentieer enharmonie" aanvinken. De "Differentieer enharmonie" checkbox in het venster zorgt ervoor dat het programma een andere regel toepast op de enharmonie (verschillende manieren om dezelfde noot op te schrijven, maar dan gebruikmakend van voortekens of accidenties).
    Als u van deze eigenschap gebruikmaakt, dan kunt u een groep van regels opbouwen die toegepast wordt op bijvoorbeeld C kruis en D mol. U heeft daarmee een andere toonladder gemaakt die 21 verschillende noten kan bevatten.

    Afspelen van notenbalken met een vervangende stemming

    Dezelfde beperkingen die u eerder zag in de microtonale aanpassingen, gelden ook voor de vervangende stemmingen. Als u MIDI gebruikt, schrijf dan alleen "solo" notenbalken met een vervangende stemming (en dus geen akkoorden). Let ook goed op dat er geen andere notenbalk is die hetzelfde MIDI kanaal gebruikt.

    Effect processors

    Als u de digitale uitvoer gebruikt, dan kunt u effect processors toepassen op de geluiden die door een muziekstuk worden voortgebracht.
    Effect processors zijn beschikbaar in Melody Assistant vanaf versie 4.3 en in Harmony Assistant vanaf versie 6.3.

    Deze effect processors zijn georganiseerd als een voetpedaal voor gitaren die meerdere effecten heeft: verschillende typen effecten kunnen elkaar trapsgewijs opvolgen om het oorspronkelijke geluid van het instrument te veranderen. U kunt zoveel effecten toepassen in een notenbalk als u maar wenst. Terwijl de muziek afspeelt, kunnen de geluiden van de instrumenten veranderd worden.

    Effect processors kunnen worden toegepast op zowel standaard geluiden als op eigen geluiden.

    Met het programma zijn verschillende voorgedefinieerde effect processors meegeleverd. U kunt ook uw eigen effecten aanmaken en hen toepassen in uw melodieën. U kunt hen ook delen met andere gebruikers.

    Invoegen van een effect

    Kies het "Effect processor" hulpmiddel (met het blauwe voetschakelaar icoon) in het "Overige hulpmiddelen" palet. Klik waar u maar wilt in een notenbalk waar u het effect wilt gaan toepassen.

    Het bewerkingsvenster voor de Effect processor wordt nu geopend.

    Als u een effect hebt aangebracht, dan kunt u dit venster eveneens openen door op het effect te dubbelklikken.

    Wijzigen van een effect

    In het Effect processor venster kunt u het volgende zien:

    Helemaal links staat een lijst met de typen effecten. Deze typen kunnen trapsgewijs worden toegepast. U hoort dan het geluid dat u graag wilde.

    In het midden staat de wijze waarop dit effect wordt toegepast op het geluid..

    Twee iconen zijn voor ieder effect beschikbaar:
    Helemaal rechts vindt u de parameters voor dit type effect.
    U kunt deze parameters wijzigen. Hiertoe kunt u waarden invoeren met het toetsenbord, of u kunt de controlegrepen op het scherm verplaatsen.
    Onderaan het venster vindt u:
    het Icoon dat gebruikt wordt om dit effect op de partituur te tonen. Dit icoon kan worden gekozen uit een groep van voorgedefinieerde iconen (kies hiertoe de "Bewerken" knop). U kunt ook een eigen icoon maken met de geïntegreerde icoon bewerker (kies hiertoe de "Veranderen" knop).
    Tip: Op een partituur wordt een effect toegepast op de notenbalk. Een effect hoort bij een notenbalk als de bovenste rand van het icoon van het effect zich binnen de notenbalk bevindt.
    Als u een effect processor bewerkt, dan wordt de naam van de notenbalk weergegeven in de titel van het bewerkingsvenster.
    De Proberen knop (dat is de knop met de elektrische gitaar) speelt een deel van de notenbalk waarop dit effect van toepassing is.
    De naam van het effect wordt op de partituur aan de rechterkant van het effecticoon weergegeven. Het lettertype en de stijl kunnen worden ingesteld.
    In het veld voor Commentaar kunt u een opmerkingen over het effect schrijven.
    De checkbox Afdrukken geeft aan of het effect op de partituur moet worden afgedrukt.
    De Voorins. knop helpt u te kiezen uit een groep van voorgedefinieerde effecten.
    Tip: U kunt uw eigen effecten aan de voorgedefinieerde groep toevoegen. Hiertoe moet u uw eigen effecten opslaan in de "FXs" map.
    De Laden en Bewaren knoppen kunt u gebruiken om uw effecten, onafhankelijk van de partituur, op te slaan. De extensie voor de bestanden is".FX". Dit bestandsformaat kan onder Windows, Macintosh en Linux worden gebruikt. Het bestand kan ook in ASCII of in binair formaat over het internet worden verstuurd.
    Als u een bijzonder effect heeft ontworpen, dan kunt u het effect via het internet met andere gebruikers delen. Het "Commentaar" veld, dat niet in de partituur wordt getoond, kunt u gebruiken om bijvoorbeeld uw naam of e-mail adres in te voeren.
    Als u veranderingen in een effect processor aanbrengt, terwijl de muziek afspeelt, dan worden deze direct hoorbaar in de afgespeelde muziek. U krijgt dus een directe geluidswaarneming van de wijzigingen. Als de "Proberen" knop actief is (dat is de knop met de kleine gitaar), dan worden alleen de 6 maten na het effect in herhaling afgespeeld.
     
    Opmerking: Effect processors kunnen, afhankelijk van de hardware, veel tijd kosten. Als uw computer te langzaam is, dan kunt u de effect processors uitschakelen in het configuratievenster voor digitale uitvoer.

    Beginnen met effecten:

    Hier is een klein voorbeeld om de mogelijkheden van de effect processors te bekijken.
    1) Controleer de instellingen van het programma
    Kies de "Configuratie>Digitale uitvoer configuratie" menuoptie. Wees er zeker van dat de parameters voor de digitale uitvoer juist zijn ingesteld. De aanbevolen waarden zijn 44kHz, 16 bits, stereo en kwaliteit.
    De "Sta effect processor toe" checkbox moet zijn aangevinkt.

    Kies nu de "Configuratie>Globale instellingen" menuoptie. Kies nu het paneel "Laden". Wees er zeker van dat onder de "Pas de muziek aan aan de bestaande apparaten" de "Stel in" radioknop gekozen is en dat "Digitaal" daarachter staat (U kunt de "Verander" knop gebruiken om dit in te stellen, mocht hier iets anders staan).

    2) Maak een document aan
    Kies de "Archief>Nieuw" menuoptie. Kies een "Eenvoudig" sjabloon en voeg noten in op de eerste zes maten van de notenbalk.
    U kunt natuurlijk ook met "Archief>Open" menuoptie een bestaande melodie kiezen.

    Druk op de spatiebalk: de muziek begint te spelen.
    Druk opnieuw op de spatiebalk: de muziek stopt.

    3) Voeg een effect in
    Wees er zeker van dat het "Overige hulpmiddelen" palet zichtbaar is. Als dat niet het geval is, dan kunt u hem zichtbaar maken met de "Vensters>Overige hulpmiddelen" menuoptie.
    Klik nu op de knop met als icoon het blauwe voetpedaal voor gitaren.
    Klik nu op de notenbalk, vlak voor het begin van de eerste noot. Een effect processor wordt daar ingevoegd. Het bewerkingsvenster voor effecten wordt nu geopend.
    4) Stel het effect in
    Klik nu op de knop met het icoon met een kleine gitaar: de eerste zes maten van de notenbalk zullen nu in herhaling worden afgespeeld. U kunt uw effectprocessor op deze manier direct horen werken. Op dit moment hoort u de noten die u eerder heeft ingevoerd. Laat deze instelling aan.
    Klik nu op de "Voorins." knop. De lijst met voorgedefinieerde effect processors verschijnt nu.
    Kies bijvoorbeeld "Church Reverb" en klik daarna op "OK". De noten worden nu afgespeeld met een diepe galm.

    U kunt verschillende voorgedefinieerde processors proberen. Daarna kunt u sommige parameters gaan wijzigen, om het geluid te krijgen dat u graag heeft.
    Om het originele geluid te wijzigen, kunnen verschillende typen effecten worden gecombineerd. De lijst aan de linkerkant wordt getekend als een flowchart. Hierdoor is het helder welk type effect geactiveerd of juist gedeactiveerd is. U gaat nu in detail bekijken welk gevolg ieder effect op de muziek heeft.

    Resonator/Wah

    Vanuit een technisch oogpunt is dit een resonante band-pass filter. Dit soort akoestisch filter accentueert een bepaalde frequentie en vermindert alle overige.
    De frequentie wordt gegeven in Hertz (Hz) en geeft de geluidsfrequentie aan die versterkt moet worden.
    Het niveau van resonantie geeft de versterkingsfactor van deze frequentie aan. Tot slot geeft gain de mogelijkheid om het uitgevoerde geluidsvolume aan te passen.
    Opmerking: De frequentie van een A is 440 Hz. De frequentie wordt met iedere octaaf verdubbeld.
    Dit betekent dat als het resonantiefilter ingesteld is op 1760 Hz, de noot A 6 speciaal zal worden versterkt en zal hij galmend gaan klinken.
    De resonantie kan op verschillende manieren worden toegepast:
    Fixed: de frequentie is ingesteld op een bepaalde waarde. Een geleidelijke verandering kan worden toegepast op de frequentie en de resonantie. In dit geval start de parameter vanaf de opgegeven waarde. Hij verandert hij geleidelijk naar de waarde die ingesteld is voor het volgende, zelfde effect op dezelfde notenbalk.

    LFO (Low Frequency Oscillator): de frequentie neemt regelmatig toe of af met de tijd. De controlegrepen van de grafiek (of de numerieke waarden) helpen u om de hoogste en laagste frequenties van de trilling (of oscillatie) in te stellen. U kunt het startfrequentie ingeven en de periode van trilling (in milliseconden).
    De richting checkbox geeft aan of de trilling begint met een verhoging of juist met een verlaging van de frequentie.
    Een geleidelijke verandering kan worden toegepast op de resonantie. In dit geval begint de resonantie op de ingegeven waarde. Daarna verandert hij geleidelijk naar de waarde die ingesteld is voor het volgende, zelfde effect op dezelfde notenbalk.

    Wah: de wah simuleert het automatische Wah-Wah effect dat in sommige effect processors voor gitaren is opgenomen. De frequentie van resonantie is gekoppeld aan het huidige volume van de muziek: hoe harder het geluid, hoe hoger de frequentie van resonantie. Op de grafiek is de frequentie op de verticale as getekend en het geluidsvolume op de horizontale as (stille geluiden links, harde geluiden rechts).
    Een geleidelijke verandering kan worden toegepast op de resonantie. In dit geval begint de resonantie op de ingegeven waarde. Daarna verandert hij geleidelijk naar de waarde die ingesteld is voor het volgende, zelfde effect op dezelfde notenbalk.

    Distortion/Overdrive
    Dit effect simuleert het geluid van overstuurde gitaarversterkers. Zodra het niveau van invoer te hoog wordt, dan wordt het signaal overstuurd. Distortion en Overdrive zijn twee manieren waarop dit effect kan worden gereproduceerd.
    De waarde voor sterkte geeft het geluidsvolume aan waarop het Distortion/Overdrive effect begint. Als de sterkte voor distortion laag is, dan worden alleen harde geluiden gewijzigd. Als de sterkte in de buurt van de 100% ligt, dan worden ook zacht gespeelde noten gewijzigd.
    Deze effecten kunnen ongewenste hoog getoonde enharmonieën veroorzaken. Hierom kunt u ook de low-pass filter (Toon) instellen, waarmee het geluid verzacht wordt door het verminderen van de hogere frequenties.
    Tot slot geeft gain de mogelijkheid om het uitgevoerde geluidsvolume aan te passen.

    Flanger/Chorus
    Dit effect voegt direct na een afgespeeld geluid nog een extra geluid toe. Deze toevoeging vindt plaats na een korte vertraging. De vertraging kan met de tijd variëren.
    De instelling van sterkte zorgt voor de hoeveelheid feedback en dus voor de grootte van het effect. Een Low Frequency Oscillator (LFO) zorgt voor een verandering van de vertraging met de tijd.
    Het enige verschil tussen Flanger en Choris is het bereik van de snelheid van de trilling.

    Equalizer
    Dit effect zorgt ervoor dat u de toon en sterkte van het instrument kunt instellen.
    De schuiven op de grafiek helpen u met het instellen van de bas en de hoge tonen.
    Met de "gain" selecteert u het uitvoerniveau van het instrument.
    De "limiter" zorgt ervoor dat u het uitvoerniveau kunt begrenzen, om te voorkomen dat u een algemene verzadiging van uw melodie krijgt. Als u de waarde laag instelt, dan vergroot u het risico dat luide noten of akkoorden op de bijbehorende notenbalk verzadigd raken (u kunt de gain verlagen om dit te voorkomen). Let op: alleen de notenbalk met het equalizer effect zal beïnvloed worden. Andere geluiden die door andere notenbalken worden voortgebracht, zullen gewoon hoorbaar zijn.

    Panning of balans
    Dit effect wijzigt de stereoscopische locatie van het geluid.
    De Panning location kan uiteenlopen vanaf het uiterste links (negatieve waarden) naar het uiterste rechts (positieve waarden).
    De panning kan als volgt worden ingesteld:
    Fixed: de panning is ingesteld op een ingegeven waarde. Een geleidelijke verandering kan hierop worden toegepast. In dit geval start de panning vanaf de opgegeven waarde. Hij verandert geleidelijk naar de waarde die ingesteld is voor het volgende, zelfde effect op dezelfde notenbalk.
    LFO  (Low Frequency Oscillator): de panning beweegt regelmatig in de tijd van links naar rechts en van rechts naar links. De controlegrepen op de grafiek (of de numerieke waarden) helpen u om de hoogste en laagste balanswaarden in te stellen. U kunt het startpunt aangeven en de periode van de trilling aangeven (in milliseconden).
    De Richting checkbox geeft aan of de beweging van de trilling links begint en naar rechts gaat, of rechts begint en naar links gaat.

    Delay/Reverb
    Deze effecten zijn een echo of galm die toegepast wordt op het ingevoerde geluid. Er zijn drie soorten echo of galm die toegepast kunnen worden:
    Delay: dit is een eenmalige echo die na een opgegeven tijd terugkomt. De tijd die voorbijgaat tussen de echo (in milliseconden) kan worden ingesteld. Daarnaast kan ook de sterkte van de echo (in te geven als een percentage van het originele geluid) worden opgegeven.
    De Ping-Pong checkbox: indien aangevinkt, dan bepaalt hij dat de echo, in termen van balans, aan de andere kant van het originele geluid wordt weergegeven.

    Feedback delay: dit is hetzelfde effect als hierboven, behalve dat de echo aan het originele geluid wordt toegevoegd en opnieuw wordt verwerkt (en opnieuw, en opnieuw...). Een serie van echo's kan dan worden gehoord. Zij is regelmatig verspreid door de tijd en heeft een afnemende intensiteit. Als de Ping-Pong checkbox aangevinkt is, dan komen de echo's wisselend van links of rechts.
    Reverb: dit is een benadering van de galm in een kamer. De sterkte van de galm en de totale tijdsduur (tot en met 5 seconden ofwel 5000ms) kunnen worden ingesteld. Als de Ping-Pong checkbox is aangevinkt, dan klinkt de galm door de hele stereoscopische ruimte.

    Parameter curven

    Wat is een parameter curve?

    Het geluid van de instrumenten kan worden gewijzigd, terwijl de muziek afspeelt. Parameter curven zijn een snelle en nauwkeurige manier om dit te bewerkstelligen.
    In de vorige hoofdstukken kunt u gelezen hebben dat u met de algemene digitale effect instellingen veel kunt regelen. U vindt hen in het in het "Afspeel hulpmiddelen" palet. U kunt niet alleen het geluidsvolume van het stuk verhogen, maar u kunt ook bijvoorbeeld een flinke versterking van de bas of een vermindering van de ruis enzovoorts inregelen. Deze instellingen hebben gevolgen voor alle instrumenten binnen het document. Als u bijvoorbeeld het volume wijzigt, dan geldt deze wijziging voor het hele muziekstuk.

    Daarnaast kunnen op iedere notenbalk digitale effect processors worden ingevoegd. Hiermee kunnen bijzondere effecten hoorbaar worden, zoals Distortion, Flanger, Chorus, Reverb enzovoorts. Dit zijn allen "Effect processor" objecten.

    Vanaf Harmony Assistant versie 8.0 (Melody Assistant 6.0) kunnen aan iedere notenbalk verschillende curven worden toegekend. Iedere curve definieert de wijze waarop een parameter met de tijd verandert. U kunt zowel curven als effect processors toepassen op dezelfde notenbalk. Als zij met elkaar conflicteren, dan krijgt de parameter curve een hogere prioriteit dan de effect processor.
    Een curve zorgt ervoor dat u de variatie van een parameter preciezer kunt controleren dan dat een effect processor dat kan. U kunt de parameterwaarde precies instellen en wel op ieder moment in het geschreven stuk. U kunt hem ook tussen twee verschillende momenten geleidelijk laten veranderen.

    Hier volgt een aantal voorbeelden van gebruik:

    Een parameter curve kan onder twee verschillende omstandigheden werken:

    Hoe voeg ik een curve in?


    Eerder heeft u gezien dat in de rolmodus (dat is de enige weergavemodus die beschikbaar is in Melody Assistant) of in paginamodus met weergegeven controlegrepen (alleen bij Harmony Assistant) er aan de linkerkant van de notenbalk kleine icoontjes staan weergegeven. Het vierde icoontje van bovenaf is een groene driehoek. Als u hierop klikt, dan wordt een pop-up menu geopend. U kunt hier de parameter curve kiezen die u wenst te bewerken. Terwijl een curve wordt bewerkt, dan is de notenbalk grijs gekleurd, om de aanwezige parameter curven gemakkelijk zicht- en wijzigbaar te kunnen maken.

    Het eerste menuonderdeel herstelt de standaard weergave en wijzigmodus van een notenbalk om de noten te kunnen bewerken.
    De volgende helpt u om de aanslagsterkten van de noten (kracht) in te stellen. Als u nu op de "Toevoegen" knop (met het potlood) klikt, dan kunt u de aanslagsterkte van iedere noot grafisch wijzigen.

    Met Harmony Assistant kunt u ook de vertraging en de toonlengte voor iedere noot instellen. Een blauwe, horizontale lijn geeft de vertraging (vanaf het begin van de notenkop) en de toonlengte (lengte van de lijn) weer. Net als die voor de aanslagsnelheid, kunt u deze waarden grafisch wijzigen met de "Toevoegen" knop (met het potlood) ingedrukt.

    Het tweede deel in het menu geeft u toegang tot andere parameters, zoals volume, balans (panning), frequentie, koorsterkte enzovoorts. U kunt deze parameters ook definiëren als zij aan MIDI uitvoer zijn gekoppeld.

    In tegenstelling tot de aanslagsterkte, de vertraging en de toonlengte, zijn deze parameter niet gerelateerd aan de individuele noten, maar wel aan de notenbalk zelf. Het wissen of verplaatsen van een noot zal geen gevolgen hebben voor een parameter die in dit gedeelte is ingesteld. Daarom heeft het de voorkeur om de curven te wijzigen nadat u alle noten heeft ingevoegd.

    Zodra er een curve bestaat voor een parameter, dan wordt de naam van de curve dik gedrukt in het pop-up menu.

    Het derde deel van het menu helpt u om de curven in te stellen, of om wijzigingen toe te passen op de al bestaande curven.  

    Hoe bewerk ik een curve?

    Een curve is opgebouwd uit segmenten (de gekleurde lijnen) tussen de controlegrepen (de kleine vierkantjes). Aan de linkerkant van een notenbalk vindt u, naast de naam, de minimale en maximale waarde die de parameter kan aannemen. U kunt de minimale, de maximale waarde en de kleur van de curve instellen.

    Om een controlegreep in te voegen, klikt u op de notenbalk met de "Toevoegen" knop ingedrukt.
    Om de controlegreep te verplaatsen, versleep hem dan met de "Toevoegen" of "Selecteren" knop ingedrukt.
    Om een curve te verplaatsen, verplaats dan zijn eerste controlegreep, terwijl u de Shift-toets ingedrukt houdt.
    Om meerdere waarden tegelijkertijd te wijzigen, selecteer dan meerdere controlegrepen in de selectiemodus en versleep vervolgens één van hen.
    Om een curve in twee delen te splitsen, klikt u op het segment terwijl de "Wissen" knop is ingedrukt.
    Om een controlegreep te verwijderen, klikt u op hem met de "Wissen" knop ingedrukt.
    Om een curve in zijn geheel of gedeeltelijk te verwijderen, selecteer dan het te wissen gedeelte en kies nu de menuoptie "Wijzig>Wissen".
    U kunt delen van een curve kopiëren en plakken op dezelfde notenbalk. Dit kan ook van de ene naar de andere parameter.
    U kunt een waarde aanbrengen of juist verminderen aan een geselecteerd gebied door de Toepassen optie te gebruiken binnen het pop-up menu.
    U kunt het geselecteerde gebied (of de hele notenbalk als er geen selectie is gemaakt) vullen met een curve met driehoeken (driehoeksgolf) of vierkanten (blokgolf) als u gebruik maakt van de Toepassen menuoptie in het pop-up menu.

    Hoe worden de parameters hoorbaar gemaakt?

    De waarden van parameters die als een curve zichtbaar zijn, worden real-time hoorbaar gemaakt als de muziek afspeelt. Dit gebeurt 200 keren per seconde. De waarde wordt gelezen op het gewenste moment in het geschreven muziekstuk en wordt zodanig aangepast dat er een geleidelijke verandering tussen ieder paar controlegrepen wordt voortgebracht. Als er geen segment aanwezig is op een bepaald moment (dit kan gebeuren als u een curve heeft gesplitst door bijvoorbeeld het wissen van een segment), dan wordt de parameter niet hoorbaar gemaakt.

    Sommige parameters zijn specifiek voor de digitale uitvoer, terwijl anderen zich alleen op MIDI richten. Er zijn ook parameter die weer voor beiden gelden. De reeks hieronder geeft iedere mogelijke parameter curve weer. Daarbij staat het bijbehorende gebied van actie.

    Parameter naam
    Beschrijving
    Maximum bereik
    		 Digitale uitvoer
    		 MIDI uitvoer
    Virtual Singer
    		 Digitale tracks
    Volume Uitvoer niveau
    		 vanaf 0 (zacht) tot en met 100 (luid) Ja Ja Ja Ja
    Balans
    		 Rechts - links balans positie vanaf -100 (extreem links) tot en met  100 (extreem rechts) Ja Ja Ja Ja
    Frequentie Toonhoogte variatie (toonhoogte verbuiging) vanaf -2400 (-2 octaven) tot en met 2400 (+2 octaven) Ja Ja Ja Nee
    Zwier / koorsterkte Kracht van de Flanger/chorus
    		vanaf 0 (geen effect) tot en met 100 (maximaal effect) Ja Ja Ja Ja
    Galmsterkte Kracht van de Reverb vanaf 0 (geen galm) tot en met 100 (maximale galm) Ja Ja Ja Ja
    Weerklank van het resonerend systeem
    		 Resonator (filter) resonantie vanaf 0 tot en met 100 Ja Nee Ja Ja
    Frequentie van het resonerend systeem
    		 Resonator afbreek-frequentie vanaf 50 Hz tot en met 4000 Hz Ja Nee Ja Ja
    Distortiekracht
    		 Kracht van de Distortion vanaf 0 tot en met 100 Ja Nee Ja Ja
    Distortiekleur
    		 Distortion color (bas/treble) vanaf 0 (bas) tot en met 100 (bright) Ja Nee Ja Ja
    Hoog Gelijkmaking: treble vanaf 0 (regulier) tot en met 100 (treble) Ja Nee Ja Ja
    Laag Gelijkmaking: bas vanaf 0 (regulier) tot en met 100 (bas) Ja Nee Ja Ja
    MIDI-specifiek vanaf a tot en met e
    		 Gebruikergedefinieerd MIDI commando vanaf 0 tot en met 16383 (14-bit MIDI parameter bereik) Nee Ja Nee Nee

    Als u uw parameter curve toekent aan alle notenbalken in het document, dan wordt hij toegepast op alle notenbalken MET UITZONDERING VAN die notenbalken waarin een aparte curve voor deze parameter is opgegeven.
    Dit zorgt ervoor dat u algemene curven kunt definiëren voor het hele muziekstuk, die soms worden vervangen door specifieke curven in sommige delen van sommige notenbalken. Voor de beste leesbaarheid raden wij u aan (dit is niet verplicht) om alle algemeen geldende curven aan de eerste notenbalk van het document te koppelen.

    Parameter curven voor MIDI

    Deze parameters zijn specifiek voor uw MIDI toestel. U kunt hiermee de niet-standaard eigenschappen van uw synthesizer besturen en inregelen.
    U kunt in iedere curve van iedere notenbalk tot en met 5 MIDI parameters definiëren. 

    Opmerking: Omdat deze parameters specifiek voor uw synthesizer gelden, kunnen zij andere effecten op andere hardware hebben.


    Om dit soort parameters te definiëren, opent u het instellingen venster van de parameters en kiest u de gewenste parameter in de lijst. Voeg nu een tekst commando in dat naar uw synthesizer zal worden gezonden. De handleiding bij uw MIDI hardware beschrijft deze specifieke onderwerpen.

    Het Commando wordt hexadecimaal opgebouwd (16-tallige grondslag, waarbij ieder cijfer van 0 tot en met 9 loopt en iedere letter van A tot en met F). De waarde die van de curve wordt gelezen, wordt gebruikt om sequenties van de tekens 'm' en 'I' in uw commandoregel te vervangen. De 'I' wordt vervangen door de laagste significante bits ("least significant bits" ofwel LSB) van de waarde van de curve. De 'm' wordt vervangen door de meest significante bits ("most significant bits" ofwel MSB). Dit proces wordt in de tabel hieronder weergegeven. Het 'n'-de teken wordt vervangen door het MIDI kanaalnummer.
    Alle andere tekens, zoals spaties en komma's, worden genegeerd en kunnen als scheidingstekens worden gebruikt. 

    MIDI waarde
     Aantal bits
    Geschreven als
    0-15
    4
    l
    0-127
    7
    ll
    0-2048
    11
    mll
    0-16383
    14
    mmll


    Laten we een voorbeeld nemen:
    In de handleiding van mijn Roland JV-30 synthesizer lees ik dat een specifiek commando gebruikt kan worden om de afbreek frequentie van een intern filter te kunnen beheersen. Dit commando is onderdeel van de NRPN (Non-registered parameter number) sectie. De waarden van dit commando lopen van 0 tot en met 127.

    Ik open nu het instellingenvenster in het parameter pop-up menu en kies nu de eerste MIDI parameter curve. Ik voer nu de minimale waarde in (0) en de maximale waarde (127) in. Omdat ik het gebied van 0 tot en met 127 nodig heb, en 7 bits wil gebruiken, moet de waarde van mijn curve daarom in de commandoregel weergegeven worden met de waarde 'II'.
    Ik voeg nu de commandotekst "Bn 63 01 Bn 62 20 Bn 06 ll" in (ik verwijs daarbij naar de handleiding van mijn synthesizer). Nu hoef ik alleen nog maar een curve te tekenen die deze commando's voor de interne afbreekfrequenties van het filter naar mijn synthesizer zal sturen. Het teken 'n' wordt vervangen door het kanaalnummer dat voor die notenbalk wordt gebruikt. De "II" wordt vervangen door de waarde die vanaf mijn curve wordt afgelezen.

    Opmerking: Harmony en Melody controleren niet de correcte samenhang van de MIDI commandoregel.
    U bent daarom zelf verantwoordelijk dat de regel overeenkomt met de beschrijving uit de handleiding van uw synthesizer.

    Vooraf gedefinieerde gebruiker instrumenten

    en andere uitweidingen over instrumenten

    In dit hoofdstuk zult u verschillende manieren leren om vooraf gedefinieerde gebruiker instrumenten in te zetten en aan te maken.
    U vindt hier ook andere bruikbare informatie over instrumenten die zijn meegeleverde of die door de gebruiker zijn gedefinieerd.
    Als eerste wordt opnieuw kort uitgelegd hoe digitale instrumenten beheerd worden door het programma.

    Wat is een digitaal instrument?

    Voor Melody en Harmony is een digitaal instrument een groep van digitale geluiden (samples) en de bijbehorende parameters. Digitale geluiden zijn digitale opnames van echte instrumenten die een gegeven noot spelen.
    Bij sommige instrumenten is slechts één geluid nodig. Maar bij vele anderen is het nodig om verschillende geluiden op te nemen om het complete instrument te kunnen definiëren. De klankkleur (de toon) kan flink wisselen bij iedere noot die gespeeld wordt. Om een andere noot te kunnen spelen, moet het programma het opgenomen geluid zodanig omvormen dat aan de gewenste frequentie wordt voldaan. Dit proces werkt alleen binnen een bepaald bereik.
    Stel dat u een noot heeft die opgenomen is vanuit de derde octaaf van een piano. Als u een noot uit de vijfde octaaf wilt afspelen, dan moet deze worden omgevormd. Deze omvorming is erg sterk en kan leiden tot een sterke misvorming die een hoorbare vervorming van het geluid zal geven. Om een instrument dus goed te kunnen definiëren, moeten er meerdere digitale opnames zijn van hetzelfde instrument. Deze opnames beslaan verschillende toonhoogten. Bij het afspelen van een toon dan werkt u 'niet al te ver weg' van de opgenomen noten.

    Daarbij geldt dat een groep van parameters aan deze digitale geluiden is gerelateerd. Zij vertellen het programma hoe het muziekonderdeel moet worden afgespeeld. Een voorbeeld: net zoals de aanslagsterkte van een noot (de kracht waarmee een noot wordt gespeeld) van invloed is op het volume van een noot, is zij ook van invloed op de klankkleur. Een kwalitatief goede parameter voor de aanslagsterkte zorgt er ook voor dat u frequentiefilters kunt toepassen, die afhangen van de aanslagsterkte van een noot.

    Deze verschillende parameters zullen straks in detail worden beschreven.

    Instrument bases, beter bekend als sound bases

    Instrument en sound bases zijn de stelsels van instrumenten en/of de geluiden die zij voortbrengen.
    Met het programma worden veel digitale instrumenten meegeleverd.
    Om overeen te komen met de huidige standaarden, zijn deze instrumenten geordend conform de GM/GS (General MIDI/General Standard) specificatie. Deze wordt door de meeste MIDI synthesizers gevolgd.
    Instrumenten worden gegroepeerd in sound bases (ofwel geluidsstelsels of geluidsbibliotheken).
    Er zijn verschillende sound bases beschikbaar, in verschillende kwaliteiten. Hoe hoger de kwaliteit, hoe groter de sound base. Zo is bijvoorbeeld de eenvoudigste sound base, GMLBASE, ongeveer 500 Kb, terwijl de meest uitgebreide, GOLD, ongeveer 300 Mb is.
    Het grootste voordeel van een sound base is dat de grootte van de muziek (of zang) kleiner is. Dankzij de sound base hoeft een muziekbestand alleen de noten en andere symbolen te bevatten. De digitale data die nodig is om de geluiden af te spelen, wordt geleverd met de sound base.

    Gebruiker instrumenten

    Het is echter ook mogelijk om andere instrumenten, buiten de meegeleverde, te definiëren. Als u dit wilt, dan moet u een gebruiker instrument definiëren.
    In dit geval wordt de digitale data van het instrument wel in het muziekbestand opgeslagen. De grootte van dit bestand neemt daardoor toe.
    Een geluid van 10 seconden bijvoorbeeld, dat is opgenomen met 44 kHz, neemt ongeveer 880 kB in beslag. Het muziekbestand neemt daardoor flink in grootte toe.
    Het is mogelijk om de grootte van het bestand te verkleinen, als u uw bestand in het .mu3 formaat opslaat. De geluiden worden dan opgeslagen volgens de Vorbis Ogg codering. Er is een gering verlies van kwaliteit, maar de grootte van het bestand is ongeveer een tiende van wat het eerder was.

    Vooraf gedefinieerde gebruiker instrumenten

    Vanaf Harmony Assistant versie 8.4 is het mogelijk om gebruiker instrumenten op dezelfde manier te gebruiken als de meegeleverde instrumenten.
    Om een meegeleverd instrument te kunnen kiezen, worden twee lijsten in het wijzigingsvenster voor instrumenten gebruikt:
    In de linkerlijst worden de secties voor instrumenten gevonden (Ensemble, Koper, Riet, enzovoorts); in de rechterlijst staan de instrumenten die tot die sectie behoren (Viool, Cello, Contrabas, enzovoorts).
    Gebruiker instrumenten kunnen aan de linkerlijst worden toegevoegd. Een kleine rode ster die voor de namen van de instrumentsecties staat, geeft aan dat de instrumenten gebruiker gedefinieerd zijn.
    Als u een dergelijke sectie kiest, dan wordt de inhoud hiervan in de rechterlijst weergegeven. Dit gaat op dezelfde manier als bij de standaard meegeleverde instrumenten. Het kiezen van een gebruiker instrument gaat hierdoor even eenvoudig als het kiezen van een meegeleverd instrument.
    Let wel op! Om uw muziekbestand af te kunnen spelen op andere computers dan de uwe, wordt de data voor deze instrumenten opgeslagen in het muziekbestand. U kunt hen daardoor afspelen op computers die uw gebruiker instrument niet hebben. Dit betekent wel dat muziekbestanden met gebruiker instrumenten flink groter zullen zijn.

    Installeren van vooraf gedefinieerde gebruiker instrumenten

    Normaal gesproken worden vooraf gedefinieerde gebruiker instrumenten geleverd als een ingepakt bestand. Zodra dit bestand wordt uitgepakt, dan ontstaat er een bijbehorende map. Sleep nu deze map naar de "Sounds" map. Deze ligt onder de "Myriad documents" map. De naam van de map wordt de naam van de sectie waartoe het instrument zal behoren. Ieder instrument dat tot deze sectie behoort, wordt opgeslagen als een onafhankelijk bestand met als extensie .mui (Myriad User Instrument).

    Geluiden kunnen worden ingepakt met een gering verlies aan kwaliteit door de inpakprocedure. De verhouding voor het inpakken (en dus de verkleining van de grootte) zal ongeveer 1:10 zijn. Een goede kwaliteit blijft dan behouden.

    De naam van het bestand (voor de .mui extensie) eindigt met "set". Een voorbeeld is de "Heavy drum set", dat als een groep (of sectie) van percussie instrumenten wordt ingelezen. Deze groep is alleen zichtbaar in de "Drum" modus. Sets van drums die door de gebruiker zijn gedefinieerd, verschijnen niet in de lijsten als de instrumenten in het venster in chromatische modus (dus niet in de drum modus) moeten worden weergegeven.

    Aanmaken van een gebruikergedefinieerd digitaal instrument

    Hier volgt de uitleg van een aantal belangrijke parameters voor de gebruikergedefinieerde instrumenten.

    Als eerste staan hier de algemene instellingen voor alle geluiden van dit soort instrumenten:
    De volgende instellingen kunnen worden aangepast voor iedere geluidsopname dat door het gebruikergedefinieerde instrument wordt gebruikt:

    Aanmaken van vooraf gedefinieerde gebruikersinstrumenten


    Als u vaak gebruik maakt van gebruikersinstrumenten, dan kan het nuttig zijn om hen eenvoudig beschikbaar te stellen via een groep van gebruikersinstrumenten. Dit is ook een eenvoudige manier om uw instrumenten met andere gebruikers te delen. Een speciale pagina helpt u om gratis de beste gebruikersinstrumenten te downloaden. Aarzel niet om ons uw instrumenten op te sturen...

    U gaat als volgt te werk:
    1. Maak een map aan in de "Sounds" map. Deze map bevindt zich in de "Myriad Documents" map. Geef een heldere en beschrijvende naam aan deze map: deze naam zal als instrumentgroep verschijnen in de lijst in het programma. Als de instrumentgroep een drum set is, zorg er dan voor dat de naam eindigt met "set";
    2. Bewerk uw gebruikersinstrument binnen Harmony-Melody en kies nu in het "Actie" menu (onderaan de pagina) het onderdeel "Opslaan voorgedefinieerd instrument";
    3. Typ een commentaar voor dit instrument, indien nodig. Dit commentaar wordt weergegeven indien de gebruiker op de knop met het "?" icoon klikt in de lijst van instrumenten;
    4. Kies of u het instrument wilt laten inpakken (Vorbis Ogg codering) en bepaal de inpakverhouding;
    5. Kies de eerder aangemaakte map als locatie voor de opslag. Kies de naam voor uw instrument;
    6. U bent nu klaar: uw gebruikersinstrument kan nu geselecteerd worden vanuit ieder van uw documenten. Dit kan op dezelfde wijze als het kiezen van een meegeleverd instrument.

    Digitale Audio Tracks

    Digitale audio tracks (ofwel digitale geluidssporen) helpen u om geluidsdata in de vorm van digitale geluidswaarden op te slaan, in plaats van als muzikale symbolen.
    Een digitale audio track werkt als een geluidscassette. U kunt hem in een muzikaal document plaatsen. U kunt al hetgeen u wilt opnemen, om dit vervolgens af te kunnen spelen.

    U kunt een onbeperkt aantal digitale audio tracks in een document gebruiken. Daarnaast kunt u zowel normale notenbalken (die op digitale of de MIDI uitvoer worden weergegeven) als digitale audio tracks in hetzelfde document gebruiken.

    Opmerking: De digitale effect processors kunnen ook op de digitale audio tracks worden toegepast.

    Digitale audio tracks helpen u bijvoorbeeld om: In dit hoofdstuk zult u leren hoe de computer moet worden geconfigureerd en wat de grondbeginselen zijn van het bewerken van de digitale audio tracks.

    Samenvatting
    Instellen van het geheugen

    Instellen van de digitale input
    Verkrijgen en importeren van digitale data
    Valideren
    Bewerken
    Hints en tips

    Instellen van het geheugen


    De digitale audio tracks worden in Melody en Harmony in 44 kHz, 16-bit, mono (cd kwaliteit) formaat opgeslagen.
    Een stereo opname wordt gesplitst in twee digitale audio tracks. Eén voor het linkerkanaal, de andere voor het rechterkanaal.

    Dit betekent dat er voor één seconde van een stereo opname 176400 bytes (172 kB) opgeslagen moet worden.
    Een stuk van vijf minuten in stereo gebruikt dus ongeveer 50 Mb aan opslagruimte.

    Deze enorme hoeveelheid van data wordt beheerd als een tijdelijk bestand op uw harde schijf, of, als u genoeg geheugen heeft, in RAM.

    De wijze waarop het programma digitale audio tracks beheert, kan ingesteld worden in de "Configuratie>Globale instellingen>Digitaal spoor".
    Het is belangrijk dat deze instellingen goed met uw computer overeenkomen. U heeft dan de snelste toegang tot de digitale audio data. Bij het afspelen moeten Melody en Harmony de digitale data met een snelheid van 172 kB per seconde af te kunnen lezen.

    De eerste waarde die ingesteld kan worden is de Grootte van de overdrachtsbuffer. Dit is het geheugen dat gebruikt wordt voor de uitvoer van het geluid en voor de kopieerbewerkingen tijdens het wijzigen. Hoe hoger deze waarde, hoe sneller het laden, opslaan, conversie en de knippen en plakken bewerkingen uitgevoerd kunnen worden. Dit geheugen is onderdeel van de geheugentoewijzing voor het programma zelf. De optimale waarden beginnen bij de 512 kB en eindigen bij de 1024 kB.

    U kunt de de Tijdelijke bestandslocatie kiezen. Dit doet u in "Configuratie>Globale instellingen>Paden" Tijdelijke bestanden worden gebruikt om tracks op te slaan, maar ook voor de "ongedaan maken" handelingen tijdens het bewerken. Een schijfruimte van 100 Mb wordt aangeraden, of zelfs groter als u met grote bestanden werkt waarin vele handelingen "ongedaan" moeten kunnen worden gemaakt (zie hiervoor de globale instellingen).
    Als u meerdere harde schijven heeft, of meerdere partities, kies dan de snelste of de meest lege. Wij raden u aan om regelmatig uw harde schijf te defragmenteren om de snelheid van overdracht zo hoog mogelijk te houden. (Zie hiervoor de handleiding van uw computer).

    Gebruik tijdelijk geheugen: als deze checkbox aangevinkt is, dan slaat het programma zoveel mogelijk data op in het tijdelijke geheugen (RAM), voordat de harde schijf wordt gebruikt. Als u veel geheugen heeft (meer dan 64 Mb), dan kan de snelheid flink opgevoerd worden.

    Om u te helpen bij het goed inregelen van de waarden van deze parameters kunt u de knop "Controleer mijn computer" aanklikken. Het programma start dan een testprocedure en toont vervolgens het resultaat.



    Instellen van de digitale input


    De opnamebronnen voor geluiden kunnen bijvoorbeeld een audio cd in de cd-speler zijn, of een microfoon die op uw computer is aangesloten.

    Opmerking: De opnamebron (microfoon, de cd-speler, Aux, enzovoorts) wordt niet door Melody en Harmony geselecteerd. U gebruikt hiervoor de standaard systeeminstellingen (Audio mixer op de pc, of het "Sound" controle paneel op de Macintosh). Onder Linux zijn er vele mogelijkheden. Probeer de instellingen die bij uw distributie behoren.

    De menuoptie "Configuratie>Digitale uitvoer configuratie" toont een venster waarin aangegeven kan worden hoe Melody en Harmony data verkrijgen van een geselecteerde audio bron.
    Zodra een digitaal invoerkanaal data ontvangt, dan moet de groene niveaumeter (aan de rechterkant van het venster) gaan bewegen.

    De invoer kan zowel mono als stereo zijn. Als stereo is gekozen, dan worden twee digitale audio tracks aangemaakt. Zij staan onder elkaar. De eerste is het linkerkanaal, de tweede is het rechterkanaal. Als u met een enkele microfoon geluid opneemt, dan heeft het geen zin om "stereo" te kiezen.

    De Versterking (alleen beschikbaar op sommige computers) kan worden aangepast. Dit is de versterkingsfactor die automatisch of handmatig toegepast wordt op het binnenkomende audio signaal.

    De invoer vertraging helpt u om de verwerkingsvertraging door de bewerkingen van de computer te kunnen compenseren. Er kan een vertraging optreden tussen het moment dat het audio signaal wordt aangeboden aan de computer en het moment dat de overeenkomstige digitale data beschikbaar zijn voor de analoog-digitale converter.
    Melody en Harmony kiezen automatisch een standaard vertraging die afhangt van de digitale uitvoer parameters die u eerder heeft ingesteld (zie hiervoor het digitale uitvoer configuratie venster). De invoer vertraging wordt opgeteld of juist afgetrokken van de van deze standaard vertraging.
    Als u bijvoorbeeld uw eigen stem opneemt op een digitale audiotrack terwijl de muziek afspeelt, dan zal er een paar milliseconden vertraging optreden tussen de opgenomen stem en de muziek zelf. U hoort dit zodra u dit gedeelte opnieuw afspeelt.

    Hier volgt een eenvoudige manier om de juiste waarde voor de invoer vertraging te kunnen bepalen:
    1. Maak een leeg document met ongeveer twaalf maten;
    2. Zet het metronoom aan met het "Afspeel hulpmiddelen" palet;
    3. Start het opnemen en neem direct met een microfoon het geluid op dat door het metronoom door uw computer wordt voortgebracht. Doe dit ongeveer twee of drie seconden;
    4. Plaats het resultaat in uw document;
    5. Als uw invoer vertraging correct is ingesteld, dan klikt het metronoom precies aan het begin van iedere maat;
    6. Als de klik een klein beetje te vroeg is (links van de maatstreep), dan moet de invoer vertraging worden verhoogd. U moet het nu opnieuw proberen;
    7. Als de klik een klein beetje te laat is (rechts van de maatstreep), dan moet de invoer vertraging verkleind worden. U moet het nu opnieuw proberen.
    Uw digitale invoer is ingesteld.
    Als u de digitale uitvoer parameters opnieuw instelt, dan kan het nodig zijn dat u het bovenstaande opnieuw moet doen.


    Verkrijgen en importeren van digitale data
     
    Opmerking: U kunt het "Opname hulpmiddelen" palet zichtbaar maken om een digitale audio track op te kunnen nemen. U kunt nu de input type(n) kiezen: digitaal en/of MIDI. Let erop dat beiden soorten input gelijktijdig gekozen kunnen worden. Dit helpt u om bijvoorbeeld een opname te maken, waarbij u zelf op een toetsenbord speelt en gelijktijdig in een microfoon meezingt.

    Opmerking voor gebruikers van Windows: Voordat u een digitale opname maakt, moet u eerst een digitale invoer kiezen. U doet dit in het venster dat opkomt na de keuze van de menuoptie "Configuratie>Hardware configuratie".

    Er zijn verschillende manieren om een digitale audio track in een muziekdocument in te sluiten.
  • Importeren van een bestaande digitaal geluidsbestand
    • In het Archief menu kiest "Importeren". U selecteert nu het bestandsformaat dat u wilt importeren: Wave, AIFF, MP3 of een Macintosh geluidsbron. Daarna kiest u een bestaand bestand op uw harde schijf en klikt u op OK. Een nieuw document wordt nu aangemaakt met evenveel digitale tracks als het aantal kanalen dat zich in het bestand bevindt (één voor een mono bestand, twee voor een stereofonisch bestand).
     
  • Toepassen van een track aan een bestaand document
  • Invoegen van data aan een digitale audio track
  • Converteren van een normale notenbalk naar een digitale audio track
    • Verander het type van de bestaande notenbalk naar een "Digitaal spoor". De muzieknoten die op de notenbalk staan worden geconverteerd naar hun digitale tegenhanger. 

    Valideren


    Na iedere import of opname van digitale data wordt een venster geopend. Dit venster toont de digitale data en de bijbehorende timing. Dit venster kan ook worden gebruikt bij het wijzigen van de partituur: kies een gebied op één of twee digitale tracks en kies de menuoptie "Wijzig>Digitale audio tracks>Wijzig selectie".

    Er zijn verschillende mogelijkheden voor bewerking. U kunt hen kiezen door te klikken op de iconen onder de geluidsgrafiek:

    Het pop-up menu “Actie” geeft commando's die toegepast kunnen worden op het geselecteerde gebied. Dit zijn bijvoorbeeld knippen, plakken, wissen, toevoegen enzovoorts.

    Het werkgebied:
    Het werkgebied wordt begrensd door een start- en beginlocatie.
    Gedurende het valideren wordt alle data binnen het werkgebied toegepast op de digitale audiotrack. Data dat daarbuiten ligt, wordt genegeerd.

    Als het bewerkingsvenster opent, geldt het volgende:
    Als u een digitaal geluidsbestand heeft geïmporteerd, dan is het werkgebied maximaal. Het omvat alle data die u zou willen bewerken. Dit is dus alle geladen data.
    Als u een deel van een bestaande digitale audio track aan het bewerken bent, dan is het werkgebied eveneens maximaal. Het omvat alle data die u zou willen bewerken. Dit is de inhoud van het geselecteerde gebied van het document.
    Als u een geluid heeft opgenomen, dan kunt u het werkgebied zodanig vergroten dat alle opgenomen data net voor de muziek getoond wordt (zie ook hieronder).

    De commando's "Uitsnijden" en "Toon alles" in het "Actie" menu wijzigen de grenzen van het werkgebied. "Uitsnijden" stelt het werkgebied in op het huidige geselecteerde gebied. "Toon alles" stelt het werkgebied in op het totale sample.

    Als er meerdere digitale audio tracks in het document zitten:

    U kunt kiezen op welke bestaande track de data zal worden toegepast. U kunt ook een nieuwe track aanmaken. Als de data stereofonisch is, dan wordt de data toegepast op de geselecteerde en op de volgende track.
    Als uw data afkomstig is uit een microfoon of uit een audio cd:
    Zodra het venster opent, dan wordt de opgenomen data weergegeven. Omdat er een vertraging kan zijn tussen de start van de opname en de start van de af te spelen muziek, kan het zijn dat er data zit vóór de eerst weergegeven locatie. Dit wordt standaard niet weergegeven. Om deze data te zien, kiest u "Actie>Toon alles".
    Als u stereofonische data heeft (vanuit een audio cd, geïmporteerd bestand, enzovoorts):
    U kunt:
    Als u data toevoegt op een bestaande digitale audio track:
    U kunt kiezen of de data ingevoegd moet worden op de huidige locatie, of dat hij toegevoegd (dus vermengd) moet worden de bestaande data, of dat de oorspronkelijke moet worden vervangen.
    Als een blokkeerpunt is ingesteld op het doel track:
    U kunt kiezen of de applicatie of de data rekening houdt met dit blokkeerpunt. (Zie de "Bewerken" sectie hieronder voor een uitleg van de blokkeerpunten).

    Bewerken
    Algemene punten
    Alle normale bewerkingen, zoals knippen, plakken, wissen enzovoorts, kunnen op digitale audio tracks worden gebruikt.
    Er is wel een aantal bijzonderheden. Een voorbeeld: de toevoegen handeling vermengt de inhoud van het klembord met het huidige geselecteerde gebied.

    Voor de digitale audio tracks zijn er speciale bewerkingen die gekozen kunnen worden: versterken, uitdoven, spiegelen enzovoorts. Zij zijn beschikbaar in het menuonderdeel "Notenbalk>Digitale audio track". Deze bewerkingen worden toegepast op het huidige geselecteerde gebied. Hieronder volgt een nadere uitleg van deze bewerkingen.

    Tip: Het "Notenbalk>Digitale audio track" menu kan ook weergegeven worden als u met de rechtermuisknop op een digitale audio track klikt (Alt+klik op een Macintosh).
    Blokkeerpunten

    Blokkeerpunten behoren specifiek bij digitale audio tracks. Zij zijn ontworpen om een gebied met data te beschermen, gedurende de handelingen voor invoegen of wissen. De data kan dan niet verplaatst of gewist worden. Als er een blokkeerpunt aanwezig is, dan kan er geen handeling vóór dat punt uitgevoerd worden die de data ná dat punt beïnvloedt.

    Een blokkeerpunt wordt aangegeven met een verticale rode lijn. U kunt blokkeerpunten overal op een digitale audio track aanbrengen. Hiertoe gebruikt u het menuonderdeel "Wijzig>Digitale audio track>Voeg blokkeerpunt toe". Zodra u digitale data toepast op een track, dan wordt automatisch een blokkeerpunt toegevoegd aan het begin van gebied dat wordt gewijzigd. Om een blokkeerpunt te verwijderen kunt u het wissen hulpmiddel (de knop met de bliksemflits) gebruiken.

    Specifieke acties

    Deze acties zorgen voor logische handelingen op de data. Zij kunnen ook wijzigingen in de data aanbrengen. Beide handelingen werken op het geselecteerde gebied.

    Zoek nulovergang: het start- en beginpunt van het geselecteerde gebied wordt ingesteld op de dichtstbijzijnde nulovergang van data. Dit faciliteert het isoleren van een geluid in een groep met data. Op deze wijze wordt het "klikken" voorkomen, zodra het geselecteerde gebied ergens anders in de track wordt geplakt (mits het invoegpunt ook een nulovergang is).

    Horizontaal spiegelen: De geselecteerde data wordt verticaal geïnverteerd (dat wil zeggen dat positieve amplitudes negatief worden en andersom).

    Verticaal spiegelen: De geselecteerde data wordt horizontaal gespiegeld (dit betekent dat de data omgekeerd in de tijd wordt gespeeld).

    Versterken: De geselecteerde data wordt versterkt met het aangegeven percentage. Een ratio onder de 100% zorgt voor een afname van het volume. De "Normaliseer" knop stelt de hoogste amplitude in het sample gelijk aan de maximale digitale waarde.
    Normaliseren     tot 100% versterkt het geluid tot de maximale waarde die mogelijk is, zonder het ontstaan ​​van het verlies van gegevens als gevolg van digitale clipping.

    Uitdoven: Geluid komt op of sterft weg. De verandering (fade) kan lineair of logaritmisch zijn.

    Nulwaarde in het midden: De gemiddelde waarde van data in het geselecteerde gebied wordt ingesteld als nul.

    Precieze bewerking
    Als u een onderdeel van de digitale track wilt bewerken (of een hele, als u dat wenst) en u heeft hier een preciezere bewerking voor nodig, dan selecteert u het gewenste gebied en kiest u vervolgens de menuoptie "Wijzig>Digitale audio track>Wijzig selectie". Als u meer dan één track selecteert, dan worden de bewerkingen in stereo uitgevoerd.

    Hints en tips
    Karaoke en heropname:

    Vanuit het karaoke afspeelvenster is het ook mogelijk om met een microfoon opname te beginnen. Zo zorgt u ervoor dat u een digitale audio track kunt opnemen waarop alleen uw stem staat. Nadat u de track hebt gevalideerd, kunt u hem afspelen samen met de gewenste melodie. Uw stem wordt aan de melodie toegevoegd. Op dat moment kunt u uw stem opnieuw opnemen en opnieuw aan de bestaande track toevoegen. Dit kunt u zo vaak u wilt herhalen.

    Afspeel problemen:
    Als er bij het afspelen een boodschap wordt getoond die u meldt dat de muziek niet goed kan worden afgespeeld, wees er dan zeker van dat de harde schijf waarop de tijdelijke bestanden staan niet vol of gefragmenteerd is. Maak wat ruimte vrij of start de defragmentatie indien nodig.

    Problemen bij het verwijderen van de stem van de zanger:

    In sommige gevallen kan de zangstem niet goed worden verwijderd. Dit is met name het geval als u een MP3 bestand importeert. Dit komt door het verlies aan informatie in het MP3 formaat.
    Dit kan ook gebeuren in stukken waar de stem van de zanger niet stereofonisch gecentreerd is.


    Jukebox

    Algemene punten


    De Jukebox toont een lijst van muziekstukken. Zij kunnen bijvoorbeeld worden afgespeeld en er kunnen automatisch webpagina's worden aangemaakt.
    De Jukebox verandert of kopieert uw muziekbestanden niet. Hij linkt slechts naar de bestanden die op uw harde schijf staan. Als u bijvoorbeeld een bestand in de lijst van de jukebox wist, dan wordt dit bestand niet van de harde schijf verwijderd.
    Een jukebox lijst kan verschillende bestanden tonen, zoals MUS, MU3, ABC, MIDI, KAR enzovoorts.
    Het jukebox venster wordt onafhankelijk van uw documenten beheerd.
    Als u dubbelklikt op een stuk in de jukebox lijst, dan wordt het bijbehorende document in een nieuw venster geopend. U kunt nu het nummer wijzigen.
    Als u een document wijzigt, dan wordt de Jukebox automatisch bijgewerkt. De informatie wordt opgeslagen in een bestand met als extensie .BOX.

    Openen van de Jukebox

    U kunt de Jukebox openen via de menuoptie "Vensters>Jukebox", of via het icoon in het "Afspeel hulpmiddelen" palet.

    Weergave

    Bovenaan het jukebox venster vindt u de knoppen voor het afspelen en het doorgaan naar het vorige en het volgende nummer.

    Onder deze knoppen vindt u de lijst met bestanden. De lijst kan geordend worden door te klikken op de naam van iedere kolom. Om de bestanden handmatig te ordenen, dan klikt u op een bestandsnaam met de Command (of Ctrl) toets ingedrukt. Verplaats nu met de muis het bestand omhoog of omlaag.

    De informatie in de lijst kan bestaan uit:

    Instellen van de weergave: Al deze instellingen worden opgeslagen in de jukebox .BOX bestand.

    Toetsenbord

    Om een muziekstuk te zoeken, typt u de gezochte tekens op uw toetsenbord in. Het eerste item dat overeenkomt met deze tekenreeks zal in de lijst worden geselecteerd.

    Hier volgt een samenvatting van de toetsen op het toetsenbord die een effect hebben op het venster van de Jukebox:

    Speciale verwerking


    Met de lijst van de Jukebox kunt u een speciale verwerking starten: u kunt de lijst als een webpagina exporteren. Met Harmony Assistant kunt u handelingen uitvoeren op alle bestanden in de lijst van de Jukebox (zie hiervoor "batch verwerking" in het "Appendices" hoofdstuk van de Harmony Assistant handleiding).

    Liedteksten/Karaoke

    Afspelen van een Karaoke


    Kies "Speel Karaoke" in het "Partituur" menu.
    Als er slechts één notenbalk is met liedteksten, dan wordt deze gebruikt.
    Als u meerdere notenbalken heeft, dan wordt aan u gevraagd om  te kiezen welke gebruikt moet worden. Als u "Alle" klikt, dan worden alle notenbalken tezamen genomen.

    Het Karaoke weergave venster wordt nu geopend en de melodie start met afspelen.

    U zult een langslopende tekst zien. Het deel dat gezongen moet worden, is weergegeven in rood.
    Als u een vertraging ziet tussen wat u hoort en wat er weergegeven wordt, dan is dit waarschijnlijk het gevolg van een foute instelling in de digitale uitvoer configuratie.
    Kies "Configuratie>Digitale uitvoer configuratie" en pas handmatig de Digitale muziek afstand (in ms) aan (de waarde hiervan kan variëren tussen verschillende computers).

    Onder Windows kunnen de liedteksten zich schoksgewijs verplaatsen. Om dit wat gladder te laten verlopen, kunt u de Geoptimaliseerd knop indrukken.

    Weergave van de langslopende tekstregel:
    Bij het afspelen van een meerstemmige karaoke wordt het bovenste vak van het karaoke venster verdeeld in evenveel regels als het aantal notenbalken dat liedteksten heeft.

    Weergave van noten:
    Onderaan het venster staat een checkbox "Toon noten". Als u deze optie aanvinkt, dan worden de noten op de notenbalk die wordt afgespeeld, eveneens getoond.

    U kunt de hoogte van het weergavegebied aanpassen door op de kleine rode driehoek linksboven te klikken. U kunt de driehoek omhoog en omlaag verplaatsen.

    Om het lettertype van de langslopende regel aan te passen, klikt u op de regel. U kunt nu een nieuw lettertype kiezen (dit kan ook bij de globale instellingen).

    De complete tekst van de notenbalk wordt weergegeven. Het gezongen deel krijgt nadruk. Als u meerdere notenbalken met woorden heeft, dan kunt u van tekst wisselen door op de ">>" knop te drukken. U kunt ook de tab toets indrukken.

    Verschillende knoppen helpen bij het aanpassen van uw karaoke. Zij hebben allen equivalenten op het toetsenbord:

          Herhaal karaoke (of de spatiebalk): start de muziek opnieuw vanaf het begin
          Snelheid (of linker- of rechterpijl): toename of afname van de afspeelsnelheid
          Tekengrootte (pagina omhoog of omlaag): vergroting of verkleining van de tekengrootte
          Toonhoogte (of pijl omhoog of omlaag): muziek omzetten in stappen van een halve toon       Stem niveau (+,-): verander het volume van de bijbehorende notenbalk

    Sommige toetsenbord toetsen hebben een bijzondere functie:

          P of F: vergroot het venster naar het volledige scherm
          Home/End: verandert de hoogte van de langslopende tekstregel
          C: centreert of lijnt de tekst links uit
          N: activeert of deactiveert de weergave van de notenbalk

     

    Vingerzetting op gefrette snaarinstrumenten

    De notatie in kleur helpt ons met spelen en oefenen op een gitaar (dit geldt overigens voor ieder gefret snaarinstrument). Dit gaat op een gemakkelijker en snellere wijze dan wanneer we dit met zwarte noten op wit papier hadden moeten doen.

    De kleuren tijdens het spelen

    Het "Script>Uitvoering>Fingering for fretted instrument" toont de noten van de notenbalk in het actieve document.

    Palette doigté

    De bovenste helft geeft de hals van een gitaar weer. Iedere snaar en cel van het instrument wordt weergegeven.

    De gekleurde cirkels komen overeen met de nootwaarden (C, D, E enzovoorts in absolute kleuren). Zij kunnen ook een graad binnen het geselecteerde gebied hebben (in relatieve kleuren). Voor een nadere uitleg hierover kunt u het hoofdstuk "Notatie in kleur" nog eens nalezen.

    Het selectiebereik wordt hier aangemaakt met de "Scale" (toonladder) knop. In het voorbeeld is dit een major C (ofwel een C majeur).

    Harmony Assistant is ook in staat om de bereiken te bepalen die overeenkomen met de weergegeven tabulatuur (Search knop in het venster dat geopend wordt na het klikken op de knop "Scale").

    Tip: Zodra u op "Search" (ofwel zoeken) klikt, wordt het eerste bereik voorgesteld. Als u opnieuw klikt, wordt een ander compatibel bereik getoond.

    Het pop-up menu aan de rechterkant van de "Scale" knop helpt u bij het kiezen van het soort weergave. Hier zijn de "Relative colors" (dat zijn de relatieve kleuren) gekozen.

    Helemaal rechts staat een matchtabel tussen de kleuren en de graden (in relatieve kleuren). Dit kan ook de matchtabel tussen de kleuren en de noten zijn (in absolute kleuren).

    Als de muziek wordt afgespeeld, dan worden de noten op de hals gemarkeerd. Als er geen muziek wordt afgespeeld, dan worden de noten bij de cursor positie op de hals getoond.

    Het is een interessante manier om te leren spelen of om een notenbalk te bestuderen.

    Niet alleen ziet u op de hals de plaats waar u uw vingers moet plaatsen, maar u weet ook direct welke noot of welke graad u zult  gaan spelen.

    Het leerproces gaat nu veel "bewuster" en is vanaf het begin op creativiteit geënt. Het wordt bijvoorbeeld makkelijk om hetzelfde stuk op een andere plaats op de hals te spelen, eenvoudigweg door die markeringen met dezelfde kleur te kiezen.

    Of om te improviseren op de toonladder, zoals door het programma wordt voorgesteld.

    Of om het arrangement te verrijken, door extra noten toe te voegen.

    Dit zijn maar een paar voorbeelden. U zult er zelf veel vinden als u de mogelijkheden met dit script onderzoekt.

    U kunt ook andere toepassingen vinden in de "Les grands principes de guitare-et-couleurs" handleiding (die alleen in het Frans beschikbaar is. U kunt hem downloaden vanaf deze pagina of door te klikken op deze link), en op de Club Guitare-et-couleurs webpagina's.

    De pijlen naar links en rechts verplaatsen de cursor over de partituur. Een klik op de hals voegt een noot toe op de positie van de cursor. U kunt dus op de gitaar composities maken. U kunt de noten hoorbaar maken door op dezelfde locatie op de hals te klikken.

    De tijdsduur van de noten wordt bepaald door de knoppen op het "Noot hulpmiddelen" palet.

    De "Apply" (toepassen) knop kleurt (in absolute of relatieve modus - dit hangt af van de keuze in het pop-up menu) de geselecteerde noten op de notenbalk. Als er niets geselecteerd is, kan hij ook de hele notenbalk kleuren.

    Tip: Wanneer u een toonladder kiest, dan kunt u hem met de "Try" (proberen) knop afspelen. Als de Shift-toets is ingedrukt, dan wordt een aflopende toonladder gespeeld.

    Kleuren van een notenbalk

    De noten op een notenbalk en de aanwijzingen voor de vingerzetting op een tabulatuur kunnen worden gekleurd met "Scripts>Notatie>Kleuren>Absolute colored notes" en "Scripts>Notatie>Kleuren>Relative colored notes".

    Kies het deel dat u wilt kleuren en pas het script nu toe.

    Hier is een voorbeeld van een notenbalk en een tabulatuur in "relatieve kleuren":

    Script color

    U kunt direct de grondtonen (in zwart), de derden (in bordeaux) en vijfden (in oranje) zien.

    Er is een flink aantal applicaties voor het kleuren van de notenbalk. Dit geldt bijvoorbeeld ook als u de noten op de partituur niet goed kunt lezen. Met de absolute kleuren, die gemakkelijk te onthouden zijn, worden de noten direct op het oog gelezen. Dit werkt ook als u hierin niet getraind bent. Bekijk daartoe het volgende voorbeeld:

    portée en couleurs absolues

    tablature en couleurs relatives

    Zowel op de notenbalk als op de tabulatuur kunt u direct de C (in rood), de D (in bruin), de E (in groen) enzovoorts zien.
    Lees vooral het hoofdstuk "Notatie in kleur" nog eens door voor een complete lijst.

    Hier opnieuw geldt dat, naarmate uw onderzoek voortgaat, u vele toepassingen zult vinden voor de absolute of relatieve kleuring van de notenbalk of een tabulatuur.

    MIDI input

    Als u een MIDI toetsenbord op uw computer heeft aangesloten, dan kunt u hem gebruiken om noten in te voeren. Er zijn verschillende manieren om deze noten op te nemen: een eenvoudige input modus en een real-time input modus. Bij de eenvoudige modus wordt alleen met de toonhoogte rekening gehouden. Bij de real-time modus wordt met alle informatie rekening gehouden, zoals de toonhoogte, de tijdsduur, de aanslagsterkte, het kanaal enzovoorts.
     
    Opmerking: U kunt ook het toetsenbord van uw computer gebruiken om noten in te voeren. Dit gaat in de eenvoudige input modus. (Zie hiervoor "Configuratie>Globale instellingen>Toetsenbord")

    Configuratie
    Het is noodzakelijk om in het programma aan te geven welke MIDI input gebruikt zal worden. Dit wordt gedaan bij "Configuratie>Midi input configuratie" (bij MacIntosh) of bij "Configuratie>Hardware configuratie" op andere platformen.

    Eenvoudige input
    In het instellingenvenster voor het toetsenbord ("Configuratie>Globale instellingen>Toetsenbord) kiest u "+Midi invoer of Virtueel keyboard palet".
    Plaats de muisaanwijzer daar waar u de noten ingevoerd wilt hebben. Kies een tijdsduur voor de noot in het palet en speel de noot nu op het MIDI toetsenbord. De noten worden ingevoegd op de huidige plaats van de cursor met de gekozen tijdsduur.

    U kunt een toets definiëren (of uw computer toetsenbord) om snel te kunnen schakelen tussen het activeren of deactiveren van de MIDI input. Dit helpt u om bijvoorbeeld even op uw toetsenbord te kunnen spelen, zonder dat de noten in de partituur worden ingevoegd.

    Real-time input
    In het "Opnemen hulpmiddelen" palet kiest u de MIDI input door op het icoon te klikken. Vervolgens start u de opname. De muziek begint te spelen en u kunt meespelen op uw MIDI toetsenbord.
    Om de opname toe te kunnen passen moet u eerst de muziek stoppen. Er wordt een venster geopend en aan u wordt gevraagd om de notenbalk aan te geven waar de opgenomen noten moeten worden ingevoegd.
    Als u noten opneemt van meerdere MIDI kanalen, dan kunnen meerdere notenbalken worden aangegeven.

    Alle MIDI noten worden gekwantiseerd conform de parameters die ingesteld zijn in  "Configuratie>Globale instellingen>MIDI importeren".


    Tip: U kunt een digital audio track opnemen op hetzelfde moment dat u uw MIDI data opneemt. Op deze manier kunt u bijvoorbeeld spelen op uw MIDI toetsenbord, terwijl u tegelijkertijd in de microfoon zingt. Beide zullen tegelijkertijd worden opgenomen.
     

    Het internet

    Vanuit het programma heeft u op vier manieren direct toegang tot het internet. U kunt:
    U vindt al deze toegangen in het "Internet" submenu van het systeem ("Apple" of Melody/Harmony op de Macintosh, "?" op Windows).

    Verbinding maken met ons webadres

    Uw standaard webbrowser zal opgestart worden en er zal een verbinding met  http://www.myriad-online.com/en/index.htm worden aangemaakt.

    Verbinding maken met het Melody/Harmony Users Web board
    Op deze webpagina kan iedereen een opmerking, een vraag en/of een antwoord plaatsen. Het adres is http://www.myriad-online.com/cgi-bin/bbs/YaBB.pl.
    Op deze pagina vindt u alle berichten die gedurende de laatste paar maanden zijn geplaatst.

    Bent u een geregistreerde gebruiker, maar bent u uw registratiecode kwijt?
    Ga dan naar: http://www.myriad-online.com/fr/store/lostcode.htm

    U krijgt uw code weer binnen enkele minuten terug.

    De Democratic Workshop
    De Democratic Workshop is een nieuwe en gemakkelijke manier om deel te nemen aan de doorontwikkeling van de programma's.
    Wij denken dat onze producten in eerste instantie voor onze gebruikers zijn. Daarom is het een natuurlijk proces om hen deel te laten nemen aan de ontwikkeling daarvan. Zij kunnen hun meningen doorgeven of nieuwe functionaliteiten voorstellen.
    Er is een lijst waarop de nieuwste, huidige en toekomstige verbeteringen van onze producten staan. U kunt over die onderwerpen uw mening geven. Als u stemt of een argumentatie voor een bepaald onderwerp geeft, dan beïnvloedt u de belangrijkheid van dat onderwerp. U versnelt hiermee de daadwerkelijke ontwikkelingen. U kunt ook een onderwerp inbrengen dat nog niet op de lijst staat.

    Ga hiervoor naar http://www.myriad-online.com/en/community/workshoprules.htm.

    Een e-mail aan ons sturen
    U kunt ook direct vanuit het programma een e-mail aan ons sturen. Aan het mailbericht kunt u een bestand koppelen. Alle informatie over de configuratie van uw computer wordt dan automatisch ingevoegd. Wij kunnen u dan makkelijker helpen.
    Als u geen antwoord binnen een week krijgt, controleer dan uw mailadres. Als dit niet juist is, dan hebben wij u niet kunnen bereiken.
    Als u "Kopieer deze boodschap naar mijn mailbox" aanvinkt, dan wordt de boodschap ook naar uw eigen mailadres gestuurd. U heeft dan een kopie van het bericht ontvangen.

    Internet update

    MyrScript

    De ingesloten programmeertaal

    Inleiding

    MyrScript is de ingesloten programmeertaal die onderdeel is van Harmony Assistant vanaf versie 8.3.

    U hoeft niet te kunnen programmeren als u MyrScript wilt gebruiken. U kunt direct gebruik maken van de vele, al bestaande scripts die nieuwe eigenschappen aan Harmony Assistant toevoegen. Deze scripts zijn geschreven door ofwel het Myriad team om aan gebruikersvragen te voldoen, of zij zijn door Harmony gebruikers zelf geschreven.

    Maar als u denkt dat een bepaalde eigenschap mist, dan kunt u hem toevoegen met de MyrScript taal. Als u dat wilt doen, dan heeft u enige basiskennis nodig van computerprogrammering. Er is een gedetailleerde en complete programmeerhandleiding beschikbaar, samen met vele voorbeeld scripts.

    Er zijn regelmatig nieuwe of bijgewerkte scripts op de Myriad Website beschikbaar.

    Wat moet geïnstalleerd zijn om MyrScript te gebruiken?

    Niets.

    Alles wat u nodig heeft is al aanwezig in Harmony Assistant.

    Wat is allemaal mogelijk met MyrScript?

    Hier zijn bijvoorbeeld van een paar nieuwe eigenschappen van MyrScript:

    - Tabulaturen voor blaasinstrumenten: recorder, ocarina, tuba, fluit, klarinet enzovoorts.
    - De vingerzetting terwijl de muziek afspeelt: een must als u een instrument wilt leren spelen
    - Analoge drumgeluid generator
    - Weergave van de nootnamen
    - Bijstellen van het tempo van digitale tracks
    - Geluidsweergave van noten die op het toetsenbord van de computer (of MIDI) worden gespeeld
    - Digitale of analoge klok
    - Conversie van de tijdsduur van geselecteerde noten
    - Conversie van de toonhoogte van noten
    - Real-time vingerzetting voor gitaren, bas en andere gefrette snaarinstrumenten
    - Vermenselijking van de aanslagsterkte (Velocity humanizing)
    - Portamento effect op een groep van noten
    - Wijzigen van de taal van de Virtual Singer
    - De plaats van de zangers op het podium
    - SAMPA weergave terwijl de Virtual Singer zingt
    - Gescheiden delen afdrukken
    - Veranderen van het e-mail adres van een hele groep bestanden
    - Parallelle vijfde en octaaf check
    - Terugkeren naar de laatst opgeslagen versie van het document
    - Opzoeken van een nootsequentie in een document of in een groep van documenten

    En nog vele andere!

    Let op: de scripts hebben meestal Engelse namen. Als het u helpt, kunt u ook de Engelse handleiding raadplegen.

    Hoe gebruik ik MyrScript?

    Via het "Scripts" menu heeft u toegang tot MyrScript.
    Als eerste open u de Script documentatie via de menuoptie "Over scripts". Hier staat precies omschreven wat ieder script doet.
    Daaronder vindt u de menuoptie "Internet update". Hiermee maakt u verbinding met de Myriad Server om de scripts bij te werken, of om nieuwe scripts te downloaden.
    Tot slot vindt u alle beschikbare scripts. Zij zijn geordend volgens een categorie.

    Om een script te draaien, hoeft u hem alleen te kiezen in het menu.

    Hoe voeg ik een script toe aan het gebruikers palet?

    Toevoegen van een script aan het gebruikers palet is een snelle manier om een script te introduceren.
    Kies het script in het "Scripts" menu terwijl u de Shift-toets ingedrukt houdt. Er wordt nu een knop aangebracht in het gebruikers palet.
    Als u op deze knop klikt, dan wordt het script gestart.

    En als ik mijn eigen scripts wil schrijven?

    De eerste stap is om het scripting developer manual (de handleiding voor het maken van scripts) te lezen. U kunt dit krijgen via het "Scripts" menu.
    De opties aan de onderkant van het menu zijn gereserveerd voor MyrScript ontwikkelaars.

    De developer manual omvat vele voorbeelden. U wordt aangeraden deze goed te bestuderen.

    U kunt ook de broncode van de meegeleverde scripts bekijken. U kunt ook onderdelen daarvan kopiëren en hen gebruiken in uw eigen scripts.

    Tot slot: als u van plan bent uw werk met andere gebruikers te delen, stuur uw scripts dan aan ons op.

    Maar ook...

    Als u het schrijven van scripts wilt bediscussiëren met andere programmeurs, of als u een verzoek voor een nieuw script wilt indienen, bezoek dan het speciale onderdeel van het Web board dat hiervoor is aangemaakt: http://www.myriad-online.com/cgi-bin/bbs/YaBB.pl

     


    Virtual Singer

     

    Inleiding


    Virtual Singer is een additionele module voor Melody Assistant of Harmony Assistant.
    Virtual Singer zorgt ervoor dat uw computer kan zingen: hij genereert menselijke stemmen voor notenbalken met liedteksten.

    Virtual Singer gedraagt zich conform uw instellingen. U kunt het timbre, de intonatie en het soort stem (man, vrouw, tenor, sopraan enzovoorts) kiezen. Verder zijn er verschillende soorten stemmen, in verschillende talen, die per taal samen kunnen zingen.

    Virtual Singer kan ook "La-La-La" zingen, de nomenclatuur van de notenvorm (solmisatie) volgen, de nootnamen zingen en zelfs automatisch Jazz Scat genereren.

    De huidige versie van Virtual Singer omvat de volgende talen: Noord Frans, Zuid Frans, Brits Engels, VS Engels, Latijn, Spaans, Italiaans, Fins, Duits, Occitaans en Japans.
    Latere versies zullen meer talen met zich meebrengen.

    Installeren

    De laatste versie van Virtual Singer is gratis te downloaden van onze website: www.myriad-online.com.

    Zodra Virtual Singer geïnstalleerd is, staat er in de Melody of Harmony map op uw computer een onderliggende map met de naam "VirtualSinger".

    In de "Myriad Documents/VirtualSinger" map vindt u een "Demos" map. Hierin staan voorbeelden van melodieën die gebruik maken van Virtual Singer. U kunt ook alle demonstratie bestanden gebruiken die met Melody en Harmony worden meegeleverd.

    Ongedaan maken van de installatie

    Sleep de map naar de prullenmand. De Virtual Singer wordt dan van uw computer verwijderd.

    Configureren

    De juiste systeeminstellingen versnellen Virtual Singer flink en bovendien verbeteren zij de stemkwaliteit. Om de stemmen te genereren, gebruikt Virtual Singer digitale audio tracks. De instellingen hieronder zijn dan ook geldig voor het gebruik van iedere andere vorm van de digitale audio tracks.

    Een paar voorbeelden:

        1) Digitale uitvoer instellingen
        "Configuratie" menu, "Digitale uitvoer configuratie" optie: 44kHz, 16 bits, stereo, kwaliteit, effect processors staan aan, 64 stemmen, "Standaard" modus geselecteerd.

        2) Digitale track instellingen
        "Configuratie" menu, "Globale instellingen" optie, "Digitaal spoor" paneel: Zet de grootte van de overdrachtsbuffer op 1024kB, gebruik tijdelijk geheugen in de standaard map en zorg ervoor dat de checkbox gebruik tijdelijk geheugen aangevinkt is.

        3) Virtual Singer instellingen
        "Vensters" menu, "Virtual Singer" menuoptie: De schuifbalk staat op 50%.

    Licentie


    Virtual Singer is een plug-in voor Melody en Harmony Assistant. Als u hem niet meer wilt gebruiken, sleep dan zijn map naar de prullenbak om hem te verwijderen.

    Gedurende de evaluatieperiode van de plug-in wordt iedere keer dat u het programma start een teller bijgehouden. U kunt maar een beperkt aantal stemmen laten horen. Als de teller een zekere waarde overschrijdt, dan kan Virtual Singer "niet meer zingen".
    U kunt dan ofwel een licentie voor Virtual Singer kopen (in het Bestellen submenu), ofwel Melody of Harmony afsluiten en weer starten. In het laatste geval zet u uw evaluatie van Virtual Singer voort.

     
     

    Virtual Singer

    Aanmaken van snel gezongen notenbalken

    Als u een notenbalk aanmaakt als een "Notenbalk met liedteksten", maar u geeft geen bijbehorende tekst op, dan zingt Virtual Singer deze notenbalk als "La-La-La". Dit helpt u om snel een eenvoudige notenbalk voor een koor op te stellen.
    Er zijn onzichtbare commando's (dat zijn teksten die tussen haken worden geschreven) die u helpen om deze modus in te stellen.

    U kunt het woord "La" vervangen met een ander woord. Voer dit nieuwe woord in tussen vierkante haken aan het begin van de liedtekst.

     
     

    Virtual Singer

    Zingen van nootvormen

    (Solmisatie)

    Met Harmony en Melody kunt u noten weergeven met verschillende notenkoppen (Aiken, Swan, Walker, Funk, Johnson enzovoorts). Deze notatie maakt dat iedere toonhoogte een andere notenkop heeft. Dit kan ingesteld worden in de weergave van de notenbalk (Notenbalk>Weergave notenbalk).

    Stel dat u een notenbalk heeft met zeven nootvormen. Deze notenbalk heeft een liedtekst, maar er zijn geen teksten ingevoerd. Als Virtual Singer geïnstalleerd is, dan worden deze noten gezongen met hun standaard namen: Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si.

    Als de notenbalk vier nootvormen heeft, dan zijn de nootnamen: Fa Sol La Fa Sol La Mi.
    Er zijn verschillende manieren van het zingen van noten die onderling een klein beetje verschillen. Virtual Singer gebruikt die welke het meest wordt gebruikt in de Verenigde Staten.

    Zo zingen sommige zangers de accidenties van noten, terwijl anderen dat niet doen.

    Zodra er een notenbalk met nootvormen in het document is opgenomen, dan is een klein icoon op het Virtual Singer palet zichtbaar. U kunt op dit icoon klikken om te wisselen met de accidentele zang.

    Tip: Als de muziek begint met afspelen en u de Shift-toets dan ingedrukt houdt, dan verschijnt gegenereerde tekst. Deze tekst blijft aan de notenbalk gekoppeld. Zodra u dit heeft gedaan, dan ligt de gegenereerde tekst vast. Als u een noot van de notenbalk verplaatst, dan wordt de gezongen lettergreep niet mee veranderd.

     
     

    Virtual Singer

    Gregoriaanse zang

    Als er een Gregoriaanse notenbalk aanwezig is, maar deze notenbalk heeft geen liedtekst, dan worden de noten gezongen met "La-La".
    Als u liedteksten aan de notenbalk toevoegt, dan worden deze woorden gezongen in plaats van het "La-La".

    Tip: Als u het instrument wilt horen in plaats van de zangstem van de Virtual Singer, dan hoeft u slechts die zanger in het Virtueel Singer palet uit te zetten.

     
     

    Virtual Singer

    Jazz Scat

    U kunt onzichtbare commando's toevoegen aan de liedteksten die bij een notenbalk horen. Deze commando's zorgen ervoor dat Virtual Singer automatisch "scat" lettergrepen zal zingen voor iedere noot die niet aan een lettergreep in de liedtekst is gekoppeld.

    De onzichtbare commando's worden geschreven tussen vierkante haken.

    Het commando [scat:xxxxxx] activeert deze zangmodus. De tekenreeks "xxxxxx" is het woord dat gezongen moet worden.

    Als u dit commando aan het begin van een notenbalk schrijft, dan worden alle noten van die notenbalk op deze manier gezongen. Let op dat u meerdere [scat:xxxx] symbolen in een enkele notenbalk kunt aanbrengen. Dit zorgt ervoor dat u op ieder moment de wijze waarop noten worden gezongen kunt veranderen.

    Het commando [noscat] zet deze zangmodus uit.

    Als u een enkel woord na [scat: plaatst, dan wordt dit woord voor iedere noot op de notenbalk gezongen. Als u bijvoorbeeld [scat:Doo] intypt, dan wordt het woord "Doo" voor iedere noot op de notenbalk gezongen.


    Als u meerdere woorden die door een puntkomma gescheiden zijn tussen de haken plaatst, dan wordt het woord gekozen op basis van de toonhoogte. Als u bijvoorbeeld het commando [scat:C;D;E;F;G;A;B] intypt, dan zingt Virtual Singer de bijbehorende nootnamen. Als u twaalf woorden opschrijft, in plaats van zeven, dan worden de halve tonen van de noot gebruikt om het bijbehorende woord te kiezen.

    U kunt in plaats van een enkel woord ook meerdere woorden opschrijven. Zij zijn dan door een komma  gescheiden. Zodra de bijbehorende noot of de halve toon is gevonden, dan wordt vervolgens een willekeurig woord uit deze reeks gekozen. 

      Waarschuwing! Het kiezen van het woord gebeurt willekeurig. De gezongen tekst zal dus iedere keer anders zijn.

    Wellicht is u nu al opgevallen dat u deze methode kunt gebruiken om Jazz Scat te genereren. Dit gaat automatisch met een minimum aan inspanning.

    Kies een notenbalk die een Jazz solo bevat. Stel de modus van deze notenbalk in als een "Notenbalk met liedtekst" en voer het volgende commando in de liedtekst in:

    [scat:Pah;Doo;Bee;Wah,Tah;Poo;Dee;Bah;Woo,Too;Pee;Dah;Boo;Wee,Tee]

    U krijgt nu een "scat" stem die afhangt van de toonhoogten: C wordt gezongen als "Pah", C# wordt gezongen als "Doo", D wordt gezongen als "Bee", E wordt willekeurig gezongen als "Wah" of "Tah", enzovoorts.

    U kunt ook het volgende commando gebruiken:

       [scat:Poo,Pee,Doo,Dee,Wah]

    Hiermee zorgt u ervoor dat het geluid willekeurig uit de lijst wordt gekozen. Dit is onafhankelijk van de toonhoogte.
     

    Samenvatting: wat wordt bij een notenbalk gezongen?

     
     

    Virtual Singer

    MIDI en ABC

    Op het internet kunt u verschillende Midi of ABC bestanden met liedteksten kopen en/of downloaden. Zij hebben als extensie .KAR, .MID of .ABC.

    Vanwege het bijbehorende kopieerrecht, kunnen wij dergelijke bestanden niet zonder de toestemming van de auteurs via onze website distribueren. Het heeft daarom geen zin om ons om dergelijke bestanden te vragen.

    Sommige van deze bestanden volgen niet de regels die op de volgende pagina worden beschreven. Soms worden lettergrepen niet gekoppeld aan een noot, of de interpunctie wordt weggelaten, enzovoorts.

    In dat soort gevallen kunt u Harmony of Melody gebruiken om de liedteksten te bewerken en te corrigeren. Daarbovenop is er in een MIDI bestand geen informatie opgenomen over de verbinding tussen de liedteksten en de notenbalken. Zodra u een Midi bestand importeert, wordt een dialoog geopend waar u zelf de liedteksten aan een notenbalk moet koppelen. Als deze dialoog meerdere keren wordt geopend, dan zijn er meerdere liedteksten in het MIDI bestand aangetroffen.

      Waarschuwing! Sommige auteurs van MIDI Karaoke bestanden gebruiken de liedtekstbalken om informatie over kopieerrecht of lijsten met akkoordnamen toe te voegen!

    In de meest uitzonderlijke gevallen kan een MIDI bestand zelfs een liedtekst bevatten, die niet aan de melodie valt te koppelen. In dat soort gevallen is er geen eenvoudige manier om deze bestanden goed te laten werken.

    Zowel Melody als Harmony markeren de meest voor de hand liggende notenbalken binnen de melodie met een *. Om u te helpen beslissen of u hem wilt behouden of juist niet, wordt het begin van de liedtekst weergegeven.

    In het algemeen zal het klikken op "OK" voldoende zijn.

    Uiteraard is er geen informatie over de stem die gebruikt moet worden beschikbaar in het MIDI bestand. Het programma gebruikt de standaard stem. De toonhoogte wordt aangepast aan de toonhoogten van de geselecteerde notenbalk.

    Let erop dat de notenbalken van de melodie vaak meerdere octaven verschoven kunnen zijn. Virtual Singer staat toe dat u een octaaf verschuiving toepast op de stem, om de juiste toonhoogte te bereiken.

     
     

    Virtual Singer

    Regels voor het schrijven van gezongen notenbalken

    Liedteksten kunnen rechtstreeks binnen de software worden ingevoerd. Om te lezen hoe u dit moet doen, verwijzen wij u naar de hoofdstukken over Karaoke. Onthoudt wel dat er problemen kunnen optreden als de koppeling tussen de muzikale regels en de liedteksten niet correct zijn aangebracht.
    In het document kunnen verschillende gezongen notenbalken zijn ingesloten. Iedere notenbalk kan door een andere zanger worden gezongen.
    Stel dat u een stuk schrijft voor de bas, de tenor en de sopraan, dan moet u hiertoe drie verschillende notenbalken schrijven.
    Virtual Singer helpt u om de stem van iedere zanger vrij nauwkeurig te definiëren.

    Als er in een notenbalk een akkoord is opgenomen, dan zijn er verschillende zangers met dezelfde stem, die al deze noten tegelijkertijd zullen zingen. Als u een koor wilt horen, dan kunt u deze eigenschap daarvoor gebruiken.

    Om liedteksten in het Japans in te voeren, moet u de Romanji transcriptie gebruiken.

    Gezongen notenbalken

    Een gezongen notenbalk wordt gekenmerkt door zijn melodie. Iedere lettergreep is gekoppeld aan één of meerdere noten. Sommige parameters van de noot kunnen gebruikt worden om de wijze waarop een lettergreep wordt gezongen te beïnvloeden.

    Opmerking: Virtual Singer kan ook zingen als er geen liedteksten onder de notenbalk staan geschreven. Voorbeelden daarvan zijn een Gospel notenbalk (FaSoLa), een Gregoriaanse notenbalk en notenbalken waaronder de liedteksten leeg zijn gelaten. Dit helpt u om een notenbalk te horen zingen, zonder dat u liedteksten hoeft in te voeren.
    Houdt in gedachten dat u de beste resultaten krijgt als u de volgende regels volgt: Zodra Virtual Singer een MIDI of AB Karaoke bestand laadt, dan analyseert hij de liedteksten om de meest waarschijnlijke taal te kunnen kiezen..
     
    Opmerking: U kunt meerdere talen in een enkel document opnemen (bijvoorbeeld dat een vrouw in het Engels zingt, en een man in het Frans). Virtual Singer analyseert de liedteksten en bepaalt dan hoe de fonemen gezongen moeten worden.

    In het speciale geval van het Frans zijn er liaisons berekend (vocalisatie van de laatste medeklinker voor het eerste geluid van een klinker). Zo zal "les oiseaux" het volgende genereren: "l ey Z w ah z ow" (de vogels).

    Virtual Singer kan fouten maken bij het converteren van geschreven teksten naar fonetische geluiden. U kunt de uitspraak corrigeren door de foute lettergreep te laten volgen met tekst die tussen vierkante haken staat. Deze tekst geeft aan hoe de lettergreep moet worden uitgesproken. Deze tekst wordt alleen getoond tijdens het bewerkingsproces en verschijnt verder niet op het scherm. Fouten worden meestal gemaakt op vreemde woorden, of woorden die verschillende uitspraken hebben bij dezelfde spelling (zoals live, read enzovoorts).
    Een voorbeeld: het woord "D'Ar-ta-gnan" wordt uitgesproken als "Dar-tay-gnan". De volgende wijziging kan nu worden aangebracht: "D'Ar-ta[tah]-gnan[nyan]".

    Meestal is deze methode voor het aanpassen van de fonetiek voldoende.

    Het is echter ook mogelijk om de uitspraak van een bepaalde lettergreep nog preciezer te definiëren. U typt hiervoor de SAMPA notatie tussen de haken in het formulier in [#xxxx].  (Vergeet niet het # teken na de openingshaak.)

    Voor meer informatie over de SAMPA notatie, verwijzen wij u naar het bijbehorende hoofdstuk.

    Verder geldt dat sommige liedteksten meerdere talen door elkaar mengen. Om de taal binnen eenzelfde notenbalk te wijzigen, is er een groep van bijzondere commando's beschikbaar:

    Plaats de liedteksten. Voeg nu in:

    [!frnord] om over te schakelen naar Noord-Frans
    [!frsud] om over te schakelen naar Zuid-Frans
    [!gb] om over te schakelen naar Brits Engels
    [!us] om over te schakelen naar Engels uit de Verenigde Staten
    [!latin] om over te schakelen naar Latijn
    [!espa] om over te schakelen naar Spaans
    [!ita] om over te schakelen naar Italiaans
    [!fin] om over te schakelen naar Fins
    [!jap] om over te schakelen naar Japans
    [!de] om over te schakelen naar Duits
    [!oc] om over te schakelen naar Occitaans

    Hiermee verandert u de gezongen taal.

    Als u bijvoorbeeld schrijft:
    "D'Ar-ta-gnan on his horse."

    Virtual Singer zal dit ongeveer uitspreken als "D ar / t ay / g n a n / o n  / h ee z / h o r s".

    U kunt dit verbeteren door het volgende op te schrijven:

    "[!frnord]D'Ar-ta-gnan [!gb]on his horse."
     

    Gesproken notenbalken

    Een gesproken notenbalk is een notenbalk van het "Tekst" type. In dit geval zijn er wel liedteksten, maar geen muzieksymbolen. In dit geval wordt de tekst gesproken en niet gezongen.

     
     

    Virtual Singer

    Technische achtergrond voor stemgeluid

    Algemeen

    De menselijke stem is enorm complex. De Virtual Singer probeert hem niet te vervangen, maar alleen om hem zo dicht mogelijk te benaderen. In dit hoofdstuk worden de basisconcepten beschreven die nodig zijn om beter te begrijpen hoe Virtual Singer werkt.

    Een menselijke stem kan als volgt worden gekenmerkt:
    Deze kenmerken kunnen worden aangepast om een bepaalde stem zo dicht als mogelijk te benaderen.

    De stem
    Dezelfde regels voor het spreken gelden ook voor het zingen. Dezelfde fundamentele principes kunnen op beide worden toegepast.

    De longen zorgen voor een luchtstroom die door de stembanden gaat.
    De stembanden zijn dubbele vouwingen van het slijmvlies. Zij zijn geplaatst aan de basis van het strottenhoofd en fungeren als een vibrator.
    De frequentie van de vibratie wordt door de zanger bepaald, om uiteindelijk de gewenste toonhoogte te kunnen zingen.
    Dit oorspronkelijke geluid wordt vervolgens vormgegeven door een groep van holten die samen het spraakkanaal (mond, nasale fossae enzovoorts) vormen.
    De zanger bepaalt de openheid en productiecapaciteit van de resonanties in deze holten. Hierbij wordt het geluid gewijzigd dat door de stem wordt voortgebracht.

    Spraak en taal

    Spraak is een akoestische manier van communiceren. Het is een afspraak die door mensen die dezelfde taal spreken is gemaakt.
    Elke taal heeft zijn eigen karakteristieken. Hij gebruikt een beperkt aantal geluiden (ongeveer dertig) die allen "fonemen" worden genoemd. Deze fonemen worden gegroepeerd om een lettergreep, een woord, een zin, enzovoorts te kunnen vormen.
    Sommige fonemen gelden in meerdere talen, omdat veel gesproken talen dezelfde origine hebben. Daarbij geldt ook dat het aantal mogelijke fonemen gelimiteerd is door de fysische beperkingen van het spraakkanaal.

     
     

    Virtual Singer

    Technische achtergrond voor stemgeluid

    Zangstem synthese

    In de stemsynthese, zowel bij spraak als bij zang, kunnen drie methoden worden gebruikt:

     
     

    Virtual Singer

    Instellingen van de stemsynthese

    Virtual Singer palet

    Zodra Virtual Singer is geïnstalleerd, heeft u binnen het vensters menu toegang tot het bijbehorende palet. Dit palet toont het aantal zangers en de taal die door ieder van hen gebruikt wordt.

    In het Virtual Singer palet kunt u op verschillende punten handelingen uitvoeren:

    Activeren en deactiveren van Virtual Singer: het gekleurde licht in de linkerbovenhoek toont de status van Virtual Singer. Als u op deze lamp klikt, wordt zijn status gewijzigd. Zodra Virtual Singer geactiveerd is, worden notenbalken met liedteksten gezongen.

    Als Virtual Singer actief is, dan wordt een podium getoond. Iedere gezongen notenbalk wordt hier vertegenwoordigd door een persoon. Omdat Harmony en Melody meerdere gezongen notenbalken binnen hetzelfde document kunnen hebben, kan het zijn dat er meerdere personen op het podium staan.

    De plaats op het podium geeft aan: Onder iedere persoon staat de naam van de bijbehorende notenbalk en een vlag die de taal die gezongen wordt aangeeft. U kunt meerdere notenbalken met meerdere talen in hetzelfde document gebruiken. Eerder zag u al dat het zelfs mogelijk is om meerdere talen op dezelfde notenbalk met liedteksten te hebben.
    Als u op de persoon dubbelklikt, dan wordt het eenvoudige instellingen venster geopend. Een rechter muisklik (of Shift+klik op de Macintosh) op één van de personen opent een pop-up menu. Hierin kunt u: Een klik op de vlag zorgt ervoor dat u de taal van de zanger kunt wijzigen.

    Afstemmen van de berekeningswijze

    Om een gezongen notenbalk te berekenen, moet Virtual Singer een niet zichtbare digitale audio track aanmaken.
    De berekening hiervan is tamelijk ingewikkeld en kan enkele tientallen seconden duren.
    Onderaan het venster vindt u de schuifbalk voor deze berekening. U kunt hier bepalen of deze berekening af moet zijn voordat de muziek start (0% waarde) of dat een groot deel van de berekening uitgevoerd mag worden, terwijl de muziek afspeelt (100%).

    Als het aantal gezongen notenbalken te groot is voor uw computer, of als uw computer niet snel genoeg is, dan is er geen tijd beschikbaar om de stemsynthese plaats te laten vinden, terwijl de muziek afspeelt. U zult dan afbrekingen horen in het gezongen deel. In dat geval kunt u de waarde voor de berekening verminderen om aan te geven dat de berekening verder moet zijn gegaan, vóórdat de muziek wordt afgespeeld.

    Bij gebruik van Harmony/Melody; als er een notenbalk met nootvormen in uw document aanwezig is, dan staat er een een klein icoon met een scherpe symbool op het palet van de Virtual Singer. Klik op dit symbool om aan te geven of de accidenties wel of niet gezongen moeten worden.

     

    Virtual Singer

    Instellingen van de stemsynthese

    Basis instellingen

    Als u op de zanger op het Virtual Singer palet dubbelklikt, dan opent u het keuzevenster. U kunt nu kiezen uit verschillende voorgedefinieerde stemmen. Een andere stem kiezen kunt u kiezen uit de lijst. Daarbij kunt u een octaaf verschuiving toepassen.

    U kunt ook een nieuwe stem definiëren en deze in een bestand opslaan.

    Stuur ons een e-mail met alle interessante stemmen die u heeft gemaakt. Wij maken hen beschikbaar voor andere gebruikers.

    Als u de knoppen voor "Klankkeur bewerken" en "Effecten bewerken" indrukt, dan heeft u toegang tot de geavanceerde instellingen voor stemmen.

    De octaaf verschuiving helpt u het octaaf te veranderen van het gezongen deel, zonder dat u de muzikale symbolen in de notenbalk hoeft te wijzigen.

    De "Proberen" knop start het zingen met de gekozen stem van een eenvoudige zin.

    De "Afspelen/Stoppen" knop start het afspelen van het actieve document met de gekozen stem.

    De "Koorgrootte" schuifbalk helpt u de grootte van het koor te kiezen waaruit de stem opgebouwd zal worden. Meerdere stemmen zullen tezamen zingen. Een grootte van één geeft aan dat dit een solist is. Om het effect te verbeteren, kunt u een galm (of weerkaatsing) aan de notenbalk toevoegen

     
     

    Virtual Singer

    Instellingen van de stemsynthese

    Effect instellingen

    Om de geavanceerde instellingen effectief in te kunnen zetten, moet u de concepten achter fonemen en formanten goed begrijpen (lees hiervoor de hoofdstukken over de Technische achtergrond voor stemgeluid). Alle parameters helpen u om de stem natuurlijker te laten klinken.

     

    Virtual Singer

    Instellingen van de stemsynthese

    Klankkleur instellingen

    Om de geavanceerde instellingen effectief in te kunnen stellen, moet u de concepten van fonemen en formanten goed begrijpen (zie hiervoor de hoofdstukken over Technische achtergrond voor stemgeluid).
     

    In dit venster venster kunt u de klankkleur van de stem instellen.

     

    Virtual Singer

    Bewerken van fonemen
     
      Zeer belangrijk: Dit hoofdstuk gaat over geavanceerde concepten van de digitale signaal verwerking. Enige kennis van akoestiek en van digitale signaal verwerking is nodig om daarvan gebruik van te kunnen maken.

    Eerder zag u al dat fonemen onderdeel zijn van de basis akoestische elementen voor de sprekende of zingende stem (zie hierover de hoofdstukken in de "Technische achtergrond voor stemgeluid").
    Virtual Singer gebruikt ingewikkelde algoritmen om deze fonemen te kunstmatig voort te brengen.
    Deze voortbrenging, die formanten (of geluidsfrequenties) worden genoemd, gebruikt originele interne algoritmen. Zij zijn vooral geïnspireerd door de documenten van D. Klatt en andere informatieve bronnen.
    Het algoritme werd ontworpen en verfijnd volgens ons eigen onderzoek naar de reproductie van de zangstem.
    Als de klankkleur van een stem wordt bewerkt, dan opent een "Geavanceerd" knop de dialoog waarin de individuele fonemen kunnen worden ingesteld. Veranderingen die in hier worden aangebracht, wijzigen alleen de huidige zangstem. Andere stemmen blijven ongewijzigd.

    Een paar technische details

     
    Vraag: Hoe genereert Virtual Singer een foneem?
    Er wordt een excitatie digitaal signaal (historisch wordt dit een "glotted source" genoemd) gegenereerd. Hij is afhankelijk van de kracht en de fundamentele frequentie van het foneem dat gezongen moet worden. Het signaal is samengesteld uit parabolische halve perioden, gevolgd door een stille halve periode (glottal stop). De eerste harmonische (de fundamentele frequentie), de tweede harmonische (tweemaal de fundamentele frequentie) en de derde harmonische (drie keer de fundamentele frequentie) worden nu versterkt. Dit wordt gedaan om ongeveer zo dicht mogelijk bij de mogelijke mondelinge voortbrenging van de zangstem te kunnen komen. Dit signaal wordt dan versterkt in een grotere of kleinere mate, die afhankelijk is van de stem waarde.

    Vervolgens wordt het verwerken gesplitst in twee onderdelen:

    Cascade verwerking: een geluid, aspiratie geluid genoemd, wordt toegevoegd aan de bron van de excitatie. Dit signaal wordt dan verwerkt door een seriële filter sequentie (cascade), waarbij ieder filter overeenkomt met een formant.

    Parallelle verwerking: een geluid, fricatie geluid genoemd, wordt toegevoegd aan de bron van excitatie. De eerste graad afgeleide van dit signaal wordt verwerkt door een parallelle groep filters, waarbij ieder filter overeenkomt met een formant. De versterking van ieder formant wordt verwerkt, om de respectievelijke invloeden van iedere formant in het uitvoersignaal te vergroten of te verkleinen.

    De resultaten van de twee bovenstaande verwerkingsstappen worden dan toegevoegd. Als het nodig is worden zij aangepast door een laag frequente (20Hz) oscillator om het rollende effect te kunnen simuleren (zoals in de Spaanse "R"ren).
    Na het toepassen van de output gain en de treble/bas instelling, is het uitvoersignaal compleet.

    Concreet gezien heeft dit algoritme grote implicaties op hoe een foneem wordt verwerkt:

    Fragmenten


    Het basis fonetische element is de foneem. Maar u heeft ook gezien dat sommige, complexe fonemen, zoals tweeklanken, opgebouwd kunnen worden uit verschillende opeenvolgende staten.
    Dit is de reden dat we de notie van een fragment definiëren, dat een "statische" staat binnen een foneem voorstelt. Dit betekent dus dat een foneem opgebouwd is uit één of meerdere fragmenten.

    De lijst aan de linkerkant van het venster geeft de complete lijst van alle fragmenten weer die nodig zijn om ieder foneem in iedere taal uit te kunnen spreken. Fragmenten die vetgedrukt zijn weergegeven, worden door de nu gekozen taal gebruikt.


    Belangrijke opmerking: In dit venster kunt u de uitspraak van één of meerdere fragmenten wijzigen. Deze wijzigingen worden alleen toegepast op de zangstem die op dat moment wordt bewerkt. Wijzigingen van een fragment in dit venster hebben alleen gevolgen voor de uitspraak van deze zangstem en niet op dat van anderen.

    Zodra een fragment gewijzigd is, wordt het met een kleur in de lijst aangegeven. Als u een gewijzigd fragment kiest, dan is het mogelijk om hem naar zijn standaard waarden terug te brengen, door op de "Origineel" knop onderaan de lijst te klikken.
    Aan de rechterkant van het venster vindt u een grafisch deel. Hierin kunt u de data van het fragment wijzigen.

    Bovenaan het venster toont een pop-up menu het type fragment:
    Klinker betekent dat dit fragment gerekt kan worden als de lettergreep waarin hij zit in de tijd verlengd wordt.
    Als de lettergreep geen klinkers bevat, dan zal Virtual Singer proberen om de fragmenten met transitionele klinkers te verlengen.
    Als beide niet aanwezig zijn, dan worden de gevocaliseerde medeklinkers gerekt en daarna de niet gevocaliseerde medeklinkers.

    De tijdsduur van het fragment kan worden veranderd met een schuifbalk.
    Deze waarde is de natuurlijke tijd voor het fragment. Als dit fragment wordt gerekt, dan wordt zijn tijdsduur vergroot.

    Opmerking: Als een waarde grafisch wordt gewijzigd (bijvoorbeeld met een schuifbalk), dan verschijnt zijn digitale waarde rechtsonder in het venster.


    Het statische deel van een fragment
    Dit is een groep van waarden die gebruikt wordt in het statische deel van het fragment - dus in het deel dat niet afhangt van iedere overgang naar of van naastliggende fragmenten. Deze parameters kunnen worden gewijzigd door gebruik te maken van de het grote grafische gebied aan de rechterkant van het venster.

    Formanten worden weergegeven als driehoeken met gekleurde lijnen. Van ieder formant kunnen de centrale frequentie (in Hertz), Amplitude (dB) en de bandbreedte (breedte van de onderste lijn van de driehoek in Hz) worden gewijzigd. Een groep checkboxen onder de grafiek helpt u om iedere formant te kunnen activeren of deactiveren in het parallelle gedeelte van de stemgenerator.

    Opmerking: Zoals hierboven uitgelegd, geldt dat van iedere formant die niet actief is, en niet meer op de grafiek staat, zijn frequentie en bandbreedte nog steeds gebruikt wordt in het cascade deel van de stemgenerator.

    Helemaal rechts staat een groep verticale schuifbalken. Zij helpen u om de niveaus van het stemmen (av), rollen (Rl), aspiratie (asp) en fricatie (af) in te kunnen stellen.  
    Tip: Als u de middelste frequentie of de bandbreedte van een formant grafisch wijzigt, dan worden er twee verticale lijnen weergegeven. Zij tonen van de gewijzigde parameter de bovenste en onderste grenzen, tussen alle andere fonemen in de lijst. Dit helpt om te voorkomen dat u de parameter in een al te "exotische" waarde instelt.
     

    Overgangscurven voor fragmenten


    Gedurende een gesproken of gezongen deel geldt dat de overgang van het ene fragment naar het andere niet onmiddellijk plaatsvindt. Het volgende fragment start al voordat het vorige volledig beëindigd is. Deze soepele overgang tussen fragmenten wordt coarticulatie genoemd. 

    Voor iedere parameter (formant frequentie, amplitude, bandbreedte en verschillende niveaus) geldt dat het grafisch gebied onderaan het venster u helpt bij het definiëren van de overgangscurve in de tijd. De parameter waarvan de curve wordt weergegeven, is in het bovenste venster rood omcirkeld.

    Conventioneel wordt op de overgangscurve de vorige waarde van de parameter weergegeven door de laagste waarde op de verticale as van de grafiek. De statische waarde voor het huidige, geselecteerde fragment (in de bovenste grafiek geselecteerd) wordt weergegeven door de hoogste waarde op de verticale as.

    Opmerking: dit is een schematische weergave, die niet direct gekoppeld is aan de effectieve of relatieve waarden van de beschreven parameter.

    De overgang van de parameter van zijn vorige waarde naar de huidige statische waarde, wordt weergegeven in de vorm van twee segmenten: 
    Het eerste segment links heeft een tijdsduur die "gestolen" is van de tijdsduur van het vorige fragment. Dit segment zorgt ervoor dat de parameter overgaat van de vorige statische waarde naar een intermediaire waarde, die gedefinieerd wordt door de twee verticale schuifbalken aan de linkerzijde van de curve.
    De ratio schuifbalk (Ra) helpt u bij het kiezen van het belang van de vorige parameterwaarde, gerelateerd aan dat van de huidige statische waarde van het fragment (dat is de waarde die bereikt wordt tijdens de overgang).
    Een voorbeeld: een 0% ratio stelt de intermediaire waarde gelijk aan de waarde die bereikt moet worden.
    Een 100% ratio stelt de intermediaire waarde gelijk aan de vorige parameterwaarde.
    Een 50% ratio stelt de intermediaire waarde gelijk aan het gemiddelde van de vorige en de huidige waarden.

    Het start offset (Od) helpt u om een vaste waarde toe te kennen aan de intermediaire waarden.

    Een voorbeeld: met een ratio (Ra) van 50% en een offset (Od) van 100 wordt de intermediaire waarde gelijk gesteld aan 100 + het gemiddelde van de vorige en de huidige waarden.

    Op de curve geeft het tweede segment de tijd weer van de overgang tussen de intermediaire waarde en de waarde die bereikt moet worden (de statische waarde van deze parameter voor het huidige fragment). Zijn tijd is "gestolen" van het huidige fragment.

    Symmetrisch gezien geven de twee segmenten rechts, met een bijbehorend paar aan schuifbalken, u de mogelijkheid om de overgang te definiëren tussen de huidige statische waarde en de statische waarde van het volgende fragment.

    Dit betekent dat een overgangscurve gedefinieerd kan worden vanuit de statische waarde van het
    vorige fragment, maar ook naar de statische waarde van het volgende fragment.

    De overgangscurve voor de segmenten die gebruikt zal worden, hangt af van welk fragment een hogere prioriteit heeft gekregen. Als het huidige fragment een hogere prioriteit heeft gekregen dan het vorige, dan zal zijn "overgang van de vorige" segmenten gebruikt worden. Uiteraard in plaats van de "overgang naar de volgende" segmenten vanuit het vorige fragment. De prioriteit wordt gegeven door de volgorde van de fragmenten in de fragmentenlijst: hoe hoger in de lijst, hoe groter de prioriteit.

    Voorbeeld:
    Als de lijst slechts drie fragmenten bevatte, "a, b, c" in deze volgorde, en de lettergreep die gezongen moet worden "babc" luidt, dan worden de volgende overgangen gemaakt voor iedere fragmentparameter:

    Actie knoppen

    Deze knoppen, die rechtsonder in het venster staan, zorgen voor verschillende acties:

    Proberen knop

    U kunt het gewijzigde fragment proberen door een eenvoudige zin in het bijbehorende tekstvak te typen. Daarna klikt u op de knop. Er wordt nu een lijst van fragmenten gebruikt voor het uitvoeren van de zin die u heeft opgegeven. De symbolen > en < tussen de namen van de fragmenten geven de relatieve prioriteit weer van ieder fragment vergeleken met de naastliggende fragmenten.
    Opmerking: zodra u een fragment in de lijst van fragmenten selecteert, dan wordt een voorbeeldwoord voor dat fragment in het tekstvak getoond.
    Pop-up menu voor de taal
    Als er een andere taal geselecteerd is, dan worden de fragmenten die in die taal gebruikt worden vetgedrukt in de lijst weergegeven.
    Kopiëren/Plakken knoppen
    Deze knoppen helpen u om alle parameters en overgangscurven van een fragment te kopiëren, om hen vervolgens bij een ander fragment te kunnen plakken.

     

    Virtual Singer

    SAMPA Notatie

    Inleiding


    In de fonetiek zijn er twee hoofdsystemen van notatie voor de beschrijving van hoe een taal moet worden uitgesproken: IPA en SAMPA. Deze twee notatiesystemen zijn bij alle fonetici bekend.

    Bij IPA (International Phonetic Alphabet) komt ieder foneem overeen met een symbool. Helaas kan deze groep van fonetische symbolen niet op een computer toetsenbord ingetypt worden.

    SAMPA (Speech Assessment Methods Phonetic Alphabet) is een notatie die afgeleid is van IPA, maar die wel op een standaard computer toetsenbord ingetypt kan worden. Binnen SAMPA wordt de ASCII tekenset gebruikt. Er zijn maximaal twee tekens nodig om een foneem te representeren.

    Virtual Singer gebruikt de SAMPA notatie.

    De wijze van uitvoering

    Binnen een liedtekst kunt u een lettergreep verwisselen met zijn SAMPA equivalent. Na de lettergreep plaatst u [# (een vierkante haak om te openen met daarna een #). Dit vertelt Virtual Singer om de lettergreep met de SAMPA tekens tussen [# en ] te vervangen. Als u hier tekens plaatst die niet tot SAMPA behoren, dan worden zij genegeerd.

    Een voorbeeld:

                "Another yacht" wordt geschreven in SAMPA (Brits Engelse uitspraak) als "@nVD@ jQt"

    U kunt dus typen: "Another[#@nVD@] yacht[#jQt]" om hetzelfde resultaat te bereiken.

    Omdat iedere taal een eigen groep fonemen heeft, wordt iedere taal beschreven met zijn eigen groep SAMPA tekens.
    Bij ieder SAMPA symbool hieronder staat ook een voorbeeld.

     SAMPA notatie voor Engels
    SAMPA 
    Notatie
    Sample 
    SAMPA Sample
    p
    pin
    pIn
    b
    bin
    bIN
    t
    tin
    tIn
    d
    din
    dIn
    k
    kin
    kIn
    g
    give
    gIv
    tS
    chin
    tSIn
    dZ
    gin
    dZin
    f
    fin
    fIn
    v
    vim
    vIm
    T
    thin
    TIn
    D
    this
    DIs
    s
    sin
    sIn
    z
    zing
    zIN
    S
    		 shin
    		 SIn
    Z
    		 measure
    		 meZ@
    h
    hit
    hIt
    m
    mock
    mQk
    n
    knock
    nQk
    N
    thing
    TIN
    r
    wrong
    rQn
    l
    long
    lQN
    w
    wasp
    wQsp
    j
    yacht
    jQt
    I
    pit
    pIt
    e
    pet
    pet
    &
    pat
    p&t
    Q
    pot
    pQt
    V
    cut
    kVt
    U
    put
    pUt
    @
    another
    @nVD@
    i
    ease
    iz
    eI
    raise
    reIz
    aI
    rise
    raIz
    OI
    noise
    nOIz
    u
    lose
    luz
    @U
    nose
    n@Uz
    aU
    rouse
    raUz
    3
    furs
    f3z
    A
    stars
    stAz
    O
    cause
    kOz
    i@
    fears
    fi@z
    e@
    stairs
    ste@z
    U@
    cures
    kjU@z

    SAMPA notatie voor Frans
    (Latijn gebruikt dezelfde notatie)
    SAMPA 
    Notatie
    Sample 
    Sample in SAMPA 
    p 
    pont 
    po~
    b
    bon
    bo~
    t
    temps
    ta~
    d
    dans
    da~
    k
    quand
    ka~
    g
    gant
    ga~
    f
    femme
    fam
    v
    vent
    va~
    s
    sans
    sa~
    z
    zone
    zon
    S
    champ
    Sa~
    Z
    gens
    Za~
    j
    ion
    jo~
    m
    mont
    mo~
    n
    nom
    no~
    J
    oignon
    oJo~
    N
    camping
    ka~piN
    l
    long
    lo~
    R
    rond
    Ro~
    w
    coin
    kwe~
    H
    juin
    ZHe~
    i
    si
    si
    e
    ses
    se
    E
    seize
    sEz
    a
    patte
    pat
    A
    pâte
    pAt
    O
    comme
    kOm
    o
    gros
    gRo
    u
    doux
    du
    y
    du
    dy
    2
    deux
    d2
    9
    neuf
    n9f
    @
    justement
    Zyst@ma~
    e~
    vin
    ve~
    a~
    cent
    va~
    o~
    bon
    bo~
    9~
    brun
    bR9~

    SAMPA notatie voor Spaans
     SAMPA
    Notatie
    Sample 
    Sample in SAMPA 
    p 
    padre
    paDre
    b
    vino
    bino
    t
    tomo
    tomo
    d
    donde
    donde
    k
    casa
    kasa
    g
    gata
    gata
    tS
    mucho
    mutSo
    jj
    hielo
    jjelo
    f
    fácil
    faTil
    B
    cabra
    kaBra
    T
    cinco
    Tinko
    D
    nada
    naDa
    s
    sala
    sala
    x
    mujer
    muxer
    G
    luego
    lweGo
    m
    mismo
    mismo
    n
    nunca
    nunka
    J
    año
    aJo
    l
    lejos
    lexos
    L
    caballo
    kabaLo
    r
    puro
    puro
    rr
    torre
    torre
    j
    rei
    rrej
    w
    deuda
    dewDa
    i
    pico
    piko
    e
    pero
    pero
    a
    valle
    baLe
    o
    toro
    toro
    u
    duro
    duro

    SAMPA notatie voor Fins
    Opmerking: De SAMPA transcriptie van de Finse taal is nog niet afgemaakt door de IPA gemeenschap. We hebben zelf dus nieuwe SAMPA tekens voor de Finse taal moeten maken. In de toekomst zal deze notatie veranderen (met name de sterke plosieven). Deze bijzondere, niet-standaard SAMPA tekens zijn in het blauw hieronder aangegeven.
     
    SAMPA 
    Notatie
    Sample 
    Sample in SAMPA
    p 
    piano
    pianO
    P
    		    
    b
    baari
    baari
    t
    tee
    tEE
    T
    bitti
    biTi
    d
    kahdeksan
    kadEksan
    k
    kahvi
    kavi
    K
    lakki
    laKi
    g
    geologia
    gEologia
    f
    filmi
    filmi
    v
    viisi
    viisi
    s
    soolo
    soolo
    z
    		    
    h
    helsinki
    helsinki
    m
    markka
    marKa
    n
    neljä
    nelj&
    N
    helsingissä
    helsiNgiss&
    r
    radio
    radio
    l
    litra
    litra
    w
    		    
    j
    joo
    joo
    H
    pöytä
    p2Ht&
    e
    yötä
    yet&
    &
    päivää
    p&iv&&
    a
    banaani
    banaani
    E
    tee
    tEE
    i
    viisi
    viisi
    O
    soolo
    sOOlO
    2
    öljy
    2ljy
    u
    puu
    puu
    y
    hyvä
    hyv&

    SAMPA notatie voor Italiaans
     SAMPA 
    Notatie
    Sample 
    Sample in SAMPA 
    p 
    pane
     pane
    pp
    coppa
    kOppa
    b
    banco
     banko
    bb
    gobba
    gObba
    t
    tana
     tana
    tt
    zitto
    tsitto
    d
    danno
     danno
    dd
    cadde
    kadde
    k
    cane
     kane
    kk
    nocca
    nOkka
    g
    ago
     ago
    gg
    fugga
    fugga
    f
    fame
     fame
    v
    vano
     vano
    s
    sano
     sano
    z
    sbaglio
     zbaLLo
    S
    scendo
    Sendo
    tS
    cena
    tSena 
    dZ
    gita
     dZita
    ts
    zitto
     tsitto
    dz
    zona
    dzOna 
    m
    molla
     mOlla
    n
    nocca
     nOkka
    J
    gnocco
     JOkko
    N
    ancora
     aNkora
    l
    lama
     lama
    r
    rete
    rete 
    L
    gli
     Li
    j
    ieri
    jEri 
    w
    uomo
    wOmo 
    a
    rata
    rata 
    e
    rete
    rete 
    E
    meta
    mEta 
    i
    mite
    mite 
    o
    dove
    dove 
    O
    moto
    mOto 
    u
    muto
    muto 

     

    Virtual Singer

    Frequently Asked Questions

    Veel Gestelde Vragen
     
    Vraag: Als de muziek start en Virtual Singer is ook actief, dan beweegt de verticale lijn die aangeeft wat op dat moment gespeeld wordt, onregelmatig. Waarom gebeurt dat?
    Als de muziek afgespeeld wordt, dan vinden er verschillende taken tegelijkertijd plaats. Elke taak heeft een zekere prioriteit. Hier volgen de meest belangrijke taken, in volgorde van afnemende prioriteit: Hierdoor kan bij het afspelen van een ingewikkeld stuk muziek, of bij het berekenen van de menselijke stem terwijl de muziek afspeelt, de verticale lijn onregelmatig bewegen. Zodra de menselijke stem volledig berekend is, zal de beweging van de lijn weer correct zijn.
    Let op dat er een rode pijl boven iedere zanger knippert, zolang de berekening van zijn stem op dat moment nog gaande is.


    Vraag: Ik heb verschillende gezongen notenbalken in mijn document, maar er is maar één zanger die in het palet van de Virtual Singer verschijnt. Wat moet ik doen?
    De iconen van de zangers staan op het podium. Hun positie is afhankelijk van hun sterkte en hun balanspositie. Als er meerdere zangers zijn die dezelfde kracht en dezelfde balans hebben, dan kunnen hun iconen elkaar bedekken. Beweeg het icoon van de zichtbare zanger een klein beetje, om de andere iconen te kunnen zien.
     
    Vraag: Als ik de instellingen van een stem die aan een notenbalk gekoppeld is verander en ik wil het .MUS bestand naar een vriend sturen, moet ik hem dan nog iets anders sturen?
    Nee. Alle informatie over de instellingen van de stem is opgeslagen in het .MUS bestand.

    Vraag: Wat als mijn vriend geen Virtual Singer heeft geïnstalleerd?
    In dat geval wordt de notenbalk die op uw computer gezongen wordt op zijn computer met het standaard instrument gespeeld dat bij de notenbalk hoort. Vertel uw vriend wel om Virtual Singer te installeren!
     
    Vraag: Ik heb een stem gedefinieerd, maar ik wil niet dat iemand anders hem bewerkt. Hoe kan ik daarvoor zorgen?
    Bescherm uw document tegen wijzigingen (Wijzig>Beschermen menuoptie).
     
    Vraag: Ik definieerde een stem en wil hem graag aan een vriend opsturen. Hoe doe ik dat?
    In het bewerkingsvenster voor stemmen kunt u uw stem opslaan. Het bestand kunt u hem opsturen (dit is het bestand met een .PRV extensie, die opgeslagen wordt in de "Voices" map van Virtual Singer). Hij moet dit bestand dan kopiëren naar zijn eigen "Voices" map. U kunt ons uw stem ook opsturen, als u hem in de standaardlijst van stemmen opgenomen wilt zien.

    Vraag: Er is maar één notenbalk in mijn document, maar Virtual Singer zegt dat hij drie menselijke stemmen aan het berekenen is. Waarom gebeurt dat?
    Waarschijnlijk is er een akkoord met drie noten ergens in de notenbalk. Omdat een menselijke stem maar één noot tegelijk kan zingen, berekent Virtual Singer verschillende stemmen om dit akkoord voort te kunnen brengen. Let op dat zoiets de tijd van het berekenen flink kan doen toenemen.

    Vraag: Waarom kan hij niet in het Zweeds, Swahili of Smurfs zingen?
    U kunt een andere taal niet zelf definiëren. Maar als u weet hoe de uitspraak van een bepaalde taal eruit ziet, aarzel dan niet om dit aan ons te vertellen. In het ideale geval zouden wij een tekstbestand ontvangen, waarin zoveel mogelijk geschreven woorden van de taal opgenomen zitten en de bijbehorende uitspraak in SAMPA (of een andere fonetische notatie). Daarbij hebben wij ook de lijst met fonemen van de taal nodig en voorbeelden (of samples) van hoe zij uitgesproken moeten worden.

     

    Virtual Singer

    Overzicht van de

    onzichtbare commando's

    Onzichtbare commando's zijn teksten die geschreven staan tussen vierkante haken en die mede bepalen hoe Virtual Singer zijn werk doet.
    Hier volgt een overzicht van deze commando's:
     

    [xx] 

    Vervang de vorige lettergreep met xx.
    [#xx]
    Vervang de vorige lettergreep met de SAMPA xx.

    [%rrvvbb]
    Aan het begin van een cel wordt hiermee de achtergrondkleur in de RGB kleur veranderd.
    [!dup] [!nodup]
    Deactiveert de automatische herhaling van koortekst.


      [!xx]
    Starting with this command language change. xx can be :

    xx Language
    bul
    		 Bulgarian
    cat
    		 Catalan
    chu
    		 Slavonic
    cze
    		 Czech
    dut
    		 Dutch
    gb
    		 UK English
    us
    		 US English
    epo
    		 Esperanto
    eus
    		 Basque
    fin
    		 Finnish
    frnord
    		 North French
    frsud
    		 South French
    latin,lat
    		 Latin
    de
    		 German
    gre
    		 Greec
    heb
    		 Hebrew (Roman transliteration)
    hun
    		 Hugarian
    ita
    		 Italian
    jp
    		 Japoness
    mac
    		 Macedonian
    oc Occitan
    por
    		 Portuguese
    rom
    		 Romani (gypse)
    rum
    		 Roumanian
    sp
    		 Spanish
    srp
    		 Serbian/Croatian/Bosnian
    tur
    		 Turkish
    vie
    		 Vietnamese

    [scat:xxxxxx]

    Activeert de "Jazz Scat" modus om automatische liedteksten te genereren.
    [noscat]
    Deactiveert de "Jazz Scat" modus.
    [choir:xxx]
    Verandert de koor grootte (aantal zangers).

    RealSinger

    Inleiding

    Wat is RealSinger?


    RealSinger is een extensie van Virtual Singer om meer realistische stemmen te gebruiken om uw liedteksten te zingen. De methode voor het genereren van kunstmatige stemmen is anders dan die welke bij Virtual Singer wordt gebruikt.

    Virtual Singer gebruikt stemgeneratie algoritmen, zoals deze zijn beschreven in het hoofdstuk  Technische achtergrond voor stemgeluid. Hierbij wordt gebruik gemaakt van kunstmatige stemmen, die voortgebracht worden volgens de Formant synthese methode.

    RealSinger algoritmen zijn gebaseerd op opnames van echte menselijke stemmen. Deze stemopnames worden verwerkt om daaruit de stemparameters van ieder foneem te halen. Dit unieke proces helpt ons over het grootste probleem van de normale Opgenomen elementen connectie methode heen. Met het bijhouden van alleen de steminformatie, worden de databestanden voor het beschrijven en opslaan van de stem erg kort (meestal kleiner dan 1Mb voor een volledige stem in één taal). De stem kan  opnieuw worden gegenereerd bij iedere toonhoogte, zonder waarneembare vervorming.

    Hoe werkt dit?

    Om met een nieuwe stem te zingen heeft RealSinger een opgenomen sample van ieder foneem van een bepaalde taal nodig. Dit kan gesproken (of gezongen) zijn door dezelfde spreker (of zanger). RealSinger verwerkt deze samples en haalt de stemparameters er voor ieder foneem uit. De stemparameter kan dan worden ingesloten in het documentbestand zelf, of apart worden opgeslagen in een bestand om hem later opnieuw in een ander stuk te kunnen gebruiken.

    Om een stem te genereren die de liedteksten en de melodie volgt, worden gespecialiseerde algoritmen gebruikt om de toonveranderingen te volgen en om de coarticulatie te simuleren (dat zijn de nette overgangen tussen twee opeenvolgende fonemen).

    Hoe gebruik ik de stemmen uit RealSinger?

    De stemmen uit RealSinger worden op dezelfde manier gekozen als de normale Virtual Singer stemmen. Zij zijn gemerkt met een RS icoon in de lijst met stemmen.

    Selecteer één van deze stemmen in de lijst van de stemmen om de notenbalk door RealSinger te laten zingen.

    Voor meer informatie over hoe een notenbalk door Virtual Singer of door RealSinger gezongen moet worden, lees dan de bijbehorende hoofdstukken.

    U kunt uw eigen stem gebruiken om een nieuwe RealSinger stem aan te maken. De volgende hoofdstukken vertellen hoe u hem moet opnemen en hoe u de instellingen voor deze nieuwe stem aanpast.

    RealSinger voorziet in meer realistisch gezongen stemmen. De berekeningstijd is wel langer en de stemmen kunnen minder veelzijdig zijn (zij hebben een kleiner bereik van toonhoogten). Daarom is het verstandig om meestal een standaard Virtual Singer stem te gebruiken als u een nieuw gezongen stuk maakt. Kies pas als u klaar bent een RealSinger stem en stel hem dan correct in.

    RealSinger

    Uw eerste echte zangstem


    Om te leren hoe RealSinger werkt, zult u snel een nieuwe echte zangstem aanmaken. In dit geval in het Latijn. Waarom Latijn? Deze taal heeft een paar onderscheidbare geluiden, waardoor u hen snel kunt opnemen. Daarnaast is er een aantal publieke Latijnse gezangen die u kunt gebruiken om de stem te testen.

    Wat heeft u nodig


    Allereerst moet u in staat zijn uw eigen stem op de harde schijf van uw computer op te nemen. De eenvoudigste (maar niet noodzakelijkerwijs de beste) manier is om gebruik te maken van een microfoon die u direct op de geluidskaart kunt aansluiten. Professionele microfoons moeten meestal voorversterkt worden, voordat de geluidskaart het geluid kan opnemen. Of u kunt een extern opnameapparaat gebruiken en zijn line-out of de uitgang voor de koptelefoon (nooit de luidsprekeruitgang!) aansluiten op op de line-in van uw computer. U kunt de opname ook op een andere computer maken en vervolgens de digitale bestanden verplaatsen. Maar voor nu gaan we er vanuit dat u de opname live op uw computer zult aanmaken.

    U gaat opnemen!

    Als u klaar bent om op een rustige tijd op te nemen, zoek dan een rustige omgeving.

    - Op Melody/Harmony: Maak een nieuw, eenvoudig document met één enkele notenbalk aan. Links van de notenbalk vindt u een aantal icoontjes, die hier getoond worden. Klik op de zwarte driehoek om het contextuele menu voor de notenbalk te openen. Kies hier de "Balk met liedtekst".

    - Op PDFtoMusic / PDFtoMusic Pro: laad een PDF-bestand met songteksten in het Latijn, b.v. "Ave Maria" in de map "PDFtoMusicDemos"

    Naar het menu en kies daar de "Vensters>Virtual Singer" om het palet te openen.

    Het Virtual Singer palet is een podium, hier verkleind getoond. Op het podium staat een plaatje van uw zanger en onder dit plaatje staat een vraagteken. Klik op het vraagteken en kies "Latijn" uit de beschikbare talen. Het vraagteken verandert nu in een icoon. Dubbelklik nu op de zanger. Er verschijnt nu een dialoogbox. Klik nu op "RealSinger".

    Er verschijnt nu een nieuwe dialoog. Omdat u live opname zult gaan maken, klikt u nu op "Opnemen". Wees stil terwijl RealSinger het achtergrond geluid opmeet. Als het te luid is, probeer het dan opnieuw. Nadat RealSinger daarmee klaar is, vraagt hij u om gedurende een aantal seconden "aah" uit te spreken. Hij meet nu de toonhoogte van uw natuurlijke spraak. U kunt dan naar voorbeeldwoorden luisteren op die toonhoogte.

    Als RealSinger blijft herhalen dat er teveel achtergrond geluid is, maar u weet niet waarom, dan is er een aantal oplossingen die beschreven worden in de Geavanceerde opnametechnieken. Op dit moment kunt u de achtergrondmeting omzeilen door op "Instellen" te klikken, in plaats van op "Opnemen". Als u dat doet, dan vraagt een volgende dialoog om handmatig de frequentie op te geven waarin de woorden zullen worden ingesproken. Een bereik van 90-130Hz is voor de meeste mannen goed te bereiken. Voor vrouwen moet dit bereik verdubbeld worden.

    Het opnamepalet van RealSinger verschijnt nu. Links vindt u een lijst met woorden die u moet opnemen. RealSinger zal u de woorden op volgorde aanbieden, tenzij u de vink bij de "Automatisch" checkbox weghaalt. U kunt ook een audiobestand van ieder opgenomen woord maken, als u de bijbehorende checkbox aanvinkt. Bovenaan vindt u het eerste woord. Als u het woord eerst wilt beluisteren, zonder hem op te nemen, dan klikt u op "Luisteren naar het woord". Als u het woord wilt opnemen, dan klikt u op "Opnemen". RealSinger zal het woord afspelen en u kunt hem herhalen. Probeer na te doen wat u hoort. Als uw stem te hard of te zacht is, dan neemt u het woord opnieuw op.

    Als uw stem goed is, dan zal RealSinger het geluid verwerken en proberen het foneem te achterhalen. Het eerste Latijnse woord is "quid" en RealSinger zal nu zoeken naar een langdurig "u" geluid. Rechts vindt u een kleine weergave van wat RealSinger binnen het geluid heeft gekozen. Het lichte gedeelte in het midden is het geïdentificeerde geluid. De donkere delen links en rechts blokkeren het "q-" en het "-id" gedeelte.
    De klinker die met het Engelse "ee" geluid overeenkomt is wat ongebruikelijk. In het Latijn (en in sommige andere talen) gebruikt RealSinger "si" voor dit foneem. In het Engels kan dit voorkomen in woorden als "ease". Veel mensen spreken deze klinker uit met de lippen horizontaal, alsof zij aan het glimlachen zijn. Als u dat kunt, neem dan het "ee" geluid op met afgeronde getuite lippen, vergelijkbaar met het Duitse u-umlaut. Als u het "ee" geluid met een glimlachend gezicht heeft opgenomen, dan zal het bij hogere tonen gezongen wat schel klinken.

    Soms kan RealSinger de fonemen niet achterhalen, of hij lokaliseert hen op de verkeerde plaats. U kunt de donkere delen verplaatsen door hen met de muis te bewegen. U kunt het hele opgenomen gebied afspelen, of alleen het geselecteerde deel. Het is belangrijk dat de fonemen zorgvuldig worden gekozen - zij zijn de bouwstenen die gebruikt worden om alle andere woorden op te bouwen!
    Meer informatie over het afstellen van het selectiebereik vindt u in het hoofdstuk "Aanpassen van het selectiebereik van fonemen".
    Als u tevreden bent, dan klikt u op "Valideren". Het verwerkte foneem wordt dan toegevoegd aan de RealSinger stem.

    Nadat u een woord heeft gevalideerd, dan verandert zijn verschijning op de woordenlijst. U weet welke woorden u heeft gevalideerd en met welke u dat nog moet doen. Als u geen gebruik maakt van de automatische opnamevolgorde, dan kunt u de woorden in een willekeurige volgorde kiezen en gevalideerde woorden opnieuw opnemen. Als dat nodig is, kunt u ook incomplete resultaten opslaan en de lijst op een ander moment verder afmaken. U kunt ook sommige woorden overslaan. RealSinger zal dan als substituut het kunstmatige geluid uit de Virtual Singer database gebruiken (maar dat wordt niet aangeraden).
    Voor de beste geluidskwaliteit moet u altijd alle woorden opnemen, bij voorkeur in dezelfde sessie. Uw stem is dan consistent voor alle gebruikte woorden. Als u klaar bent met het opnemen van uw eigen stem, klik dan op afsluiten om terug te gaan naar de Virtual Singer dialoog.

    Standaard gaat Virtual Singer er vanuit dat u een mannenstem gebruikt en dat u hem voor noten op de hoogtonige notenbalk zult gebruiken. Daarom klinkt het geluid één octaaf lager dan de opgeschreven noten. Als u een vrouw bent, of als u deze stem in de bas notenbalk of met een Treble-8vb zult gebruiken, stel dan de octaaf verschuiving in op nul. Als u dat wilt, kunt u ook de positie van de zanger veranderen. 

    In de Virtual Singer dialoog kunt u nu op "Opslaan voorinstelling" klikken. Geef uw stem een naam en sla hem op in de map voor RealSinger Latijnse stemmen. De naam identificeert de stem en niet het figuur op het podium. De opgeslagen stem kan gebruikt worden door iedere zanger met dezelfde taal in verschillende documenten. Het figuur op het podium heeft altijd de naam van de notenbalk die hij zingt, in plaats van de stem die hij gebruikt.

    Klik op OK om de dialoog van Virtual Singer te sluiten. U bent nu terug in uw muziekdocument. Het podium wordt nog steeds getoond. Kies nu Opslaan om uw document te bewaren, ook al staat er nog geen muziek in.

    Gebruiken van uw nieuwe echte zangstem


    Open het Latijnse voorbeeld "Exsultate" in de map "VirtualSinger/Demos/Latin". Er zijn twee zangers: "Ron Real" en "Vic Virtual". Dubbelklik op het figuur van "Ron" om Virtual Singer te openen. Ron start als de standaard mannelijke Virtual Singer. Deze stem gaat u veranderen. In het menu met de stemmen zoekt u de stem die u net heeft aangemaakt (herinner u dat u hem in de Latin map heeft geplaatst). Virtual Singer kan u nu melden dat u de vorige instellingen zult kwijtraken. Bevestig dit en klik op OK om terug te gaan naar het podium en de muziek.

    Sla het bestand op (Opslaan als) met een andere naam. Speel nu de muziek af. "Ron" en "Vic" zullen harmonieus samen zingen, waarbij "Ron" de hoge stem zingt. U kunt de andere stem dempen, als u dat wilt.

    Heel waarschijnlijk klinkt uw "Ron" stem nogal ruw. Dubbelklik op "Ron" om Virtual Singer te openen. Klik nu op de knop "Stem bewerken". Een nieuwe dialoog komt op. Onder "Klankkleur" kiest u nu een waarde dichtbij 30 voor iedere glottal en opening. Speel hem opnieuw af en hoor nu het verschil in "Ron's" stem.

    Als u de muziek opslaat, dan gelden de wijzigingen aan "Ron" alleen voor dit document. De opgenomen stem blijft zoals hij was. Als u de gewijzigde stem beschikbaar wilt maken binnen andere muziek, dan kunt u binnen Virtual Singer op "Opslaan voorinstelling" klikken om de stem in een bestand op te slaan. Gebruik "Ron" niet om Engels te zingen, of eender welke taal buiten het Latijn. Hij zal de taal niet begrijpen, omdat u geen opnamen heeft gemaakt van de fonemen die nodig zijn om woorden op te bouwen in een andere taal.


    Als u uw RealSinger stem afspeelt, dan kan het u opvallen dat sommige fonemen te luid klinken en andere te zacht, zeker als zij onderling vergeleken worden. Als een foneem niet consistent is met andere fonemen, dan hoort u dit verschil op ieder moment dat dit foneem wordt gebruikt. Om dit probleem op te lossen opent u het Virtual Singer palet door te dubbelklikken op de zanger. U kiest nu voor "Stem bewerken" en vervolgens de "Geavanceerd" tab. Klik hier op de "Wijzigen fragmenten" knop. Vindt het foneem in de lijst aan de linkerkant en selecteer hem. Rechts ziet u verschillende verticale schuifbalken. De uiterst rechtse twee zijn die voor het volume: volume aan het begin en het piekvolume. Beweeg deze schuiven zoals benodigd omhoog of omlaag. Speel uw muziekstuk opnieuw af. Als u tevreden bent met het resultaat van de relatieve volumes, dan kunt u deze instellingen opslaan. Er zijn nog vele andere instellingen voor fonemen mogelijk.

    Gefeliciteerd met het maken van uw eerste echte zangstem! De rest van deze RealSinger documentatie beschrijft de wijzen waarop u voor de opgenomen stem uw stemopname, de precisie van stemfragmenten en RealSinger aanpassingen kunt verbeteren.

    RealSinger

    Aanpassen van het selectiebereik van fonemen


    Na ieder opgenomen woord zal het programma proberen om een bijzonder foneem in het woord (dat in hoofdletters in het voorbeeldwoord is geschreven) proberen te vinden. De rest van het woord wordt verwijderd. Soms lukt dat, soms niet. U kunt de keuze van het programma accepteren, of u kunt uw eigen foneem vinden. Soms is uw gehoor beter dan de mathematische kwaliteit van het programma. U wordt dus aangeraden om uw eigen selectiebereik in de opname te vinden, ook al lijkt het berekende resultaat correct.

    Hieronder staat een lijst van verschillende soorten fonemen waarvoor u gevraagd kan worden deze op te nemen en welk selectiebereik het programma kan verwachten om te kunnen valideren.

    Dichtstopping


    Wanneer een vocale plosieve medeklinker (G, B, D) wordt uitgesproken, dan wordt net voor de uitspraak de mond volledig gesloten en wordt het stemgeluid gedurende een korte tijdspanne gedempt. Deze tijdspanne is niet helemaal stil: terwijl de mond gesloten is, gaat de lucht vanuit de longen langs de stembanden die daarmee blijven trillen. De luchtdruk in de mond neemt toe, totdat de lippen opnieuw open gaan en de medeklinker met een grote kracht wordt uitgesproken (dit is waarom deze fonemen met als plosieven worden aangeduid).

    De dichtstopping is het gedeelte dat uitgesproken wordt, terwijl de mond gesloten is. U kunt dit op de geluidsgrafiek zien: een korte periode die omgeven wordt door sterkere plosieven.

    Opmerking voor het Duits:

    In het Duits kunnen vocale plosieve medeklinkers niet aan het einde van een woord staan: ze worden uitgesproken als hun niet gevocaliseerde equivalenten (G->K, B->P, D->T).
    Maar hier zult u een gevocaliseerde medeklinker aan het eind van een woord nodig hebben. Als aan u bijvoorbeeld gevraagd wordt om de lettergreep "caB" op te nemen, dan spreekt u hem uit als "caB(e)" met een kort beëindigende "e".


    Korte en lange klinkers (trans)


    Normaal worden deze klinkers alleen in hun korte vorm gebruikt (en nooit verlengd). U moet het woord een beetje anders uitspreken dan in het "echte leven" en de klinkers langer maken. Als u het selectiebereik van deze instelt, let er dan op dat u alleen deze klinker hoort en niet die welke daarop volgt.

    "Statische" klinkers

    Dit zijn vaststaande of "statische" klinkers, omdat hun fonetische waarde niet varieert met de tijd als zij uitgesproken worden.
    U kunt, als u dat wilt, alleen een kort gedeelte van de klinker selecteren. Kies het gebied waarin de klankkleur het beste klinkt en waarbij de toonhoogte en de variatie in de sterkte niet al teveel veranderen. Hoe korter het gekozen gebied, hoe korter de resulterende stemklank zal zijn.

    Opmerking voor het Duits:

    In het Duits zijn er "lange" en "korte" versies van klinkers. Om het programma voldoende data te geven om deze "korte" medeklinkers te analyseren, moet u deze klinkers met ten minste een halve seconde verlengen. Ook al is dit niet hoe zij in werkelijkheid in het Duits klinken.

    Eerste deel van een tweeklank (diphth) - Alleen Engels -

    Een tweeklank is een klinker die met de tijd verandert wanneer hij wordt uitgesproken. U moet hier het eerste deel van de tweeklank verlengen en hem als een statische klinker laten klinken. Selecteer een gedeelte van dit statische geluid.
     

    Volledige tweeklank (full dipht.)  - Alleen in Engels -

    Hier moet u de volledige tweeklank opnemen en hem erg kort uitspreken. Let op dat u het volume niet laat dalen of dat de toonhoogte omlaag komt aan het einde van de tweeklank (stel u voor dat u nog een woord zou uitspreken, direct na deze). U moet nu de hele tweeklank selecteren. Zorg voor een goede articulatie en verleng het geluid niet teveel, want anders wordt het resulterende geluidsbestand veel groter.

    Rekbare medeklinkers

    Deze medeklinkers kunnen worden gerekt (M,N,L,S,F enzovoorts). Imiteer het voorbeeld. Voor de statische klinkers selecteert u het gedeelte waarin het volume min of meer constant blijft.

    Plosieve niet gevocaliseerde medeklinkers (T,P,K)

    Deze medeklinkers worden voorafgegaan door een korte periode van een "glottal stop", ofwel een stille fase. Benadruk deze medeklinker zelf en zorg dat hij luider klinkt dan hij dat normaal in de gesproken taal zou doen. Stel vervolgens het geselecteerde bereik zodanig in, dat hij direct na de glottal stop start en eindigt nadat de medeklinker en zijn aspiratiegeluid zijn beëindigd.
     

    Plosieve gevocaliseerde medeklinkers (D,B,G)

    Deze medeklinkers worden voorafgegaan door een korte periode van "dichtstopping" (zie hierboven). Benadruk deze medeklinker zelf en zorg dat hij luider klinkt dan hij normaal in de gesproken taal zou doen. Stel vervolgens het geselecteerde bereik zodanig in, dat hij direct na de glottal stop start en eindigt nadat zijn aspiratiegeluid zijn beëindigd. Zie ook de opmerking voor het Duits in het "Dichtstopping" onderdeel.

    Inademing (hhh)

    Adem snel in (in minder dan 1 seconde) zonder geluid van de lippen. Open uw mond voordat u de opname start en adem dan in alsof u verbaasd was. Stel het selectiebereik zodanig in dat het hele geluid wordt omvat (met een korte periode van stilte na het geluid).

    RealSinger

    Factoren om rekening mee te houden bij het

    opnemen voor RealSinger

    Ruisfactoren

    Omgevingsruis

    Als een kort durende ruis uw opname verstoort, maak dan direct een nieuwe opname. Heeft u metgezellen bij u, suggereer hen dan om elders te gaan zitten. Als zij een kleine beweging maken, die u niet opvalt, dan kan dit nog steeds hoorbaar zijn in de opname. Ja, de vriend die achter u zit, kan aan het giechelen zijn, terwijl u een opname maakt...

    Brom door wisselspanning

    De wisselspanning (AC, Alternating Current) van uw land heeft een frequentie van 50 of 60 Hz. Deze frequentie voert de boventoon in het vocale gebied, in het bijzonder bij 150Hz (180Hz). Hier rechts staat het spectrum van de brom van de wisselspanning in een niet goed ingerichte omgeving. Het is erg belangrijk om de brom van de wisselspanning te verminderen, want het is erg moeilijk om dit geluid weg te halen, zonder uw stem te vervormen.

    Als u een schootcomputer gebruikt, dan is het overschakelen op de batterij de eenvoudigste manier om de brom te vermijden. Zorg ervoor dat er geen apparaten zijn aangesloten. Als u apparaten heeft aangesloten, ontkoppel de kabels dan als de machine uitstaat. Zorg ervoor dat zij niet aan de computer hangen. Als de stekker niet geaard is (bijvoorbeeld omdat het stopcontact geen voldoende uitstekende aarden heeft), zorg dan voor een goede aarding.

    Sommige microfonen zullen als u hen vasthoudt veel brom van de wisselspanning opvangen. Als dat het geval is, plaats de microfoon dan op een houder en houd hem niet langer vast. Als u geen houder heeft, maak hem dan vast aan een houten stok en plak hem dan vast aan de achterkant van een stoel. Wees hier erg nauwkeurig in. Omdat een microfoon gemaakt is om hem in de hand vast te houden, betekent niet altijd dat dit noodzakelijk is of zelfs moet. Als u een headset microfoon gebruikt, kijk dan of de brom minder is als u de headset afdoet.

    Wees er zeker van dat de microfoonkabel niet vlak langs een wisselspanningskabel loopt. Er kunnen ook wisselspanningssnoeren in de vloer zitten, dus bewegen met de microfoonkabel kan dan ook helpen. Als u er een gebruikt, dan geldt hetzelfde voor het snoer tussen de computer en het cassettedeck. Het is erg belangrijk om uit de buurt te blijven van apparaten met een motor, zoals plafondventilators. 

    Machinegeluiden

    Als u een ruisspectrum ziet die eruit ziet als die hierboven, maar de basisfrequentie van uw wisselspanning is niet de eerste piek, dan is de bron van de ruis waarschijnlijk een apparaat met een motor. Machinegeluiden komen algemeen voor. U heeft uzelf al geleerd om uw koelkast te negeren, de verwarming, ventilatie, computerventilatoren en tikkende klokken. Maar als zij aanwezig zijn, dan komen zij ook in uw opname. Probeer, als dat kan, alle machines uit te zetten - en vergeet niet hen later weer aan te zetten! Als u veel ruis heeft, dat verdeeld is over het hele spectrum, dan kan dat veroorzaakt worden door lucht die door een ventilatiesysteem stroomt.

    Systeemruis

    Sommige ruis wordt veroorzaakt door de elektrische eigenschappen van uw systeem. Als deze ruis klein is, dan kan RealSinger hem analyseren en het effect ervan verminderen. Maar als de systeemruis te groot is, dan moet u een andere opnamemanier vinden.

    Als de geluidskaart van uw computer slecht is, dan kan hij last hebben van de elektrische ruis van de omliggende computeronderdelen. Deze komen dan ook in uw opname. Dit is vooral het geval als u een microfoon gebruikt die direct op de microfooningang van de computer is aangesloten. Als u alle andere bronnen van ruis heeft geëlimineerd en u nog steeds veel onverklaarbare ruis overhebt, dan kan deze aansluiten het probleem zijn. Probeer dan uw stem op het cassettedeck op te nemen, of gebruik een voorversterker. Sluit de line-out dan aan op de line-in van uw computer, in plaats van op de microfooningang. Let op dat andere opname apparatuur vaak een ander soort microfoon gebruikt, dan die welke op computers wordt aangesloten.

    Als u een cassettedeck gebruikt, dan is het beter om high-bias of metaalbanden te gebruiken en de ruisreductie aan te zetten. Gebruik nooit de automatische instellingen voor het opnameniveau. Maak ook nooit gebruik van een "ingebouwde" microfoon van een recorder.

    Factoren voor geluidskwaliteit

    Equalization

    De menselijke stem omvat belangrijke frequentie componenten die een breed bereik hebben. De basis toonhoogte van gezongen noten ligt beneden de 500Hz (nog lager dan de mannelijke stem) en heeft belangrijke boventonen met hogere frequenties. Het bereik tussen de 2-6KHz omvat frequenties die kleur en klank aan de stem geven, vooral bij sommige medeklinkers en overgangen.

    Wees er zeker van dat uw microfoon een juiste gevoeligheid heeft op dit spectrum. Als de microfoon gevoelig is voor alleen lage frequenties, maar hij heeft een kunstmatige versterking voor hogere frequenties, dan zal uw opname te hel klinken. Sommige computermicrofonen die bedoeld zijn voor spraakherkenning (om woorden om te kunnen zetten in tekst) kunnen dit soort kunstmatige bereiken voor frequenties hebben. Maar zolang een microfoon het voldoende goed doet over het vocale frequentiebereik, dan is het niet nodig om een vlakke (platte) frequentieherkenning te hebben. RealSinger heeft hiervoor een equalizer.

    Verzadiging en clipping

    Verzadiging en clipping komt voor als het invoersignaal te sterk is. Dit kan bij de microfoon al gebeuren, maar ook op iedere plaats binnen de verwerking van het geluid plaatsvinden.

    Als uw stem te luid is, dan zal de microfoon het geluid vervormen, zelfs als de elektrische uitvoer van de microfoon binnen het acceptabele gebied ligt. Computermicrofonen hebben vaak een laag dynamisch bereik. Dit betekent dat er niet veel verschil is tussen de zachtste geluiden die zij kunnen waarnemen en de ruis, en dat de hardste geluiden vaak vervorming veroorzaken. Als u voor RealSinger opneemt, dan is het belangrijk om uw stem op een gelijk volume te houden. Dit is vooral belangrijk als u een computermicrofoon gebruikt.

    Professionele audiomicrofonen hebben een veel beter bereik van geluidssterkte die zij zonder vervorming kunnen opvangen. Het frequentiebereik van dit soort microfoons is echter ook groot. Dit soort microfoons wordt vaak met een voorversterker (of cassettedeck) gebruikt. Wees er zeker van dat u voldoende aandacht besteed aan de VU of andere amplitude meters van de signalen. Het is geen probleem als u kort over een limiet heengaat als het onderdeel niet belangrijk is voor dat deel van een woord, of ver afstaat van het foneem dat u wilt valideren.

    Gebruik nooit de automatische instelling voor het geluidsniveau (AGC) als u opnames maakt voor RealSinger. De vervormingen die door AGC worden veroorzaakt, zijn waarschijnlijk groter dan de vervormingen die verwijderd kunnen worden. Het is daarom beter om wat meer afstand tot de microfoon te nemen, of handmatig de instellingen voor het niveau aan te passen. Draagbare cassetterecorders en memo recorders op kantoor gebruiken vaak AGC. Als u dat kunt, vermijdt dan dat soort apparaten.

    Als u een signaal doorvoert naar uw computer, wees er dan zeker van dat u de juiste aansluitpluggen gebruikt. Neem nooit een signaal dat uit de aansluiting voor de luidsprekers komt. De beste aansluiting is de line-out naar de line-in.

    Als u een audio editor gebruikt om digitale filters bij het opgenomen geluid te gebruiken, wees er dan zeker van dat de filters uw geluid niet clippen.

    Bijzondere problemen

    Moeilijke geluiden

    Sommige medeklinkers zijn moeilijk om op te nemen. Dat kan zijn omdat zij zacht zijn, of omdat zij veel luchtstroom veroorzaken. In het Engels zijn dit de f, h, s, en de th (thin). U moet uw mond dan dicht bij de microfoon plaatsen, maar de luchtstroom mag de microfoon niet raken. Het helpt soms als u de luchtstroom kunt voelen wanneer u deze geluiden maakt. U kunt er dan zeker van zijn dat de microfoon op een juiste plaats staat.

    Sommige andere medeklinkers zijn ook moeilijk om op te nemen, want zij zijn erg kort. In het Engels zijn dit de b, d, de harde g (go), k, en de p. Deze geluiden hebben een kort moment van hoge intensiteit dat snel terugvalt naar een kort geluid. Als zij te luid worden uitgesproken, dan zal het intensieve deel verzadigen of clippen. Als zij te zacht worden uitgesproken, dan kan het teruggevallen gedeelte niet door de microfoon opgevangen worden. Als u van nature deze medeklinkers zacht uitspreekt, dan kan RealSinger besluiten dat uw stem "te luid" is. Dit baseert hij op het deel van het opgenomen woord dat tot de medeklinker leidt. Weersta de verleiding om deze op een onnatuurlijke manier uit te spreken, als u RealSinger wilt "helpen" hen te vinden. Als u dat doet, dan zal RealSinger een onnatuurlijk geluid vinden.

    Als u moeilijkheden ondervindt bij het naar tevredenheid opnemen van deze medeklinkers, of als u over het algemeen wat RealSinger van u hoort wilt veranderen, neem dan uw geluid op en gebruik dan een audio editor. U kunt dan de amplitude van het onnodige deel van het woord dat "te luid" is verminderen, waardoor een benodigd, zachter gedeelte kan worden gevonden. Meestal wordt dit niet aangeraden, omdat het bewerken van het volume in het deel van het geluid dat de gewenste foneem bevat, meestal problemen veroorzaakt bij het proces dat de ruis moet verwijderen.

    Gebruiken van een audio editor

    Een audio editor is een programma dat een audiobestand opent, de inhoud verandert en het resultaat naar een nieuw audiobestand exporteert. Eén van die programma's is Audacity (voor Windows en Macintosh). Hij is beschikbaar op sourceforge.net. Naast het openen en exporteren van WAV bestanden, kan hij ook Vorbis OGG bestanden openen en exporteren. Deze bestanden kunnen door RealSinger worden gebruikt, in plaats van een live stem.

    Met een audio editor kunt u:

    1. Een langdurige opname met meerdere woorden importeren en deze in de individuele woorden opdelen;
    2. Het volume of de equalizatie aanpassen;
    3. Het geluid onderzoeken op de aanwezigheid van plotselinge ruis;
    4. Verschillende effecten toepassen (niet aangeraden voor RealSinger).

    Met een audio editor kunt u bronnen van ruis vinden door te kijken naar naar de amplitude en de frequentie van deze ruis. Het meest waardevolle gebruik is gedurende het onderzoek van de opgenomen wavevormen op de aanwezigheid van verzadiging en clipping. Hierom is het goed om uw opnamemethode van tevoren te testen en de resultaten met een audio editor te bekijken. U kunt dan de noodzakelijke aanpassingen in uw installatie aanbrengen. RealSinger zal dan kwalitatief goede geluiden hebben om deze als uw stem te kunnen gebruiken.

    Verzadiging treedt op als er een toename in de kracht van het geluid in het opgenomen geluid een lagere toename veroorzaakt. Verzadiging is vaker wel dan niet gewenst, omdat het zeker beter is dan clipping. Maar het beste is om in RealSinger verzadiging te voorkomen, omdat de opgenomen tonen gebruikt worden in zachte en luide onderdelen. Als u met de audio editor naar de opnamen van uw stem kijkt en u ziet dat de amplitude altijd ongeveer gelijk is bij zowel harde als zachte delen, dan kunt u te maken hebben met verzadiging. (Of u bent meesterlijk in het op een gelijk volume houden van uw stem!) Probeer nu een opname te maken met een lager volume, of plaats de microfoon wat verder weg van uw mond. Wees er zeker van dat de automatische niveau instelling (AGC) niet gebruikt wordt. Bij, of vlakbij, ieder onderdeel van het woord dat gebruikt zal worden voor het foneem dient u verzadiging te voorkomen.

    Rechts vindt u een aantal plaatjes (verkleind) van een audio editor. Het bovenste plaatje toont een wavevorm die correct is opgenomen. Ondanks het feit dat Virtual Singer het voorbeeld met een gelijk volume afspeelt, ziet u dat de menselijke stem in amplitude varieert.
    Deze onregelmatigheden kunnen gezien worden aan de enveloppe (of buitenkant) van de wavevorm.

    Het tweede plaatje is hetzelfde geluid, maar nu met verzadiging opgenomen. U kunt zien dat de onregelmatigheden aan de enveloppe, glad zijn gemaakt. Als u het spectrum zou bekijken, dan zou u zien dat sommige frequenties prominenter in de enveloppe van de wavevorm aanwezig zijn, dan vergeleken met de enveloppe van de niet verzadigde wavevorm.

    Het derde plaatje toont clipping. In dit geval werd dit veroorzaakt door een te groot elektrisch signaal aan de input van de geluidskaart. U kunt zien dat de enveloppe flink afgevlakt is (de afvlakking kan zowel symmetrisch als asymmetrisch zijn).

    Het vierde plaatje toont eveneens clipping, ondanks het feit dat de opgenomen wavevorm een lagere amplitude heeft dan de eerder getoonden. In dit geval is de clipping opgetreden bij de microfoon, omdat het geluid te hard was. Het elektrische signaal werd verminderd door de automatische volumeregeling van de geluidskaart. Zodra een wave geclipt is, kan hij niet meer ontclipt worden.

    Links ziet u een samengesteld plaatje van twee spectra. Zij betreffen hetzelfde woord, maar zij zijn met verschillende microfonen opgenomen. De interessante regio's zijn gemarkeerd met en sterretje. Eén van de microfonen (het paarse spectrum) heeft een sterkere opname in de tweede boventoon (derde harmonische). Dit is karakteristiek voor de verzadiging. Deze microfoon toont ook een sterkere opname in het hogere frequentiegebied -kan zijn door een kunstmatige verbetering- die het geluid helder en scherp maakt. Deze microfoon was bedoeld voor stemherkenning op een computer.

    De andere microfoon was een voorversterkte dynamische microfoon, die meestal gebruikt wordt voor audio-opnames. Hij heeft een vrij goede geluidskwaliteit (het groene spectrum).

    RealSinger

    Aanpassen van fonemen


    Zodra alle fonemen opgenomen zijn, kunt u een voorbeeldmelodie afspelen.

    Sommige fonemen zullen zeer waarschijnlijk anders klinken dan u had verwacht. Zij hebben aanpassingen nodig.

    Hoe vind ik een slecht foneem

    Aanpassen van een foneem


    Er zijn verschillende problemen die ervoor kunnen zorgen dat een foneem verkeerd klinkt.

    Als de klankkleur (de toon of het geluid) van het foneem niet overeenkomt met het verwachte resultaat, dan raden wij u aan om hem opnieuw op te nemen. Hiertoe selecteert u het foneem in de lijst aan de linkerkant en daarna klikt u op Opnemen.

    Als het probleem voortkomt uit de sterkte (volume of kracht) van het foneem, dat wil dus zeggen dat het foneem te zacht of te hard in het woord staat, dan is er geen noodzaak hem opnieuw op te nemen. Aan de linkerkant van het spectrum van het foneem kunt u de sterkte aan het begin en het einde instellen. Gebruik hiertoe de schuifbalken Vst (Volume start) en VMa (Volume maximum).

    Ook andere aanpassingen kunnen hier worden uitgevoerd, maar zij vereisen een diepere kennis van de interne opbouw van RealSinger. Zij zijn daarom voorbehouden aan ervaren gebruikers:

    Twee schuifbalken voor de tijd van de coarticulatie:
    Dtd is de transitietijd vanaf het vorige foneem;
    Dtf is de transitietijd naar het volgende foneem.

    RealSinger

    Technische achtergrond
    Opmerking: Deze pagina geeft een kort overzicht van de wijze waarop RealSinger een stem produceert.
    Voor het gebruik van RealSinger is het niet nodig om dit hoofdstuk door te lezen. Dit hoofdstuk is bedoeld om technische vragen die sommige gebruikers hebben over de interne algoritmen te beantwoorden. Om het product te gebruiken, is het niet nodig dit te kennen.

    Inleiding

    Om een realistische zangstem te synthetiseren, is het eerste dat bij een programmeur opkomt om hiervoor gebruik te maken van een verzameling van opgenomen fonemen. Hiermee kan een stem worden gegenereerd.
    Drie problemen worden daarbij al snel zichtbaar:
    1. De algoritmen die gebruikt worden voor het genereren van een foneem bij een iedere toonhoogte (fundamentele frequentie).
      Het opnemen van ieder foneem bij alle toonhoogten is vrijwel niet haalbaar. Dit zou een langdurig een groot opnameproject worden, waarbij grote stembestanden ontstaan;
    2. Het algoritme moet in staat zijn om een foneem uit te kunnen rekken of te verlengen tot iedere tijdsduur;
    3. Het algoritme moet in staat zijn om een nette overgang te genereren van de ene foneem naar de volgende. Hiermee moet coarticulatie worden gesimuleerd (het volgende foneem wordt al gehoord voordat het huidige foneem afgelopen is).
    Voor ieder probleem kan in de computerliteratuur een oplossing worden gevonden.
    Er zijn efficiënte algoritmen die problemen 1 en 2 oplossen. Zij verwerken de digitaal opgenomen data onmiddellijk. De programmeur kan nu de frequentie (toonhoogte) en de tijdsduur aanpassen. Deze algoritmen worden in de meeste populaire geluidseditors gebruikt om de toonhoogte en snelheid van een geluid onafhankelijk aan te passen. Zij worden ook met succes in spraaksynthese gebruikt, omdat de variaties in frequentie (de toonhoogte) nogal klein zijn.
    Maar in het geval van een zangstem kunnen deze algoritmen niet gebruikt worden. Zij zijn niet efficiënt genoeg als de toonverandering te groot is. Het resultaat is als zodanig niet "slecht", maar de stem wordt vervormd, ongeveer als een magnetische tape die te snel wordt afgedraaid (waardoor je eekhoornstemmetjes krijgt).

    Voor probleem 3 worden niet alleen de individuele fonemen opgenomen. Ook worden alle mogelijke combinaties van twee of drie fonemen (twee- en drievoudige fonemen) opgenomen. Dit systeem slaat het effect van de coarticulatie op en maakt de gegenereerde stem realistischer. Maar ook hier geldt dat het proces van opnemen nogal moeilijk en intensief is. Het kost soms vele uren van de spreker of de zanger. Het resulterende stembestand is vaak ook behoorlijk groot (verschillende megabytes).

    RealSinger gebruikt originele algoritmen om al deze problemen tegelijkertijd op te lossen. RealSinger manipuleert frequentie spectra.

    Sommige spraakgeneratoren hebben in het verleden geprobeerd om de frequentie spectra van de stem te gebruiken om een nieuwe stem te genereren. Deze methode bleek helaas te lastig om hem werkend te krijgen. Dit kwam omdat het opnieuw opbouwen van het geluid vanuit een verwerkt spectrum gebruik moest maken van een omgekeerde (dus inverse) Fast Fourier Transform (IFFT). De oorspronkelijke fasewaarden moesten opnieuw correct worden samengesteld. Als dit niet nauwkeurig gebeurde, dan konden opeenvolgende stukken geluid niet netjes naast elkaar worden geplaatst en werd een ongewenste ruis op de achtergrond gehoord.

    Het stemspectrum

    In spraak of gezang is de trillingsvorm die uit de stemspleet voortkomt (dat is het geluid dat gemaakt wordt door de stembanden zodra zij gaan trillen als er lucht uit de longen langsstroomt) een combinatie van harmonieën (meervouden van de fundamentele frequentie f0).

    Op een sterkte/frequentie (power/frequency) grafiek lijkt deze trillingsvorm eruit als een kam. Iedere tand van de kam staat precies op een frequentie die een meervoud is van de fundamentele f0:



    Zodra de toonhoogte van de stem toeneemt, dan verschuift de fundamentele frequentie f0 naar rechts (dus naar een hogere frequentie). De start van de frequentie tussen de twee opeenvolgende harmonieën neemt eveneens toe, maar blijft gelijk aan f0.



    Bij het passeren van het stemkanaal worden sommige frequenties versterkt door de resonanties in de holten, terwijl anderen juist weer worden verzacht. Het resultaat is dat sommige harmonieën luid klinken en andere wat zachter. Het spectrum van het stemkanaal hangt af van het foneem dat op dat moment wordt uitgesproken of gezongen. Hij verandert niet erg sterk als de frequentie (dus toonhoogte) toeneemt of afneemt.


    De samensmelting van deze twee spectra (de stemspleet en het stemkanaal) resulteert in het hoorbare spectrum. De luisteraar kan dan onderscheid maken tussen zowel het foneem (dus wat er gezegd wordt) en de toonhoogte (de gezongen noot).

    De grondslag van RealSinger

    Het doel van RealSinger is om voor ieder foneem van een bepaalde taal een opsplitsing te maken in het opgenomen signaal. Daaruit kunnen dan de spectra van de stemspleet en het stemkanaal worden gehaald. Alleen het spectrum van het stemkanaal wordt opgeslagen. Dit spectrum kan later worden toegepast op een gegenereerd spectrum van de stemspleet om het originele geluid opnieuw op te kunnen bouwen. Dat kan dan bij iedere toonhoogte.

    Het leerproces
    Dit algoritme zorgt ervoor dat RealSinger slechts enkele waarden voor ieder foneem hoeft op te slaan. Dit betekent dat de stembestanden erg klein zijn (kleiner dan 40kB zodra zij zijn gecomprimeerd).

    Genereren van de stem
    Dit algoritme simuleert de coarticulatie effecten. Daarom is het niet nodig om de hele set van twee- of drieklanken op te nemen. Alleen de zuivere fonemen zijn nodig.

    Spoken voice


    Lyrics can be spoken instead of sung.
    To have lyrics spoken add a "Text" type stave to the document
    Lyrics related to this stave will be read.

    In the Virtual Singer palette, the singer is marked by a "SP" icon.

    Lyrics can be spoken two ways:
    - through the system speech synthesizer
    - through Virtual Singer

    If you are using the system speech synthesizer, you can't be sure to get the same result on all computers. If a voice is not present on the computer that plays the document, the closest voice (language, gender...) will be used.

    It is however possible to convert this stave to a digital track afterwards or to export in MyrWeb format to ensure the same playback.

    When editing the spoken voice settings ("Staves > Edit human voice" menu) you can select the speech rate in words per minute.

    If the sentences to be said is too long to match the time limits fixed by the document, the speech rate will be sped up, without exceeding the maximum rate.

    When writing lyrics, use the appropriate punctuation, capitals, line breaks: this will enable the lyrics to match the time position.

    Special commands are ignored.

     

    Virtual Singer

    Bibliografie en dankwoord

    Bedankt

    Wij willen iedereen bedanken die ons heeft geholpen bij het bouwen en verbeteren van dit programma (excuses voor een ieder die we hier vergeten zijn):

    Beta-testen en zoeken naar fouten

    B.J. Ash
    Roland Couty
    Philippe Deschamp
    Andrea Dolcetti
    Patricia Faure
    Bruno Furlano
    Jerry Gamble
    Hans-Erik Lehndal
    Paul Mercer
    Carmel Morris
    Cleodhna Nightshade
    Eric Paget
    Harry Singkoh
    Jérémie Vautard
     

    FaSoLa (nootvormen) solmisatie

    Gina Balestracci
    Karen Willard
    Martha Henderson

    en iedereen bij www.fasola.org

    Engelse fonetiek

    Kay Dekker
    Jim Dicecco
    David Griffith
    Arthur Ingram
    Ivan Manson
    John W. Morgan

    Spaanse fonetiek

    Yannick Marchegay

    Italiaanse fonetiek

    Harry Singkoh

    Finse fonetiek

    More Karvonen
    Kari Reiman

    Japanse fonetiek

    Nobumasa Sato

    Duitse fonetiek
    Karl Anders
    Christian Bayet
    Wolfgang Boehmig
    Nicole Franz
    Lou Gruber
    Christian Knappke

    Occitaanse fonetiek

    Jean Pierre Bonnal
    Patricia Faure

    Bibliografie en links

    Wij danken ook de auteurs van de teksten die ons geholpen hebben om veel over de stemsynthese te leren.

    Monique en François Léon, La prononciation du Français, Nathan, 1997.

    Dennis Klatt, Review of text-to-speech conversion for English, 1987.

    Dennis Klatt, Software for a cascade /parallel formant synthesizer, 1980,

    Michael W. Macon, Speech Synthesis Based on Sinusoidal Modeling, 1996.
    It is with profound sorrow that we must announce the death of Mike Macon. Mike died on Thursday, March 15th 2001, in the midst of a heroic battle with lymphoma due to secondary complications of his treatment. http://www.ece.ogi.edu/~macon/

    M Slemmett, These, http://www.acoustic.hut.fi/~slemmett ,1999.

    Fréderic J Harris, On the use of Windows for Harmonic Analysis with the Discrete Fourier Transform, 1978.

    Jean Piché & Peter J. Nix, HTML Csound Manual, 1994.

    Thierry Dutoit, A Short Introduction to Text-to-Speech Synthesis, 1998.

    St. Louis Metro Singers, American Guild of Organists, Pronunciation of Church Latin, http://members.aol.com/stlmetros/index.html

    SAMPA (Speech Assessment Methods Phonetic Alphabet), http://www.phon.ucl.ac.uk/home/sampa/home.htm, 1999

    FaSoLa web site, Informatie over FaSoLa (nootvorm notatie, solmisatie):  http://www.fasola.org

    Finse taal: http://www.malibutelecom.com/yucca/Finnish.html

    Italiaanse taal: http://italian.about.com/homework/italian/index.htm

    Japanse taal: http://sp.cis.iwate-u.ac.jp/sp/lesson/j/doc/

     

    Myriad HQ
    Myriad HQ logo design by Gaël Martin


    Myriad HQ is an additional module for our music products. It brings an enhanced audio quality, new option for digital output, and high-quality sounds, generated by external plug-ins (VSTi) or by "MyrSynth-Guitar", our pinched string instrument generator


    Trial vs registered version


    The Myriad HQ module can be used free of charge in trial mode. All its features are then functional, but the module disables itself after some time in the session.
    To continue trying it, you just have to quit the program then run it again.

    If you are convinced by the tryout, you can then purchase a license for 30 euros (or US$37). You'll receive a personal registration code that unlocks the Myriad HQ limitations.


    Control Panel


    To activate or deactivate each component of Myriad HQ, open its palette in the "Windows" menu.
    In this palette, a set of buttons will let you switch each component on or off:

    - The "General" button activate or deactivate all the components at once
    - "Digital high definition": hi-quality output and export
    - "High definition post-processing": improve d score sound post-processing
    - "Multi-channel output": to manage more than 2 loudspeakers (5.1, 7.1, etc)
    - "MyrSynth-Guitar instruments": Sounds for guitars and other pinched string instruments
    - "External instrument modules": use of VSTi plug-ins

     

    Myriad HQ

    Digital High-Definition
    Myriad HQ logo design by Gaël Martin


    To store a sound digitally, the computer gets the value of air pressure on the microphone membrane, thousands of times per seconds. This list of values (samples) makes the digital sound, that can be stored, processed by mathematical operations, or replayed by the reverse process.

    Quality of a digital sound is therefore defined by two values:

    - Its sample rate, which is the number of samples per second

    - The sample "depth", in bits, which is the accuracy of  each value, the number of different values each sample can take

    The "Audio CD" quality is: 44100 Hz sample rate (44100 samples per second) in 16 bits, i.e. 2^16 = 65536 possible values.
    Our products manage this quality without the Myriad HQ module.

    With the Myriad HQ module, it's possible to use up to:

    - 96000 Hz sample rate, more that the double, for a finer mesh, thus better high-pitched sounds, a better sound dynamic, and a decrease of noise ratio.

    - 32 bits deep samples, 65000 times more accurate than an audio CD, to avoid metallic tones (aliasing) and get a better accuracy in quite sounds

    These quality improvements can be applied to:

    - The digital output, on which you listen to your score

    - Uncompressed digital export (WAV) to process your audio data in another application

    - Digital input from microphone or line in

    - Digital tracks in your document, that can be mixed together of with regular music staves

    Please be careful however, data in top quality are 4.35 times bigger than classic data
     

     

    Myriad HQ

    Multichannel output
    Myriad HQ logo design by Gaël Martin


    Audio output channels represent the loudspeaker on which sound is played.

    A single loudspeaker (one channel) is a mono output

    Two loudspeakers (two channels) is a stereo output. The sound, different on the right and on the left, enables the listener to locate the sound position from right to left

    More channels can make the sound surround the listener, or make enhance basses
    In Myriad HQ, you can select up to 8 channels for the sound output.

    This is set up through "Configuration > Digital output configuration"

    In instrument settings, in addition to the stereo position, a "fader" button appears, letting you select the instrument position on the front/back axis.

    Here are the diagrams for the most common channel configuration. Please note that Myriad HQ goes even further, by enabling to define a custom set of loudspeaker, thus a setup that doesn't appear in this list.

    1 channel


    1.0 : Mono
     

    2 channels


    2.0: Stereo
     

    3 channels

    2.1 : Stereo + subwoofer



    3.0 : stereo


    3.0 : Surround


    4 channels

    3.1 : Stereo+subwoofer


    3.1 : Surround + subwoofer


    4.0 : Quadriphonic 


    4.0 : Surround



    5 channels

    4.1 : Quadriphonic + subwoofer



    4.1 : Surround + subwoofer



    5.0 : "rear"

    6 channels

    5.1 : "rear" + subwoofer



    5.1 : "side" + subwoofer

    6.0 : "rear"


    7 channels

    6.1 : "rear" + subwoofer



    6.1 : "side" + subwoofer


    7.0



    8 channels

    7.1



     

    Myriad HQ

    Digital post-processing
    Myriad HQ logo design by Gaël Martin

    Some digital effects can be applied to your score sound, just before its data are sent to the loudspeakers, the headphone or exported as a digital audio file.

    These digital effects can be set up from "Score > Global digital effects", and are improved by the Myriad HD module.

    Currently, a multi-band equalizer will let you finely adjust the final sound output, by amplifying or dampening some frequency ranges.

     

     

    Myriad HQ

    Myrsynth - Guitar

    Myriad HQ logo design by Gaël Martin

    What is it?


    Myrsynth-Guitar is part of the Myriad HQ module. It's a physical synthesis of pinched string instruments.

    Unlike a sound base, in which recordings of a real instrument playing notes at different pitches are reassembled to play the score, physical synthesis calculate the sound data depending on the instrument physical parameters and the performer technique.

    A digital equivalent of the physical instrument (body, strings) is built in memory, then the virtual strings are pinched and the vibrations transmitted to the miscellaneous elements through mathematic formulas. The result of these calculations is then picked up by virtual microphones, and the sound can be heard.

    What instruments, what playing technique?


    Myrsynth-Guitar can simulate most of the instruments with pinched single-strings (no double strings) : Guitar, bass, luth, banjo, ukulele, etc, mounted with metal and/or nylon strings.

    Most of the playing techniques are managed, including natural & artificial harmonics, hammering, slap, slide & bend, muted notes, etc
    The whole range of flamenco "golpe" can also be played (hit on the instrument body with the thumb, fingers or palm)

    Myrsynth-Guitar automatically computes the strumming direction, and can slightly arpeggiate chords. It can also put stress on rythm beat, simulate the sliding of fingers on strings, or let the string continue sounding after the end of the written note, for an even more stunning realism.

    Instrument and play mode selection


    In the instrument selection box ("Staves > Edit related instrument" menu option) the "MyrSynth virtual instrument" type can  be selected in the pop-up menu.
    When selected, you then get two lists.

    On the left, the list of available MyrSynth instruments. They are sorted by category, and by sub-category for guitars.
    In real life, it would be several instruments on their stand, you can pick one to play.
    The "Tuning" button under the list lets you choose another tuning for this instrument.
    During playback, if some notes cannot be played (for example because out of the instrument pitch range), they will play a "golpe" (body hit) instead.

    On the right, the play mode list. This will be the way this instrument is played. You can select the plectrum, decide whether you play softly or heavily, follow exactly what is written or play with more emotion, etc.
    In a general way, "clean" play modes follow the written score : note duration and power, struck chords, no finger sliding noise. On the opposite, "noisy" play modes" are more humanised, but less faithful to the score


    Automatic selection when importing and loading


    The program can, when a score is imported or loaded, automatically select the more appropriate MyrSynth instrument, when it exists.
    This can be set up through "Options > Myriad HQ > MyrSynth setup

    In the list on the left "standard" instruments that can be used in the score
    Tick "Display all" to see them all, otherwise you'll only see those for which the matching with MyrSynth has already been defined.

    On the right, the Myrsynth instrument selector, as well as its play mode.

    This match will be applied, and Myrsynth instruments will replace "standard" ones, according to the selected option at the bottom of the box:
    Cette correspondance pourra être prise en compte, et des instruments MyrSynth sélectionnés
    "Imports" are files in a foreign format (MIDI, Karaoke, Finale, MusicXML...)
    "Old files" are score files that have been saved with a version of Melody/Harmony prior to the first version of MyrSynth


    Special case: forced matching of the output type
    In the global setup, "Load" section, output kind of all instruments of a loaded file can be forced.
    In particular, the user can decide that all instruments of a loaded score will automatically play to digital output, even if they were set as using another kind of output (e.g. MIDI) by the author
    What must be done, in this case, when an instrument in the loaded score uses a MyrSynth instrument?
    Will it be kept as is by the program, or changed to a standard (sound base) instrument?

    This depends on the settings in the MyrSynth setup box (see previous chapter). If the automatic choice for Myrsynth has been selected for any kind of file, then the MyrSynth instruments will be kept. Otherwise, they will be changed by an instrument that uses a sound base.

     

    Myriad HQ

    External sound modules
    Myriad HQ logo design by Gaël Martin

    With Myriad HQ, you can use external sound modules (VSTi v2.4 - 32 bit format) in your tunes.

    The VST format is developed by Steinberg, and modules can be designed by miscellaneous companies. By experience, implementation is not always perfect, and using some of these modules can lead to errors, malfunctions or crashs, without letting us any control over it.

    We established a list of VSTi modules we could try during our test phase. This list is provided for information purposes. Details about each matches what we could experience at the time of our tryout, and can't be considered as an authoritative description of what any user can actually get.
    List of tested VSTi modules
     

    Setting up external modules


    The location on your Hard Disk where your external module collection is stored hasn't been completely standardised by the technical specifications.
    There is actually a folder in which they are stored, but its use isn't mandatory. Your modules can then be stored anywhere on your hard disk. In Harmony or Melody Assistant, you can specify their actual location.

    Open "Cofiguration > Global setup", "External modules" section.
    By default (check box) the program will look for the modules in "standard" folders. But you can also build here your personal folder list, in which modules will be searched for.
    Use the Add or Delete buttons to do this.

    When adding a folder, by default it appears in "non-recursive" search mode, which means the program will search for modules at the folder root only, and NOT in its subfolders.
    To change this, and search the whole subfolder tree, click "non-recursive" to change it to "recursive"

    The "Test" button shows the list of VSTi modules that can be found in the current folder list. This operation can take some time, the program having to check compatibility of all newly found modules.

    Using an external module


    Edit the instrument related to a staff ("Staves > Edit related instrument")
    Select "External module"
    In the list on the left, all the available VSTi modules
    In the list on the right, the sounds provided by the selected module.
    Click "Edit" to change manually the sound settings, using the interface provided by the module.

    Frequently Asked Questions

    Veelgestelde vragen

    Hier zijn de Frequently Asked Questions (veelgestelde vragen) en hun bijbehorende antwoorden. U wordt uitgenodigd hen goed te lezen. Misschien is uw vraag hier al beantwoord. Als dat niet het geval is, dan kunt u contact opnemen met de technische ondersteuning, of een bericht plaatsten op het forum. 

    melody

    Installeren en verwijderen Windows


    Hoe kan ik een nieuwere versie van het programma installeren, zonder mijn muziekbestanden of de uitgebreide geluidsdatabase te wissen?

    Als u een installatieprogramma gebruikt om uw programma bij te werken, dan worden alleen de applicatie en de interne bestanden veranderd. Alle andere bestanden blijven behouden.
    Als u een complete installatie van de nieuwe versie doet, installeer hem dan over de oude versie heen. Doe dit in dezelfde map, zonder de vorige versie te verwijderen.

    Nadat ik een update heb gedaan, dan krijg ik een bericht waarin staat dat de "Taalkit niet werd gevonden". Het programma start dan niet. Waarom?
     
    U bent vergeten om de taalbestanden mee te downloaden. Download alles opnieuw, maar kies dan "Include language files" en "English" in het pop-up menu.

    Ik heb al een andere toepassing die de .MUS extensie gebruikt. Hoe voorkom ik een probleem bij het gebruik van de extensies?

    Als u het programma installeert, kies dan een custom install. In het volgende paneel wijzigt u de extensies van de bestanden. Maak de selectie van ".MUS" ongedaan, en kies nu voor ".MYR".
    Zodra de installatie volledig is, start dan het programma. Kies nu als taal "Nederlands". Kies nu "Configuratie>Globale instellingen". In de "Opslaan" tab kiest u nu "Gebruik standaard de .myr extensie in plaats van .mus".
    Nadat u dit heeft gedaan, zal het programma altijd de ".MYR" extensie gebruiken.

    Waar wordt de GOLD sound database geïnstalleerd?

    Draai het kleine programma "Myrpref.exe". Het staat in de installatie map van de applicatie. Een venster wordt geopend met de applicatie voorkeuren.
    De GOLD sound database is geïnstalleerd in de "Myriad\GMDigit" map.

    Hoe verwijder ik de applicatie?

    Kies "Uninstall" in de menugroep die aangemaakt werd voor de applicatie. Als u niet meer van plan bent om één van de toepassingen later nog te gaan gebruiken, dan kunt u ook het SToccata lettertype van uw computer verwijderen.

    Hoe verwijder ik de GOLD sound database?

    U kunt de GOLD sound database verwijderen als u bijvoorbeeld uw computer verkoopt.
    In de "Configuratie>Geluidsdatabase" kiest u eerst de GOLD sound database. In hetzelfde menu kiest u daarna "Deïnstalleer de huidige geluidsbibliotheek". De GOLD sound database bestanden worden nu van uw harde schijf verwijderd.

    Ik moet mijn harde schijf van mijn pc formatteren. Hoe kan ik de instellingen van Harmony of Melody back-uppen?

    Draai het programma "myrpref.exe". Dit programma bevindt zich in de map waar Harmony of Melody is geïnstalleerd (meestal "C:\Program Files\Harmony Assistant" (of Melody Assistant) of  "C:\Program Files (x86)\Harmony Assistant" (of Melody Assistant).
    Er wordt een venster geopend. Kopieer alle bestanden uit deze map.
    Formatteer uw schijf.
    Installeer Harmony opnieuw en draai het programma "myrpref.exe", dat zich in de Harmony map bevindt.
    Kopieer de back-up bestanden naar deze map.

    Hoe gebruik ik Unicode tekens (tekens voor vreemde talen) op Windows 95, 98 en ME?

    U moet de "Unicode" dynamische bibliotheek installeren. Deze werd door Microsoft ontwikkeld. Download hem hier en draai daarna dit installatieprogramma. Zodra aan u wordt gevraagd om de doelmap, dan kiest u de map waarin Harmony of Melodie in werd geïnstalleerd (meestal in "C:\Program Files\"), gevolgd door de naam van het programma. Draai nu uw programma opnieuw.

    melody

    Installeren en verwijderen Macintosh


    Hoe kan ik een nieuwere versie van het programma installeren, zonder mijn muziekbestanden of de uitgebreide geluidsdatabase te wissen?

     Als u een installatieprogramma gebruikt om uw programma bij te werken, dan worden alleen de applicatie en de interne bestanden veranderd. Alle andere bestanden blijven behouden.
    Als u een complete installatie van de nieuwe versie doet, installeer hem dan over de oude versie heen. Doe dit in dezelfde map, zonder de vorige versie te verwijderen.

    Nadat ik een UFS partitie heb geïnstalleerd, dan toont de applicatie "Bronbestand niet gevonden". Wat moet ik doen?
     
     Het Apple UNIX systeem beheert geen bronnen op UFS partities. Verplaats de applicatie naar een HFS partitie.

    Nadat ik een update heb gedaan, dan krijg ik een bericht waarin staat dat de "Taalkit niet werd gevonden". Het programma start dan niet. Waarom?
     
    U bent vergeten om de taalbestanden mee te downloaden. Download alles opnieuw, maar kies dan "Include language files" en "English" in het pop-up menu.

    Waar wordt de GOLD sound database geïnstalleerd?

     In de "Myriad Preferences:GMDigit" map van de huidige map van gebruikersvoorkeuren.

    Hoe verwijder ik de applicatie?
     
    Grijp en sleep de map met de applicatie naar de vuilnisbak en maak hem daarna leeg.
    Als u niet mer van plan bent om één van de toepassingen later nog te gaan gebruiken, dan kunt u ook het "Myriad Music Font" bestand uit de font map verwijderen.

    Hoe verwijder ik Virtual Singer?
     
    Op Mac OS 9 moet u de map daarvan in de applicatie map wissen.

    Op Mac OS X is de "VirtualSinger" map geplaatst in de applicatiebundel.
    Open hem door gebruik te maken van de "Display bundle content" (Ctrl+Klik op het applicatie icoon). U vindt de Virtual Singer map dan in "Contents/MacOS".

    Hoe verwijder ik de GOLD sound database?

    U kunt de GOLD sound database verwijderen als u bijvoorbeeld uw computer verkoopt.
    In de "Configuratie>Geluidsdatabase" kiest u eerst de GOLD sound database. In hetzelfde menu kiest u daarna "Deïnstalleer de huidige geluidsbibliotheek". De GOLD sound database bestanden worden nu van uw harde schijf verwijderd.



    melody

    Tips


    Hoe vind ik snel een gebruikershandleiding?

    Als het gebruikershandleidingen venster geopend is (gebruik hiervoor "Vensters>Gebruikershandleidingen" menuoptie in het programma), kunt u een woord bovenaan typen waarvan u weet dat dit in een gebruikershandleiding voorkomt. De eerstgevonden gebruikershandleiding wordt dan in de lijst getoond. Gebruik de Tab toets om van het ene bestand naar het volgende te springen.
    Let op: dit werkt ook in de Jukebox als u naar een melodie zoekt.

    Hoe zet ik de paletten snel terug in hun originele staat, zelfs als zij nu zijn nu gesloten?

    Kies "Configuratie>Globale instellingen". Kies nu de toetsenbord tab. Klik op de knop "Toetsenbord instellen". Koppel de "Herstel paletstatus" in de "Selecteer Modus" sectie aan een toets. Deze toets kunt u daarna gebruiken.

    Hoe weet ik dat er een nieuwere versie van het programma beschikbaar is?

    Schijf u in op onze nieuwsbrief. U wordt dan via de mail op de hoogte gehouden.




    melody

    Gebruikersinterface



      Op mijn 12" scherm zijn sommige vensters te groot. Ik kan niet de hele inhoud zien. Wat moet ik doen?
     
    U moet een groter scherm kopen. Dit programma werkt alleen bij een minimale resolutie van 800 bij 600 in 256 kleuren. Sorry...

      Sommige dialogen worden bovenop het hulpvenster geopend. Ik kan daardoor de uitleg niet meer lezen. Hoe verplaats ik het hulpvenster?
     
    Klik op de blauwe balk en verplaats het venster (u kunt ook van grootte veranderen, net alsof het een dialoog is). Zoek een plaats op uw scherm waar hij makkelijk te lezen is.
     
    Ik begrijp alle eigenschappen van het programma, dus ik heb het hulpvenster niet meer nodig. Hoe kan ik hem weghalen?
     
    Het is duidelijk dat nu nog niet alle eigenschappen heeft gezien. :o)
    Open het "Help" menu maak de selectie van het "Help venster" ongedaan.

    Ik begrijp nog niet wat ik kan doen met het Album ("Vensters>Album" menuoptie). Ik weet niet hoe ik geselecteerd onderwerp in het venster opnieuw kan gebruiken. Hoe maak ik het Album leeg?

    Het gebruik van het Album is erg eenvoudig. Het is een opslaggebied waarin u de meestgebruikte onderwerpen kunt opslaan. De inhoud van het Album wordt bewaard als het programma wordt afgesloten.
    Hij ondersteunt de standaard "Wijzig>Knippen/Kopiëren/Plakken/Wissen commando's met hun bijbehorende snelkoppelingen via het toetsenbord.
    U kunt grafische objecten in het Album opslaan en u kunt luisteren naar afspeelbare objecten.
    Het Album is opgedeeld in acht onafhankelijke onderdelen. Dit helpt u om de onderdelen op thema te ordenen.

     Iedere keer dat ik een document laad, verschijnt hij niet in de "paginaweergave", maar in de "rolweergave". Hoe kan ik de paginaweergave automatisch laten kiezen? (Dit geldt alleen voor Harmony Assistant)

     In globale instellingen kiest u het "Laden" paneel. Kies hier "Pas paginaweergave toe".

    Hoe kan ik gebruikershandleidingen opnieuw bekijken? Ze verdwijnen van de lijst.

    Klik op het icoon aan de rechterkant van het venster. Dit zorgt ervoor dat alle gebruikershandleidingen worden getoond, ook al heeft u een aantal daarvan al gezien.

    melody

     Licenties


    Mag ik de software op zowel mijn desktop als op mijn schootcomputer installeren?

    Ja, dat mag. De licenties zijn persoonlijk en niet gebonden aan het aantal installaties. Wel geldt dat slechts één kopie van de software tegelijkertijd mag draaien.

     Als ik Melody Assistant bestel, krijg ik later dan korting op Harmony Assistant?

    Neen, helaas. U moet op dit moment kiezen.

     Als ik van Mac OS naar Windows overschakel (of andersom), moet ik dan een nieuwe licentie kopen?

    Ja. De licenties zijn levenslang, maar zij gelden voor een bepaalde soort computer.

     Kan ik een site licentie kopen voor een familie, school of een andere organisatie?

    Ja, dat kan. Neem contact op met sylvie@myriad-online.com en geef het aantal op en het soort computers.

     Als ik mijn licentienummer verlies, moet ik dan een nieuwe kopen?

     Nee. De licenties zijn levenslang. U kunt uw registratiecode opnieuw krijgen door hem op deze pagina aan te vragen.

    Als er een nieuwe versie van het programma beschikbaar is, moet ik dan voor de update betalen?

     Nee. De licenties zijn levenslang. Zij gelden voor alle nieuwe versies van de programma's. U hoeft slechts de nieuwe versie te downloaden.


     

    melody

     Bestellen en afleveren

    Als ik Harmony Assistant bestel, moet ik Melody Assistant dan ook bestellen?

    Nee. Alle eigenschappen van Melody Assistant zitten ook in Harmony Assistant.

    Als ik Harmony Assistant bestel, moet ik dan ook de Myriad cd-rom bestellen?

    Nee. Een gratis Myriad cd-rom wordt verstuurd zodra u Harmony Assistant heeft besteld.

    Ik zou graag snel mijn registratiecode ontvangen. Hoe moet ik dat regelen?

    Gebruik de credit card betaling en zorg voor een geldig e-mail adres.

    Zijn er resellers in mijn stad of land?

    Nee. Onze prijzen zijn zo laag, omdat wij direct aan onze afnemers verkopen. Er zit geen gebruikelijk verkoop kanaal tussen.

    Als ik via het internet betaal, hoe lang duurt het dan voordat ik mijn licentienummer ontvang?

    Gemiddeld duurt dat twee werkuren in onze tijdzone (+1 GMT).

    Ik heb via het internet betaald, maar ik heb nog altijd niets ontvangen. Hoe komt dat?

     U moet een e-mail ontvangen hebben, zelfs als de betaling door uw bank geweigerd zou zijn.
    Als u geen e-mail heeft ontvangen, dan heeft u waarschijnlijk het verkeerde e-mail adres opgegeven. Het is ook mogelijk dat u een anti-spam filter aan heeft staan, die onze berichten heeft geblokkeerd.

    Als ik via de "normale post" de aankoop doe, hoe lang duurt het dan voordat ik mijn licentienummer via e-mail ontvang?

    Gemiddeld duurt dat twee werkdagen, nadat wij uw betaling hebben ontvangen.

    Als ik via een bank transfer betaal, hoe lang duurt het dan voordat ik mijn licentienummer via e-mail ontvang?

     Gemiddeld duurt dat twee werkdagen, nadat wij een bevestiging van uw betaling door onze bank hebben ontvangen.

    Wat zijn de administratie- en portokosten die aan het opsturen verbonden zijn?

    Dergelijke kosten zijn er niet.
     



    melody

    Bewerken: Algemene punten



    Kan ik de muziek die ik maak met deze software vrij distribueren?
     
    De auteurs van deze software beweren niet dat zij enig recht hebben op de muziek die u schrijft. Uiteraard bent u zelf verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat uw muziek niet in strijd is met het auteursrecht (als u bijvoorbeeld een stukje muziek schrijft dat auteursrechtelijk beschermd is).
    Onder dat soort voorbehouden geldt dat u uw muziek zelfs kunt verkopen. Of u stuurt hen naar ons op om opgenomen te worden als muziekvoorbeelden in toekomstige versies van de software.

      Hoe vind ik de totale lengte van mijn muziekstuk?
     
    Kies Archief>Bekijken document Informatie>Alle. U krijgt dan een complete beschrijving van uw document.
     
      Is er een Poolse, Zweedse of Russische versie van het programma?
     
    De software is in het Frans (onze moedertaal) en in het Engels (voor de internationale versie) geschreven. Er zijn vertalingen in het Italiaans, Duits, Japans, Portugees, Nederlands en Spaans. Als u de software graag zou willen vertalen in uw moedertaal, neem dan contact met ons op.
    Wees wel gewaarschuwd: de hoeveelheid tekst in het programma is waarschijnlijk groter dan u denkt...

    Als ik Harmony Assistant opstart, dan krijg ik een blanco vel papier. Wat moet ik doen?
     
    U zit in de paginaweergave. Het document wordt nu getoond, precies zoals het er afgedrukt uit zou komen te zien. Harmony kon de papiergrootte niet via de printerdriver achterhalen.
    Schakel nu over naar de rolweergave, of ga in het "Archief" menu naar "Printer instellingen" om de printer te selecteren. U kunt nu ook de afdrukinstellingen onder "Printer eigenschappen" opgeven.

    Als ik op de Mac werk onder OS X, dan is het beeld vertraagd als er een boog aanwezig is, of de muisaanwijzer trilt. Wat moet ik doen?
     
    Dit is een Apple bug. Hij bestaat sinds versie 10.3 en treedt op bij sommige videokaart drivers. Ga naar de "Globale instellingen", kies hier het "Scherm" paneel. Verwijder de vink bij de Anti-alias symbolen.



    melody

    Bewerken


    Als ik een noot invoeg, dan is de notenkop een kruis, of het is gekleurd, of het heeft één of ander attribuut dat ik niet verwacht. Wat moet ik doen?
     
    Open het "Noot weergave hulpmiddelen" palet ("Vensters" menu) en deactiveer de gekozen onderdelen.

    Soms kan ik niet op alle muzieksymbolen klikken. Wat moet ik doen?
     
    Dit kan optreden als:
    Hoe kan ik meerdere maten van alle notenbalken selecteren?
     
    Klik hiertoe op de liniaal (grijze lijn bovenaan het documentvenster als u in de rolweergave bent en waar de maatnummers getoond worden). Verplaats nu de muisaanwijzer over de liniaal terwijl u de muisknop ingedrukt houdt.

    Soms wordt door de componist een fermata markering boven de maatlijn geplaatst, in plaats van boven de noot. De componist wilde de twee secties van het stuk gescheiden hebben. Hoe moet ik dit noteren?
    1. Plaats een overgangssymbool dat geen effect op de maat zelf heeft, zoals een Coda of een Segno symbool;
    2. Stel de tekststijl in op "SToccata" en de grootte op  80;
    3. Typ het "U" teken in.
    Het potlood hulpmiddel wordt getoond als een injectiespuit. Hoe krijg ik het potlood hulpmiddel terug?

    Wees er zeker van dat de bewerkingen in het "Wijzig hulpmiddelen" palet op het potlood is ingesteld.
    Wees er zeker van dat de tijdsduur van de noot of de rust goed geselecteerd is in het bijbehorende palet.



    melody

    Noten en rusten


    Als ik een noot in wil voegen, dan verschijnt er een icoon boven de volgende maatstreep. De noot wordt niet ingevoegd. Waarom gebeurt dit?
     
    U bent nog in de "Beperk bewerken tot één enkele maat" modus. U probeert een noot in te voegen, waardoor u over de maatlengte heen zou gaan. In deze modus hebben ingevoegde noten geen gevolgen voor de noten in de maten die daarna komen.
    U kunt bijvoorbeeld geen noot invoegen die in de volgende maat doorgaat.
    Als u dit wilt kunnen doen, dan moet u deze modus uitschakelen in het Opties menu.
       
    Hoe kan ik de noten horen die ik in de partituur invoeg?
     
    Ga naar het Configuratie>Globale instellingen, kies het "Echo" paneel en vink hier de optie "Speel noot als die wordt toegevoegd" aan.

    Soms worden de noten erg dicht bij elkaar weergegeven. Maar ik wil de grootte van de maat niet veranderen. Kan ik de noten wat verder van elkaar plaatsen?
     
    U moet eerst "Automatisch positioneren" uitschakelen (Opties menu).
    Klik nu op de noot terwijl u de "Alt" toets ingedrukt houdt. U kunt de noot  nu verplaatsen, vanaf -100% tot en met +100% van zijn normale positie.
    Een andere oplossing: als u Harmony Assistant heeft, dan kunt u de Graveurmodus aanzetten (menuoptie Partituur>Graveurmodus).

    Hoe beheer ik akkoorden met verschillende nootlengtes?
     
    In dit geval is de akkoordlengte gelijk aan de lengte van de kortste noot.
      
    Hoe speel ik ingewikkelde ritmepatronen af, waarin verschillende nootlengten zitten die tegelijkertijd op de notenbalk worden afgespeeld?

    Als er verschillende tijdsduren in hetzelfde akkoord worden afgespeeld, dan heeft uw notenbalk waarschijnlijk verschillende "stemmen" (linker en rechterhand van een piano, Alt en sopraan stemmen enzovoorts). In dit geval raden wij u aan om notenbalken met meerdere stemmen te gebruiken.

    U wordt uitgenodigd om de video "Merged staves (multi-voice staves) presentation" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).



    melody

    Weergave van symbolen


    Als ik een noot wil invoegen, dan is de notenkop een kruis, een ongewenste kleur, een stok in de verkeerde richting, of één of ander attribuut dat ik niet verwacht. Wat moet ik doen?
     
    Open het "Noot weergave hulpmiddelen" palet ("Vensters" menu) en deactiveer de gekozen onderdelen.

    Als ik een noot in wil voegen, dan wordt een voorteken (kruis, mol enzovoorts) aan de noot gekoppeld. Waarom gebeurt dat?
     
    Open het palet van de voortekens ("Vensters" menu) en schakel het huidige actieve voorteken uit.

    Is er een makkelijke manier om het hele stuk een standaard voorteken te geven?
     
    Selecteer de hele partituur. Kies nu de menuoptie Wijzig>Opmaak>Algemeen". In het venster dat verschijnt kiest u in de "Algemeen" tab bij "Gewenst incidenteel voorteken" de optie "Auto".



    melody

    Triolen en versieringen

     
    Hoe voeg ik een triool in?
     
    Kies de knop met het icoon dat 3:2 toont in het Noot hulpmiddelen palet. Voeg nu uw noot in op de partituur.

    Hoe verander ik de waarde van de triool?
     
    Als u dubbelklikt op de 3:2 knop, dan verschijnt een venster waar u de waarde van de triool kunt wijzigen.

    De kleine "3" verschijnt boven elke noot van de triool. Hoe zorg ik dat er maar één getoond wordt, en dat de drie noten onderling worden verbonden?

    De haak van de triool hangt samen met het verbinden van de noten. Selecteer de drie noten. Kies nu "Wijzig>Opmaak>Waardestreep". Zij worden nu als een groep van drie noten getoond.

    Hoe kan ik versieringen, zoals appoggiatura, korte voorslagen enzovoorts invoegen?
     
    Dubbelklik op een noot om het wijzigingsvenster te openen. Hier kunt u de korte voorslagen (appoggiatura), versieringen enzovoorts definiëren en hen aan de noot koppelen.
     
    U wordt uitgenodigd om de video "Inserting and editing grace notes" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).





    melody

    Bogen, overbindingen en waardestrepen



    Hoe overbind ik twee noten met dezelfde tijdsduur?
     
    U bedoelt waarschijnlijk het optellen van de tijdsduren van deze twee noten. Met het selectiehulpmiddel (lasso) kunt u de twee noten selecteren.
    Gebruik nu Wijzig>Acties>Verbindingsboog. De tijdsduren van deze twee noten worden nu opgeteld.
    Als u wilt dat de resulterende noot weergegeven wordt als een combinatie van twee specifieke noten, dan moet u deze noot dubbelklikken en vervolgens zijn "Splitsing" bewerken.
     
    Hoe breng ik een waardestreep aan bij een overbonden noot?
     
    Twee overbonden noten worden weergegeven als twee noten. Ze worden door de software als één noot gelezen. Voor iedere bewerking die u op een dergelijke noot wilt toepassen, moet u in ieder geval de eerste overbonden noot selecteren.
    Stel dat u bijvoorbeeld een halve noot hebt die met twee achtsten is overbonden. U wilt de laatste twee een waardestreep geven. Hiertoe moet u eerst de drie noten selecteren. Daarna kiest u de menuoptie "Wijzig>Opmaak>Waardestreep".
     
    Hoe breng ik een overbinding (boog) aan op twee noten met een verschillende tijdsduur?
     
    Gebruik hiertoe het overbindingshulpmiddel (icoon in het "Overige hulpmiddelen" palet). Klik op de eerste noot en daarna op de laatste noot.

    U wordt uitgenodigd om de video "Adding and deleting slurs" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

    Hoe verander ik de weergave van de overbindingen?

    Gebruik hiertoe het selectiehulpmiddel (lasso) en wijs op een overbindingsboog. Er worden drie handgrepen getoond. U kunt de handgrepen verslepen en hiermee verandert u de weergave van de overbindingsboog.
    U kunt deze parameters ook numeriek opgeven door op de eerste noot te dubbelklikken.
     
    Ik kan twee opeenvolgende noten geen waardestreep geven. Wat gebeurt hier?

     Waarschijnlijk hebben de twee noten de stok niet in dezelfde richting staan. Open het venster voor de nootparameters en verander de richting van de stok.
    Als u de richting van de stokken en het plaatsen van de waardestreep zelf wilt bepalen, dan moet u de menuoptie "Opties>Automatisch verbinden" niet aangevinkt hebben.
    U wordt uitgenodigd om de video "Hitching notes. Automatic and manual hitching. Time signature setup" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).
      
    Ik wil een kwartnoot veranderen naar twee achtsten. Hoe doe ik dat?
     
    Dubbelklik op de notenkop en bewerk zijn parameters. Kies een "achtste" voor de splitsing.

    Hoe zorg ik ervoor dat een overbinding wordt afgespeeld?
     
    Dubbelklik op de overbindingsboog. Een bewerkingsvenster wordt geopend in de "Legatoboog" tab. Activeer nu bijvoorbeeld  "Audio>Speel hem geleidelijk".

    Hoe maak ik een legato effect voor een blaasinstrument?
     
    Selecteer eerst de noten (zij zijn onderling verbonden met één of meerdere overbindingen). Kies nu de menuoptie "Wijzig>Acties>Voer frasering door".

    melody

    Overgangen

    (maatstrepen, einden...)



      Aan het einde van een maat kan de uitvoerder de eerste keer een sprong maken naar een bepaalde maat, en de tweede keer naar een andere maat. Hoe doe ik dat?

    Als u bijvoorbeeld twee "Da segno" symbolen op de bronmaat plaatst en twee Segno symbolen op de twee doelmaten (op iedere maat één). Iedere Da Segno wordt ingesteld door haar "Tijd: afhankelijk van de reeks". De gewenste waarde wordt aangevinkt in de reeks.

    melody

    Dynamiek



    Wat is het verschil tussen dynamiek en een volumeverandering?
     
    Dynamiek, zoals "fff" of "ppp", geeft de aanslagsterkte van een noot aan.
    Standaard kan dit alleen worden toegepast op het moment dat een noot wordt gestart. Zo kan een pianist een noot harder of zachter aanslaan, maar hij kan het volume niet veranderen zodra de noot afspeelt.
    Een andere aanslagsterkte (de beginkracht) veroorzaakt een ander geluid en niet alleen een verandering van het volume. Een piano die fff wordt gespeeld is niet eenvoudigweg een piano die ppp wordt gespeeld, maar dan luider.

    Wel is het zo dat sommige instrumenten een hoger volume kunnen voortbrengen, terwijl de noot wordt gespeeld. Een violist bijvoorbeeld kan een lange noot spelen, of een fluitist kan de ademhaling veranderen. In beide gevallen wordt het volume van de noot aangepast.

    Soms als ik overga naar het grafisch bewerken van de aanslagsterkten van noten, dan wordt de lijn in geel en rood gesplitst. Waarom gebeurt dat?

    De rode lijn toont de werkelijke (afgespeelde) aanslagsterkte, terwijl de gele lijn de geschreven aanslagsterkte weergeeft. Deze twee curven zijn verschillend zodra dynamiek in de partituur aanwezig is.


    melody

    Tempo verandering


    Als ik het tempo hulpmiddel gebruik, is het dan mogelijk om de tempoverandering vast te leggen (de versnelling)?

    Ja, dat kan. De tempoverandering begint vanaf het tijdsmoment dat overeenkomt met de linkerrand van het tempo-object. Hij eindigt op het tijdsmoment dat aan de rechterkant ligt. U kunt het tempo-object groter maken om de tempoverandering opklimmend te laten worden.

    melody

    Ottava, Pedaal



       Waar vind ik de hulpmiddelen om een ondersteuningsmarkering toe te voegen?
     
    Kies hiervoor de  "Vensters>Ottava, tempo & pedaal hulpmiddelen" menuoptie.


    melody

    Maten (maatstrepen)

     

    Hoe vergroot ik het aantal maten in mijn partituur?

    Gebruik hiertoe de menuoptie Wijzig>Maten>Voeg in. Maar het is ook mogelijk om een noot te plaatsen na de laatste maat in uw partituur.

    Als ik mijn partituur afdruk, dan staan de eerste vier maten naast elkaar. De volgende vier staan daaronder enzovoorts. Hoe doet de software dat?

    Als u Harmony Assistant gebruikt, dan kunt u overschakelen naar de "Paginaweergave" (menuoptie Partituur>Paginaweergave). 
    Anders moet u iedere maat één voor één plaatsen. Als het nodig is, moet u daarbij de horizontale schuifbalk gebruiken. Als u uw partituur afdrukt, dan worden alle maten opnieuw geordend op het papier.

    Ik heb een maat aan het begin ingevoegd. Hierbij hoor ik het metronoom tikken, voordat de muziek begint met afspelen. Nu wil ik deze lege maten niet meetellen bij de maatnummering. Hoe moet ik dit doen?

    Open het contextuele menu bij de liniaal en selecteer "Niet meetellen in maatnummering". Let op dat dit alleen de de maatnummering in de notenbalken betreft en niet de maatnummering die in de liniaal wordt weergegeven.

    Hoe splits ik een maat met meerdere rusten op in twee groepen?
     
    In de rolweergave kiest u command (Ctrl)+klik op de liniaal om het contextuele menu te openen. Kies nu "Splits meervoudige rust".

      Als ik een tempo-object invoeg op een maat met meerdere rusten, dan wordt de meervoudige rust "gebroken". Hoe kan ik dit voorkomen?
    Alle objecten die aan een notenbalk worden toegevoegd "breken" de meervoudige rust. Anders zouden objecten elkaar overlappen. In het geval van tempo zou het op het verkeerde tijdsmoment weergegeven worden.

    Maar een toegevoegd object op een notenbalk dat geen geluid veroorzaakt, zoals bijvoorbeeld een "tekst" notenbalk, volgt deze regel niet. Dus u kunt een "tekst" notenbalk aan uw score toevoegen, het tempo-object hierop plaatsen en de notenbalken daarna laten samensmelten.

    melody

    Notenbalken

    Hoe wijzig ik de volgorde van de notenbalken?

    Klik op de notenbalk met de Command (Macintosh) of Ctrl (pc) toets ingedrukt. Trek de notenbalk nu naar de gewenste positie.

    Hoe wis ik de namen van de akkoorden die automatisch boven de notenbalk verschijnen?
    Hoe wis ik automatische tabulaturen die aan een notenbalk gerelateerd zijn?
     
    In het contextuele menu (zwarte driehoek, links van de notenbalk) kiest u respectievelijk "Akkoord weergave instellen" of "Wijzig tabulatuur". Geef dan aan wat u weergegeven wilt hebben.

      Ik wil graag zowel de linkerhand als de rechterhand voor piano in dezelfde notenbalk schrijven. Hoe doe ik dit?

    U weet dat alleen noten met de stok in dezelfde richting verbonden kunnen worden. Dit betekent dat u de stokken voor de rechterhand omhoog moet plaatsen, en die voor de linkerhand omlaag. Hiertoe moet u "Automatisch verbinden" in het "Opties" menu niet geselecteerd hebben.
    U kunt ook het notenbalk menu gebruiken. Kies hierbij de "Splits op richting van stokken" menuoptie. Stokken van noten boven de opgegeven noot zullen dan een stok omhoog hebben en alle anderen de stok omlaag.
    Let op: als er twee stemmen op één notenbalk zijn geschreven, dan raden wij u aan om meerstemmige notenbalken te gebruiken. Deze worden ook samengevoegde notenbalken genoemd (zoek deze term op in deze handleiding).

    Ik heb twee notenbalken voor de piano. Eén voor de linker- en één voor de rechterhand. Ik wil hen graag op een enkele notenbalk getoond hebben. Is dat mogelijk? Let op, ik wil geen meerstemmige (samengevoegde) notenbalk hebben, maar ik wil echt één enkele notenbalk hebben...

    Selecteer de eerste notenbalk en kies daarna "Wijzig>Kopiëren".
    Selecteer nu de tweede notenbalk en kies nu "Wijzig>Toevoegen".

    Ik wil twee handen die op dezelfde notenbalk zijn geschreven van elkaar "scheiden" (ik wil dus een enkele balk hebben voor iedere hand). Is dit mogelijk?

    Gebruik hiervoor "Notenbalk>Splits notenbalk volgens noot" menuoptie.

    Wanneer ik twee notenbalken samenvoeg met de menuoptie "Wijzig>Notenbalken met meerdere stemmen>Voeg samen", dan zijn sommige notenbalken grijs gekleurd. Waarom is dat het geval?

    Als er meerdere notenbalken samengevoegd worden, dan kunnen zij los van elkaar (in lagen) of samen bewerkt worden. Gebruik de kleine veelkleurige driehoek links van de notenbalk om de notenbalk te selecteren die bewerkt moet worden.

    U wordt uitgenodigd om de video "Merged staves (multi-voice staves) presentation" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

    Bij het kopiëren of plakken van noten vanuit een notenbalk met regels naar een andere notenbalk met regels, dan verandert het uiterlijk van de noten. Waarom is dat het geval?

    melody

    Sleutel, tijd en maataanduiding



    Kan ik een 4/4 notenbalk hebben en een andere tegelijkertijd in 3/4 hebben?

    Nee, dat is niet mogelijk. U kunt de maataanduiding op ieder moment in de partituur wijzigen, maar de wijziging geldt voor alle notenbalken vanaf dat moment.

    Ik wil een partituur invoeren waarbij de auteur een 4/2 maataanduiding gebruikt. Hij schrijft echter alleen de 4. Hoe kan ik dit nadoen?

    In de maataanduiding instellingen kiest u een actuele maataanduiding van 4/2 en een getoonde maataanduiding van 4/-1.


    melody

    Tabulaturen



      Hoe stel ik het automatisch genereren van tabulaturen voor een bepaald instrument in?
     
    In het pop-up menu van de notenbalk (zwarte driehoek aan de linkerzijde van de sleutel) kiest u "Wijzig tabulatuur". Kies nu het type instrument waarvoor u een tabulatuur gegenereerd wilt hebben (een gefret instrument of een harmonica). Bepaal nu uw instrument precies in het pop-up menu of in de lijst.
    Voor harmonica's moet u ook de basisnoot kiezen.

    Tip:
    In plaats van het pop-up menu, kunt u ook klikken op het kleine 'Tab' icoon links van de notenbalk.
     
    Ik heb een tabulatuur voor gitaar die aan een notenbalk is gekoppeld. Zodra ik een noot invoeg op de tabulatuur, dan berekent de computer de vingerzetting en verandert hij de snaar en het fretnummer van deze noot. Hoe kan ik dat voorkomen?
     
    Bewerk de instellingen van de tabulatuur en vink "Prioriteit voor tabulatuur" aan.
    U kunt nu het nummer van de cel op de hals van de snaren invoegen, zonder dat zij opnieuw berekend worden.
    Om sneller te zijn, kunt u ook Shift+klik op de snaar doen: een pop-up menu toont alle mogelijke nummers van cellen.

    Wij nodigen u uit om de video "Working with tablature and priority to tablature mode" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

    Ik heb het programma gevraagd een gitaar tabulatuur te berekenen. De verwerkingstijd is erg lang, en mijn computer lijkt te hangen. Kan ik de berekening annuleren?
     
    U kunt de berekening van tabulaturen onderbreken door tegelijkertijd Command (Ctrl op pc) in te drukken samen met een muisklik.

      Ik wil mijn gitaar afstemmen met een "Openingsstemming". Kan ik daarvoor een tabulatuur genereren?
    of: Ik speel banjo, balalaika enzovoorts. Kan ik de tabulaturen voor deze instrumenten ook berekenen?
     
    Uiteraard. Er zijn meerdere stemmingen voorgedefinieerd. Maar u kunt ook uw eigen definiëren. Hiertoe klikt u op "Andere" in het instellingenvenster voor tabulaturen.


    melody

    Akkoord diagrammen


      Hoe gebruik ik akkoord diagrammen voor gitaren?
     
    In het programma is een akkoord diagram een tekening van het akkoord voor de gitarist. Hij geeft voor ieder akkoord de positie van de linkerhand op de hals. Hier is een voorbeeld van het akkoord diagram voor C-majeur.
    C maj
    Het programma heeft een database met akkoord diagrammen. Deze kunt u aanpassen of u kunt hen toepassen.

    De akkoord diagrammen kunnen boven de notenbalk weergegeven worden. Uiteraard geldt dat het akkoord harmonieus moet zijn met de noten in de notenbalk. Het diagram kan ook worden afgedrukt.
    U kunt een akkoord diagram op ieder punt toevoegen met het akkoord diagram hulpmiddel in het "Overige hulpmiddelen" palet.

    U kunt een akkoord diagram verplaatsen door erop te klikken en hem te verslepen.
    U kunt zijn grootte wijzigen door rechtsonder te klikken en vervolgens te slepen.
    U kunt hem verwijderen met het wissen hulpmiddel.
    U kunt hem bewerken door erop te dubbelklikken.

    Tip :
    Akkoord diagrammen worden opgeslagen in een apart bestand met als naam "ACCGUIT.DAT".
    Dit bestand staat in de preferences map waardoor het behouden blijft als u een nieuwe versie van het programma installeert.
    Het toegangspad is:
    Op pc: Draai het kleine programma "MyPref.exe" dat in de installatiemap staat. Een venster wordt nu geopend. Voeg hier de "Myriad" onderliggende map aan toe.
    Op Macintosh: "Myriad preferences" onderliggende map van de gebruikers preferences map.
    Als u met verschillende computers werkt, dan moet u dit bestand naar een iedere computer kopiëren om alle akkoord diagrammen hetzelfde te houden.

    Hoe kan ik mijn eigen bibliotheek met akkoord diagrammen bouwen?
     
    Akkoord diagrammen worden gedefinieerd via de "Configuratie/Bewerk akkoord diagram" menuoptie.
    U kunt dit stuk programmatuur ook gebruiken om te begrijpen hoe akkoorden opgebouwd worden.
    Als u wilt dat de akkoord diagrammen boven de notenbalken of in het akkoordraster weergegeven worden, dan wordt het akkoord opgezocht in de lijst van akkoorden die in het database bestand staan.
     
    De meest gebruikelijke akkoorden zijn al gedefinieerd. Dat geldt ook voor een aantal minder gebruikelijke. Wees wel zeker van uzelf als u besluit de voorgedefinieerde akkoorden te gaan wijzigen.
     
    In het midden van het venster staat het huidige akkoord. De hals van de gitaar wordt verticaal weergegeven. De lage E staat links en de hoge E rechts. De zwarte punten geven aan dat er een vinger is geplaatst die de snaar stopt op deze fretpositie. De zwarte maten geven aan dat er meerdere snaren door dezelfde vinger worden gestopt. Dit wordt een barré genoemd. Er kan een volledige barré zijn waarbij alle zes snaren worden gestopt, of een halve barré, waarbij maar twee of meer snaren worden gestopt. Wat er staat hangt uiteindelijk af van van de vinger index.

    Boven iedere snaar kunt u aangeven welke vinger gebruikt wordt om de snaar te stoppen:
    0 = open snaar
    1 = wijs- of indexvinger
    2 = middelvinger
    3 = ringvinger
    4 = pink
    X = deze snaar wordt niet gespeeld

    Rechts van het raster kunt u opgeven welke fret van de gitaar overeenkomt met de eerste fret die in het diagram getoond wordt.
    Bij iedere snaar staat onder het akkoord diagram de resulterende noot (A tot en met G) en zijn positie in het diagram:
    F = Fundamenteel: de grondnoot van het akkoord. Bijvoorbeeld in een C7 akkoord is de fundamentele een C. De andere noten in het akkoord worden benoemd conform het interval tussen henzelf en de fundamentele noot.

    Start halve toon
    		 Naam
    		 Betekenis
    0
    		 T of F fundamenteel (grondnoot)
    1
    		 9- verminderde negende
    2
    		 9(2)
    		 negende of tweede
    3
    		 3m
    		 mineure derde
    4
    		 3
    		 derde
    5
    		 4
    		 vierde
    6
    		 5-
    		 verminderde vijfde
    7
    		 5
    		 vijfde
    8
    		 5+
    		 versterkte vijfde
    9
    		 6
    		 zesde
    10
    		 7
    		 zevende (mineur)
    11
    		 7M
    		 majeure zevende

    Als er een noot in het diagram staat, maar geen onderdeel is van het gewenste akkoord, dan wordt hij weergegeven in omgekeerde kleuren.

    Standaard zijn akkoorden alleen beschikbaar tot en met de zevende. Om meer ingewikkelde akkoorden te maken, moet u de koppeling tussen de naam van het akkoord en zijn componenten doorbreken. De naam van een dergelijk akkoord wordt voorafgegaan door een '*' symbool in de lijst met akkoorden.

    Om het huidige akkoord te wijzigen, klik dan in de akkoord lijst aan de rechterkant van het venster.

    De "Toevoegen" knop voegt een nieuw akkoord toe aan de lijst met akkoorden. De "Wissen" knop wist het huidige akkoord. de "Proberen" knop speelt het huidige akkoord af. Het gebruikte instrument en de uitvoer zijn dezelfde als die van de eerste actieve notenbalk in het document.

    Om de naam van het akkoord te veranderen, klikt u op de "Hernoemen" knop.  Er zijn meerdere akkoord diagrammen die gedefinieerd kunnen worden voor een enkel akkoord. Als Harmony naar het akkoord zoekt dat weergegeven moet worden, dan geeft hij prioriteit aan die akkoorden waarvan de "Voorkeur" checkbox aangevinkt is.

    De "Omzetbaar" checkbox geeft aan dat het akkoord verplaatst kan worden over de hals om een ander akkoord te krijgen (een dergelijk akkoord heeft dus geen open snaren).

    Tip :
    Om de hele akkoord lijst af te drukken moet u de menuoptie "Archief>Afdrukken" kiezen. U moet dan alle verschillende manieren aangeven waarop de akkoorden afgespeeld kunnen worden.     

    melody

    Teksten

     
    Hoe schrijf ik tekstonderdelen die goed uitgelijnd zijn boven een notenbalk?
     
    Maak een nieuwe notenbalk aan.
    Verander zijn type naar "Tekst".
    Verplaats de liedtekstregel naar de bovenkant van het notenbalk gebied met behulp van de rode driehoek.
    Verklein het notenbalk gebied zodanig dat het overeenkomt met de hoogte van de liedtekstregel.
    Verplaats de notenbalk boven de gewenste notenbalk.
    Voeg nu uw tekst in op de liedtekstregel.
       
    Wat voor tekstcommando's kunnen geplaatst worden in "tekst" objecten, of in de kop of voet van de pagina?

    Een tekstobject kan verschillende speciale commando's omvatten die vervangen zullen worden, zodra de tekst wordt weergegeven.
    Deze commando's zijn dezelfde als die welke gebruikt worden in de kop of voet van een pagina.

    $B : huidig maatnummer
    $D : huidige datum
    $F : bestandsnaam
    $H : huidige tijd
    $T : document titel
    $L wordt vervangen door liedteksten.
    Het $L commando wordt vervangen door de liedteksten die bij deze partituur horen. Dit maakt het bijvoorbeeld gemakkelijk om tekstobjecten te maken die bij de coupletten horen.
    Als er meer dan één notenbalk liedteksten heeft, dan kunt u de notenbalk selecteren met $L"naam van de notenbalk".
    U kunt een regel tekst uit de liedtekst halen, door gebruik te maken van $L,regelnummer. Bijvoorbeeld $L,4 zal de vierde regel of de eerste notenbalk met liedteksten ophalen. U kunt een bereik ophalen van afgespeelde maten, door gebruik te maken van $Lb1-b2, waarbij b1 de eerste maat is en b2 de laatste maat. Bijvoorbeeld $L"melody",1-24 haalt de liedteksten op die gekoppeld zijn aan de maten 1 tot en met 24 van de notenbalk "melody".
    $M : totale muziekduur (mm:ss)
    $N : aantal pagina's
    $P : pagina nummer
    $X : kader rondom de tekst (alleen voor tekstobjecten)
    $$ : $ teken
    $(xxx) ritmisch patroon

    Hoe zit het met ritmische patronen?

    Een ritmisch patroon wordt tussen haken in een tekstobject geschreven en wordt voorafgegaan door een $.
    Hij maakt het mogelijk om muzieksymbolen op te nemen in een tekst. Alle noten worden met de stok omhoog weergegeven.
    Nu volgt hoe een dergelijk patroon eruit kan zien:

    Onafhankelijke noten worden gescheiden door een a + of een spatie. Verbonden noten worden door een liggend streepje _ gescheiden.

    Noten tussen haken [ ] krijgen een waardestreep..

    Elke noot kan zijn:
     
    - optioneel:
        d (dubbel mol)
        b (mol) 
        # (kruis) 
        x (dubbel kruis) of
        n (natuurlijk)
     
    - dan, optioneel:
        R als de noot een rust is
     
    - gevolgd door de tijdsduur van de noot:
        1 hele noot
        2 halve noot
        4 kwartnoot enzovoorts
     
    - optioneel gevolgd door:
        . (gepuncteerd) of
        .. (dubbel gepuncteerd)
     
    - optioneel gevolgd door een eenvoudige antimetrische figuur:
        :3 eenvoudige triool
        :6 eenvoudige sextool enzovoorts
     
      of een ingewikkelde antimetrische figuur:
        :3:2 voor een triool die geschreven wordt als 3:2
        :6:4 voor een sextool geschreven als 6:4
     
    Sommige markeerders kunnen ook ingevoegd worden binnen het commando. Hun actie duurt voort tot en met het einde van de haakjes:

    Grootte:
         S0 (klein)
         S1 (middelgroot)
         S2 (standaard)
         S3 (groot)
    Kleur:
         Cxxxxxx (xxxxxx = RGB hexadecimale kleur)
    Afstand tussen symbolen:     
         Lx (x = extra afstand tussen noten, vanaf -9 tot en met 9)
    Vorm van de notenkop:
         Hx  (x = vorm, van A tot en met Z)
            A   Standaard vorm,
            B   Driehoek,
            C   Diamant,
            D   Kruis,
            E   Plus,
            F   Vierkant,
            G   Schuine streep,
            H   Geen,
            I    Vlag,
            J    Halve cirkel,
            K   Drop,
            L    Zandloper,
            M   Boog,
            N    Lege diamant,
            O    Afgeknotte kegel,
            P    Halve maan,
            Q    Linker driehoek,
            R    Bel,
            S    Concave driehoek, 
            T    Convexe driehoek, 
            U    Johnson driehoek, 
            V    Johnson vierkant,      
            W   Vet gekruiste cirkel,     
            X    Vet kruis,                 
            Y    Dun gekruiste cirkel,           
            Z    Dun gekruiste halve cirkel
     
    Als voorbeeld hier een commando:
     
    Swing : $([8 8]) = $([8_32] 16.)
     
    Dit zal worden weergegeven als:
    "Swing",  gevolgd door twee achtste noten met een waardestreep, daarna het is gelijk teken "=", daarna een achtste noot en een 32e noot met een waardestreep, gevolgd door een gepuncteerde zestiende.

    melody

    Liedteksten



    Hoe kan ik meerdere regels liedteksten krijgen?

    Plaat herhalingstekens rondom het gedeelte dat u wenst te herhalen. Om meer dan twee regels te krijgen, moet u dubbelklikken op het einde herhaling en nu aangeven hoe vaak u hem herhaald wilt hebben (en dus ook de liedtekstregels).

    U wordt uitgenodigd om de video "How to insert lyrics on a score. How to create several lines of lyrics" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

    Als ik een spatie typ in een cel van de liedtekst, dan springt hij naar de volgende cel. Hoe plaats ik twee gescheiden lettergrepen, die allebei tot dezelfde noot behoren?

    Gebruik daarvoor een onbreekbare spatie: Shift+Spatiebalk

    Hoe synchroniseer ik liedteksten met een geïmporteerde sound track?

    Het geluidsbestand wordt geladen met de menuoptie "Archief>Importeren".
    U kunt nu een tekstnotenbalk aan het document toevoegen. Deze notenbalk zal de tekst bevatten.
    Nu verandert u de maataanduiding om een juiste precisie te krijgen, bijvoorbeeld 16/16.
    Werk nu van maat naar maat, en plaats "Speel markering" iedere keer als een maat compleet is.

      Hoe kan ik snel een kopie van de liedteksten plaatsen in een andere notenbalk?

    Selecteer de eerste notenbalk. Gebruik nu menuoptie Notenbalken>Wijzig zangtekst. Kopieer de tekst en sluit de dialoog.
    Selecteer nu de tweede notenbalk. Gebruik opnieuw "Notenbalken>Wijzig zangtekst". Plak de tekst nu in de dialoog.


    melody

    Vrije objecten



      Kan ik een document titel maken met veranderende lettertypen?

    Ja, dat kan. Gebruik hiertoe vrije "tekst" objecten ("Overige hulpmiddelen" palet) en stel hen zodanig in, dat zij alleen op de eerste pagina getoond zullen worden.

    U wordt uitgenodigd om de video "First steps with free objects : creating a custom graphic header." te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).
      


    melody

    Akkoordregel



    Hoe verander ik het lettertype van de akkoordregel?

    Als de berekening van de akkoorden automatisch gaat, open dan de "Notenbalk>Akkoordweergave" menuoptie. Selecteer de notenbalk en klik op het blauwe "A" icoon.

    Als het automatisch berekenen van de akkoorden niet is aangevinkt, dan moet u ieder akkoord individueel selecteren. U kunt dan een lettertype, grootte, stijl en kleur vanuit het tekstpalet kiezen en hen op ieder akkoord toepassen.

    Hoe voeg ik een "/" teken in? Als ik hem intyp, dan verschijnt er niets.

    Dit teken is gereserveerd. Als u het "\" teken gebruikt, dan wordt hij bij het weergeven vervangen.
     


    melody

    Akkoordraster

    (Alleen voor Harmony Assistant)


      De akkoorden die berekend worden, zijn niet dezelfde als die ik zou willen. Wat moet ik nu doen?
     
    De modale rij dan wel de tabel hieronder geeft alle akkoorden die afgespeeld kunnen worden bij een gegeven toonsoort.
    Iedere rij in de tabel heeft zeven basis akkoorden voor een gegeven toonsoort. In de eerste kolom staat de toonsoort.
    Iedere cel daarnaast toont de 3-noot en 4-noot akkoordnamen.
    Om deze tabel te gebruiken:

            • Bepaal de vaste voortekens
            • Vindt deze voortekens in de eerste kolom
            • U kunt alle akkoorden in de twee naast staande rijen gebruiken


    		 I II III IV V VI VII
    C C Dm Em F G Am Bdim

    		CM7 Dm7 Em7 FM7 G7 Am7 Bm7b5

    F F Gm Am Bb C Dm Edim

    		FM7 Gm7 Am7 BbM7 C7 Dm7 Em7b5

    Bb Bb Cm Dm Eb F Gm Adim

    		BbM7 Cm7 Dm7 EbM7 F7 Gm7 Am7b5

    Eb Eb Fm Gm Ab Bb Cm Ddim

    		EbM7 Fm7 Gm7 AbM7 Bb7 Cm7 Dm7b5

    Ab Ab Bbm Cm Db Eb Fm Gdim

    		AbM7 Bbm7 Cm7 DbM7 Eb7 Fm7 Gm7b5

    Db Db Ebm Fm Gb Ab Bm Cdim

    		DbM7 Ebm7 Fm7 GbM7 Ab7 Bm7 Cm7b5

    Gb Gb Abm Bbm Cb Db Ebm Fdim

    		GbM7 Abm7 Bbm7 CbM7 Db7 Ebm7 Fm7b5

    F# F# G#m A#m B C# D#m E#dim

    		F#M7 G#m7 A#m7 BM7 C#7 D#m7 E#m7b5

    B B C#m D#m E F# G#m A#dim

    		BM7 C#m7 D#m7 EM7 F#7 G#m7 A#m7b5

    E E F#m G#m A B C#m D#dim

    		EM7 F#m7 G#m7 AM7 B7 C#m7 D#m7b5

    A A Bm C#m D E F#m G#dim

    		AM7 Bm7 C#m7 DM7 E7 F#m7 G#m7b5

    D D Em F#m G A Bm C#dim

    		DM7 Em7 F#m7 GM7 A7 Bm7 C#m7b5

    G G Am Bm C D Em F#dim

    		GM7 Am7 Bm7 CM7 D7 Em7 F#m7b5

     
    Een voorbeeld. De vaste voortekens van een partituur vertellen mij dat de melodie in G (één kruis) is geschreven. Ik kan nu de 14 akkoorden op de twee rijen van G toepassen:

    Ik kies hier alleen de 3-noot akkoorden (vanaf G tot en met F#dim).
    Ik kies ook een akkoord sequentie voor de eerste vier maten in mijn melodie: de kolommen I, VI, II en V. Dat wil zeggen: G, Em, Am en D.

    Deze akkoord sequentie (I, VI, II en V) wordt vaak in melodieën gebruikt.
    Om te leren welke noten in ieder akkoord staan, zie dan de "Akkoord" vermelding in de woordenlijst.
    Het programma gebruikt de modale tabel om te bepalen welke akkoorden gekozen kunnen worden uit het berekende akkoord. U kunt echter ieder akkoord selecteren voor iedere maat door erop te klikken en hem te bevriezen.
     
      Mijn melodie heeft twee akkoorden in iedere maat. Hoe zorg ik ervoor dat het programma deze afspeelt?
     
    Als u de scheidslijn tussen de twee akkoorden in het midden van de maat plaatst, dan wordt de maat verdeeld in twee gelijke delen. Deze verdeling geldt ook voor het akkoordraster. Het programma zal nu twee akkoorden berekenen voor deze maat.

    U kunt dit ook algemeen instellen met behulp van het akkoordraster menu (de oranje driehoek links). U selecteert hier "Forceer 2 verdelingen".

     



    melody

    Begeleidingen

    (Alleen voor Harmony Assistant)



      Wat voor handelingen kan ik uitvoeren op begeleidingen en de ritmen?
     
    Dat zijn er vele: u kunt de begeleidingen en ritmen knippen, plakken, wissen, verplaatsen, de grootte wijzigen en bewerken.

    Om te knippen en te plakken, selecteer dan eerst de gewenste maten door op de liniaal te klikken. Gebruik daarna het Wijzig menu.

    Om te wissen, gebruik dan het wissen hulpmiddel met het bliksem icoon.

    Om te verplaatsen of om de grootte te wijzigen, klik dan op het object en versleep het met de muis.

    Om te bewerken, dubbelklik dan op het object.
     
      Ik wil mijn eigen begeleidingspatroon maken. Hoe doe ik dat?
     
    Open het definitievenster voor begeleidingen. Kies hierin de Noten tab.

    Hier kunt u de noten kiezen die door de begeleiding gevolgd zullen worden.
    Dit kunnen zijn:
     - Een geslagen akkoord van 3, 4 of 5 noten: dit is de eenvoudigste manier.
    Een harmoniërende begeleiding met 3, 4 of 5 noten zal voor het aangegeven akkoord worden gegenereerd. Deze geldt voor iedere tel van de maat.

    - Een patroon of een sequentie van noten die automatisch geharmoniseerd zal zijn met het akkoord of de sequentie daarvan in het akkoordraster.
    De noten in het patroon zullen getransponeerd (verplaatst) worden conform het akkoord dat gespeeld moet worden.

    Een patroon wordt gedefinieerd aan de hand van het C-majeur akkoord. Zijn zevende (mineur) of zijn negende (of tweede) zijn aanwezig, indien dat nodig is. Het akkoord omvat de noten C (fundamenteel), E (majeure derde), G (vijfde), Bb (verkleinde zevende) en D (tweede of negende).

    Zodra een begeleiding wordt afgespeeld, dan worden de noten van het C-majeure akkoord getransponeerd (verplaatst) om overeen te komen met het werkelijke akkoord van de melodie.

    Een voorbeeld. Als het gewenste akkoord niet geïnverteerd is (of als de begeleiding geen inversies verwerkt), dan worden de noten die in het patroon zitten vervangen met de fundamentele, de derde, de vijfde, de zevende en de negende van het akkoord dat gespeeld moet worden.

    Als het gewenste akkoord wel is geïnverteerd en de begeleiding verwerkt deze inversies, dan worden de noten C, E, G, Bb en D vervangen door de bas noot van het geïnverteerde akkoord. Daarna komen de volgende noten, maar dan in opgaande volgorde.

    Als het model een zevende omvat, maar het akkoord heeft geen zevende (bijvoorbeeld in een C majeur akkoord), dan wordt de zevende van dat model vervangen door het octaaf van het akkoord.

    Noten binnen het patroon die afwijken van die in de lijst staan, worden vervangen door noten met hetzelfde interval vanaf de laagste noot van het akkoord.

    Voorbeelden:

    In het model        Af te spelen akkoord           Harmony speelt
    heeft u de            (in het akkoordraster)
    volgende noten
    staan        

    C/E/Bb                D, fundamentele staat        D/F#/D
    C/D/E                  D, fundamentele staat        D/E/F#
    C/E/G                  C, 1e inversie                    E/G/C
    C/D/G                  C, 1e inversie                    E/F#/C
    C/E/G/Bb             Em7, 1e inversie               G/B/D/E
    ...
     
    Tip :
    Modellen worden alfabetisch geordend. Probeer u aan het volgende schema te houden: iedere naam van een model begint met het soort muziek waarbij hij hoort. Zo beginnen alle modellen van de Bossa stijl met Bossa:
    ...
    Bossa : Begeleiding
    Bossa : Bas
    Bossa : Piano
    Bossa : Hoofd solo
    ...

       Ik heb mijn ritmen en begeleidingen gemaakt. Kan ik hen nu ook omzetten naar "echte" notenbalken?
     
    Ja, dat kan. Kies nu in het ritme- of begeleidingsmenu (de driehoek links in de marge) de optie Zet de begeleiding over.

    Belangrijk: in het "Afspeel hulpmiddelen" palet moet u het "Speel de ritmen" en "Speel de begeleidingen" uitzetten. Anders worden zij tweemaal gespeeld (de gemaakte notenbalken en de originele reeksen).
     
      Hoe kan ik het toepassingsgebied van een ritme of een begeleiding instellen?
     
    Zodra zij aangemaakt zijn, betreffen de ritmen en de begeleidingen maar één maat. Om hen op meerdere maten van toepassing te laten zijn, klik dan op hun linker of rechter grens en maak hen nu groter met de muis. Op dezelfde wijze kunt u het toepassingsgebied verkleinen. Let wel op: het toepassingsgebied betreft altijd een heel aantal maten.

    Om een ritme of een begeleiding te wissen, kunt u:
    • de linker grens verplaatsen tot en met de rechter grens;
    • dubbelklikken (of klikken met de rechtermuisknop) op het object en daarna "Wis" kiezen in de lijst;
    • het wissen hulpmiddel gebruiken (met het bliksem icoon).
      



    melody

    Afspelen:

    algemene punten



    Als ik een partituur afspeel, dan opent een "Muziek volgen" venster. Wat kan ik daaraan doen?
     
     In de "Configuratie>Globale instellingen>Afspelen" is de checkbox "Volg de muziek automatisch tijdens het spelen" aangevinkt. Verwijder hier de vink.

    Als ik een partituur afspeel, dan start hij niet aan het begin, maar ergens in het midden. Waarom is dat het geval?

    Hier zijn meerdere oplossingen voor:



    melody

    Geluidsweergave

    Als ik een partituur wil afspelen, dan staat alles stil en ik hoor helemaal niets. Waarom is dat het geval?

    Controleer of het apparaat dat gekozen is om de muziek af te spelen, het juiste is ("Configuratie>Hardware configuratie" menuoptie).

    Als ik een partituur afspeel, dan beweegt hij, maar ik hoor helemaal niets. Waarom is dat het geval?
     
    Controleer in de systeemmixer of het output volume voldoende hard staat. Controleer binnen het programma het volume van iedere notenbalk (Vensters>Mixer).

    In de digitale uitvoer is het geluid soms onderbroken. Waarom is dat het geval?
     
    Hier zijn verschillende mogelijkheden voor:

        * Als uw computer langzaam is, dan kan het moeilijk zijn om de muisbewegingen te volgen. Het betekent dat het berekenen van de digitale uitvoer meer vergt van uw computer dan hij kan leveren.

          De digitale uitvoer gebruikt een flink deel van het rekenvermogen. Als uw computer niet snel genoeg is en u uw melodie met een hoge kwaliteit en met veel stemmen probeert weer te geven, dan kan uw systeem gaan hangen.

          U kunt dan:
              o via de 'Configuratie>Digitale uitvoer configuratie' menuoptie in het venster de uitvoerkwaliteit verlagen. Dit geldt ook voor het aantal stemmen;
              o in hetzelfde venster de vink weghalen bij "Sta effect processor toe";
              o op het digitale geluidseffecten icoon klikken in het "Afspeel hulpmiddelen" palet en daar alle digitale nabewerkingen verwijderen, zoals reverb, surround enzovoorts.
        * Als de onderbrekingen niet regelmatig optreden en u uw harde schijf of een ander apparaat hoort werken, dan kan het betekenen dat uw systeem de digitale uitvoer van tijd tot tijd onderbreekt.

          U kunt dan:
              o controleren dat er geen ander programma op de achtergrond draait (automatische antivirus enzovoorts);
              o in het venster via de "Configuratie>Digitale uitvoer configuratie" menuoptie een grotere buffer instellen (Standaard of Compatibel knop) om het effect van dit soort onderbrekingen op de digitale uitvoer te minimaliseren;             
        * Als de onderbrekingen regelmatig verspreid zijn over de tijd en het programma zonder vertragingen lijkt te lopen, dan kan het zijn dat uw hardware (geluidskaart) niet compatibel is met de ingestelde buffers in de digitale uitvoer configuratie.

          U kunt dan:
              o  in het venster via de "Configuratie>Digitale uitvoer configuratie" menuoptie een grotere buffer instellen (met de Standaard of Compatibel knop). U kunt de grootte van de buffer ook handmatig instellen. Dit geldt ook voor het aantal stemmen. Doe dit, totdat uw computer de muziek correct afspeelt.


    Als de melodie afgespeeld wordt, zijn er verschillende snelheidsvariaties. Waarom is dat het geval?

    Mogelijk is er een onzichtbare tempo verandering in uw melodie aanwezig. Controleer dit.

    Als er meerdere instrumenten tegelijkertijd spelen, dan klinkt het geluid vervormd. Waarom is dat het geval?
     
    Het geluidsvolume voor uw instrument is te hoog. Dit kan ook voor het algemene volume gelden. Verlaag het volume. U kunt ook de Automatic Gain Control (AGC) aanzetten in de digitale nabewerkingen (AGC in de digitale nabewerkingen, te bereiken via het "Afspeel hulpmiddelen" palet) om verzadiging tegen te gaan. Dit kan wel tot een wat gedempt geluid leiden als het algemene volume te hoog is ingesteld.

    Waarom geven sommige slagwerk instrumenten (zoals een Gong, Pandiero enzovoorts) geen geluid?
     
    De instrumenten in de lijst beslaan de hele GM/GS standaard. Een aantal geluiden is echter niet beschikbaar. Zij worden hier alleen getoond in verband met de compatibiliteit met Midi bestanden die hen eventueel kunnen gebruiken.
    Dit is niet iets specifieks voor dit programma. De meeste synthesizers kunnen niet al deze geluiden voortbrengen...
     
    Het geluid van het ene instrument is luider dan dat van andere. Hoe kan ik dat instellen?
     
    Bewerk het instrument en verminder het volume. U kunt dit ook in het "Mixer" venster doen.
     

    melody

    Afspeelwijze


    Wat is het verschil tussen "Digitale uitvoer" en "MIDI uitvoer"?
     
    Bij de digitale uitvoer worden de muzieknoten omgezet in geluiden, zodra zij door het programma worden afgespeeld. Het is ook mogelijk om andere geluiden toe te passen, die niet voorgedefinieerd zijn. Daarnaast kunt u de digitale effect processor toepassen.
    Bij MIDI uitvoer wordt voor deze omzetting de MIDI geluidskaart of de externe MIDI synthesizer gebruikt. Het resultaat is afhankelijk van de kwaliteit van de aangesloten MIDI hardware (zoals de kaart, de externe synthesizer enzovoorts).

    Ik voer nu een melodie in, maar ik wil alleen het laatste deel horen. Hoe doe ik dat?
     
    Hiervoor zijn twee oplossingen:

    1- Schakel over naar "Speel alleen de selectie" modus (in het "Afspeel hulpmiddelen" palet) en selecteer het gebied dat u graag wilt horen. Als u de melodie afspeelt, dan kunt u het geselecteerde gebied veranderen om andere delen van uw melodie te horen.

    2- Stel een afspeel markering in op de liniaal (het grijze gebied waarin de maatnummers staan). Hiertoe houdt u de Command (Macintosh) of Ctrl (pc) toets ingedrukt, terwijl u op het maatnummer klikt vanaf waar u de muziek wilt horen. Een menu wordt geopend. Hierin kiest u de gewenste optie.


    melody

    Instrumenten



      Zodra ik het instrument van de eerste notenbalk bewerk, heeft dit ook gevolgen voor het instrument van de tweede notenbalk. Waarom is dat het geval?
     
    De twee notenbalken gebruiken hetzelfde instrument. Bewerk het instrument van de tweede notenbalk en klik nu op "Nieuw" om een nieuw instrument vrij te maken en aan te koppelen. De twee notenbalken gebruiken nu verschillende instrumenten.

    Hoe kan ik een instrument tijdelijk wijzigen en daarna weer terug? Voorbeelden zijn de snaren die van strijkers naar pizzicato gaan, of hoorns die van open naar gesloten gaan.

    Twee oplossingen hiervoor:
    1. U definieert ieder instrument op een aparte notenbalk en daarna voegt u de notenbalken samen;
    2. U koppelt een regel aan de notenbalk, waarbij u bijvoorbeeld uitgaat van de kleur of vorm van de notenkop. U koppelt de regels aan verschillende instrumenten. De regel scheidt de instrumenten op basis van die kenmerken.
    Hoe kan ik instrumenten opnieuw alloceren aan een specifieke sound base, om waarschuwingen bij het laden te voorkomen?

    Twee oplossingen hiervoor: U haalt de waarschuwing weg bij het "Globale instellingen>Laden" paneel, of u volgt dit voorbeeld:
    1- Zodra een origineel document laadt, dan waarschuwt het programma dat "trompet[5601]" niet bestaat;
    2- U bewerkt de instrumenten en u lokaliseert het instrument zonder naam voor "std";
    3- U bewerkt hem. Een waarschuwing zegt dat geluid (#5601) niet gevonden wordt en het dichtstbijzijnde geluid (#5600) daarvoor gebruikt zal worden;
    4- In de dialoog wordt "Koper>Trompet" gekozen;
    5- U klikt nu op een ander geluid, "Trombone", en daarna opnieuw op "Trompet";
    6- U valideert nu dat de juiste naam op de lijst getoond wordt;
    7- U slaat het bestand op;
    8- U laadt hem opnieuw en er zal geen waarschuwing meer getoond worden.

    Is er een manier om meerdere instrumenten aan één notenbalk te koppelen? Ik moet verschillende keren het pijporgel stoppen, en ik kan dit niet doen.

    Ja, dat kan. Zie de gebruikershandleiding "Relate more than one instrument to a staff using rules."



    melody

    Effecten



      Is het mogelijk het geluid te variëren, terwijl de muziek afspeelt? Bijvoorbeeld als een solist begint met zingen waarbij de andere zangstemmen een beetje zachter gaan zingen.

    Hiertoe moet u de parametercurve voor het volume gebruiken. Klik op de kleine groene driehoek links van de notenbalk en kies het onderwerp "Volume". Kies nu de bewerkingsmodus, en teken de gewenste curve op iedere notenbalk.

    U wordt uitgenodigd om de video "Editing notes velocities. Note setup. Apply change to selection. Editing with curve. Dynamic" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

      Ik wil een echo effect aan een paar maten toevoegen. Hoe stop ik de echo daarna weer?

    U moet een nieuw effect invoegen om de vorige te stoppen. Dat effect zal "Stop" toepassen op de op dat moment draaiende effect processoren. Let op dat als een effect meerdere processoren gebruikt, zoals Resonator+Delay, dan moet u alleen bij die ene die u wilt beëindigen "Stop" aanklikken en bij de andere "verander niet" laten staan.

    melody

    Geluidsbibliotheek



    Wat is de digitale geluidsbibliotheek? Hoe installeer ik een nieuwe versie van de geluidsbibliotheek?
     
    Als de muziek via de digitale uitvoer wordt afgespeeld, dan berekent het programma het benodigde geluid in real time. Hiervoor gebruikt hij voor ieder instrument geluidsfragmenten.
    Deze geluidsfragmenten zijn ingepakt in een bestand dat een digitale geluidsbibliotheek wordt genoemd.

    Er zijn verschillende versies van de digitale geluidsbibliotheek. Hoe hoger de kwaliteit, hoe groter het bijbehorende bestand. De hoogste kwaliteit geluidsbibliotheek is beschikbaar als cd-rom. Hij wordt de Gold database genoemd.

    Om een nieuwe digitale geluidsbibliotheek te installeren, kunt u het installatieprogramma gebruiken. U kunt ook het automatisch bijwerken vanuit het programma gebruiken. U kunt de geluidsbibliotheek ook "handmatig" installeren, door het bestand van de geluidsbibliotheek (deze wordt GMxxBase.rsr genoemd, waarbij xx gelijk kan zijn aan LT, ST, MP, SE) naar de "GMDigit" map te kopiëren. Deze map bevindt zich in de map van het programma.

    Zodra het programma gestart wordt, dan vindt hij de nieuwe geluidsbibliotheek. Hij zal hem nu gaan voorbereiden op het gebruik.
    Dit bestand wordt naar de "GMDigit" map gekopieerd en daar uitgepakt. Dit gebeurt volgens uw voorkeuren. Deze bewerking kan een aantal seconden duren, maar hij vindt slechts éénmaal plaats.
    Dit betekent dat de geluidskwaliteit behouden blijft en onafhankelijk is van het installeren van een nieuwe versie van het programma. Dit geldt ook voor het verwijderen van het programma. Daarbij geldt dat het  geïnstalleerde geluidsbibliotheek gedeeld zal worden door alle Myriad programma's die u heeft geïnstalleerd (zoals Harmony Assistant, Melody Assistant, Melody Player).

    Let op: de bibliotheek van gemiddelde kwaliteit wordt automatisch geïnstalleerd, zodra u het programma vanaf cd-rom installeert.

    Hoe weet ik welke versie van de digitale geluidsbibliotheek door het programma wordt gebruikt?
     
    Open hiertoe het informatievenster over het programma (?>Over... op Windows, Apple>Over... op Macintosh).
    Hier ziet u:
    GMLTBase.rsr als u de eenvoudige geluidsbibliotheek gebruikt. Deze versie dateert van voor april 2000.
    GMXTBase.rsr als u de gemiddelde geluidsbibliotheek gebruikt. Deze is alleen beschikbaar op de MYRIAD cd-rom. Hij dateert van voor april 2000.

    Vanaf april 2000 zijn er twee nieuwe geluidsbibliotheken uitgegeven. Deze verhogen de geluidskwaliteit:

    GMMPBase.rsr: de eenvoudige geluidsdatabase. Deze is flink ingepakt en biedt meer en betere geluiden.
    GMSEBase.rsr: de complete geluidsbibliotheek (alleen beschikbaar op de cd-rom).

    Deze laatste twee bibliotheken kunnen alleen gebruikt worden met Melody Assistant versie 5.1 en met Harmony Assistant versie 7.1

    Tot slot is er in september 2002 de geluidsbibliotheek met een hoge kwaliteit uitgegeven. Dit is de High Quality Gold Sound Database. Deze geluidsbibliotheek verhoogt de geluidskwaliteit aanzienlijk. Hij kan gebruikt worden met Melody versie 6.1 en Harmony versie 8.1.

    Hoe verander ik de standaard geluidsbibliotheek die door het programma wordt gebruikt?

    De "Configuratie>Geluidsbestand" menuoptie toont alle op dat moment beschikbare geluidsbibliotheken. Kies hier de bibliotheek die u wilt gebruiken.

    Hoe kan ik in een partituur een instrument gebruiken die in een andere bibliotheek zit dan die welke ik nu gebruik?

    Kies de geluidsbibliotheek die u nodig heeft voor het gewenste geluid. ("Configuratie>Geluidsbestand"). Kies nu het instrument voor uw partituur ("Notenbalk>Wijzig gerelateerd instrument"). Kies nu "Gebruiker gedefinieerd geluid" en daarna OK.
    Kies nu opnieuw de gewenste geluidsbibliotheek.
    Het "Gebruiker gedefinieerde" instrument zal altijd het geluid gebruiken dat u heeft geselecteerd. De andere instrumenten gebruiken de huidige geluidsbibliotheek.

    Wat is het verschil tussen de Gold Sound Database en de andere geluidsbibliotheken in termen van kwaliteit?

    Voor ieder digitaal instrument in een geluidsbibliotheek kunnen er meerdere fragmenten zijn. Bijvoorbeeld bij een piano hoeft een lage noot niet hetzelfde te klinken als het verlengde geluid van een hoge noot. In de vorige geluidsbibliotheken (GMSEBASE, GMWEBASE, GMLTBASE enzovoorts) was er meestal maar één fragment van ieder instrument. In de Gold Sound Database zijn er de meeste instrumenten opgebouwd uit twaalf verschillende geluiden.
    Om de grootte en de snelheid van download wat te beperken, zijn de oudere geluidsbibliotheken ingepakt. Dit inpakken leidt tot een verlies van geluidskwaliteit (ademhaling, vervorming enzovoorts). Geluiden in de Gold Sound Database zijn niet ingepakt. Bovendien bevat de Gold Sound database, bovenop de General Midi 2 specificatie, verschillende extra geluiden. Dit zijn zowel chromatische als percussieve.

    Wat gebeurt er als ik een muziekstuk maak met de Gold Sound Database en hem vervolgens opstuur naar iemand die deze bibliotheek niet heeft?

    De overeenkomstige instrumenten in de geluidsbibliotheek van de ontvanger zullen dan worden gekozen, in plaats van die welke u heeft geselecteerd. Een waarschuwing zal aan hem worden getoond. Daarop staat dat het resultaat dat hij hoort af kan wijken van datgene wat de auteur bedoeld heeft. Evenwel zijn de geluidsbibliotheken compatibel. Uiteraard zal de algehele kwaliteit lager zijn, omdat hij geen gebruik maakt van de Gold Sound Database.

    Wat gebeurt er als ik de Gold Sound Database heb en een stuk laad dat zonder deze bibliotheek werd geschreven?

    Als u een .mus bestand laadt die zonder de Gold Sound Database is gemaakt, of wanneer u een MIDI, ABC enzovoorts importeert, dan worden de instrumenten geconverteerd tussen de oude en de nieuwe geluidsspecificatie. U kunt uw eigen conversie instellingen opgeven via "Configuratie>Geluidsbestand>Definieer de gewenste geluiden". Uiteraard hebben deze instellingen geen invloed op de gebruikersinstrumenten in het bestand (als die er zijn).

    Kan ik de Gold Sound Database downloaden?

    Nee, dat kan niet. De Gold Sound Database is ongeveer 300 Mb groot. Als u een 28Kbps modem gebruikt, dan zou het ongeveer 30 uren duren voordat u hem binnen heeft...

    Ik heb net de Gold Sound Database geïnstalleerd. De oude geluidsbibliotheek wordt nog steeds gebruikt. Wat moet ik doen?
     
    In "Configuratie>Geluidsbestand" kiest u de optie Gold.


    melody

    Virtual Singer

      Hoe krijg ik meerdere regels met liedteksten?

    Plaats maatstrepen voor herhaling rondom het gedeelte dat u meerdere keren wilt herhalen. Als u meer dan twee regels wilt, dubbelklik dan twee keer op maatstreep voor het "einde van de herhaling". Plaats in het venster het aantal keren dat u dit gedeelte herhaald wilt hebben (en op deze manier dus het aantal regels).

    U wordt uitgenodigd om de video "Tablatures, Drums, Lyrics > How to insert lyrics on a score, how to create several lines of lyrics" te bekijken ("Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma).

      Hoe definieer ik een koor?

    Als de cel van de liedtekst leeg is, dan zingt Virtual Singer niets. Virtual Singer start met zingen bij de eerste gevulde cel.
    U kunt het koor dus maar één keer invoegen, op de eerste regel en u laat de andere cellen leeg.
    Om er zeker van te zijn dat een cel leeg is en niet bijvoorbeeld een spatie bevat, kunt u "Notenbalken>Wijzig zangtekst" menuoptie gebruiken. Een lege cel moet als "//" verschijnen.

    Ik wil niet dat Virtual Singer één van de notenbalken zingt, ook al heeft hij liedteksten. Wat moet ik doen?

    Open het Virtual Singer palet. Shift-klik op het icoon van de zanger en verwijder de vink bij "Singer active".

    Ik heb verschillende gezongen notenbalken in mijn document, maar er is maar één zanger die in het palet van de Virtual Singer verschijnt. Wat moet ik doen?
     
    De iconen van de zangers staan op het podium. Hun positie is afhankelijk van hun sterkte en hun balanspositie. Als er meerdere zangers zijn die dezelfde kracht en dezelfde balans hebben, dan kunnen hun iconen elkaar bedekken. Beweeg het icoon van de zichtbare zanger een klein beetje, om de andere iconen te kunnen zien.

     Ik heb verschillende gezongen notenbalken in mijn document, maar er is maar één zanger die in het palet van de Virtual Singer verschijnt. Wat moet ik doen?
     
    Nee. Alle informatie over de instellingen van de stem is opgeslagen in het .MUS bestand.
     
    Wat als mijn vriend geen Virtual Singer heeft geïnstalleerd?
     
    In dat geval wordt de notenbalk die op uw computer gezongen wordt op zijn computer met het standaard instrument gespeeld dat bij de notenbalk hoort. Vertel uw vriend wel om Virtual Singer te installeren!
     
    Ik heb een stem gedefinieerd, maar ik wil niet dat iemand anders hem bewerkt. Hoe kan ik daarvoor zorgen?
     
    Bescherm uw document tegen wijzigingen (Wijzig>Beschermen menuoptie).

    Ik definieerde een stem en wil hem graag aan een vriend opsturen. Hoe doe ik dat?
     
    In het bewerkingsvenster voor stemmen kunt u uw stem opslaan. Het bestand kunt u hem opsturen (dit is het bestand met een .PRV extensie, die opgeslagen wordt in de "Voices" map van Virtual Singer). Hij moet dit bestand dan kopiëren naar zijn eigen "Voices" map. U kunt ons uw stem ook opsturen, als u hem in de standaardlijst van stemmen opgenomen wilt zien.
      
    Er is maar één notenbalk in mijn document, maar Virtual Singer zegt dat hij drie menselijke stemmen aan het berekenen is. Waarom gebeurt dat?
     
    Waarschijnlijk is er een akkoord met drie noten ergens in de notenbalk. Omdat een menselijke stem maar één noot tegelijk kan zingen, berekent Virtual Singer verschillende stemmen om dit akkoord voort te kunnen brengen. Let op dat zoiets de tijd van het berekenen flink kan doen toenemen.

    Als de muziek start en Virtual Singer is ook actief, dan beweegt de verticale lijn die aangeeft wat op dat moment gespeeld wordt, onregelmatig. Waarom gebeurt dat?
     
    Als de muziek afgespeeld wordt, dan vinden er verschillende taken tegelijkertijd plaats. Elke taak heeft een zekere prioriteit. Hier volgen de meest belangrijke taken, in volgorde van afnemende prioriteit: Hierdoor kan bij het afspelen van een ingewikkeld stuk muziek, of bij het berekenen van de menselijke stem terwijl de muziek afspeelt, de verticale lijn onregelmatig bewegen. Zodra de menselijke stem volledig berekend is, zal de beweging van de lijn weer correct zijn.
    Let op dat er een rode pijl boven iedere zanger knippert, zolang de berekening van zijn stem op dat moment nog gaande is.

    Waarom kan hij niet in het Zweeds, Swahili of Smurfs zingen?
     
    U kunt een andere taal niet zelf definiëren. Maar als u weet hoe de uitspraak van een bepaalde taal eruit ziet, aarzel dan niet om dit aan ons te vertellen. In het ideale geval zouden wij een tekstbestand ontvangen, waarin zoveel mogelijk geschreven woorden van de taal opgenomen zitten en de bijbehorende uitspraak in SAMPA (of een andere fonetische notatie). Daarbij hebben wij ook de lijst met fonemen van de taal nodig en voorbeelden (of samples) van hoe zij uitgesproken moeten worden.


    melody

    Digitale audio tracks



      Kunnen digitale effect processoren, zoals distortion, panning, echo enzovoorts ook op een digitale audio track worden toegepast?

    Ja, dat kan. Voeg een digitaal effect ("Overige hulpmiddelen" palet) in op de digitale track. Het effect wordt vanaf die positie afgespeeld.

    Ik wil een digitale audio track synchroniseren met en standaard notenbalk. De notenbalk is geïmporteerd vanuit een MIDI bestand. Hoe moet ik dit doen?

    Hiervoor heeft u Harmony Assistant nodig. In het "Scripts>Digitale klank" menu kiest u "Adjust tempo on digital track". Nu kunt u de beats (of slagen) op de digitale track markeren. Daarmee zal de standaard notenbalk synchroniseren.

    Is er een manier om twee digitale tracks samen te voegen (bijvoorbeeld stuiterende of pingpongende tracks)? Ik heb bijvoorbeeld twee harmoniërende vocale tracks die ik samen wil mixen tot één track. Hierdoor bespaar ik rekenkracht en schijfruimte.

    Kies de eerste track door links van de notenbalk te klikken.
    Kies nu Wijzig>Kopiëren.
    Kies nu de tweede track door links van de notenbalk te klikken.
    Kies nu Wijzig>Toevoegen.

    Uiteraard moet u hierna de eerste track verwijderen.


    melody

    Bestanden: algemene punten



    Welke soorten bestanden kunnen door het programma gelezen of geschreven worden?

    Allereerst kan het programma ieder muziekstuk lezen in ieder bestandsformaat dat specifiek is voor Myriad. Deze bestanden helpen u om uw documenten op te slaan en om hen opnieuw te laden, terwijl u iedere aangepaste instelling behoudt.
    Hier is een lijst met de "eigen" bestandsformaten:

    Standaard bestandsformaat .myr, .mus
    		 Dit is het bestandsformaat waarin de documenten
    meestal worden opgeslagen. In het voorkeuren
    venster kunt u opgeven of u wilt dat deze
    bestanden ingepakt worden (lossless) of juist niet.
    Stand-alone
    		 .mux Alle digitale instrumenten worden opgeslagen
    in het bestand als een gebruikergedefinieerd instrument.
    Hiermee zorgt u voor hetzelfde geluid, onafhankelijk
    van de geluidsbibliotheek.
    Standaard, met ingepakte digitale data .mu3
    		 Digitale data in het bestand
    (digitale tracks en handgemaakte instrumenten)
    worden in een MP3 of OGG bestand (u kunt kiezen
    welke) ingepakt om ruimte te besparen. Wees
    voorzichtig: deze twee soorten inpakmanieren zijn
    destructief (lossy).

    Bovendien kan het programma zowel importeren als exporteren in verschillende bestandsformaten van andere programma's. Harmony Assistant is één van de partituur notatieprogramma's die de grootste variëteit aan bestandsformaten ondersteunt. De complete lijst aan ondersteunde formaten is beschikbaar op onze website. Zij staan op de pagina die het verschil uitlegt tussen Harmony en Melody Assistant.

    Hoe kan ik mijn melodie exporteren om hem daarna in een ander programma in te kunnen lezen?
     
    Het hangt af van dat "andere programma".

    1- Als het muzieknotatie software is:
    Als u Harmony Assistant heeft en het doelprogramma kan XML bestanden importeren, dan moet in dat formaat exporteren.
    Anders kunt u in het MIDI1 formaat exporteren. Dat is het meest gebruikte.
    Tip : Als u een MIDI bestand opslaat, dan wordt alleen de informatie die u bij het afspelen hoort opgeslagen. Let dus op de afspeelmodus, de positie van de beginmaat enzovoorts.

    2- Als het een audio editor, een jukebox of cd-brand software is, dan moet u exporteren in het WAV, AIFF, MP3 of OGG formaat.

    Ik heb mijn melodie nodig in een multimedia project. Hoe kan ik dit doen?
     
    Exporteer uw stuk in MP3, WAV, AIFF of MIDI formaat.

    Ik wil met mijn beste melodieën een audio cd maken. Hoe doe ik dat?
     
    Lees het "Aanmaken van een audio cd" hoofdstuk in deze handleiding.

    Ik heb net een ".MUS" bestand van een vriend van mij ontvangen. Ik kan hem helaas niet in het programma inlezen. Wat gebeurt hier?
    Wees er zeker van dat dit bestand met Melody of Harmony Assistant aangemaakt is. Ook al is de extensie van het bestand .MUS, dan hoeft dat nog niet het geval te zijn. Veel muziekprogramma's gebruiken deze extensie, maar ieder bestand kan alleen door het programma ingelezen worden waarmee hij is aangemaakt.
    Let op: Harmony Assistant kan wel direct Finale® en MusicTime®  ".mus" bestanden importeren.

    Als u hem nog steeds niet in kan lezen in uw eigen Harmony Assistant, dan kunt u uw vriend vragen of hij zijn partituur in MusicXML kan exporteren.
    De laatste mogelijkheid is om hem te vragen zijn partituur in MIDI formaat te exporteren. Deze kan ingelezen worden in zowel Melody als Harmony Assistant. Ondanks zijn zwakkere punten blijft het MIDI formaat het enige uitwisselbare bestand tussen bijna alle muziekprogramma's.

    Onder Windows heb ik al een andere applicatie die de ".MUS" extensie gebruikt. Hoe voorkom ik een probleem met betrekking tot de extensies?

    Als u het programma installeert, kies dan voor een handmatige installatie. In het volgende scherm kunt u de extensies van het bestand bewerken. Haal de vink weg bij ".MUS" en plaats hem bij ".MYR".
    Als het programma al geïnstalleerd is, dan kunt u bij de "Configuratie>Globale instellingen" in het "Opslaan" paneel de checkbox bij "Gebruik standaard de .myr extensie in plaats van .mus" aanvinken.
    Als u dat gedaan heeft, dan zal het programma alleen de ".MYR" extensie gebruiken.

    Sommige bestanden (MIDI, MOD enzovoorts) kunnen niet in het programma geïmporteerd worden. Wat gebeurt hier?
     
    Wees er allereerst zeker van dat deze bestanden niet beschadigd zijn en dat zij met standaard hulpmiddelen afgespeeld kunnen worden. Als zij correct zijn, dan kunt u een probleem rapportage invullen en die naar de technische ondersteuning sturen, samen met de problematische bestanden.

    Waarom maken Melody en Harmony twee bestanden voor ieder stuk muziek dat ik opsla? Het gaat hier over de .mus en de .bak bestanden. Wat is het verschil tussen deze twee?

    Als u een standaard bestand opslaat (.mus, .myr), dan wordt een back-up kopie (.bak) van de vorige versie van het bestand aangemaakt. U kunt daardoor teruggaan in uw werk, mocht u dat willen.
    U kunt vanaf 0 (geen) tot en met 99 laatste versies van uw bestand op uw harde schijf opslaan.
    Het aantal kopieën kunt u instellen in het Globale instellingen>Opslaan paneel.

    melody

    MIDI-bestanden



    Als ik een MIDI-bestand met het programma afspeel, dan zijn de geluiden niet hetzelfde. Wat is er gebeurd?
     
    Digitale geluiden die in het programma worden gebruikt, bestaan niet ergens anders.
    Als u een MIDI melodie buiten het programma afspeelt, dan gebruikt u een MIDI apparaat dat door het afspeelsysteem wordt beheerd. De geluiden van de verschillende instrumenten kunnen dan anders zijn.

    Als ik een partituur in het MIDI-formaat exporteer en hem daarna weer importeer, dan krijg ik niet precies dezelfde partituur. Waarom gebeurt dit?

    Het MIDI-formaat is niet toegespitst op de muzieknotatie, maar op de uitwisseling tussen elektronische systemen. Veel informatie mist daarom in het bestand en kan daarom ook niet teruggehaald worden.

     Als ik sommige MIDI-bestanden importeer, dan verschijnen de linker- en rechterhand van de piano op dezelfde notenbalk. Hoe kan ik hen scheiden?

    Gebruik de "Notenbalk>Splits notenbalk volgens noot" menuoptie. U krijgt dan twee notenbalken.
    In sommige MIDI-bestanden die ik importeer, zijn de noten verplaatst en zijn de nootlengten, zou je kunnen zeggen, wat vreemd. Wat gaat hier mis?
     
    Sommige MIDI-bestanden zijn afkomstig van een "menselijke" opname waarin de noten niet precies op de tellen zitten. Dit is ook de reden waarom de lengten afwijken. U moet deze bestanden kwantiseren om hem preciezer te kunnen tonen (zie hiervoor het hoofdstuk "Kwantiseren"). Sommige MIDI-bestanden zijn zonder metronoom opgenomen. Deze zullen nooit correct weergegeven worden, omdat de noten eenvoudigweg niet overeenkomen met de tellen van de melodie.
    Hoe stel ik de parameters voor het kwantiseren in als ik een MIDI-bestand importeer?

    U kunt zelf bepalen of een minimale kwantisering wordt toegepast op het geladen document, of dat er helemaal geen kwantisering plaatsvindt, of dat u de kwantisering handmatig wilt instellen. Dit laatste wordt gedaan in het MIDI-paneel van de menuoptie "Configuratie>Globale instellingen".


    melody

    Kwantiseren



       Wat is "kwantiseren"?
     
    Als een musicus een stuk op een toetsenbord speelt, dan zijn de aanslag en de tijdsduur van de noten niet perfect. De musicus is een mens en is als zodanig niet volmaakt.

    De Kwantiseren optie van het Wijzig menu past een intelligente verwerking toe op de geselecteerde noten. Het moment en de tijdsduur van de noten worden zodanig gewijzigd, dat er een zichtbare correctie gedaan wordt op de onnauwkeurigheden van de uitvoerder.

    Hoe werkt dat?
     
    Al deze parameters kunnen in het kwantiseer configuratie venster worden ingesteld.

    De Kwantiseer sterkte kan sterker of minder sterk zijn. Een minimale sterkte zal alleen kleine fouten herstellen (dus kleiner dan een 32e of 64e noot). Een grotere sterkte zal grotere fouten herstellen, tot en met een kwartnoot.

    De gebruiker kan bepalen of triolen ook gevonden moeten worden tijdens het kwantiseren (door de checkbox "Sta triolen toe" aan te vinken).

    Hij kan ook aangeven of korte noten als voorslagen beschouwd moeten worden (Sta voorslagen toe). Hij kan daarna de tijdsduur in milliseconden kiezen. Elke noot die korter is, wordt beschouwd als een voorslag (dit is dus de maximale tijdsduur van de voorslagen).

    Tot slot kan het kwantiseren op de partituur een langere (of kortere) noot aangeven die daadwerkelijk afgespeeld zal worden. De noot wordt dan "staccato" of "tenuto" afgespeeld. De gebruiker beslist of deze symbolen op de partituur getoond worden (door het aanvinken van deze opties).

    Wanneer wordt dit gebruikt?
     
    Het kwantiseren wordt gebruikt als:
    • U "Kwantiseren" kiest in het Wijzig menu;
    • U noten invoert vanuit een apparaat;
    • U een MIDI of CMF bestand inleest (dit hangt af van wat in de Globale Instellingen staat).

    Hoe stel ik de kwantiseer parameters in als ik een MIDI bestand importeer?

    U kunt bepalen of er automatisch een minimale kwantisering op het geladen document wordt toegepast, of dat dit helemaal niet gebeurt, of dat u hem handmatig wilt instellen. Dit wordt gedaan met het "Midi" paneel binnen het venster van "Globale instellingen".
     
    Is het kwantiseren altijd effectief?
     
    Nee. Kwantisering verandert de timing en de tijdsduur van de noten. Als hier fouten bij gemaakt worden, dan kan dit hoorbaar zijn tijdens het afspelen van de muziek.


    melody

    MIDI invoer



    Waarom hoor ik geen enkel geluid als ik noten opneem van mijn MIDI toetsenbord?

    In de instellingen van MIDI moet u de echo aanzetten voor het apparaat dat u gebruikt.
      
    Als ik begin met het opnemen van MIDI invoer vanuit het "Opname hulpmiddelen" palet, dan wordt er niets opgenomen. Waarom niet?

    Controleer of u "+MIDI invoer of Virtueel keyboard palet" in het Toetsenbord paneel van menuoptie "Globale instellingen" heeft aangevinkt (u moet de schuifbalk gebruiken om dit paneel zichtbaar te maken).

    Als u onder Windows werkt, dan nodigen wij u uit om de video "How to connect and use MIDI devices" te bekijken.
    Onder Mac OS X is dit: "How to set up the MIDI output under Mac OS X".
    Beide vindt u onder de "Vensters>Instructievideo's" menukeuze in het programma.

      Is het mogelijk om de duur van de aanslag van toetsen op een computertoetsenbord proportioneel aan de tijdsduur van de noten te maken?

    Met Harmony Assistant kan dat.
    In het paneel Toetsenbord van menuoptie "Configuratie>Globale instellingen" kunt u "Noot duur aan de hand van toonlengte" aanvinken.
    U kunt ook de realtime invoer van het computertoetsenbord gebruiken (zie het opname palet).

    Hoe verander ik de octaaf als ik de noten via het computertoetsenbord invoer?

    U kunt twee toetsen definiëren die één octaaf hetzij optellen hetzij aftrekken. Zie hiervoor de menuoptie "Configuratie>Wijzig snelkoppelingen toetsenbord".


    melody

    Afdrukken



    De nootstokken en de notenbalk lijnen worden goed afgedrukt, maar de notenkoppen worden afgedrukt als grote vierkanten. Wat gebeurt hier?
     
    Hiervoor zijn meerdere oplossingen:

    1- U gebruikt Windows en het Wacam.ini bestand is gewist of gecorrumpeerd in de voorkeuren map van de applicatie.
    - Stop de applicatie.
    - Draai het kleine programma "Myrpref.exe" die zich in de applicatie map bevindt.
      Een venster wordt geopend met de voorkeuren voor de applicatie.
    - Wis het "Wacam.ini" bestand als hij daar staat, en installeer de applicatie opnieuw.

    2- Uw printerdriver is niet bijgewerkt. Controleer op de website van de maker of u de laatste driver heeft.

    3- De instellingen van de printer zijn niet juist. Zij moeten prioriteit geven aan TrueType lettertypen.
    Kies hiervoor "Archief>Printer eigenschappen" en controleer alle instellingen van de printer.

    Onder Windows kunt u de 'Eigenschappen van de printer' kiezen. Deze behoren bij uw eigen printer en zijn aanwezig door de installatie van de printerdriver. Als deze eigenschappen er zijn, dan kunt u instellen dat "Gebruik altijd TrueType fonts", "Print TrueType af als beeld" of "Sluit lettertype in" allen actief zijn.
    Voer nu eerst de instellingen per pagina uit vanuit de software, voordat u een nieuwe pagina zult afdrukken.

      Tijdens het afdrukken wordt een waarschuwing getoond. Hierop staat dat het Myriad Music Font niet aanwezig is en dat de noten op het papier vervangen zullen worden door vreemde tekens. Wat gebeurt hier?
     
    Het Myriad Music Font (Mac) of het SToccata (pc) lettertype is niet op uw systeem geïnstalleerd. Controleer dit.
    Als hij inderdaad niet aanwezig is, dan moet u hen handmatig installeren...

    Op Mac OS 8 of 9 :
    Open de map waar u de applicatie in heeft geïnstalleerd.
    Open de "Systeem" map.
    Trek het bestand "Myriad Music Font" vanuit deze map naar de "Fonts" map in uw systeem map.
    U kunt hem ook downloaden van het internet vanaf:
    http://www.myriad-online.com/fonts/Myriad Music Fonts.hqx

    Op Mac OS X :
    Tot op dit moment is dit probleem nog niet gemeld.
    De lettertypen horen aanwezig te zijn in de map "user/library/fonts".
    		 Op Windows
    Open de map waarin u de applicatie in heeft geïnstalleerd.
    Open de "Fonts" map.
    U kunt het lettertype "SToccata.ttf downloaden vanaf het internet vanaf:
    http://www.myriad-online.com/fonts/stoccata.ttf

    Als u Windows 95, 98 of NT draait, dan sleept u dit bestand naar de "Windows\Fonts" map.

    Draai het kleine programma "Myrpref.exe" dat in de installatie map aanwezig is. Een venster opent met de voorkeuren van het programma.

    Open het "Wacam.ini" bestand dat u in dit venster vindt met een tekstbewerker (zoals bijvoorbeeld het kladblok). Voeg de volgende regel toe in de [Fontes] sectie:
             Stoccata=F5FE


    Bij het afdrukken krijg ik een titel, een kop- en een voettekst, maar geen notenbalk. Waarom niet?

    U heeft het afdrukken van de notenbalk uitgezet. Kies "Archief>Afdruk eigenschappen" en klik aan de linkerkant op de af te drukken notenbalk in de lijst. Er verschijnt een klein printer icoontje.
     
    Op de afgedrukte pagina krijg ik maar drie maten van iedere notenbalk te zien en maar vier notenbalken. Hoe kan ik dit groter maken?
     
    Verklein de maatbreedte met het overeenkomstige hulpmiddel in het Wijzig zwevende palet. Verklein ook de hoogte van de notenbalken door de horizontale rode lijnen te verplaatsen. De rode lijn bevindt zich onderaan iedere notenbalk.  

    In het afdrukvoorbeeld zie ik de haken en de accolades die gebruikt worden om de notenbalken te groeperen. Maar bij het afdrukken op papier zie ik hen niet. Wat moet ik doen?
     
    De haken en de accolades worden buiten het afdrukbereik afgedrukt. U moet op het afdrukvoorbeeld de linkermarge een paar centimeters naar rechts verplaatsen.

    Ik heb een straatorgel en wil graag een orgelboek of ponskaart maken. Hoe doe ik dat?
     
    Er zijn verschillende hulpmiddelen voor straatorgelspelers aanwezig in Harmony (zij zitten niet in Melody Assistant):

    1) U kunt één van de afdrukopties gebruiken om orgelboeken -kaarten te maken (volledig instelbaar).
    2) In het contextuele notenbalken menu (kleine zwarte driehoek links) vindt u onderaan "Pas straatorgelfilter toe". Hier kunt u opties toepassen op een filter voor straatorgels. Dit filter haalt alle noten weg die niet op uw orgel afgespeeld kunnen worden. Daarna kunt u horen en zien hoe een melodie op uw orgel afgespeeld zal worden.

    Ik gebruik een Macintosh met Mac OS 8 of 9. De printer werkt prima met andere applicaties, maar hij werkt niet met Melody of Harmony. Wat moet ik doen?

    Waarschijnlijk is OMS geïnstalleerd, maar zijn de instellingen niet goed. Mogelijk heeft u ingesteld dat OMS de printerpoort kan gebruiken. Met Melody en Harmony wordt OMS geactiveerd, maar deze blokkeert de printerpoort. Om dit op te lossen moet u de printerpoort in OMS deactiveren (zie hiervoor de OMS handleiding voor verdere details).
     
      Ik gebruik Windows. Als ik Melody of Harmony start, dan verschijnt er een venster waarin staat dat er een "crash" is geweest in een module waarvan de naam eindigt met .DLL of .DRV (meestal EPSxxx.DRV). Wat moet ik doen?

    Waarschijnlijk is uw printerdriver de oorzaak. Ga naar de website van de maker. Download en installeer de nieuwste printerdriver.
     
      Als ik een document afdruk, dan worden niet alle lijnen van de notenbalk afgedrukt. Een aantal lijnen mist.

    Controleer de horizontale lijndikte die u heeft aangegeven in Partituur>Vertoon instellingen op het paneel Lijn.
    Probeer om BMP of PICT te exporteren en gebruik een flinke vergroting om te zien of de lijnen wel aanwezig zijn.
    Controleer het aantal dpi en de kwaliteit die u gebruikt in de instellingen van uw printer driver.



    melody

    MyrScript Scripts

    (Alleen voor Harmony Assistant)



    Een aantal scripts gebruik ik nu erg vaak. Hoe kan ik hen snel opstarten?

    Twee oplossingen hiervoor:
    1. In het "Configuratie>Wijzig snelkoppelingen toetsenbord" kiest u de "Scripts" sectie. Koppel een script aan een snelkoppelingstoets van het toetsenbord.
    2. Open het gebruikergedefinieerde palet en kies het script in het menu. Houdt daarbij de Shift-toets ingedrukt. Versleep hem nu in het palet. Om hem binnen het palet te verplaatsen, houdt dan de command (Ctrl) toets ingedrukt.
     

     



    Hoe doe ik ...?
    Als u het programma gebruikt, dan wordt iedere optie in het hulpvenster uitgelegd.
    Het doel van dit hoofdstuk is precies het omgekeerde: afhankelijk van wat u wilt doen, wordt de bijbehorende menuoptie van het programma gegeven.
     
    Opmerkingen:
    Het Systeem menu is het Apple menu op de Macintosh en het "?" menu onder Windows.
    Command (Ctrl) betekent de Command toets op de Macintosh en de Ctrl toets op de pc.

     

    Hoe krijg ik de programma versie? Systeem Menu>Over..
    Hoe krijg ik de sound base (of geluidsbibliotheek) versie? Systeem Menu>Over..
    Hoe lees ik de handleiding? Systeem Menu>Documentatie..
    Hoe doorzoek ik de handleiding? Systeem Menu>Documentatie..
    Hoe werk ik het programma bij? Systeem Menu>Internet>Internet update
    Hoe ontvang ik opnieuw mijn persoonlijke registratie code? Stuur ons uw complete postadres
    Hoe stel ik een vraag aan de auteurs? Systeem Menu>Internet>Stuur ons een e-mail
    Hoe neem ik contact op met andere gebruikers? Systeem Menu>Internet>Ga naar de BBS
    Hoe maak ik verbinding met de Myriad Web site? Systeem Menu>Internet>Ga naar onze website
    Hoe verander ik de taal? Systeem Menu>Taal
    Hoe bestel ik een persoonlijk registratie nummer? Systeem Menu>Bestellen
    Hoe heb ik toegang tot alle eigenschappen? Systeem Menu>Bestellen
    Hoe maak ik een nieuw bestand aan? Archief Menu>Nieuw
    Hoe open ik een bestaand bestand? Archief Menu>Openen
    Hoe open ik een MIDI bestand? Archief Menu>Importeren>MIDI
    Hoe open ik een Karaoke bestand? Archief Menu>Importeren>Karaoke
    Hoe open ik een Mod bestand? Archief Menu>Importeren>Mod
    Hoe open ik een ABC bestand? Archief Menu>Importeren>ABC
    Hoe open ik een Tab bestand? Archief Menu>Importeren>Tab
    Hoe open ik een WAV bestand? Archief Menu>Importeren>WAV
    Hoe open ik een AIFF bestand? Archief Menu>Importeren>AIFF
    Hoe open ik een MP3 bestand? Archief Menu>Importeren>MP3
    Hoe open ik een bestand als ik zijn formaat niet ken? Archief Menu>Importeren>Auto detect
    Hoe exporteer ik een MIDI bestand? Archief Menu>Exporteren>MIDI
    Hoe exporteer ik een Karaoke bestand? Archief Menu>Exporteren>Karaoke
    Hoe exporteer ik een WAV bestand? Archief Menu>Exporteren>WAV
    Hoe exporteer ik een AIFF bestand? Archief Menu>Exporteren>AIFF
    Hoe exporteer ik een MP3 bestand? Archief Menu>Exporteren>MP3
    Hoe sla ik op een bestand op? Archief Menu>Opslaan
    Hoe wis ik een bestand? Archief Menu>Wissen bestand
    Hoe converteer ik een MIDI bestand in MP3? Archief Menu>Importeren>MIDI, Archief Menu>Exporteren>MP3
    Hoe exporteer ik mijn bestand in een grafisch formaat? Archief Menu>Grafische export
    Hoe exporteer ik mijn bestand als een EPS bestand? Archief Menu>Grafische export, Exporteer (alles van pagina) en dan Eps kiezen
    Hoe exporteer ik mijn bestand als een WMF bestand? Archief Menu>Grafische export>, Exporteer (alles van pagina) en dan WMF kiezen
    Hoe converteer ik een afgedrukte partituur naar een muziekbestand? Archief Menu>Scannen met OMeR
    Hoe maak ik een nieuwe Jukebox? Vensters Menu>Jukebox
    Hoe luister ik naar de demo's? Vensters Menu>Jukebox>Laad Lijst>"Demos.box"
    Hoe maak ik een nieuwe een HTML pagina aan met mijn bestanden? Vensters Menu>Jukebox>Acties>Export lijst in HTML
    Hoe voorkom ik toegang tot mijn bestand? Archief Menu>Beschermen
    Hoe onderteken ik mijn melodie? Archief Menu>Commentaar, titel, componist
    Hoe weet ik de tijd die ik aan het document heb gewerkt? Archief Menu>Commentaar, titel, componist
    Hoe raadpleeg ik het stadium van mijn bestand? Archief Menu>Bekijken document informatie
    Hoe druk ik de partituur af? Archief Menu>Afdrukken>Partituur
    Hoe druk ik akkoorddiagrammen voor gitaar af? Archief Menu>Afdrukken>Akkoorddiagrammen
    Hoe druk ik snelkoppelingen van het toetsenbord af? Archief Menu>Afdrukken>Sneltoetsen
    Hoe maak ik het laatste commando ongedaan? Wijzig Menu>Ongedaan maken
    Hoe maak ik het ongedaan maken ongedaan? Wijzig Menu>Herhalen
    Hoe selecteer ik alles? Wijzig Menu>Selecteer alles
    Hoe selecteer ik alle grafische objecten? Wijzig Menu>Selecteer>Grafische objecten
    Hoe kopieer ik noten en geen grafische objecten? Wijzig Menu>Pas toe op>Alleen noten en rusten
    Hoe wis ik noten, maar geen grafische objecten? Wijzig Menu>Pas toe op>Alleen noten en rusten
    Hoe voeg ik maten in? Wijzig Menu>Maten>Voeg in
    Hoe verwijder ik maten? Wijzig Menu>Maten>Verwijder
    Hoe ga ik naar een opgegeven maat? Wijzig Menu>Maten>Ga naar
    Hoe geef ik kleuren aan noten? Wijzig Menu>Opmaak>Kleur
    Hoe kleur ik alle C noten blauw en alle A noten rood? Wijzig Menu>Opmaak>Kleur
    Hoe kleur ik noten volgens hun toonhoogte? Wijzig Menu>Opmaak>Kleur
    Hoe wis ik alle voorslagen? Wijzig Menu>Opmaak>Algemeen
    Hoe wis ik één voorslag? Wissen hulpmiddel en klik daarna op de voorslag
    Hoe verander ik de toonhoogte van één voorslag? Selecteer hulpmiddel, klik erop en trek
    Hoe definieer ik voorslagen met verschillende tijdsduren? Voeg achter de naam een komma in en daarna het increment dat u wilt toevoegen aan de deler. Bijvoorbeeld "C4,2"
    Hoe plaats ik een waardestreep op geselecteerde noten? Wijzig Menu>Opmaak>Waardestreep
    Hoe plaats ik een waardestreep op geselecteerde noten op de tel? Wijzig Menu>Opmaak>Verbind volgens tel
    Hoe deel ik een Neume? Wijzig Menu>Opmaak>Gregoriaans: splits Neume
    Hoe voeg ik noten in een Neume samen? Wijzig Menu>Opmaak>Gregoriaans: verenig Neume
    Hoe voeg ik een halve toon in op geselecteerde noten? Kies de noten in het selectiebereik en ga nu naar Wijzig Menu>Toonhoogte verandering>Eén halve toon omhoog
    Hoe haal ik een halve toon af van de geselecteerde noten? Kies de noten in het selectiebereik en ga nu naar het Wijzig Menu>Toonhoogte verandering>Eén halve toon omlaag
    Hoe tel ik een octaaf op bij de geselecteerde noten? Kies de noten in het selectiebereik en ga nu naar het Wijzig Menu>Toonhoogte verandering>Eén octaaf omhoog
    Hoe haal ik een octaaf af van de geselecteerde noten? Kies de noten in het selectiebereik en ga nu naar het Wijzig Menu>Toonhoogte verandering>Eén octaaf omlaag
    Hoe stel ik het kwantiseren in? Wijzig Menu>Kwantiseren>Configureren
    Hoe kwantiseer ik geselecteerde noten? Wijzig Menu>Kwantiseren>Doorvoeren
    Hoe plaats ik 'Swing' op de geselecteerde noten? Wijzig Menu>Kwantiseren>Humanize/swing
    Hoe wis ik 'Swing' op de geselecteerde noten? Wijzig Menu>Kwantiseren>Mechaniseren
    Hoe overbind ik de geselecteerde noten van dezelfde toonhoogte? Wijzig Menu>Acties>Verbindingsboog
    Hoe plaats ik een boog op de geselecteerde noten van verschillende toonhoogte? Vensters Menu>Overige hulpmiddelen>Verbindingsboog
    Hoe verander ik de aanslagsterkte van de geselecteerde noten? Wijzig Menu>Acties>Verander aanslagsterkte
    Hoe verander ik de tijdsduur van de geselecteerde noten? Wijzig Menu>Acties>Verander duur
    Hoe verander ik de aanhoudtijd van de geselecteerde noten? Wijzig Menu>Acties>Verander toonlengte
    Hoe verander ik de vertraging van de geselecteerde noten? Wijzig Menu>Acties>Verander nootvertraging (zie ook 'Swing' en 'Mechaniseren')
    Hoe spiegel ik de geselecteerde noten? Wijzig Menu>Spiegelen
    Hoe smelt ik twee (of meer) geselecteerde notenbalken op grafische wijze samen? Wijzig Menu>Notenbalken met meerdere stemmen>Voeg samen
    Hoe maak ik het samensmelten van een notenbalk grafisch ongedaan? Wijzig Menu>Notenbalken met meerdere stemmen>Splits
    Hoe pas ik een blokkeerpunt toe op een digitale audio track? Wijzig Menu>Digitale audio track>Voeg blokkeerpunt toe
    Hoe wis ik alle blokkeerpunten? Wijzig Menu>Digitale audio track>Verwijder alle blokkeerpunten
    Hoe importeer ik een digitaal bestand in een digitale track? Stel de locatie in, Wijzig Menu>Digitale audio track>Importeer
    Hoe neem ik geluid op met de microfoon en voeg ik hem toe aan een digitale track? Kies de locatie, Wijzig Menu>Digitale audio track>Start-stop opnemen
    Hoe stop ik het opnemen van data? Wijzig Menu>Digitale audio track>Start-stop opnemen
    Hoe exporteer ik een digitale track in MP3 (mono)? Selecteer gebied op de track, Wijzig Menu>Digitale audio track>Exporteer selectie>Mp3
    Hoe exporteer ik een digitale track in MP3 (stereo)? Selecteer gebied (twee tracks), Wijzig Menu>Digitale audio track>Exporteer selectie>Mp3
    Hoe exporteer ik een digitale track in AIFF? Selecteer gebied, Wijzig Menu>Digitale audio track>Exporteer selectie>AIFF
    Hoe exporteer ik een digitale track in WAV? Selecteer gebied, Wijzig Menu>Digitale audio track>Exporteer selectie>WAV
    Hoe bewerk ik een digitale track? Selecteer gebied, Wijzig Menu>Digitale audio track>Wijzig selectie
    Hoe maak ik de stem van de zanger zachter in een stereo digitale track? Kies de twee tracks, Wijzig Menu>Digitale audio track>Wijzig selectie>Maak de zangstem zachter, wis de ongebruikte track
    Hoe verander ik de partituur toets? Partituur Menu>Toonsoort en maataanduiding
    Hoe transponeer ik mijn melodie? Partituur Menu>Toonsoort en maataanduiding
    Hoe verander ik voortekens van mijn melodie? Partituur Menu>Toonsoort en maataanduiding
    Hoe verander ik het algemene tempo? Partituur Menu> Algemeen tempo
    Hoe zorg ik dat de partituur beweegt bij het afspelen? Partituur Menu> Melodie meerollen
    Hoe bewerk ik liedteksten met een tekst editor? Notenbalk Menu> Wijzig zangtekst
    Hoe bewerk ik liedteksten gekoppeld aan een notenbalk? Klik op de liedteksten
    Hoe zing ik terwijl de liedteksten meerollen? Partituur Menu>Karaoke spelen
    Hoe plaats ik een notenbalk? Notenbalk Menu>Voeg notenbalk toe
    Hoe plaats ik een lege digitale track? Notenbalk Menu>Voeg notenbalk toe of Notenbalk Menu>Verander type notenbalk>Digitale Track
    Hoe verwijder ik lege notenbalken? Notenbalk Menu >Verwijder lege notenbalken
    Hoe bewerk ik groepen van notenbalken? Notenbalk Menu >Notenbalk groep of klik in de notenbalk linker marge.
    Hoe definieer ik de notenbalken die afgedrukt moet worden? Notenbalk Menu >Notenbalk groep, activeer of deactiveer het kleine afdruk icoon.
    Hoe importeer ik notenbalken vanuit een ander muziekbestand? Notenbalk Menu >Importeer notenbalk
    Hoe hernoem ik een notenbalk? Notenbalk Menu > Weergave Notenbalk
    Hoe verander ik de opmaak van de naam van de notenbalk? Notenbalk Menu > Weergave Notenbalk
    Hoe verander ik het afdrukken van de naam van de notenbalk? Notenbalk Menu > Weergave Notenbalk
    Hoe verander ik standaard notenkleur van de notenbalk? Notenbalk Menu > Weergave Notenbalk
    Hoe activeer ik de Gospel (Fasola) modus? Notenbalk Menu > Notenbalk weergave>Notenkoppen
    Hoe activeer ik de Aiken mode? Notenbalk Menu > Notenbalk weergave>Notenkoppen
    Hoe activeer ik de Swan mode? Notenbalk Menu > Notenbalk weergave>Notenkoppen
    Hoe verander ik weergave van het maatnummer? Notenbalk Menu >Maat-nummer
    Hoe zet ik de weergave van akkoorden aan of uit? Notenbalk Menu >Akkoord vertoning instellen
    Hoe verander ik het type notenbalk? Notenbalk Menu > Notenbalk type
    Hoe bewerk ik het instrument dat gekoppeld is aan een notenbalk? Notenbalk Menu >Wijzig gerelateerd instrument
    Hoe bereken ik de stokrichting volgens de toonhoogte van de noten? Notenbalk Menu >Herbereken stokrichtingen
    Hoe associeer ik een tabulatuur aan een notenbalk? Notenbalk Menu >Tabulatuur instellen
    Hoe splits ik een notenbalk in twee notenbalken? Notenbalk Menu >Splits notenbalk
    Hoe koppel ik meer dan één instrumenten aan een notenbalk? Notenbalk Menu >Regels instellen
    Hoe splits ik een notenbalk volgens de regels? Notenbalk Menu >Splits notenbalk volgens de regels
    Hoe definieer ik regels? Notenbalk Menu >Regels instellen
    Hoe definieer ik de drum set van een standaard drum notenbalk? Notenbalk Menu >Regels instellen
    Hoe pas ik een transponerend instrument toe op een notenbalk? Notenbalk Menu >Transponerend instrument instellen
    Hoe koppel ik instrumenten aan notenbalken? Instrument Menu>Relateer notenbalken-instrument
    Hoe verwijder ik ongebruikt instrumenten? Instrument Menu>Verwijder niet gebruikt instrumenten
    Hoe associeer ik alle instrumenten aan een MIDI device? Instrument Menu>Relateer output device>Allemaal+MIDI
    Hoe verwijder ik een notenbalk? Vensters Menu>Wijzig hulpmiddel>Verwijderen, of op de partituur klikt u op de naam van de notenbalk met het bliksemflits hulpmiddel
    Hoe speel ik de selectie? Vensters Menu>Afspeel hulpmiddel>Selectie afspelen
    Hoe gebruik ik digitale uitvoer voor alle notenbalken? Instrument Menu>Relateer output
    device>Allemaal+Digitaal
    Hoe verander ik alle instrumenten naar gebruikersinstrumenten? Instrument Menu>Alle instrumenten van gebruiker
    Hoe voorkom ik dat het invoegen van een noot alle muziek naar rechts doet schuiven? Opties Menu>Beperk bewerken tot één enkele maat
    Hoe plaats ik de noot op zijn real time positie? Opties Menu>Automatisch positioneren
    Hoe sta ik de precieze positie van de noot toe? Opties Menu>Automatisch positioneren uitzetten
    Hoe sta ik automatisch verbinden toe? Opties Menu>Automatisch verbinden
    Hoe toon of verberg ik de liniaal? Opties Menu>Liniaal weergeven
    Hoe verander ik het achtergrondpatroon van het document? Opties Menu>Selecteer documentachtergrond
    Hoe zet ik de documentachtergrond terug naar de oorspronkelijke? Opties Menu>Stel standaard achtergrond in
    Hoe bewerk ik de algemene instellingen? Configuratie Menu>Globale instellingen
    Hoe verander ik de verticale positie van de rust? Dubbelklik op de rust en bewerk de verticale plaats
    Hoe hoor ik noten als zij worden ingevoegd of verplaatst? Configuratie Menu>Globale instellingen>Bewerken
    Hoe toon ik de Europese notatie  (Do, Ré enzovoorts)? Configuratie Menu>Globale instellingen>Bewerken
    Hoe vergroot ik de grootte van de iconen van het notenbalk menu? Configuratie Menu>Globale instellingen>Bewerken
    Hoe zet ik de weergave van de virtuele rusten aan of uit? Partituur Menu>Vertoon instellingen>Algemeen
    Hoe zet ik de weergave van het toepassen van accidenten op alle octaven aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>Verschijning
    Hoe zet ik de weergave van het hulpvenster aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>Bewerken
    Hoe zet ik de weergave van de maten waarvan de grootte kan wijzigen aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>Bewerken
    Hoe zet ik de weergave van het meervoudige ongedaan maken aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>Bewerken
    Hoe zet ik de weergave van opnieuw doen na ongedaan maken aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>Bewerken
    Hoe zet ik de weergave van de haken van de antimetrische figuren aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>Bewerken
    Hoe zet ik de weergave van de afspelende muziek als hij rolt aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>Afspelen
    Hoe zet ik de weergave van de afspeellocatie in een melodie aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>Afspelen
    Hoe verander ik de afgespeelde notenkleur? Configuratie Menu>Globale instellingen>Afspelen
    Hoe zet ik de weergave van het achtergrondpatroon van het document aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>Verschijning
    Hoe verander ik document standaard achtergrondpatroon? Configuratie Menu>Globale instellingen>Verschijning
    Hoe verander ik de kleur van de selectie op het document? Configuratie Menu>Globale instellingen>Verschijning
    Hoe verander ik lijndikte? Configuratie Menu>Globale instellingen>Verschijning
    Hoe verander ik het aantal recente bestanden in het "Archief" menu? Configuratie Menu>Globale instellingen>Laden
    Hoe stel ik de weergave in van het automatisch document laden? Configuratie Menu>Globale instellingen>Laden
    Hoe stel ik de weergave in van het automatisch document afspelen? Configuratie Menu>Globale instellingen>Laden
    Hoe stel ik de weergave in van het automatisch karaoke afspelen? Configuratie Menu>Globale instellingen>Laden
    Hoe relateer ik automatisch de instrumenten aan MIDI tijdens het laden van een document?  Configuratie Menu>Globale instellingen>Laden
    Hoe zet ik het venster aan of uit dat mij vertelt dat het document al een lange tijd niet is opgeslagen? Configuratie Menu>Globale instellingen>Opslaan
    Hoe geef ik aan dat ik bestandscompressie wil hebben? Configuratie Menu>Globale instellingen>Opslaan
    Hoe geef ik het aantal back-up bestanden aan dat ik wil hebben? Configuratie Menu>Globale instellingen>Opslaan
    Hoe stel ik de pagina einde markeerder in? Configuratie Menu>Globale instellingen>Afdrukken
    Hoe zorg ik dat de MIDI toonhoogte automatisch wordt geconverteerd naar effecten? Configuratie Menu>Globale instellingen>MIDI
    Hoe maak ik automatisch een standaard drums notenbalk aam bij het laden van MIDI?  Configuratie Menu>Globale instellingen>MIDI
    Hoe maak ik automatisch dynamiek aan bij het laden van MIDI? Configuratie Menu>Globale instellingen>MIDI
    Hoe stel ik het kwantiseren in bij het laden van MIDI? Configuratie Menu>Globale instellingen>MIDI
    Hoe zet ik het kwantiseren bij het laden van MIDI aan of uit? Configuratie Menu>Globale instellingen>MIDI
    Hoe stel ik een kanaalnummer voor drums in bij het laden van MIDI? Configuratie Menu>Globale instellingen>MIDI
    Hoe limiteer ik de maatgrootte bij het laden van MIDI? Configuratie Menu>Globale instellingen>MIDI
    Hoe exporteer ik liedteksten in MIDI1 en MIDI0 bestand formaat? Configuratie Menu>Globale instellingen>MIDI
    Hoe vergroot ik de snelheid van verwerking van digitale tracks? Configuratie Menu>Globale instellingen>Digitale uitvoer
    Hoe bewerk ik lettertypen? Configuratie Menu>Globale instellingen>Lettertypen
    Hoe maak ik een nieuwe eigen gitaar akkoorddiagram? Configuratie Menu>Wijzig akkoorddiagram
    Hoe maak ik een nieuw akkoorddiagram voor de Banjo of voor andere snaarinstrumenten?  Configuratie Menu>Wijzig akkoorddiagram
    Hoe definieer ik toetsenbord snelkoppelingen? Configuratie Menu>Wijzig snelkoppelingen toetsenbord
    Hoe voer ik noten in met mijn computer toetsenbord? Configuratie Menu>Wijzig snelkoppelingen toetsenbord
    Hoe stel ik de Digitale uitvoer in? Configuratie Menu>Digitale uitvoer configuratie
    Hoe stel ik de Digitale invoer in? Configuratie Menu>Digitale uitvoer configuratie
    Hoe stel ik MIDI in? Configuratie Menu>MIDI configuratie; Configuratie Menu>Hardware configuratie
    Hoe stop ik alle MIDI noten? Configuratie Menu>Alle MIDI noten uit
    Hoe verander ik de grootte van het document voor het bewerken? Vensters Menu>Zoom of Vensters Menu>Wijzig hulpmiddelen
    Hoe verberg ik alle paletten? Vensters Menu>Paletten>Verberg paletten
    Hoe toon ik alle paletten? Vensters Menu>Paletten>Toon paletten
    Hoe kan ik MIDI gebruiken terwijl ik een digitale track opneem? Vensters Menu>Record hulpmiddelen
    Hoe verander ik standaard notenkop? Vensters Menu>Nootweergave hulpmiddelen
    Hoe plaats ik een triool? Vensters Menu>Nootweergave hulpmiddelen >Select 3:2
    Hoe verander ik de triool standaard waarde (antimetrische figuur)? Nootweergave hulpmiddelen >Dubbelklik op 3:2
    Hoe plaats ik dynamiek? Vensters Menu>Dynamiek hulpmiddelen
    Hoe plaats ik een neume? Vensters Menu>Gregoriaanse hulpmiddelen (alleen op een Gregoriaanse notenbalk)
    Hoe plaats ik een overgang? Vensters Menu>Breuksymbool hulpmiddelen
    Hoe herhaal ik maten? Vensters Menu>Breuksymbool hulpmiddelen
    Hoe definieer ik onderdelen in mijn partituur? Vensters Menu>Break hulpmiddelen
    Hoe verander ik voortekens? Vensters Menu>Toonaard & Voorteken hulpmiddelen
    Hoe verander ik voortekens? Vensters Menu>Sleutel & maat/toonsoort hulpmiddelen
    Hoe verander ik van een C sleutel naar een A sleutel? Vensters Menu>Sleutel & maat/toonsoort
    hulpmiddelen
    Hoe verander ik de tijdsverdeling? Vensters Menu>Sleutel & maat/toonsoort hulpmiddelen
    Hoe verander ik het tempo? Vensters Menu>Ottava,Tempo&Pedalen hulpmiddelen
    Hoe plaats ik een pedaal symbool? Vensters Menu>Ottava,Tempo&Pedalen hulpmiddelen
    Hoe plaats ik een ottava symbool? Vensters Menu>Ottava,Tempo&Pedalen hulpmiddelen
    Hoe plaats ik een tekst? Vensters Menu>Overige hulpmiddelen
    Hoe plaats ik een akkoorddiagram? Vensters Menu>Overige hulpmiddelen
    Hoe plaats ik een verbindingsboog? Vensters Menu>Overige hulpmiddelen
    Hoe plaats ik een PICT of een BMP bestand op mijn partituur? Vensters Menu>Overige hulpmiddelen
    Hoe plaats ik een Effect processor op mijn partituur? Vensters Menu>Overige hulpmiddelen, Effect processor
    Hoe plaats ik flanger, distortion, chorus, wah, resonator, balans, delay, reverb enzovoorts?  Vensters Menu>Overige hulpmiddelen, Effect processor
    Hoe stel ik op een eenvoudige manier het volume en balans in? Vensters Menu>Mixer>Complete mixer
    Hoe open ik de mixer? Vensters Menu>Mixer>Complete mixer
    Hoe verander ik het patroon van de achtergrond van de mixer? Vensters Menu>Mixer>Verander achtergrondpatroon
    Hoe stel ik het achtergrondpatroon van de mixer gelijk aan het standaard patroon? Vensters Menu>Mixer>Stel standaard achtergrondpatroon in
    Hoe definieer ik mijn eigen hulpmiddel palet? Vensters Menu>Aangepaste hulpmiddelen>Activeer/Deactiveer, daarna Command (Ctrl)-Klik op een icoon en trek hem op het venster
    Hoe verwijder ik hulpmiddelen van mijn gebruikerspalet? Command(Ctrl)-Klik op een icoon en trek hem buiten het venster
    Hoe zie ik de noten die afgespeeld worden op een toetsenbord? Vensters Menu>Midi toetsenbord
    Hoe plaats ik effecten bij een noot? Dubbelklik op de noot>Effecten
    Hoe plaats ik voorslagen bij een noot? Nootweergave hulpmiddelen palet, selecteer de kleine noot en klik op de gewenste noot in de partituur
    Hoe verander ik een notenkleur? Dubbelklik op de noot>Algemeen
    Hoe geef ik een waarschuwende accidentie bij een noot? Dubbelklik op de noot>Algemeen
    Hoe inverteer ik de notenkop? Dubbelklik op de noot>Algemeen
    Hoe verander ik de noot vorm? Dubbelklik op de noot>Algemeen
    Hoe splits ik de noot in twee noten? Dubbelklik op de noot>Algemeen
    Hoe bewerk ik grafisch de aanslagsterkte van de noten? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Bewerk aanslagsterkten
    Hoe stel ik de tabulatuur in? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Wijzig tabulatuur
    Hoe verander ik de nek op een tabulatuur? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Verander nek
    Hoe voorkom ik dat de tabulatuur berekend wordt als er een noot wordt toegevoegd? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Prioriteit naar tabulatuur
    Hoe voorkom ik dat een notenbalk afgespeeld wordt? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk> Notenbalk actief
    Hoe krijg ik een tabulatuur voor een Harmonica? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Wijzig tabulatuur>Harmonica
    Hoe verander ik de dynamiek in aanslagsterkten? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Pas dynamiek toe aan de hand van de aanslagsterkten
    Hoe verander ik de aanslagsterkten in dynamiek? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Bereken dynamiek aan de hand van de aanslagsterkten
    Hoe plaats ik liedteksten bij een notenbalk? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk> Notenbalk met liedteksten
    Hoe voorkom ik het kader rondom de liedteksten? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Toon frames moet niet aangevinkt zijn
    Hoe stel ik de weergave van de automatische maatbreedte in, terwijl ik de liedteksten bewerk? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Bereken liedtekst maat-lengte moet u uitzetten
    Hoe sla ik op liedteksten op een tekst bestand? Kleine zwarte driehoek links van de notenbalk>Bewaar liedtekst
    Hoe verander ik een maatbreedte? Klik op de liniaal aan de rechterkant van de maat en verplaats de muis
    Hoe verander ik de breedtes van meerdere maten? Klik op de liniaal en vergroot de selectie over de gewenste maten. Klik op de liniaal aan de rechterkant van de maat en verplaats de muis
    Hoe verander ik de notenbalk hoogte? Klik op de kleine horizontale rode lijn aan de linkerkant van de notenbalk en verplaats de muis
    Hoe verander ik de positie van de notenbalk binnen zijn eigen gebied? Klik op de kleine rode driehoek en verplaats de muis
    Hoe verander ik de verticale positie van de waardestreep? Klik erop en trek
    Hoe verander ik algemene horizontale schaal? Vensters Menu>Wijzig hulpmiddelen
    Hoe stel ik reverb, AGC, volume enzovoorts in voor mijn hele partituur? Vensters Menu>Afspeel hulpmiddelen, digitale effecten instellingen
    Hoe koppel ik een trilling, komma, speciale Gitaar notatie enzovoorts aan een noot? Dubbelklik op de noot>Effecten
    Hoe verander ik de effect positie op de partituur? In "Selecteer modus", klik erop en trek
    Hoe verander ik een rust positie op de partituur? In "Selecteer modus", klik erop en trek
    Hoe verander ik een noot positie op de partituur? In "Selecteer modus", klik erop en trek
    Hoe verander ik een accidentie positie op de partituur? In "Selecteer modus", klik erop en trek
    Hoe verander ik een notenstok hoogte? In "Selecteer modus", klik erop en trek
    Hoe verander ik de breedte van de notenstokken? Configuratie>Globale instellingen>Verschijning
    Hoe verplaats ik grafisch alle noten van een akkoord? In "Selecteer modus", klik op een noot met de "Alt" toets ingedrukt en trek
    Hoe verander ik richting van de notenkop? Dubbelklik erop met shift-toets ingedrukt.
    Hoe verander ik de ruimte tussen twee noten? Verwijder 'Automatisch positionering", klik nu op de noot met de Alt-toets ingedrukt en trek met de muis
    Hoe wis ik snel een noot van een object? Bij het bewerken, druk dan de Command (Ctrl) toets in
    Hoe begint de melodie op een geselecteerde maat? Command (Ctrl)-Klik op de liniaal>Instellen en herstellen afspeelmarkering
    Hoe stel ik een nieuwe pagina in na een maat? Command (Ctrl)-Klik op de liniaal>Pagina einde na de maat
    Hoe verwijder ik snel een maat? Command (Ctrl)-Klik op de liniaal>Wis deze maat
    Hoe voeg ik snel één maat in? Command (Ctrl)-Klik op de liniaal>Voeg een maat in
    Hoe plaats ik snel een noot in een tabulatuur? Shift-Klik op de tekenreeks, selecteer de gewenste in het pop-up menu
    Hoe bewerk ik voet- en koptekst? Archief Menu>Afdrukken>Partituur>Opties>Voettekst&Koptekst
    Hoe lijn ik maten rechts uit tijdens het afdrukken? Archief Menu>Afdrukken>Partituur>Opties>Vul de maten uit
    Hoe verander ik de  afdruk schaal? Archief Menu>Afdrukken>Partituur>Opties>Afdruk schaal
    Hoe stel ik het afgedrukte document in op xxx pagina's? Archief Menu>Afdrukken>Partituur, Stel het aantal gereserveerde pagina's in op xxx
    Hoe bewerk ik het metronoom? Vensters Menu>Afspeel hulpmiddelen, dubbelklik op het metronoom
    Hoe voeg ik automatisch begeleidingen toe aan mijn melodie? Gebruik Harmony Assistant
    Hoe voeg ik automatisch ritmes toe aan mijn melodie? Gebruik  Harmony Assistant
    Hoe bewerk ik het akkoordraster? Gebruik Harmony Assistant
    Hoe verplaats ik een notenbalk? Klik op de linker marge met Command toets ingedrukt en verplaats de notenbalk (Dit werkt ook bij het bewerken van de notenbalk groepen)
    Hoe selecteer ik een lettertype met de Windows standaard dialoog (pc alleen)? Klik op de naam van het lettertype met de rechtermuisknop ingedrukt.
    Hoe stop ik een Karaoke in de Jukebox? Esc toets or Command+'.'.
    Hoe toon ik de maatpositie en het nummer van de maten uit mijn partituur? Als de muziek afspeelt, klik dan op de weergave linksboven van het venster.
    Hoe toon ik de timerpositie en de totale tijd van mijn partituur? Als de muziek afspeelt, klik op de weergave linksboven van het venster.
    Hoe start ik de muziek als ik nog binnen een dialoogvenster zit? Command(Ctrl)+M
    Hoe stop ik de muziek als ik nog binnen een dialoogvenster zit? Command(Ctrl)+M
    Hoe start ik de muziek als ik de liedteksten bewerk? Command(Ctrl)+M
    Hoe stop ik de muziek als ik de liedteksten bewerk? Command(Ctrl)+M
    Hoe pauzeer ik de muziek als ik de liedteksten bewerk? Command(Ctrl)+P
    Hoe druk ik meerdere rusten af? Archief Menu>Afdrukken>Partituur>Opties, Sta meerdere-rust maat toe
    Hoe bewerk ik effect processor gekoppeld aan een instrument? Notenbalk Menu>Wijzig gerelateerd instrument>FX
    Hoe verander ik het volume van alle instrumenten? Vensters Menu>Mixer>Complete mixer, Shift+Klik op het volume
    Hoe verander ik de activiteit van alle instrumenten? Vensters Menu>Mixer>Complete mixer, Shift+Klik op de button
    Hoe verander ik de notenbalken volgorde? Notenbalk Menu>Notenbalk groep>Command (Ctrl)+ klik op de notenbalk naam en verplaats hem
    Hoe activeer ik maar één notenbalk om af te drukken? Archief Menu>Notenbalk groep>Command (Ctrl)+ klik op de notenbalk naam om hem te verplaatsen
    Hoe zingt mijn computer liedteksten? Installeer Virtual Singer
    Hoe verberg of maskeer ik rusten in een notenbalk? Notenbalk weergave>Verberg rusten
    Hoe verander de ik richting van de verbindingsboog? Wijzig>Acties>Verbindingsboog
    Hoe weet ik de sequentie waarin de maten worden afgespeeld? Archief>Bekijken document informatie>Breukinformatie
    Hoe maak ik de weergave van de maatstrepen op een notenbalk ongedaan? Notenbalk weergave> Vrije notatie (geen maatlijnen)
    Hoe verander ik de grootte van extra lijnen zodra een noot buiten de notenbalk ligt? Notenbalk weergave> Notenbalk lijnen>Extra lijngrootte
    Hoe geef ik een accident tussen accolades weer? Dubbelklik op de notenkop>Accolades
    Hoe selecteer ik het standaard instrument dat gebruikt moet worden bij het laden van een ABC bestand? Configuratie>Globale instellingen>Laden
    Hoe laat ik de liedteksten herhalen, om een koor te maken? Plaats herhalingen op de maten. Dubbelklik op het einde van de herhaling en geef het aantal keren dat dit deel moet worden herhaald
    Hoe voeg ik een incomplete maat (of anacrusis, upbeat maat, pickup noten) in? Wijzig menu>Maten>Voeg onvolledige maat in
    Hoe verander ik snel de weergave instellingen van de paginamodus? [Harmony alleen] Partituur menu>Paginamodus instellingen. De Paginamodus is de precieze weergave van wat zal worden afgedrukt, dus het heeft ook invloed op de afdrukinstellingen
    Hoe verwijder ik snel een groep van noten? Gebruik het wissen hulpmiddel (bliksemflits), klik buiten een symbool en vergroot het selectiebereik over het deel dat gewist moet worden. Het hele selectiebereik wordt gewist.
    Hoe luister ik naar een akkoord of naar een deel van de melodie? Gebruik het Hamer hulpmiddel, klik buiten een symbool en vergroot het selectiebereik over het deel dat afgespeeld moet worden. De inhoud van het hele selectiebereik wordt nu afgespeeld.
    Hoe pas ik snel een kleur, een notenkop, een effect, een tijdsduur enzovoorts aan van een groep noten? Gebruik de injectiespuit hulpmiddel, klik buiten een symbool en vergroot het selectiebereik over het deel dat veranderd moet worden. De inhoud van het hele selectiebereik wordt nu veranderd
    Hoe maak ik een koppeling tussen een teken of een woord en een bepaalde noot? Dubbelklik op de noot, selecteer "Effecten" tab en maak een vrije tekst effect. Wijzig dit.
    Hoe toon ik de afgekorte naam van de notenbalk in plaats van de complete naam? Notenbalk>Weergave notenbalk. Voer de afgekorte naam in. Hij zal gebruikt worden vanaf de tweede notenbalk groep
    Hoe verander ik de grootte van de muzieksymbolen, zonder de maatgrootte aan te moeten passen? Notenbalk>Weergave notenbalk>Symbool grootte
    Hoe stel ik dezelfde grootte in voor alle maten? [Harmony alleen] Partituur>Graveurmodus instellingen, selecteer "Uniforme maten"
    Hoe synchroniseer ik een extern Midi apparaat met de Midi data die door het programma worden gestuurd? In het instellingenvenster voor Midi selecteert u "Geavanceerd" en u vinkt "Verstuur MIDI Clock events" aan
    Hoe stel ik het automatisch verbinden in? Voeg een wijziging van voortekens in. Klik op de scharen om de grootte van de verbonden nootgroepen in te stellen

    Software Licentie
    De evaluatie of de geregistreerde versie Non-profit verspreiding van de evaluatie versie van Harmony Assistant of de ongeregistreerde versie van Melody Assistant is toegestaan, zonder voorafgaande geschreven toestemming. Hierbij geldt wel dat de software niet op enige wijze wordt veranderd en dat de verspreiding in zijn geheel moet plaatsvinden (dus de applicatie, databestanden en alle bijbehorende documentatie).
    Profit distributie van de software mag alleen na een voorafgaande geschreven overeenkomst met de auteurs. Dit kan een overeenkomst via de post, de fax of een e-mail zijn.     De complete of geregistreerde versie Als u de complete versie koopt van Harmony Assistant of de geregistreerde versie van Melody Assistant heeft, dan accepteert u deze software licentie.
    De complete versie van Harmony Assistant of de geregistreerde versie van Melody Assistant wordt toegekend aan de gebruiker. De software wordt daarmee persoonlijk en is confidentieel. U kunt noch de geregistreerde kopie van de applicatie, noch het persoonlijke registratienummer op enigerlei wijze verspreiden. De gebruiker is volledig verantwoordelijk voor het niet distribueren van zijn persoonlijke registratienummer en van de geregistreerde kopie van de software.     Disclaimer Op geen enkele manier zijn Myriad, de functionarissen, de directeuren, de medewerkers of de agenten aansprakelijk voor enige bijzondere, foutieve of opvolgende schade die voortvloeit uit het bezit, gebruik, misbruik van één van de producten.
    Er kan geen uitwisseling, ook niet deels, plaatsvinden in termen van financiën, nadat de gebruiker zijn persoonlijke registratiecode heeft ontvangen en gelezen.
    Myriad behoudt het recht om het persoonlijke registratienummer van de gebruiker ongeldig en onbruikbaar te maken op ieder moment na een illegale distributie van deze code, of een foutieve betaling voor de licentie van de software.
    Op geen enkele manier is Myriad aansprakelijk voor enige directe of indirecte consequentie van de ongeldigheid of onbruikbaarheid van een persoonlijke registratiecode die volgt op een foutieve betaling of op de illegale distributie van de persoonlijke code.

    Bestellen van een product

    Bestellen
    Als u meer informatie over onze producten wilt hebben, of als u hen wilt bestellen, gebruik dan de instructies in de software (? menu in Windows of het Apple menu op de Macintosh, Bestellen optie).

    Direct aan Myriad betalen

    Registratie formulieren en betalingen kunnen opgestuurd worden naar:
    Myriad
    26 rue Michel de Montaigne
    F-31200 Toulouse
    France/Frankrijk
    Wij accepteren cheques in euro's die van een Franse bank komen en die betaalbaar gemaakt zijn aan Myriad. In andere gevallen moet u de extra kosten ter grootte van USA $18 of 18 euro's ook betalen.

    U kunt ons ook een internationale betaling sturen, of u kunt ons contant geld opsturen.

    Om ons een internationale postbetaling (telegrafisch) te sturen, moet u naar uw lokale postkantoor gaan en aldaar vragen om uw betaling naar ons postkantoor in Frankrijk te sturen:

    Naam van de bankrekening houder:
    Myriad

    Adres:
    26 rue Michel de Montaigne
    F-31200 Toulouse
    FRANCE

    Rekeningnummer (IBAN):
    FR 75 20041 01016 0652487S037 64

    Bank Identifier Code (BIC of SWIFT):
    PSSTFRPPTOU

    Adres van de bank:
    La Banque Postale
    Centre de Toulouse
    F-31900 Toulouse Cedex 9
    FRANCE
    Belangrijk:
    Wees er zeker van dat uw geld in Frankrijk opgehaald kan worden.

    Zend ons ook via de normale post of via een e-mail uw eigen gegevens (of een afgedrukt registratieformulier) en het referentienummer van uw postbetaling.


    Contante betaling     (alleen bankbiljetten) worden in de volgende couranten geaccepteerd:
    Euro's, iedere andere Europese (EEC) munt, Zwitserse Francs en US Dollars.

    Betalen met een credit card via een veilige server

    Als u in de EEC of in Zwitserland woont, dan kunt u online in Euro's bestellen:

    http://www.myriad-online.com/cgi-bin/secureorder.pl?lang=1&from=1

    Als u in een ander land woont, dan kunt u online betalen met een credit card in US$:

    http://www.myriad-online.com/cgi-bin/secureorder.pl?lang=1&from=3


     
    Opmerking: Het verwerken van uw online betaling kan een paar uur duren. Zodra uw bestelling is verwerkt, dan ontvangt u een bericht dat wij uw betaling hebben verwerkt. U ontvangt dan binnen twee werkdagen uw persoonlijke registratiecode.

    Bijhouden van nieuwe versies

    Neem een abonnement op de Myriad Nieuwsbrief, of bezoek onze website op
    http://www.myriad-online.com

    Bestellen van een nieuwe cd-rom versie

    Als u dat wilt, kunt u ons US $13 of 10 euro's opsturen om de volgende versie van de Myriad cd-rom te ontvangen. Hierop staan de dan geldende laatste versies van al onze programma's

    Technische ondersteuning

    Als u een probleem tegenkomt in de programmatuur, dan vindt u hierop het snelst een antwoord door:

    Allereerst de "FAQ" hoofdstukken door te lezen in dit document, om u ervan te vergewissen dat het antwoord niet hier al genoemd is.

    Vervolgens de rest van de documentatie door te nemen en de instructievideo's te bekijken.

    Als het een gebruikersinterface probleem is, lees dan het hulpvenster binnen de programmatuur om de functies en de verschillende opties te leren kennen.

    Er zeker van te zijn dat u de laatste versie van de programmatuur gebruikt. Als dit niet het geval is, dan kunt u het ofwel downloaden via het Internet ofwel bij ons bestellen (zie het "Software Licentie" hoofdstuk).

    Als uw probleem nog steeds niet is opgelost,  stuur ons dan een e-mail:

    report@myriad-online.com

    Een snel antwoord is gegarandeerd (aannemend dat uw afzenderadres correct is - controleer dit alstublieft!).

    Om de behandeling van uw vraag te versnellen, is het belangrijk dat u de volgende formulieren gebruikt:

    Selecteer het "Probleemrapportage formulier" als u een probleem heeft door een fout in de programmatuur, of het "Technische vragen formulier" als u een  vraag heeft over de programmatuur en zijn functies heeft.
     
     

    Rapportageformulier voor problemen
    Kopieer de tekst en plak hem in een nieuw bestand. Doe dit met bijvoorbeeld SimpleText op de Macintosh of Notepad in Windows.
    Vul daarna de witte velden in en wis de ongeldige.
    Kopieer daarna de tekst in een e-mail en stuur hem op.
    U kunt ook een of meerdere bestanden insluiten om ons te helpen het probleem na te doen.

     
     

    Opmerking: 
    Een ster ( * ) betekent dat alles moet worden weggehaald, behalve het juiste antwoord.
    Vervang de liggende strepen ( _ ) met uw antwoorden.
    Tussen de vierkante haken ( [ ] ) kunt u de tekst typen die u aan ons wilt sturen. Doe dit op zoveel regels als u nodig heeft.
    -----------------------------------------------------------------
                         Problem Report
                         Date: [ / / ]
    --------------------------------------------------------------------

    1- PERSONAL INFORMATION

    a) Surname: [ ]
    b) First name: [ ]
    c) Postal address: [ ]
    d) e-mail address: [ ]

    2- SOFTWARE

     a) Software*: Harmony Assistant / Melody Assistant

     b) Version: [_._._]
    (To find the software version, open the Apple menu on the Macintosh or the ? menu on the PC and select the "About..." option)

    c) The first five characters of your registration code ("None" if unregistered): _ _ _ _ _

    3- HARDWARE

    A) Computer model (if PC, processor and speed): [ ]

    B) Amount of RAM memory: [ ]Megabytes (Mb)

    C) Total capacity of the hard disk: [ ]
    free space: [ ]

    B) Operating system *:
    MacOS (specific version: [ ]) / Windows 3.1x / Windows 95 / Windows 98 / Windows NT4 /Other (specify: [ ])

    D) Sound card model (PC only): [ ]

    E) MIDI interface*: Yes/No
     a) Type of MIDI device*:
        Synthesizer/Expander/Dumb keyboard
     b) Model: [ ]

    F) Printer type: [ ]
     Printer driver version (if available): [ ]

    G) System extensions list (installed anti-viruses, programs in the Start folder, screen savers, etc.):
     [ ]

    H) Are you connected to a network* ? Yes/No
     a) Network type: [ ]
     b) Does the problem only occur when connected/unconnected to a network* ?
        Connected/Unconnected/Both

    4- DESCRIPTION OF PROBLEM

    A) Kind of problem*:
       Installation / Program launching / Editing / Playing / Saving / Printing / Other (specify: [ ])

    B) Can the problem be reproduced every time*: Yes/No

    C) Precise description of the conditions under which the problem occurs:
    [ ]

    D) Description of symptoms (displayed message...)
    [ ]

    E) Does the problem persist after a complete software reinstallation*? Yes/No

    F) Does other software installed on your computer suffer from the same kind of problem*? Yes/No

    G) If you have attached files to this report, list and description:
    [ ]
    --- End of problem report form. Send it to report@myriad-online.com ---

    Formulier voor technische informatie

    Kopieer de tekst en plak hem in een nieuw bestand. Doe dit met bijvoorbeeld SimpleText op de Macintosh of Notepad in Windows.
    Vul daarna de witte velden in en wis de ongeldige.
    Kopieer daarna de tekst in een e-mail en stuur hem op.
    U kunt ook een of meerdere bestanden insluiten om ons te helpen het probleem na te doen.
     

    Opmerking: 
    Een ster ( * ) betekent dat alles moet worden weggehaald, behalve het juiste antwoord.
    Vervang de liggende strepen ( _ ) met uw antwoorden.
    Tussen de vierkante haken ( [ ] ) kunt u de tekst typen die u aan ons wilt sturen. Doe dit op zoveel regels als u nodig heeft.
    --------------------------------------------------------------------
                        Technical question
                           Date: [ / / ]
    --------------------------------------------------------------------

    1- PERSONAL INFORMATION

    a) Surname : [ ]
    b) First name : [ ]
    c) Postal address : [ ]
    d) e-mail address [ ]

    2- SOFTWARE

    a) Software*: Harmony Assistant / Melody Assistant

    b) Version: [_._._]
    (To find the software version, open the Apple menu on the Macintosh or the ? menu on the PC and select the "About..." option)

    c) The first five characters of your registration code ("None" if unregistered): _ _ _ _ _

    3- HARDWARE

    A) Computer model (if PC, processor and speed): [ ]

    B) Amount of RAM memory: [ ]Megabytes (Mb)

    C) Total capacity of the hard disk: [ ]
    free space: [ ]

    D) Operating system*:
    MacOS (specific version: [ ]) / Windows 3.1x / Windows 95 / Windows 98 / Windows NT4 /Other (specify: [ ])

    E) Sound card model (PC only): [ ]

    F) MIDI interface*: Yes/No
    a) Type of MIDI device*:
    Synthesizer/Expander/Dumb keyboard
    b) Model: [ ]

    G) Printer type: [ ]
    Printer driver version (if available): [ ]
     

    4- DESCRIPTION OF INFORMATION REQUIRED.

    A) What is your question about*:
            Installation / Editing / Playing / Saving / Printing / Documentation / Other (specify: [ ])

    C) Precise description of what you are trying to do:
    [ ]

    D) List of operations you already tried, without success, in order to accomplish your goal:
    [ ]

    E) If you have attached files to this report, list and description:
    [ ]
    --- End of Technical Info form. Send it to report@myriad-online.com ---

    File/Folder selector

    Through the selector you can browse your storage space and select files to be loaded or saved.
    It helps you organising your documents better, thus keeping them safer.
    Files are documents you can open, modify and save.
    At the end of their name, a few characters provide their type. They are called the extension
    Files are stored in folders.
    A folder can contain other folders, and so on. This builds a tree.
    At any time you are viewing a precise position in the tree: it's the current path.

    The selector contains three major areas as well as some smaller, additional ones
    From left to right we have:

    Can also be found:


    Area: shortcut list

    From the shortcut list you quickly access special locations in your storage space
    It is displayed as a name or icon list.
    Display settings can be changed from the upper button.
    You can move in the list through the scroll bar and change its size with the handle.

    It is divided in four sections, each section can be opened or closed.


    Area: files and folders list

    This is the most important section: it shows the file and folder that are present in the current path
    They can be displayed as icons or list. This can be selected from the upper button. Items can be sorted by date, size, name, etc. in ascending or descending order.
    Clicking an item selects int and displays its preview in a dedicated area.
    Clicking a column title changes the sorting , a second click changes the sorting order.
    A long click on a column title enables to move the column.

    By right-clicking an item, you can :

    Here is a list of usable keyboard keys:
    Note : Cmd means the "Command" key on macOS and the Ctrl key on Windows and Linux
    Esc Cancel the selection and close the selector
    Enter/Return in search mode
    		 Start search
    Enter/Return Validate the selection and close the selector
    Cmd +
    		Increase element size
    Cmd - Decrease element size
    Cmd 0 Back to factory settings
    Cmd up arrow
    		 Up one level in tree
    Cmd A 
    		Select all
    Cmd T Sort by title
    Cmd D Sort by date
    Cmd P
    		 Sort by path (search results)
    Cmd H
    		 Sort by information
    Cmd K
    		 Sort by type
    Cmd S
    		 Sort by size
    Cmd I
    		 Invert sorting order
    Cmd M
    		 Toggle display mode
    Cmd N
    		 New folder
    Cmd P
    		 Detailed view
    Cmd left arrow
    		 Move to start
    Cmd right arrow
    		 Move to end
    Cmd backspace Move item to trash bin
    Up or left arrow
    		 Move to previous item
    down or right arrow
    		 Move to next item
    Enter
    		 Enter the folder
    S Run slideshow
    0,1,2,3 etc Change screen
    Spacebar (on a PDF)
    		Next page (macOS only)
    Spacebar (on a  .myr)
    		Start/stop music
    Note : On macOS you can change the current path by dragging & dropping a folder to the selector

    Area: preview

    It shows a preview of the select file or folder in the list in the center.
    Area size can be changed with a handle.
    Some kind of files are displayed in a special way:
    In Harmony/Melody Assistant, music foles are viewed and played
    On macOS PDF files can be viewed, even if they contain multiple pages

    Area: current path display

    Le chemin courant s’affiche de manière détaillée. Un click sur un niveau de l’arborescence se positionne à se niveau. Les différents sous-dossiers sont également accessibles via le menu contextuel.
    Un click long puis déplacement sur les favoris ajoute ce chemin aux favoris.


    Area: search

    Made of a small magnifying glass and a text field. Enter the text to seach for in file names then click the magnifier to start the search.
    Note: on macOS you can chose whether you want to serach using SpotLight or not. With SpotLight, search is made throughout all your disks, the standard search only processes the current path.


    Area: up one level

    Goes up one level in the tree


    Area: history

    When you change the current path, it is memorised. From the history, you can go back.
    N.B.: This is different from going up one level


    Area: name input

    When saving a file you will enter its name here.

    Area: filters


    Only files whose extension matches the filter can be selected

    Mode: detailed view


    It shows a full-screen preview of the file or folder currently selected in the list in the middle
    Click the preview to move it, right-click to zoom in on the area.

    Here is the list of usable keyboard shortcuts:


    Esc Exit this mode
    Cmd +
    		Increase scale
    Cmd - Decrease scale
    Cmd 0 Back to scale one and recenter
    Cmd up arrow
    		 Up one level in tree
    Cmd T Sort by title
    Cmd D Sort by date
    Cmd P
    		 Sort by path (search results)
    Cmd H
    		 Sort by information
    Cmd K
    		 Sort by type
    Cmd S
    		 Sort by size
    Cmd I
    		 Invert sorting order
    Cmd left arrow
    		 Move to start
    Cmd right arrow
    		 Move to end
    Cmd backspace Move item to trash bin
    Up or left arrow
    		 Move to previous item
    down or right arrow
    		 Move to next item
    Enter
    		 Enter the folder
    S Run slideshow
    0,1,2,3 etc Change screen
    Spacebar (on a PDF)
    		Next page (macOS only)
    Spacebar (on a  .myr)
    		Start/stop music

    MODE: SELECT FILE FOR LOADING


    You are going to select the file(s) to be loaded. Only the files that match the filter can be selected. You can change the filter by clicking the filter contextual menu area.

    MODE: SELECT FILE FOR SAVING


    You are going to select a current path and a file name

    MODE: SELECT FOLDER

    Only folders are displayed in this mode. You can define a complete path that will be used by the program

    Kooplet

    Inleiding

    Kooplet is een zoekmachine die gespecialiseerd is in het vinden van muziek partituren.

    Vanuit een patroon van noten kan Kooplet een lijst documenten van het internet tonen, waarvan een ieder dit patroon bevat. De bestanden die verwerkt worden bevatten allen de benodigde informatie om bewerkbare partituur ingezet te worden. Zo worden bijvoorbeeld digitale audio formaten (WAV, AIFF, MP3 enzovoorts) genegeerd.
    Kooplet geeft weer wel links naar bestanden in de formaten Myr, PDF, Mu3, Mus, XML, MXL, Abc, Etf, Tef, Nwc, Enc, Tab, Mid, Kar, Mod, S3m, Cmf, Sty, Rhp, Etf, Gp5, Gp4, Gp3 of Gtp.
    PDF bestanden kunnen door PDFtoMusic of PDFtoMusic Pro worden ingelezen. De anderen kunnen direct in Harmony Assistant worden geïmporteerd.
    Als u op de "Play" knop onderaan de zoekresultaten klikt, dan hoort u het nootpatroon binnen de gevonden bestanden.

    Er zijn drie zoekmogelijkheden beschikbaar. Zij kunnen met het eerste icoon uit de werkbalk worden gekozen:

    - Zoek naar een toonhoogte, onafhankelijk van het ritme

    - Zoek naar een ritme, onafhankelijk van de toonhoogte

    - Zoek naar zowel de toonhoogte als het ritme
     
    Het is ook mogelijk om in de bestanden met muziek partituren naar tekst te zoeken. Dit geldt voor zowel de titel als voor de commentaren en de liedteksten.

    Als een tekst en een muziekpatroon worden ingevoerd, dan komen de gevonden documenten overeen met zowel de tekst en het patroon.

    In tegenstelling tot andere algemene zoekmachines, haalt Kooplet de informatie uit de inhoud van de muziekbestanden.

    De documenten worden niet op de Kooplet servers opgeslagen. Zij blijven op de site staan waar zij werden gevonden. Dit betekent dat als u het document downloadt of bekijkt, u dit direct vanuit de originele site doet.

    De werkbalk

    De werkbalk verandert afhankelijk van de gebruikte zoekmethode. Zij verandert ook als u noten of rusten enzovoorts invoegt.
    Van links naar rechts kunt u het volgende vinden:

    - De wijze van zoeken
    - Starten en stoppen van het ingevoegde patroon
    - Wissen van het hele patroon
    - Invoer van het patroon vanuit een microfoon (experimenteel)
    - Invoeren van noten met het kruissymbool
    - Noot / Rust invoer
    - Tijdsduur van de symbolen
    - Puncteer modus

    Tips

    U kunt symbolen invoegen door op het virtuele toetsenbord te klikken.
    Als u het toetsenbord of de notenbalk met de Shift-toets ingedrukt aanklikt, dan hoort u de noot zonder dat hij daadwerkelijk ingevoegd wordt.
    Als u op een symbool klikt, terwijl u de Alt-toets ingedrukt houdt, dan wordt dat symbool verwijderd.
    Als de noten in het actieve document geselecteerd zijn, voordat u Kooplet aanzette, dan worden deze noten gebruikt als zoekpatroon.

    Geavanceerd zoeken

    Als u naar een tekst zoekt en deze tekst tussen dubbele aanhalingstekens plaatst, dan zal naar deze woorden in de opgegeven volgorde worden gezocht. Zonder aanhalingstekens wordt er ook gezocht naar deze woorden, maar dan in een willekeurige volgorde.
    Als u bijvoorbeeld zoekt naar een partituur die "boom met limoenen" bevat en u zoekt met de aanhalingstekens erbij, dan vindt u partituren die eveneens "boom met limoenen" bevatten. Maar u vindt dus geen partituren die "Limoenen met boom" bevatten.

    Als u een minus symbool voor een woord plaatst, dan mag dit woord niet in de documenttekst voorkomen.
    Als u bijvoorbeeld zoekt naar Ave Maria -Gounod, dan vindt u bestanden die de woorden Ave en Maria bevatten, maar er zit er geen bij die het woord Gounod bevat.

    De "Setup" knop (instellingen) stelt de zoekgrootte in.

    Appendix 

    Afdrukken van straatorgel kaarten
     
    Gebruikershandleiding
     
    door Alfred Meyer
     

     

    Inleiding


    Deze kleine handleiding vormt een aanvulling op de algemene handleiding, die u via de documenten index kan openen in HTML-formaat op onze website. U kunt hem ook direct lezen door te klikken op de ?>Documentatie menuoptie in het programma. Deze handleiding is ontworpen voor een ieder die Harmony wil gebruiken om ponskaarten of rollen voor draaiorgels, pianola's enzovoorts te maken. Hij geeft een gedetailleerd voorbeeld van het creëren van draaiorgel kaarten.
    Als u slechts een evaluatieversie van Harmony hebt, dan kunt u nog steeds één pagina afdrukken om de resultaten te beoordelen.

    Harmony en orgelkaarten

    Tot nu toe was de voorbereiding van een straatorgel ponskaart een lang en moeizaam proces. Met Harmony Assistant is het erg eenvoudig geworden. Dit geldt voor vrijwel alle soorten orgelkaarten of pianorollen. U kunt uw favoriete muziekstukken zelf maken met de muis, het toetsenbord, of door het invoeren van noten met uw synthesizer. Diegenen die hier wat minder aanleg voor hebben, kunnen ook gebruik maken van de meegeleverde MIDI demo's, of zij kunnen MIDI bestanden vanuit commerciële cd's importeren. Uiteraard moet deze MIDI informatie nog toegesneden worden om goed met uw instrumenten overeen te komen. U bent er dan ook zeker van dat er zo min mogelijk noten verloren zijn gegaan. Harmony bevat alle hulpmiddelen die voor dit proces nodig zijn.

    Starten van het programma

    Het installeren van Harmony op uw computer zorgt voor snelkoppelingen naar het programma en de bijbehorende documentatie. In Windows kiest u voor Programma's>Harmony Assistant vanuit het Start menu. Op de Macintosh dubbelklikt u eenvoudigweg op het Harmony icoon.
    Zodra het programma opent, zult u een leeg document zien. U gaat één van de demonstratiebestanden laden die met Harmony meegeleverd worden.
    Een belangrijk advies: let goed op het kleine gele hulpvenster - hij geeft u alle soorten van informatie over al hetgeen uw muis op dat moment aanwijst.
    Kies Archief>Openen. In de map Harmony\Demos\Myriad kiest u nu het bestand NENES.MUS. De partituur verschijnt vervolgens op het scherm. Beluister het stuk, door het indrukken van de spatiebalk van uw toetsenbord. Terwijl u luistert, ga ik door met het uitleggen van de instructies voor gebruik. U bent er nog wel bij, nietwaar?

    Instellen van uw orgel

    Het is nu nodig om dit stuk muziek aan te passen aan uw eigen orgel. Hiertoe opent u het Partituur menu en kiest u Toepassen>Pas straatorgel filter toe.
    De Straatorgel instellingen dialoog wordt nu geopend. Hierin kunt u de verschillende instellingen voor een orgel invoeren. Als het gekozen orgel niet hetzelfde is als het uwe, kies dan Laden orgel. Een aantal voorgedefinieerde orgels wordt nu getoond. Staat uw orgel erbij? Als dat zo is, dan kunt u hem aanklikken en uw keuze daarna bevestigen. Als hij er niet bij staat, dan kiest u Annuleren en gaat u terug naar de instellingen dialoog.
    De pijpen die aangegeven worden in de Pijp definitie tabel, moeten overeenkomen met het aantal toetsen dat op uw orgel beschikbaar is. Mogelijk moet u dit aantal bijstellen. Klik eerst op de eerste regel van de tabel. Er verschijnt een kleur: dit geeft aan dat deze regel geselecteerd is. Verwijder nu de inhoud van de kleine tekstvelden rechts (u kunt del intoetsen op uw toetsenbord). Vul hier de juiste informatie over uw instrument in (bijvoorbeeld Noot: D en Octaaf: 4). Bevestig met de Toepassen knop of gebruik de return knop. Ga nu door naar de tweede pijp en herhaal deze werkwijze. Ga hiermee door totdat u klaar bent. Het kan zijn dat u minder noten nodig heeft dan het aantal beschikbare regels in deze tabel. Selecteer de overbodige regels en wis hen daarna met de Wissen knop. Het kan ook zijn dat u meer noten heeft dan er regels aanwezig zijn. Voeg de extra noten dan toe en bevestig met de Invoegen knop. U kunt uw orgel opslaan door op de Opslaan orgel knop te klikken.
    Vanaf nu kent Harmony de noten die gebruikt moeten worden voor een ponskaart van uw eigen orgel. De noten die niet nodig zijn, worden onderdrukt. Klik nu op OK om terug te gaan naar de notenbalken.

    Analyseren van de muziek

    Harmony analyseert de noten die binnen de melodie aanwezig zijn en identificeert alle noten die niet door het gekozen orgel afgespeeld kunnen worden. Een bericht op een venster zal u hierop attent maken. Een voorbeeld: 135 noten zullen onderdrukt worden, omdat zij niet met een toets op uw orgel overeen komen. Er wordt gesuggereerd om een verschuiving (transpositie) van -10 halve tonen uit te voeren, omdat hiermee het verloren aantal noten tot 78 beperkt zal blijven. Omdat u altijd het kleinst aantal verloren noten wilt hebben, moet u niet akkoord gaan met het verlies van 135 noten. Klik dus op Annuleren. Om minder noten te verliezen, gaat u de hele partituur transponeren en dus met 10 halve tonen verlagen.
    Open het Wijzig menu en kies Selecteer alles. Uw twee notenbalken worden nu groen. Ga opnieuw naar Wijzig en kies nu Toonhoogte verandering. Het programma suggereerde een verplaatsing van -10 halve tonen, dus u kiest nu tien keer Een halve toon omlaag. Bij iedere verlaging ziet u de noten omlaag verschuiven. U kunt ook, en dat gaat sneller, 10 keer achter elkaar het Omlaag transponeren knopje in het Actie hulpmiddelen palet indrukken.

    Ga nu terug naar de Pas straatorgel filter dialoog (via het Partituur menu). U zult nu gevraagd worden of u er zeker van bent dat dit het orgel is, waarvoor u het filter wilt gaan toepassen. Kleur de foutieve noten aan. Dat maakt het makkelijk om hen op de partituur te zien en om hen zodanig te verplaatsen dat zij binnen het bereik van het orgel vallen. Pas het orgel filter opnieuw toe, zodra u klaar bent.

    Luisteren naar het resultaat

    Het is belangrijk om naar de muziek te luisteren. Hierdoor bent u er zeker van dat de onderdrukking of de verplaatsing van noten geen ongewenste effecten hebben op de muziek.
    Om het geluid van uw orgel te benaderen, is het belangrijk om het instrument te veranderen dat door het programma wordt gebruikt. Klik hiertoe op het instrument icoon - het kleine gele en zwarte icoon links van de notenbalk (het is een klein figuur van piano toetsen) - aan de linkerkant van de notenbalk. Kies hier Pijp en daarna Ocarina. Afhankelijk van uw MIDI apparaten kunt u hier andere toepasbare instrumenten tegenkomen, zoals straatorgels of barrelorgels. Klik nu op OK.
    U heeft nu het geluid van de notenbalk gewijzigd. Doe hetzelfde voor de overige notenbalken.

    In sommige muziekstukken vindt u drum sets en andere percussie instrumenten, meestal onder de normale notenbalken. Omdat deze niet worden gebruikt, kunt u hen het beste oppakken zodra u hen ziet of tegenkomt.
    Hiertoe moet u naar de Document afdruk opties gaan. Als u nog in de Straatorgel instellingen dialoog bent, dan kunt u (als u klaar bent met de instellingen) op OK klikken en daarna op de Opties knop te klikken die onder aan het afdrukvoorbeeld verschijnt. U kunt ook via het Harmony hoofdvenster klikken op Archief>Afdrukken>Partituur om daarna op de Opties knop te klikken. U komt in ieder geval uit in de Document afdruk opties dialoog. Klik op het printer icoon aan de linkerkant van de percussie notenbalk. Het printer icoon verdwijnt en dit betekent dat hij niet langer wordt meegenomen in de berekening van de ponskaarten.
    Op dezelfde wijze kunt u uw partituur aanpassen, voordat het programma u vertelt welke noten onderdrukt zullen gaan worden. Als u al ervaring heeft met de notatie van noten voor orgels met 27 toetsen, dan weet u dat de hoogste noot de D is in octaaf met het nummer 5. Dit betekent dat u alle noten van alle notenbalken voldoende moet transponeren om er zeker van te zijn dat de hoogste noot de D 5 is. Als u niet alle notenbalken en octaven goed kent, kies dan het hulpmiddel met de lasso als icoon. Als u de muis nu op een noot plaatst, dan worden de naam en het octaaf van de noot in de hulpregel weergegeven. Het is duidelijk dat alle notenbalken met hetzelfde aantal halve tonen getransponeerd moeten worden. Een notenbalk kan over een hele octaaf (12 halve tonen) worden verplaatst, waarbij de andere gerespecteerd blijven. Dit kan gedaan worden als het nodig is om de kaart beter in te vullen. Vergeet niet dat twee identieke noten op elkaar zullen liggen bij het afdrukken en dat zij dus éénmaal door uw orgel afgespeeld zullen worden.

    Verbeteren van het resultaat van uw orgel (optioneel)

    Ga nu terug naar het NENES voorbeeld. De melodie klinkt goed op uw computer, maar hij is een beetje "dun" op uw mechanische instrument. U gaat hem nu een beetje verrijken, ofwel uitbreiden. Hiertoe gaat u terug naar het Notenbalk menu en kiest u Voeg notenbalk toe. U maakt nu een nieuwe, lege notenbalk aan. Klik op de sleutel van de bestaande notenbalk. Hij wordt nu groen. Ga nu naar Wijzig>Kopiëren. Klik naast de lege notenbalk. Ga opnieuw naar Wijzig en kies nu  Plakken. U merkt nu dat u nu tweemaal zoveel noten heeft als daarvoor en een veel vollere ponskaart. Vergeet niet om het Pas straatorgel filter toe te passen, omdat alle noten niet noodzakelijkerwijs door uw instrument afgespeeld kunnen worden.

    Afdrukken van kaarten

    Allereerst moet u uw printer instellen. Kies hiertoe eerst Archief>Printer instellingen om de papiersoort en -grootte, de oriëntatie, de printkwaliteit enzovoorts in te kunnen stellen.
    Kies nu Archief>Afdrukken>Straatorgel ponskaarten. U bent nu terug in de Straatorgel instellingen. Nu is het moment om de print parameters in te voeren. De noten zijn al goed, omdat zij al binnen het bereik van uw orgel vallen. Ga nu naar de Ponskaart grootte (Ponskaart grootte: L). Vul hier 285 mm in voor een A4 in of 267 mm voor een US Letter. De breedte (Ponskaart grootte: H) moet gelijk zijn aan de breedte van uw kaarten (bijvoorbeeld 154 mm). De Ponskaart snelheid is altijd 60 mm/s. Het heeft geen zin om dit aan te passen, tenzij u echt wilt dat uw kaart sneller of langzamer door de machine moet gaan. De plaats van de middenlijn van de eerste perforatie (Eerste ponsgat) en de afstand tussen twee perforaties (Tussen ponsgaten) zijn de eigenschappen van de toetsen van uw orgel, gemeten vanaf de middenlijn tot aan de middenlijn, vanaf het referentie einde (het ondersteunde einde van de kaart). De grootte van de perforaties hangt af van de grootte van de pons. Zet het percentage op 100%. Een lager percentage zorgt ervoor dat uw perforaties te klein worden. De minimale afstand tussen twee perforaties over de lengte van de kaart (Minimale afstand tussen twee ponsgaten) mag niet kleiner zijn dan 2 mm, of anders kan de kaart afscheuren. Nu hoeft u alleen nog maar de Teken ponskaart omlijsting, Teken maten en de Horizontale spiegel te controleren. Als u rollen afdrukt voor pneumatische orgels of piano's, controleer dan ook de Circulaire ponsgaten. Als alle parameters goed zijn ingesteld, klik dan op OK.
    U krijgt dan een afdrukvoorbeeld van de kaart te zien. Als u niet tevreden bent, klik dan op Sluit en u gaat terug naar de Straatorgel instellingen.
    Als het afdrukvoorbeeld goed is, klik dan op Alles afdrukken.
    De afgedrukte vellen worden getrimd en met de uiteinden aan elkaar geplakt. U hoeft nu alleen nog maar de vellen op uw kaart te bevestigen om daarna de gaten te maken.
    Veel plezier!

    Doorgaand afdrukken

    Er zijn printers die gebruik maken van kettingpapier (doorgaand afdrukken). Hierbij moet u:

    Conclusie

    Voordat u uw computer uitzet, wees er dan zeker van dat u de parameters van uw orgel goed heeft opgeslagen met Orgel opslaan. Dit voegt uw instellingen toe aan de lijst met orgels, die al met Harmony worden meegeleverd.
    Op dezelfde manier geldt dat het nuttig is als u overweegt om alle muziekbestanden die u hebt gewijzigd onder een andere naam op te slaan. Het kan nuttig zijn als u hen op een dag nodig heeft om één of twee kaarten af te moeten drukken.
    Wij raden u aan om een back-up op een USB stick te maken van uw bestanden. U weet maar nooit...

    U kunt alle vragen via de e-mail stellen aan organ@myriad-online.com. De auteurs van het programma beantwoorden de vragen persoonlijk aan u.

    A.MEYER , WITTISHEIM 67, maart1999
     
    (Versie van 15 maart 1999, gereviseerd in juli 2001)

    Appendix

    Aanmaken van een audio cd

     

    Inleiding


    Als u met uw favoriete melodieën een audio cd wilt aanmaken, dan legt dit hoofdstuk u stap voor stap uit wat u daarvoor moet doen. Maak u niet druk, het is erg eenvoudig!

    Hardware en Software

    Wat heeft u nodig:

    • Een geregistreerde versie van Melody Assistant of Harmony Assistant. 

    • Een cd recorder. Met dit apparaat kan uw computer data op cd-roms schrijven.

    • Een cd-opname programma. In dit voorbeeld wordt Toast Pro V 3.5.5 op de Macintosh en Nero Burning Rom in Windows gebruikt.

    • Een lege cd-rom.

    Aanmaken van bestanden

    a) Controleer of u genoeg vrije ruimte op uw harde schijf heeft. Een volle audio cd kan meer dan 600 Mb bevatten.

    b) Maak een nieuwe map aan op uw harde schijf. In deze map staan de bestanden die u op de cd wilt branden. U noemt deze map "Mijn cd".

    c) Start Harmony of Melody.

    d) Laad de muziek met "Archief>Openen".

    e) Controleer of het afspelen staat op "Afspelen van de hele melodie" en niet "Speel alleen de selectie".

    f) Stel ieder gewenst algemeen digitaal effect in voor dit bestand.

    g) Kies "Archief>Exporteren>AIFF" op Macintosh of "Archief>Exporteren>Wav" in Windows.

    h) In het venster voor exporteren controleert u of de uitvoer 44Khz, Stereo en 16 bits is.

    i) Klik nu op "Opslaan". Kies nu de eerder aangemaakte map "Mijn cd" en klik OK. Een bestand is nu aangemaakt.

    j) Sluit het document.

    k) Herhaal de stappen vanaf d) voor al uw melodieën.

    Uw bestanden zijn nu aangemaakt. U kunt nu Melody of Harmony afsluiten.

    Branden van de cd

    a) Start nu het brandprogramma (voor de cd recorder).

    b) Kies het audio-cd formaat. 

    In Toast Pro kiest u de "Formaat>Audio cd" menuoptie.
    In Nero Burning Rom wordt het "Nieuwe compilatie" venster geopend. Als dat niet automatisch gebeurt, klik dan op het Audio-cd icoontje. Klik daarna op de "Nieuw" knop. Een lege lijst verschijnt nu.


    c) Sleep vanuit de "Mijn cd" map de bestanden en laat hen in het venster los. Zo wordt een lijst aangemaakt.  

    In Toast Pro kunt u uw tracks opnemen door op de Audio knop te klikken en daarna de bestanden naar de lijst te verplaatsen.


    d) Zodra alle tracks in de goede volgorde staan, kunt u beginnen met het branden van de cd.  

    In Toast Pro klikt u op "Opnemen" en plaatst u de lege cd-rom.

    In Nero Burning Rom klikt u op "Branden" en plaatst u de lege cd-rom.

     
    Dat is alles. U heeft nu een audio-cd waarop uw melodieën staan. Verbazend, is het niet?

    User Space

    De gebruikersruimte

    Veel mensen willen hun muziekpartituren op het internet publiceren. Zij lopen dan tegen problemen als serveradressen, wachtwoorden enzovoorts aan. Hier is de oplossing: de User Space, ofwel de gebruikersruimte.

    Met maar een paar klikken kunt u uw persoonlijke ruimte op het internet aanmaken en vervolgens uw werk delen.

    Opmerking: User Spaces zijn gereserveerd voor geregistreerde gebruikers. Als u de software aan het evalueren bent, dan kunt u de al aangemaakte User Spaces op deze pagina zien.
    Let op: in de tekst staan verschillende onderdelen in het Engels. Dit is de weergave van de onderdelen op de website.

    Aanmaken van uw User Space

    Dit is de eerste stap bij het aanmaken en hij is erg belangrijk. Hij verschijnt namelijk maar één keer en de vraag die u moet beantwoorden luidt: "What name shall I give to my space?", ofwel "Welke naam moet ik aan mijn User Space geven?".
    U kunt de naam van de User Space achteraf niet wijzigen, dus u moet een heldere en verstandige naam kiezen.
    De naam mag geen tekens met accenten bevatten, geen spatie en geen punt.
    Dus alleen letters en cijfers zijn toegestaan, soms gescheiden met een dash '-'.
    De naam moet minimaal vier tekens lang zijn en mag niet langer zijn dan 64 tekens.
    Deze naam zal gebruikt worden om het internetadres van uw site te kunnen delen.
    Als u bijvoorbeeld de naam "will-smith" heeft gekozen, dan kunnen bezoekers naar uw User Space gaan door als webadres "http://will-smith/myriad-users.com" in de browser in te typen.

    Als eerste navigeert u naar uw User Space instellingen vanuit de software via het systeem menu ("?" in Windows, "De naam van de software" op de Mac). U gaat nu naar "Internet>Beheer mijn User Space", of directer vanuit het icoon in het "Wijzig hulpmiddelen" palet.

    Een standaard naam zal worden voorgesteld. U kunt hem wijzigen. Als de naam al door iemand anders wordt gebruikt, dan wordt een ander alternatief door onze server gesuggereerd.

    Uw User Space is nu aangemaakt op onze server. Hij is leeg. U gaat nu zien hoe hij gevuld moet worden.

    Publiceren op uw User Space


    Activeer, als dat nog niet is gedaan, de "Files" tab.
    Klik met de rechtermuisknop op de lijst om een pop-up menu op te laten komen.
    U kunt nu:
    - Bestanden of mappen, met daarin weer submappen toevoegen;
    - Mappen aanmaken in uw User Space;
    - Bestanden en mappen verwijderen;
    - Bestanden vanaf de User Space downloaden naar uw eigen computer;
    - Uw hele User Space verwijderen.

    De toegestane bestandstypen zijn "myr" (of mogelijk ".mus") en "mya".
    Zodra deze bestanden zijn toegevoegd, dan kunt u een "voorbeeld" van uw User Space in uw browser zien.
    Als u een een fout maakt (of meerdere), dan kunt u terug gaan door op "Cancel" te klikken. Na uw bevestiging, wordt de User Space teruggezet naar zijn originele staat.

    Tip : Als u een complete boom (mappen, submappen, bestanden enzovoorts) wilt publiceren, dan kunt u hem updaten door hem opnieuw te publiceren. Alleen de gewijzigde bestanden worden dan overschreven.
    Als een submap met het teken '(' begint, dan wordt hij overgeslagen.

    Aan iedere map en aan ieder bestand kunt u commentaar toevoegen door onderaan het venster te klikken. Het commentaar wordt getoond op de overeenkomstige web pagina's.

    Opmerking: Wees voorzichtig. Sommige webbrowsers houden bezochte pagina's vast in hun cache. Het kan nodig zijn om de pagina opnieuw te moeten laden, om de veranderingen te kunnen zien.

    De User Space hoort bij u. Wees er zeker van dat u alle rechten hebt om de bestanden op het internet te publiceren.

    Aanpassen van uw User Space

    Kies de tab met de naam "CV".
    Hier kunt u uw informatie plaatsen, zoals een foto, uw naam, een beschrijving enzovoorts.
    Wij raden u aan om dit te doen, maar het is optioneel.
    Deze informatie wordt getoond op de eerste pagina van uw site.
    Als u een URL aan uw website hangt, wees er dan zeker van dat het adres juist is en compleet.

    Beheren van berichten van bezoekers

    Kies de tab "Messages".
    Bij iedere pagina van uw User Space kunnen berichten van bezoekers worden getoond.
    Een klik met de rechtermuisknop opent het contextuele menu van een bericht.
    U kunt deze berichten beantwoorden. Het antwoord zal direct na het bericht van de bezoeker verschijnen en hij wordt op een aangepaste manier vertoond.
    Op dezelfde wijze kunt u berichten bewerken of verwijderen.

    Veranderen van het uiterlijk van uw User Space


    Kies de "Appearance" tab. Hier kunt u het uiterlijk van uw User Space aanpassen.

    • Voor iedere muziekpartituur kunt u kiezen om het standaard icoon te vervangen voor een klein voorbeeld van de eerste twee pagina's van de partituur.

    Dit wordt toegepast op alle bestanden die u daarna publiceert. Als u dit ook op de eerder gepubliceerde bestanden wilt toepassen, dan klikt u op "Apply" om alle iconen opnieuw te laten genereren.

    • Verschillende grafische thema's zijn al voorgedefinieerd. U kunt er een uitkiezen en met "Preview" kunt u hem vooraf bekijken.

    Een thema is een verzameling van onderdelen die bestaan uit achtergrondplaatjes, tekst stijlen enzovoorts. Als u er zelf een wilt maken, dan klikt u op "Edit". En u leest de volgende paragraaf.

    Aanmaken van uw eigen grafische thema

    De visuele weergave van uw User Space kunt u flink aanpassen. Als u besluit om hem te veranderen, houd dan wel de leesbaarheid in de gaten. Dat maakt uw User Space vaker wel dan niet bezocht zal worden.

    Kies eerst een voorgedefinieerd thema dat zo dicht mogelijk staat bij wat u uiteindelijk wilt. Klik daarna op "Edit".

    Op het scherm verschijnt nu een voorbeeld van een pagina, met gebieden die gemarkeerde worden als u er met de muis eroverheen beweegt.

    Gebieden voor achtergrondplaatjes: als u met de linkermuisknop op een plaatje klikt, dan kunt u hem wijzigen. Met de rechtermuisknop kunt u het plaatje verwijderen.

    De gebieden met tekst: als u met de linkermuisknop op de tekst klikt, dan kunt u de stijl aanpassen.

    Als u een donker thema kiest, dan kunt u het contrast van uw commando's inverteren door te klikken op "Inverted contrast for comments". De zwarte tekst wordt nu wit.

    Zodra uw thema compleet is, dan kunt u hem uploaden met de knop "Download archive". Alle data wordt op uw harde schijf opgeslagen als een archiefbestand met als extensie "tpl".
    Met deze optie kunt u een set van thema's aanmaken die u op uw gemak kunt toepassen. Dit doet u met "Upload archive".

    Geavanceerd beheer van uw User Space


    Kies de "Advanced" tab.

    • "Show in directory". Standaard worden alle gebruikers in een map weergegeven: http://www.myriad-users.com.
    Als u deze optie niet aanvinkt, dan wordt uw User Space uit deze map gehaald.
    Uw User Space is nog altijd vindbaar voor zoekmachines, zoals Google, of voor een ieder die uw gebruikersnaam kent.

    • "Administrator password". Als er meerdere mensen gebruik maken van dezelfde licentie, zoals bijvoorbeeld op een school of bij families thuis, dan kunt u een wachtwoord ingeven voor de toegang tot het beheer van de User Space.

    • "Email". Geef een geldig e-mail adres. Hij wordt nooit getoond op uw pagina's. Als er een probleem is, zoals iemand die een probleem heeft met een document die in uw User Space staat, dan kunnen wij contact met u opnemen om dit probleem samen met u op te lossen. Als wij u niet kunnen bereiken, dan maken wij uw User Space ongeldig zonder enige nadere toelichting.

    • "Display Language". Dit is de taal van de "systeem" teksten die automatisch worden toegevoegd door onze server.

    • "Download archive" en "Upload archive". U kunt de server vragen om een back-up te maken van uw User Space. Deze wordt naar u opgestuurd. U kunt hem op uw harde schijf opslaan als een tgz (tar-gzip) archief. U kunt hiermee terugkeren naar een eerder stadium, in het geval er ergens een probleem optreedt. Wij raden u aan om regelmatig kopieën te maken op regelmatige momenten.

    De privé User Space

    Eigenlijk is er niet maar één User Space voor u beschikbaar. Het zijn er twee:
    De twee User Spaces zijn verschillend en zij hebben een onafhankelijk uiterlijk.
    Als een bezoeker verbinding maakt met uw privé User Space, dan moet de bezoeker zowel een gebruikersnaam en een wachtwoord ingeven.
    De gebruikersnaam is "privé", of wordt niet getoond. Het wachtwoord kunt u zelf opgeven.

    Managing several Users Spaces on the same computer

    This allow you to manage the User Space of somebody else. You can switch to another User Space from the "Internet" menu. You need to know the five first characters of the licence and the password.
    You can't connect to an User Space no password protected.


    FAQ, veelgestelde vragen

    • Hoeveel ruimte heb ik?
    400 MB.

    • Is het gratis?
    Ja. De User Space wordt aangeboden aan iedereen met een geldige licentie.

    • Kan ik de toegang tot mijn User Space beperken met een wachtwoord?
    Ja. Zie het menu Internet>Beheer mijn privé User Space.

    • Kan ik mijn Space ook beheren met mijn laptop als ik op reis ben?
    Ja. Er wordt geen data achtergelaten op uw computer.


    Appendix

    How to publish easily your 

    music pieces on the Internet with Harmony Assistant?

    Principle

    In this chapter, we will see how to use Harmony Assistant to easily create web pages incorporating your music.
    Directly from your Web page, visitors will be able to view, print, download or listen to your tunes.
    You do not need any knowledge of HTML (the markup language for Web pages), nor a Web page editor to accomplish this.
    There will be nothing to install on your visitors side (no plugin, no add-on)

    NB: The Myriad Music Plug-in was deprecated by recents web browsers which don't support it anymore. If you created web pages using the Myriad Music Plug-in you can use Scripts>File>Convert Site to Myrweb to convert them.

    Software

    You will need :

    • Harmony Assistant in a registered version.
    • A software utility to upload your files to your Website (for example, FTP explorer).

    Step-by-step example

    I own several copyright-free music scores from various composers, which I have entered into Harmony. I want now to publish them on the Internet.

      First step: setting up the files
    1. On my hard disk, I create a folder called "Music"
    2. In this folder, I create as many subfolder as there are composers: one for "Mozart", "Sibelius", "Bach", etc.; or by genre: "Classical", "Baroque", "Pop-Rock".
    3. I copy the appropriate music files (ending with ".myr") into each subfolder.
      4. The file tree is now created, and my files are sorted.

      Second step: creating the list

    4. I run Harmony Assistant and select "File>Jukebox"
    5. I create a new list by clicking 
    6. I click  and save the empty list in the "Music" folder. I choose "web.box" as the name. The location of the "web.box" file in the "Music" folder is important. Be sure to save it there.
    7. In the "Action" pop-up menu, I select "Re-create the whole list according to the box file location". The list is created automatically and includes all the musical files in my file tree.
      8. My list is now created. If I add files to any subfolder after this, I will simply have to generate the list again, using the same method.

      Third step : automatic web page generation

    8. In the "Actions" pop-up menu, I select "Export list to web".
    9. I choose a target folder for example "webexport" which is empty.
    10. If web export enhanced setup is enabled in global setup, the setup is asked.
    11. The Web pages are created.

      12. Fourth step : publishing pages

    12. With my upload utility (here SmartFTP), I drag and drop the "webexport" folder to my site. The files are uploaded, and my music pieces are now published.
      13. If my site is (for example) "http://www.john_doe.com", my pieces will be available at: "http://www.john_doe.com/webexport/index.html"

    HTML pages appearance setup

    Generated web pages are based on a configuration file written in the HTML language.
    If you know the HTML language, you can modify this file (in the jukebox, "Actions>Configure web export" pop-up menu) and change the appearance of the resulting pages.

    When you edit this file, a copy of the original file will be created in the preferences folder. To go back to the original version, select "Go back to default values of the web export" in the "Actions" pop-up menu.

    This file is divided into sections. A section starts with its name between braces, for example {HEADER}, and ends with {End}
    The sections are:
    {HEADER} : Header of each HTML page
    {HEADEXTPLUG} : Additional header for Plug-in export mode
    {NBCOLUMN} : Number of columns for the simple export
    {DURATION} : Total duration display in plug-in mode
    {NEWLINE} : Line break
    {TITLE} : Main web page title
    {EACHFILEPLUG} : Entry for each file in plug-in mode
    {EACHFILESTD} : Entry for each file in simple mode
    {MAINLINE} : Entry for each folder in the main page
    {FOOTER}: Footer for each page

    Certain keywords, written between $, will be replaced with their respective values:

    $Creator$ : Folder name
    $File$ : File name
    $Totalduration$ : Total duration for all files in the main page
    $Duration$ : File duration
    $Karaoke$ : writes "Karaoke" when lyrics are included in the file.
    $Author$ : Author name
    $Remark$ : remarks from within the file
    $CommandePlug$ : Plug-in configuration command.
    $New$ : Displays text from the {New} section if the file is more recent than the given date.
    $Date$ : File last modification date.

    Do not change the section names, nor the keywords. Avoid making changes to things you do not understand, otherwise you could get ... unexpected results.

    Batch verwerking

    Principe

    Als u een verzameling van partituren aanmaakt, of als u uw partituren op het web publiceert met de Myriad Music Plug-in, dan kan het nodig zijn dat u een standaard opmaak heeft voor al deze partituren. Met de batch verwerking kunt u op een makkelijke manier een lijst van bestanden opgeven en hieraan automatisch een bepaalde stijl toekennen, het afdrukgebied instellen enzovoorts. Dit geldt voor alle bestanden in de lijst.
    U kunt precies aangeven welke onderdelen van het bestand u wenst te veranderen en welke u onveranderd wilt laten.

    De eerste stap: het aanmaken van een sjabloon

    Het begrip sjabloon, zoals dat hier gebruikt wordt, is anders dan dat van de sjablonen (of modellen) die u kunt gebruiken als u een nieuw document aanmaakt.

    Het sjabloon kan leeg zijn, maar aangeraden wordt om het volgende erin te plaatsen:

    Tweede stap: aanmaken van de lijst met bestanden
    Tip: Maak een nieuwe map aan op uw harde schijf. Kopieer alle bestanden die u wilt veranderen naar deze map. Kies in het actiemenu van de jukebox "Opnieuw maken van de hele lijst conform de box bestandslocatie". Het is altijd verstandig om op een kopie van uw bestanden te werken, want hierdoor blijft het origineel ongewijzigd. Dat is handig in het geval er iets fout mocht gaan.

    Derde stap: verwerken van de bestanden

    Appendix

    Hoe installeer ik de software op een USB-stick of op

    enig ander verwisselbaar apparaat

    Waarom moet de software op een stick geïnstalleerd worden?

    Als de software op een stick is geïnstalleerd, dan kan hij draaien zonder dat hij enig effect heeft op de computer.
    Dit kan handig zijn als u bijvoorbeeld een computer heeft die door meerdere mensen gedeeld wordt, of als u op meerdere computers werkt.

    Implementatie op de Macintosh

    Plaats uw USB-stick en overtuig uzelf ervan dat er voldoende vrije ruimte aanwezig is: 100 MB.

    Draai het installatieprogramma en klik op de "Choose" knop die bij het onderdeel "Folder the application will be installed into:" hoort. Dit betekent dat u hier kunt kiezen waar u de software wilt installeren. Kies nu uw USB-stick.

    Activeer "Install as a roaming application", ofwel Installeer hem als een 'rondtrekkende' applicatie.

    Klik nu op "Install". De software wordt nu geïnstalleerd. Dit kan een paar minuten duren.

    Draai de software om de installatie af te sluiten: hiermee worden de geluidsbibliotheken aangemaakt, de "Myriads documents" map enzovoorts. Dit kan enige minuten duren, maar het gebeurt slechts éénmaal. De volgende keer dat u de applicatie start, zal alles sneller gaan.

    Implementatie op Windows

    Plaats uw USB-stick en overtuig uzelf ervan dat er voldoende vrije ruimte aanwezig is: 100 MB.
    In het derde paneel van het installatieprogramma klikt u op "Browse" in de "Target folder" sectie. Hier kiest u uw USB-stick.
    Kies nu "Setup type: Custom (for experienced users)".
    Klik nu op "Next>".
    In het volgende paneel kiest u klikt u op "Roaming install", ofwel als een 'rondtrekkende' applicatie. Daarna klikt u op "Next>". De installatie instellingen zijn nu compleet.

    De software wordt nu geïnstalleerd. Dit kan enige minuten duren.

    Draai de software om de installatie af te sluiten: hiermee worden de geluidsbibliotheken aangemaakt, de "Myriads documents" map enzovoorts. Dit kan enige minuten duren, maar het gebeurt slechts éénmaal. De volgende keer dat u de applicatie start, zal alles sneller gaan.

    Let op dat het uitvoeren vanaf de USB-stick sneller kan als u hem eerst formatteert als NTFS. De aanname hierbij is dat de computers waarop u het programma zult draaien dit formaat accepteren. Anders moet u hem in FAT formatteren. Dat laatste is beter voor de compatibiliteit.

    Installeren van de sound base

    Om een andere sound base of geluidsbibliotheek te hebben dan die welke al standaard wordt meegeïnstalleerd, moet u de het installatieprogramma daarvan downloaden vanaf de website. Installeer de geluidsbibliotheek eveneens op de USB-stick, bij voorkeur in een nieuwe map.

    In de software opent u nu de globale instellingen openen (in het "Configuratie" menu). In het "Paden" paneel kunt u het nieuwe pad naar de geluidsbibliotheek opgeven. Dit doet u bij Pad naar "GMDigit" map met het klankenbestand.

    Tips

    Als u partituurbestanden maakt, vergeet dan niet om hen op de USB-stick op te slaan. Maak daarvoor een map aan op de stick.

    Als u geen USB-stick heeft, dan kunt u ook een digitale camera gebruiken, een MP3 speler of enig ander extern apparaat dat het schrijven van bestanden ondersteunt.

    Als u uw USB-stick kwijtraakt, neem dan contact op met sylvie@myriad-online.com. Uw persoonlijke registratienummer wordt dan op een zwarte lijst geplaatst, om misbruik daarvan te voorkomen.

    Creating Autoharp Tab

    Harmony Assistant has an integrated palette for creating autoharp tab based on a melody notated on a standard staff.

    Quick start

    1.  Notate the melody on the main staff as you ordinarily would.
    2.  To access the Autoharp Tab palette, select Scripts=>Notation=>Staves=>Autoharp Tab.
    3.  Select the staff that contains the melody, then click "Create TAB" and voila!  You will see a new staff that has blue rests corresponding to each note on the main staff.
    4.  To insert a tab symbol, choose it from the palette, then click on the rest in the tab staff that corresponds to the note in the main staff to which the tab should apply.
    5.  Many of the tab symbols are "pitch-sensitive" -- they will attach themselves to the staff in the position that indicates the pitch of the note to which the rest corresponds. To adjust the positions or sizes of the
    various symbols, edit them as you would any other "ornament". Click on the "select" tool, then double-click the tab symbol to open the "Note Options" palette.  Select the "Effects" tab if it's not already selected and adjust the tab symbol position and size as needed.  See below for additional tricks and tips.
    6.  After you have finished creating your tab, click "Hide Rests" checkbox and voila!  The blue rests disappear, leaving nothing but beautiful autoharp tab.

    Additional notes

    1. The "bracket" tab symbol is a modified "slur" that behaves just like a standard slur. It can be re-sized by dragging the three "grab nodes" that appear when you are in "select" mode and move the cursor over the symbol, or re-positioned by grabbing the entire symbol (away from a grab node but inside of the symbol border) and dragging. To adjust the position and size of the bracket more easily, try zooming in to 200%.

    2.  The "bracket" has several different types of "appearance".  It doubles as both the squiggly "slide" symbol and the "dotted bracket".  To change the bracket appearance, double-click on the bracket symbol to open the"Note Options" palette, select the "Slur" tab (if it is not already selected) and use the "Bracket appearance" drop-down.

    3.  If you are changing the size of a symbol, do not forget to select it in the text box before choosing the new size.  Changes in this mode only apply to text that is selected, so if you do not select the symbol, it will seem that no change has been made.

    4. There is no practical limit to the number of tab symbols that can be attached to each blue rest.  This is very useful if you need to create a "wide pinch" or other special notation that may require a combination of several symbols.  Just attach the symbols you need and drag them to the proper location (or edit the position using the "Note Options" palette) if the standard position is not appropriate.

    5.  Sometimes you may find that you have written out the notes on the main staff and started to create your tab, but then need to add a measure on the main staff or change the timing of some notes.  The tab staff will not automatically change when you make a change to the main staff.  To adjust the blue rests to match the revised main staff, click "Adjust TAB" on the autoharp tab template and once more voila!  The blue rests will match up to the revised notation in your standard staff.  You may have to re-adjust some of the tab symbols previously inserted, but most should relocate automatically.

    How to generate a PDF file?

    To generate a PDF file from Harmony Assistant, nothing simpler: this format is natively handled by the graphical export.

    Proceed as for any other graphical export: select the "File > Graphical Export > PDF Export" menu option, then the location to save your PDF file to. That's all, a vector (high quality) PDF file containing all the pages from your score will be created at the given location.

    Generating a movie
     

    Principle


    Harmony Assistant provides several methods for sharing your music. You can use your MUSL space, generate multi-platform files in MyrWeb format or create movies.
    It is this last method that we will detail here. In a few clicks you will create a movie that can be shares on YouTube, Facebook or other social network.

    First step : document setup

    The movie will be the most faithful representation possible of the music which scrolls when you play it.

    Once your music is loaded in Harmony:
    - Choose if you want a representation in scroll mode or page mode because both are managed
    - Adjust the size of the window: it will be the size of your movie
    - Adjust the scale of your document so that it scrolls in a pleasant way

    Play your music to verify that the settings are correct.

    Second step :  movie setup

    The menu "File > Export> Movie" opens the export configuration box.

    A movie consists of three parts:

    - opening credits
    - the score which scrolls with the music
    - end credits

    White or black fade effects can be added as well as sequences between texts.
    The durations of the effects are adjustable.
    In the texts you can use the escape sequences: $T, $C, etc. A contextual menu offers you the most useful sequences.

    A "Preview" button previews the first seconds of your movie.

    If you do not want text, set the text duration to zero.
    If you don't want to fade out, set the fade time to zero.

    Once the parameters have been adjusted, click on "Ok" to choose the name and format of your movie.
    You can specify the extension, like mp4, mov, mkv, avi etc. This will determine the format of your movie.
    Generation can take several minutes.

    Additional step : ffmpeg install

    Harmony Assistant uses the free ffmpeg software to generate movies. It must be installed on your computer.

    If this is not the case, a message will be displayed before the export configuration.

    On Windows



    1 / Go to https://ffmpeg.zeranoe.com/builds/
    2 / Under "Version", choose the last one in the list
    3 / Under "Architecture" choose "Windows 64-bit" or "Windows 32-bit" depending on your OS
    4 / Under "Linking" choose "Static"
    5 / Click on "Download Build"

    You will get a ZIP file in your "Downloads". Open it then drag and drop the included folder (named for instance "ffmpeg-4.2.2-win64-static", 4.2.2 being the version number) to a folder on your hard disk then write down this location. Use preferably the "Program Files" folder of your main HDD or your "Documents" folder.

    ffmpeg is now ready for use by Harmony.
    When exporting a video for the first time, the program might ask you the location of the "ffmpeg.exe" command. It is located in the "bin" subfolder of the ffmpeg installed folder.


    On MacOS


    1 / Go to https://ffmpeg.zeranoe.com/builds/
    2 / Under "Version", choose the last one in the list
    3 / Under "Architecture" choose "macOS 64 bit"
    4 / Under "Linking" choose "Static"
    5 / Click on "Download Build"

    You will get a folder in your "Downloads" with a name like "ffmpeg-4.2.2-macos64-static" 4.2.2 being the version number.
    In this folder, open "Bin" and drag "ffmpeg" into your "Applications" folder.

    ffmpeg is now ready for use by Harmony.

    On Linux


    If not already done, install the ffmpeg command (for instance "sudo apt install ffmpeg")
    Harmony Assistant needs version 4.2.2 or more. If you can only install an older version, you are using it at your own risks. It can hang, crash, or generate incorrect results.

    Audio output on macOS
     

    Principle


    Selecting a device for sound output is made through Configuration > Hardware setup.
    Two kind of output are available: default system output and output to another device.

    Default system output

    It's the output devices selected in system settings, in "Sound", "Output" tab.
    If ypu select this output, you'll be able to select a bitrate, number of bits, etc through the Si vous choisissez cette sortie vous pourrez définir une fréquence, le nombre de bits, etc. Configuration > Digital output setup menu option.

    Output to a selected device

    You will select the output device in the list of all those available. Output will be more responsive.
    Bitrate, number of bits, etc are those selected via "Applications/Utilities/Audio and MIDI settings"
    This is especially useful if you widh to use an aggregated device and output to more than two channels

    Note: When selecting audio device, the "+" button opens "Audio and MIDI settings"

    Aggregated devices

    Your computer,internally, and some devices (microphone, screen) offer a sound output on two channels (stereo).
    macOS lets you aggregate several of these devices to obtain  4.0 with 4 channels, 5.1 with 6 channels, 7.1 with 8 channels, etc
    This kind of device can be created via "Applications/Utilities/Audio and MIDI settings".